6. dūtādivijñānīyōdhyāyaḥ

Adhikarana dUtAdivij~jAnIyo~adhyAyaH (2) · Śloka 2

ਅਥਾਤੋ ਦੂਤਾਦਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਂ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨||

Adhikarana pAKaNDAdidUtAnAM SuBASuBasUcakatvam (1) · Śloka 1

ਪਾਖਣ੍ਡਾਸ਼੍ਰਮਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਵਰ੍ਣਾਃ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ| ਤ ਏਵ ਵਿਪਰੀਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦੂਤਾਃ ਕਰ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਯੇ||੧||

Adhikarana dInAdidUtA niShiddhAH (2-5) · Śloka 5

ਦੀਨਂ ਭੀਤਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਰੂਕ੍ਸਾਮਙ੍ਗਲਵਾਦਿਨਮ੍| ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਣਂ ਦਣ੍ਡਿਨਂ ਸਣ੍ਢਂ ਮੁਣ੍ਡਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਜਟਾਧਰਮ੍||੨|| ਅਮਙ੍ਗਲਾਹ੍ਵਯਂ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਂ ਮਲਿਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍| ਅਨੇਕਂ ਵ੍ਯਾਧਿਤਂ ਵ੍ਯਙ੍ਗਂ ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਮ੍||੩|| ਤੈਲਪਙ੍ਕਾਙ੍ਕਿਤਂ ਜੀਰ੍ਣਵਿਵਰ੍ਣਾਰ੍ਦ੍ਰੈਕਵਾਸਸਮ੍| ਖਰੋਸ੍ਟ੍ਰਮਹਿਸਾਰੂਢਂ ਕਾਸ੍ਠਲੋਸ੍ਟਾਦਿਮਰ੍ਦਿਨਮ੍||੪|| ਨਾਨੁਗਚ੍ਚੇਦ੍ਭਿਸਗ੍ਦੂਤਮਾਹ੍ਵਯਨ੍ਤਂ ਚ ਦੂਰਤਃ| |੫|

Adhikarana aSastacintAvacanAdau vaidye dUtAgamanaM mRutyusUcakam (5-7) · Śloka 7

| ਅਸ਼ਸ੍ਤਚਿਨ੍ਤਾਵਚਨੇ ਨਗ੍ਨੇ ਚਿਨ੍ਦਤਿ ਭਿਨ੍ਦਤਿ||੫|| ਜੁਹ੍ਵਾਨੇ ਪਾਵਕਂ ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ ਪਿਤ੍ਤਭ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਪਤ੍ਯਪਿ| ਸੁਪ੍ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਕਚੇਭ੍ਯਕ੍ਤੇ ਰੁਦਤ੍ਯਪ੍ਰਯਤੇ ਤਥਾ||੬|| ਵੈਦ੍ਯੇ ਦੂਤਾ ਮਨੁਸ੍ਯਾਣਾਮਾਗਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮੁਮੂਰ੍ਸਤਾਮ੍| |੭|

Adhikarana deSaviSeShAdAvagato dUto~aSuBaH (7-8) · Śloka 8

| ਵਿਕਾਰਸਾਮਾਨ੍ਯਗੁਣੇ ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇਥਵਾ ਭਿਸਕ੍||੭|| ਦੂਤਮਭ੍ਯਾਗਤਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਤੁਰਂ ਤਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| |੮|

Adhikarana vaidyasya pUrvadarSane mariShyato dUtAnAM vyApArAH (8-11) · Śloka 11

| ਸ੍ਪਸ਼ਨ੍ਤੋ ਨਾਭਿਨਾਸਾਸ੍ਯਕੇਸ਼ਰੋਮਨਖਦ੍ਵਿਜਾਨ੍||੮|| ਗੁਹ੍ਯਪਸ੍ਠਸ੍ਤਨਗ੍ਰੀਵਾਜਠਰਾਨਾਮਿਕਾਙ੍ਗੁਲੀਃ| ਕਾਰ੍ਪਾਸਬੁਸਸੀਸਾਸ੍ਥਿਕਪਾਲਮੁਸ਼ਲੋਪਲਮ੍||੯|| ਮਾਰ੍ਜਨੀਸ਼ੂਰ੍ਪਚੈਲਾਨ੍ਤਭਸ੍ਮਾਙ੍ਗਾਰਦਸ਼ਾਤੁਸਾਨ੍| ਰਜ੍ਜੂਪਾਨਤ੍ਤੁਲਾਪਾਸ਼ਮਨ੍ਯਦ੍ਵਾ ਭਗ੍ਨਵਿਚ੍ਯੁਤਮ੍||੧੦|| ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਦੂਤਾ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿ ਮਰਿਸ੍ਯਤਾਮ੍| |੧੧|

Adhikarana ardharAtrAdAgacCanto~aSuBAH (11-12) · Śloka 12

| ਤਥਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਃ ਪਰ੍ਵਵਾਸਰੇ||੧੧|| ਸਸ੍ਠੀਚਤੁਰ੍ਥੀਨਵਮੀਰਾਹੁਕੇਤੂਦਯਾਦਿਸੁ| ਭਰਣੀਕਤ੍ਤਿਕਾਸ਼੍ਲੇਸਾਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਰਾਪੈਤ੍ਰ੍ਯਨੈਤੇ||੧੨||

Adhikarana pratibaddhaM bruvati dUte nimitte cASuBe taM vaidyo nAnuvrajet (13) · Śloka 13

ਯਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਦੂਤੇ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਵਾਕ੍ਯਮਾਤੁਰਸਂਸ਼੍ਰਯਮ੍| ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਸ਼ੁਭਂ ਤਂ ਚ ਨਾਨੁਵ੍ਰਜੇਦ੍ਭਿਸਕ੍||੧੩||

Adhikarana aSuBAni nimittAni (14-16) · Śloka 16

ਕਿਮ੍ ਤਦਸ਼ੁਭਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਤਦ੍ਯਥਾ ਵਿਕਲਃ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪ੍ਰੇਤਾਲਙ੍ਕਾਰ ਏਵ ਵਾ| ਚਿਨ੍ਨਂ ਦਗ੍ਧਂ ਵਿਨਸ੍ਟਂ ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਦੀਨਿ ਵਚਾਂਸਿ ਵਾ||੧੪|| ਰਸੋ ਵਾ ਕਟੁਕਸ੍ਤੀਵ੍ਰੋ ਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਕੌਣਪੋ ਮਹਾਨ੍| ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਵਿਪੁਲਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਯਦ੍ਵਾਨ੍ਯਦਪਿ ਤਾਦਸ਼ਮ੍||੧੫|| ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਭਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਕਾਲੇਥਵਾ ਪੁਨਃ| ਦੂਤਮਭ੍ਯਾਗਤਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਤੁਰਂ ਤਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੬||

Adhikarana anyAnyapyaSuBAni nimittAni (17-23) · Śloka 23

ਅਥਾਨ੍ਯਦਪ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਹ ਹਾਹਾਕ੍ਰਨ੍ਦਿਤਮੁਤ੍ਕ੍ਰੁਸ੍ਟਮਾਕ੍ਰੁਸ੍ਟਂ ਸ੍ਖਲਨਂ ਕ੍ਸੁਤਮ੍| ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਤਪਤ੍ਰਪਾਦਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨਂ ਵ੍ਯਸਨੀਕ੍ਸਣਮ੍||੧੭|| ਚੈਤ੍ਯਧ੍ਵਜਾਨਾਂ ਪਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੂਰ੍ਣਾਨਾਂ ਚ ਨਿਮਜ੍ਜਨਮ੍| ਹਤਾਨਿਸ੍ਟਪ੍ਰਵਾਦਾਸ਼੍ਚ ਦੂਸਣਂ ਭਸ੍ਮਪਾਂਸੁਭਿਃ||੧੮|| ਪਥਃਚ੍ਚੇਦੋਹਿਮਾਰ੍ਜਾਰਗੋਧਾਸਰਠਵਾਨਰੈਃ| ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦਿਸ਼ਂ ਵਾਚਃ ਕ੍ਰੂਰਾਣਾਂ ਮਗਪਕ੍ਸਿਣਾਮ੍||੧੯|| ਕਸ੍ਣਧਾਨ੍ਯਗੁਡੋਦਸ਼੍ਵਿਲ੍ਲਵਣਾਸਵਚਰ੍ਮਣਾਮ੍| ਸਰ੍ਸਪਾਣਾਂ ਵਸਾਤੈਲਤਣਪਙ੍ਕੇਨ੍ਧਨਸ੍ਯ ਚ||੨੦|| ਕ੍ਲੀਬਕ੍ਰੂਰਸ਼੍ਵਪਾਕਾਨਾਂ ਜਾਲਵਾਗੁਰਯੋਰਪਿ| ਚਰ੍ਦਿਤਸ੍ਯ ਪੁਰੀਸਸ੍ਯ ਪੂਤਿਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ਚ||੨੧|| ਨਿਃਸਾਰਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਾਯਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਪਾਸਾਦੇਰਰੇਰਪਿ| ਸ਼ਯਨਾਸਨਯਾਨਾਨਾਮੁਤ੍ਤਾਨਾਨਾਂ ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍||੨੨|| ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾਨਾਮਿਤਰੇਸਾਂ ਚ ਪਾਤ੍ਰਾਦੀਨਾਮਸ਼ੋਭਨਮ੍| |੨੩|

Adhikarana pakShiNaH SuBASuBAH (23-24) · Śloka 24

| ਪੁਂਸਂਜ੍ਞਾਃ ਪਕ੍ਸਿਣੋ ਵਾਮਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਜ੍ਞਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ||੨੩|| ਪ੍ਰਦਕ੍ਸਿਣਂ ਖਗਮਗਾ ਯਨ੍ਤੋ, ਨੈਵਂ ਸ਼੍ਵਜਮ੍ਬੁਕਾਃ| |੨੪|

Adhikarana KagamRugAdayaH SuBASuBAH (24-25) · Śloka 25

| ਅਯੁਗ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਮਗਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ||੨੪|| ਚਾਸਭਾਸਭਰਦ੍ਵਾਜਨਕੁਲਚ੍ਚਾਗਬਰ੍ਹਿਣਃ| |੨੫|

Adhikarana ulUkAdayo darSane~aSuBAH (25) · Śloka 25

| ਅਸ਼ੁਭਂ ਸਰ੍ਵਥੋਲੂਕਬਿਡਾਲਸਰਠੇਕ੍ਸਣਮ੍||੨੫||

Adhikarana kolAdayaH kIrtane SuBAH darSane virute cASuBAH,vAnararkShAvato~anyathA (26) · Śloka 26

ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਕੀਰ੍ਤਨੇ ਕੋਲਗੋਧਾਹਿਸ਼ਸ਼ਜਾਹਕਾਃ| ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਨ ਵਿਰੁਤੇ, ਵਾਨਰਰ੍ਕ੍ਸਾਵਤੋਨ੍ਯਥਾ||੨੬||

Adhikarana aindraM dhanuraBimuKamaSuBamanyataH SuBam ,agnipUrNAdIni pAtrANyaSuBAni (27) · Śloka 27

ਧਨੁਰੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਲਾਲਾਟਮਸ਼ੁਭਂ, ਸ਼ੁਭਮਨ੍ਯਤਃ| ਅਗ੍ਨਿਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਵਿਸ਼ਿਖਾਨਿ ਚ||੨੭||

Adhikarana AturagRuhAnnirgacCaddadhyakShatAdima~ggalamaSuBam (28) · Śloka 28

ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯਾਤੁਰਗਹਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਸੂਚਕਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਾਹ ਦਧ੍ਯਕ੍ਸਤਾਦਿ ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਦ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਮ੍| ਵੈਦ੍ਯੋ ਮਰਿਸ੍ਯਤਾਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਨੇਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ||੨੮||

Adhikarana evaM dUtAdyaSuBaM dRuShTvA~a~aturaM na cikitsayet anyathA yatnataH karuNASuddha manasA ca cikitset (29) · Śloka 29

ਦੂਤਾਦ੍ਯਸਾਧੁ ਦਸ੍ਟ੍ਵੈਵਂ ਤ੍ਯਜੇਦਾਰ੍ਤਮਤੋਨ੍ਯਥਾ| ਕਰੁਣਾਸ਼ੁਦ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ ਯਤ੍ਨਤਸ੍ਤਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨੯||

Adhikarana dadhyakShatAdi ma~ggalam etat pathi veSmapraveSe ca SuBam (30-39) · Śloka 39

ਅਥ ਤਦੇਵ ਦਧ੍ਯਕ੍ਸਤਾਦ੍ਯਾਹ ਦਧ੍ਯਕ੍ਸਤੇਕ੍ਸੁਨਿਸ੍ਪਾਵਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾਮ੍| ਯਾਵਕਾਞ੍ਜਨਭਙ੍ਗਾਰਘਣ੍ਟਾਦੀਪਸਰੋਰੁਹਾਮ੍||੩੦|| ਦੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਂਸਾਨਾਂ ਲਾਜਾਨਾਂ ਫਲਭਕ੍ਸਯੋਃ| ਰਤ੍ਨੇਭਪੂਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭਾਨਾਂ ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਚ||੩੧|| ਨਰਸ੍ਯ ਵਰ੍ਧਮਾਨਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਨਪਸ੍ਯ ਚ| ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਨਾਂ ਸੁਮਨੋਵਾਲਚਾਮਰਾਮ੍ਬਰਵਾਜਿਨਾਮ੍||੩੨|| ਸ਼ਙ੍ਖਸਾਧੁਦ੍ਵਿਜੋਸ੍ਣੀਸਤੋਰਣਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ| ਭੂਮੇਃ ਸਮੁਦ੍ਧਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਵਹ੍ਨੇਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਸ੍ਯ ਚ||੩੩|| ਮਨੋਜ੍ਞਸ੍ਯਾਨ੍ਨਪਾਨਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸ਼ਕਟਸ੍ਯ ਚ| ਨਭਿਰ੍ਧੇਨ੍ਵਾਃ ਸਵਤ੍ਸਾਯਾ ਵਡਾਵਾਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਅਪਿ||੩੪|| ਜੀਵਞ੍ਜੀਵਕਸਾਰਙ੍ਗਸਾਰਸਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਾਮ੍| ਹਂਸਾਨਾਂ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਬਦ੍ਧਸ੍ਯੈਕਪਸ਼ੋਸ੍ਤਥਾ||੩੫|| ਰੁਚਕਾਦਰ੍ਸ਼ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਰੋਚਨਾਨਾਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍| ਗਨ੍ਧਃ ਸੁਸੁਰਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣਃ ਸੁਸ਼ੁਕ੍ਲੋ ਮਧੁਰੋ ਰਸਃ||੩੬|| ਗੋਪਤੇਰਨੁਕੂਲਸ੍ਯ ਸ੍ਵਨਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਗਵਾਮਪਿ| ਮਗਪਕ੍ਸਿਨਰਾਣਾਂ ਚ ਸ਼ੋਭਿਨਾਂ ਸ਼ੋਭਨਾ ਗਿਰਃ||੩੭|| ਛਤ੍ਰਧ੍ਵਜਪਤਾਕਾਨਾਮੁਤ੍ਕ੍ਸੇਪਣਮਭਿਸ੍ਟੁਤਿਃ| ਭੇਰੀਮਦਙ੍ਗਸ਼ਙ੍ਖਾਨਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦਾਃ ਪੁਣ੍undefinedਾਹਨਿਃਸ੍ਵਨਾਃ||੩੮|| ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਸੁਖੋ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸਿਣਃ| ਪਥਿ ਵੇਸ਼੍ਮਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਰੋਗ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮ੍||੩੯||

Adhikarana evaM dUtaSakunakathanAnantaraM svapna kathanam (40) · Śloka 40

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਦੂਤਸ਼ਕੁਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸਤੇ| |੪੦|

Adhikarana jvareNa SIGraM mariShyataH svapnaH (40-41) · Śloka 41

| ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਮਦ੍ਯਂ ਸਹ ਪ੍ਰੇਤੈਰ੍ਯਃ ਵਿਪਨ੍ ਕਸ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਨਾ||੪੦|| ਸ ਮਰ੍ਤ੍ਯੌ ਮਤ੍ਯੁਨਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜ੍ਵਰਰੂਪੇਣ ਨੀਯਤੇ| |੪੧|

Adhikarana raktapittena SIGraM mariShyataH svapnaH (41-42) · Śloka 42

| ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਵਪੁਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੋ ਯੋ ਹਸਨ੍ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ||੪੧|| ਸੋਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤੇਨ| |੪੨|

Adhikarana rAjayakShmaNA SIGraM mariShyataH svapnaH (42) · Śloka 42

ਮਹਿਸਸ਼੍ਵਰਾਹੋਸ੍ਟ੍ਰਗਰ੍ਦਭੈਃ| ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਦਿਸ਼ਂ ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਯਕ੍ਸ੍ਮਣਾ||੪੨||

Adhikarana gulmenaSIGraM mariShyataH svapnaH (43) · Śloka 43

ਲਤਾ ਕਣ੍ਟਕਿਨੀ ਵਂਸ਼ਸ੍ਤਾਲੋ ਵਾ ਹਦਿ ਜਾਯਤੇ| ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗੁਲ੍ਮੇਨ|੪੩|

Adhikarana kuShTena SIGraM mariShyataH svapnaH (43-44) · Śloka 44

| ਯਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਮਨਰ੍ਚਿਸਮ੍||੪੩|| ਜੁਹ੍ਨਤੋ ਘਤਸਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨਗ੍ਨਸ੍ਯੋਰਸਿ ਜਾਯਤੇ| ਪਦ੍ਮਂ ਸ ਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਕੁਸ੍ਠੇਨ|੪੪|

Adhikarana prameheNa SIGraM mariShyataH svapnaH (44-45) · Śloka 45

| ਚਣ੍ਡਾਲੈਃ ਸਹ ਯਃ ਪਿਬੇਤ੍||੪੪|| ਸ੍ਨੇਹਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ ਪ੍ਰਮੇਹੇਣ ਨਸ਼੍ਯਤਿ| |੪੫|

Adhikarana unmAdenaSIGraM mariShyataH svapnaH (45) · Śloka 45

| ਉਨ੍ਮਾਦੇਨ ਜਲੇ ਮਜ੍ਜੇਦ੍ਯੋ ਨਤ੍ਯਨ੍ ਰਾਕ੍ਸਸੈਃ ਸਹ||੪੫||

Adhikarana apasmAreNa SIGraM mariShyataH svapnaH (46) · Śloka 46

ਅਪਸ੍ਮਾਰੇਣ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਨਤ੍ਯਨ੍ ਪ੍ਰੇਤੇਨ ਨੀਯਤੇ| |੪੬|

Adhikarana svapne KarAdiBiryAnaM mRutyukArakam (46-47) · Śloka 47

| ਯਾਨਂ ਖਰੋਸ੍ਟ੍ਰਮਾਰ੍ਜਾਰਕਪਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸੂਕਰੈਃ||੪੬|| ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਸ਼ਗਾਲੈਰ੍ਵਾ ਸ ਮਤ੍ਯੋਰ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਮੁਖੇ| |੪੭|

Adhikarana apUpAdiBakShaNam mRutyukArakam (47-48) · Śloka 48

| ਅਪੂਪਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਰ੍ਜਗ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਬੁਦ੍ਧਸ੍ਤਦ੍ਵਿਧਂ ਵਮਨ੍||੪੭|| ਨ ਜੀਵਤਿ| |੪੮|

Adhikarana akShirogakArakaH svapnaH (48) · Śloka 48

ਅਕ੍ਸਿਰੋਗਾਯ ਸੂਰ੍ਯਨ੍ਦੁਗ੍ਰਹਣੇਕ੍ਸਣਮ੍| |੪੮|

Adhikarana drUgvinASakaH svapnaH (48) · Śloka 48

| ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਃ ਪਾਤਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦਗ੍ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍||੪੮||

Adhikarana anye~aSuBAH svapnAH (49-58) · Śloka 58

ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਂਸ਼ਲਤਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵਯਸਾਂ ਤਥਾ| ਨਿਲਯੋ ਮੁਣ੍ਡਤਾ ਕਾਕਗਧ੍ਰਾਦ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵਾਰਣਮ੍||੪੯|| ਤਥਾ ਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਤ੍ਰੀਦ੍ਰਵਿਡਾਨ੍ਧ੍ਰਗਵਾਸ਼ਨੈਃ| ਸਙ੍ਗੋ ਵੇਤ੍ਰਲਤਾਵਂਸ਼ਤਣਕਣ੍ਟਕਸਙ੍ਕਟੇ||੫੦|| ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਸ਼ਯਨਂ ਪਤਨਂ ਪਾਂਸੁਭਸ੍ਮਨੋਃ| ਮਜ੍ਜਨਂ ਜਲਪਙ੍ਕਾਦੌ ਸ਼ੀਗ਼੍ਰੇਣ ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਹਤਿਃ||੫੧|| ਨਤ੍ਵਵਾਦਿਤ੍ਰਗੀਤਾਨਿ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਗ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਣਮ੍| ਵਯੋਙ੍ਗਵਦ੍ਧਿਰਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਵਿਵਾਹਃ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਕਰ੍ਮ ਚ||੫੨|| ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਸ੍ਨੇਹਮਦ੍ਯਾਸ਼ਃ ਪ੍ਰਚ੍ਚਰ੍ਦਨਵਿਰੇਚਨੇ| ਹਿਰਣ੍ਯਲੋਹਯੋਰ੍ਲਾਭਃ ਕਲਿਰ੍ਬਨ੍ਧਪਰਾਜਯੌ||੫੩|| ਉਪਾਨਦ੍ਯੁਗਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪਾਤਃ ਪਾਦਚਰ੍ਮਣੋਃ| ਹਰ੍ਸੋ ਭਸ਼ਂ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੈਃ ਪਿਤਭਿਸ਼੍ਚਾਵਭਰ੍ਤ੍ਸਨਮ੍||੫੪|| ਪ੍ਰਦੀਪਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸਤ੍ਰਦਨ੍ਤਦੈਵਤਚਕ੍ਸੁਸਾਮ੍| ਪਤਨਂ ਵਾ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਵਾ, ਭੇਦਨਂ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਚ||੫੫|| ਕਾਨਨੇ ਰਕ੍ਤਕੁਸੁਮੇ ਪਾਪਕਰ੍ਮਨਿਵੇਸ਼ਨੇ| ਚਿਤਾਨ੍ਧਕਾਰਸਮ੍ਬਾਧੇ ਜਨਨ੍ਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍||੫੬|| ਪਾਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ੈਲਾਦੇਰ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਨ ਗ੍ਰਸਨਂ ਤਥਾ| ਕਾਸਾਯਿਣਾਮਸੋਮ੍ਯਾਨਾਂ ਨਗ੍ਨਾਨਾਂ ਦਣ੍ਡਧਾਰਿਣਾਂ||੫੭|| ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਾਣਾਂ ਚ ਕਸ੍ਣਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਜਾਤੁ ਨੇਸ੍ਯਤੇ| |੫੮|

Adhikarana svapne kAlaniSA (58-59) · Śloka 59

| ਕਸ੍ਣਾ ਪਾਪਾਨਨਾਚਾਰਾ ਦੀਰ੍ਘਕੇਸ਼ਨਖਸ੍ਤਨੀ||੫੮|| ਵਿਰਾਗਮਾਲ੍ਯਵਸਨਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕਾਲਨਿਸ਼ਾ ਮਤਾ| |੫੯|

Adhikarana svapnasaMprAptiH (59-60) · Śloka 60

| ਮਨੋਵਹਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਾਤ੍ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਪ੍ਰਬਲੈਰ੍ਮਲੈਃ||੫੯|| ਦਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਾਰੁਣਾਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾ ਰੋਗੀ ਯੈਰ੍ਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਤਾਮ੍| ਅਰੋਗਃ ਸਂਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ||੬੦||

Adhikarana svapnaH saptavidhaH (7) · Śloka 61

ਦਸ੍ਟਃ ਸ਼੍ਰੁਤੋਨੁਭੂਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਕਲ੍ਪਿਤਸ੍ਤਥਾ| ਭਾਵਿਕੋ ਦੋਸਜਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ ਸਪ੍ਤਵਿਧੋ ਮਤਃ||੬੧||

Adhikarana niShpalAH svapnAH (62) · Śloka 62

ਤੇਸ੍ਵਾਦ੍ਯਾ ਨਿਸ੍ਫਲਾਃ ਪਞ੍ਹ੍ਚ ਯਥਾਸ੍ਵਪ੍ਰਕਤਿਰ੍ਦਿਵਾ| ਵਿਸ੍ਮਤੋ ਦੀਰ੍ਘਹ੍ਰਸ੍ਵੋਤਿ|੬੨|

Adhikarana cireNAlpaPalAH svapnaH (62-63) · Śloka 63

| ਪੂਰ੍ਵਰਾਤ੍ਰੇ ਚਿਰਾਤ੍ਫਲਮ੍||੬੨|| ਦਸ੍ਟਃ ਕਰੋਤਿ ਤੁਚ੍ਚਂ ਚ| |੬੩|

Adhikarana tadaharmahatPalAH svapnaH (63) · Śloka 63

ਗੋਸਰ੍ਗੇ ਤਦਹਰ੍ਮਹਤ੍| ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਵਾਨੁਪਹਤਃ ਪ੍ਰਤੀਪੈਰ੍ਵਚਨੈਸ੍ਤਥਾ||੬੩||

Adhikarana dAnAdiBirduHsvapnasyAlpaPalatvam (64) · Śloka 64

ਏਵਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹ ਯਾਤਿ ਪਾਪੋਲ੍ਪਫਲਤਾਂ ਦਾਨਹੋਮਜਪਾਦਿਭਿਃ| |੬੪|

Adhikarana duHsvapnAnantaraM SuBasvapnadarSane SuBaM Palam (64-65) · Śloka 65

| ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਃ ਪੁਨਃ||੬੪|| ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸੌਮ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਮੇਵ ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍| |੬੫|

Adhikarana AyurArogyadravyadAH SuBAH svapnAH (65-71) · Śloka 71

| ਦੇਵਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਗੋਵਸਭਾਨ੍ ਜੀਵਤਃ ਸੁਹਦੋ ਨਪਾਨ੍||੬੫|| ਸਾਧੂਨ੍ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੋ ਵਹ੍ਨਿਮਿਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਚ੍ਚਾਨ੍ ਜਲਾਸ਼ਯਾਨ੍| ਕਨ੍ਯਾਃ ਕੁਮਾਰਕਾਨ੍ ਗੌਰਾਨ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਸੁਤੇਜਸਃ||੬੬|| ਨਰਾਸ਼ਨਂ ਦੀਪ੍ਤਤਨੁਂ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸਿਤਮ੍| ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਲ੍ਲਭਤੇ ਯੋ ਵਾ ਚਤ੍ਰਾਦਰ੍ਸ਼ਵਿਸਾਮਿਸਮ੍||੬੭|| ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਃ ਸੁਮਨਸੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਮੇਧ੍ਯਾਲੇਪਨਂ ਫਲਮ੍| ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਾਸਾਦਸਫਲਵਕ੍ਸਸਿਂਹਨਰਦ੍ਵਿਪਾਨ੍||੬੮|| ਆਰੋਹੇਦ੍ਗੋਸ਼੍ਵਯਾਨਂ ਚ, ਤਰੇਨ੍ਨਦਹਦੋਦਧੀਨ੍| ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇਣ ਗਮਨਮਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਮਤਮ੍||੬੯|| ਸਮ੍ਬਾਧਾਨ੍ਨਿਃਸਤਿਰ੍ਦੇਵੈਃ ਪਿਤਭਿਸ਼੍ਚਾਭਿਨਨ੍ਦਨਮ੍| ਰੋਦਨਂ ਪਤਿਤੋਤ੍ਥਾਨਂ ਦ੍ਵਿਸਤਾਂ ਚਾਵਮਰ੍ਦਨਮ੍||੭੦|| ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਬਹੁ ਚ ਸੋਸ਼੍ਨੁਤੇ| |੭੧|

Adhikarana Arogyasya lakShaNam (71-73) · Śloka 73

"ਆਰੋਗ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ" ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਅਤਸ੍ਤਦੇਵਾਰੋਗ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਯਿਤੁਮਾਹ | ਮਙ੍ਗਲਾਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਪਰਿਵਾਰਸ੍ਤਥਾਤੁਰਃ||੭੧|| ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨੋਨੁਕੂਲਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭੂਤਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ| ਸਤ੍ਤ੍ਵਲਕ੍ਸਣਸਂਯੋਗੋ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਵੈਦ੍ਯਦ੍ਵਿਜਾਤਿਸੁ||੭੨|| ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਯਾਮਨਿਰ੍ਵੇਦਸ੍ਤਦਾਰੋਗ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| |੭੩|

Adhikarana kasmAdidaM SArIrasthAnam (6) · Śloka 6

ਕਸ੍ਮਾਦਿਦਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਾਰੀਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰੁਕ੍ਤਿਮਾਹ | ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਜਨ੍ਮਮਰਣਂ ਯਤਃ ਸਮ੍ਯਗੁਦਾਹਤਮ੍||੭੩|| ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਾਰੀਰਮਿਦਮੁਚ੍ਯਤੇ| ੭੩ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ- ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦੂਤਾਦਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਸਸ੍ਠੋਧ੍ਯਾਯਃ||੬||