Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

34. guhyarōgapratiṣēdhādhyayaḥ

Adhikarana guhyarogapratiShedhAdhyAyaH --------- upadaMshe nave meDhramadhye sirAvyadhAdi (2) · Śloka 2

ಅಥೈತಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಬ್ರೂತೇ ಅಥಾತೋ ಗುಹ್ಯರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)|೨| ಮೇಢ್ರಮಧ್ಯೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇದುಪಂದಶೇ ನವೋತ್ಥಿತೇ| ಶೀತಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕ್ರಿಯಾಂ ಶುದ್ಧಿಂ ವಿರೇಕೇಣ ವಿಶೇಷತಃ||೧|| ತಿಲಕಲ್ಕಘೃತಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ಲೇಪಃ ಪಕ್ವೇ ತು ಪಾಟಿತೇ| |೨|

View original

अथैतच्चिकित्सां ब्रूते अथातो गुह्यरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)|२| मेढ्रमध्ये सिरां विध्येदुपंदशे नवोत्थिते| शीतां कुर्यात् क्रियां शुद्धिं विरेकेण विशेषतः||१|| तिलकल्कघृतक्षौद्रैर्लेपः पक्वे तु पाटिते| |२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upadaMshe jambvAdikvAthena kShAlanam, upadaMshe jambvAditailena ropaNam (2-4) · Śloka 4

| ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಸುಮನೋನೀಪಶ್ವೇತಕಾಮ್ಬೋಜಿಕಾಙ್ಕುರಾನ್||೨|| ಶಲ್ಲಕೀಬದರೀಬಿಲ್ವಪಲಾಶತಿನಿಶೋದ್ಭವಾಃ| ತ್ವಚಃ ಕ್ಷೀರಿದ್ರುಮಾಣಾಂ ಚ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚ ಪಚೇಜ್ಜಲೇ||೩|| ಸ ಕ್ವಾಥಃ ಕ್ಷಾಲನಂ, ತೇನ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ಚ ರೋಪಣಮ್| |೪|

View original

| जम्ब्वाम्रसुमनोनीपश्वेतकाम्बोजिकाङ्कुरान्||२|| शल्लकीबदरीबिल्वपलाशतिनिशोद्भवाः| त्वचः क्षीरिद्रुमाणां च त्रिफलां च पचेज्जले||३|| स क्वाथः क्षालनं, तेन पक्वं तैलं च रोपणम्| |४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upadaMshe tutthAdilepo vraNaharaH (4-5) · Śloka 5

| ತುತ್ಥಗೈರಿಕಲೋಧ್ರೈಲಾಮನೋಹ್ವಾಲರಸಾಞ್ಜನೈಃ||೪|| ಹರೇಣುಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀಲವಣೋತ್ತಮೈಃ| ಲೇಪಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೈಃ ಸಕ್ಷ್ಮೈರುಪದಂಶವ್ರಣಾಪಹಃ||೫||

View original

| तुत्थगैरिकलोध्रैलामनोह्वालरसाञ्जनैः||४|| हरेणुपुष्पकासीससौराष्ट्रीलवणोत्तमैः| लेपः क्षौद्रयुतैः सक्ष्मैरुपदंशव्रणापहः||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upadaMshe triphalAmaShIleporopaNam (6) · Śloka 6

ಕಪಾಲೇ ತ್ರಿಫಲಾ ದಗ್ಧಾ ಸಘೃತಾ ರೋಪಣಂ ಪರಮ್| |೬|

View original

कपाले त्रिफला दग्धा सघृता रोपणं परम्| |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upadaMshe pratidoShaM shoPavat cikitsitam (6) · Śloka 6

| ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಸಾಧನಮಿದಂ ಪ್ರತಿದೋಷಂ ತು ಶೋಫವತ್||೬||

View original

| सामान्यं साधनमिदं प्रतिदोषं तु शोफवत्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upadaMshe pAkaM yathAna yAti tathA~atiyatnaH kAryaH (7) · Śloka 7

ನ ಚ ಯಾತಿ ಯಥಾ ಪಾಕಂ ಪ್ರಯತೇತ ತಥಾ ಭೃಶಮ್| ಪಕ್ವೈಃ ಸ್ನಾಯುಸಿರಾಮಾಂಸೈಃ ಪ್ರಾಯೋ ನಶ್ಯತಿ ಹಿ ಧ್ವಜಃ||೭||

View original

न च याति यथा पाकं प्रयतेत तथा भृशम्| पक्वैः स्नायुसिरामांसैः प्रायो नश्यति हि ध्वजः||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana arshaHsu CinnadagdheShu upadaMSavat kriyA (8) · Śloka 8

ಅರ್ಶಸಾಂ ಛಿನ್ನದಗ್ಧಾನಾಂ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯೋಪದಂಶವತ್| |೮|

View original

अर्शसां छिन्नदग्धानां क्रिया कार्योपदंशवत्| |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarShapikAsu leKanaM kaShAyairavacUrNanAdi (8-9) · Śloka 9

| ಸರ್ಷಪಾ ಲಿಖಿತಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್||೮|| ತೈರೇವಾಭ್ಯಞ್ಜನಂ ತೈಲಂ ಸಾಧಯೇತ್ ವ್ರಣರೋಪಣಮ್| |೯|

View original

| सर्षपा लिखिताः सूक्ष्मैः कषायैरवचूर्णयेत्||८|| तैरेवाभ्यञ्जनं तैलं साधयेत् व्रणरोपणम्| |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana avamanthe~apIyaM kriyA (9) · Śloka 9

| ಕ್ರಿಯೇಯಮವಮನ್ಥೇಽಪಿ ರಕ್ತಂ ಸ್ರಾವ್ಯಂ ತಥೋಭಯೋಃ||೯||

View original

| क्रियेयमवमन्थेऽपि रक्तं स्राव्यं तथोभयोः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kumbhIkAyAM raktamokShaNaM tinukAdibhirlepastailaM ca (10) · Śloka 10

ಕುಮ್ಭೀಕಾಯಾಂ ಹರೇದ್ರಕ್ತಂ ಪಕ್ವಾಯಾಂ ಶೋಧಿತೇ ವ್ರಣೇ| ತಿನ್ದುಕತ್ರಿಫಲಾರೋಧ್ರೈಲೇಪಸ್ತೈಲಂ ಚ ರೋಪಣಮ್||೧೦||

View original

कुम्भीकायां हरेद्रक्तं पक्वायां शोधिते व्रणे| तिन्दुकत्रिफलारोध्रैलेपस्तैलं च रोपणम्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana alajyAmayameva kriyAkramaH (11) · Śloka 11

ಅಲಜ್ಯಾಂ ಸ್ರುತರಕ್ತಾಯಾಮಯಮೇವ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಃ| |೧೧|

View original

अलज्यां स्रुतरक्तायामयमेव क्रियाक्रमः| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uttamAyAM chedanaM kaShAyakalkacUrNairUpakramashca (11-12) · Śloka 12

| ಉತ್ತಮಾಖ್ಯಾಂ ತು ಪಿಟಿಕಾಂ ಸಞ್ಚ್ಛಿದ್ಯ ಬಡಿಶೋದ್ಧೃತಾಮ್||೧೧|| ಕಲ್ಕೈಶ್ಚೂರ್ಣೈಃ ಕಷಾಯಾಣಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತೈರುಪಾಚರೇತ್| |೧೨|

View original

| उत्तमाख्यां तु पिटिकां सञ्च्छिद्य बडिशोद्धृताम्||११|| कल्कैश्चूर्णैः कषायाणां क्षौद्रयुक्तैरुपाचरेत्| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShkarikAsaMvyUDhayostvakpAke sparshahAnyAM ca pittavisarpoktaH kramaH (12-13) · Śloka 13

| ಕ್ರಮಃ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪೋಕ್ತಃ ಪುಷ್ಕರವ್ಯೂಢಯೋರ್ಹಿತಃ||೧೨|| ತ್ವಕ್ಪಾಕೇ ಸ್ಪರ್ಶಹಾನ್ಯಾಂ ಚ ಸೇಚಯೇದ್| |೧೩|

View original

| क्रमः पित्तविसर्पोक्तः पुष्करव्यूढयोर्हितः||१२|| त्वक्पाके स्पर्शहान्यां च सेचयेद्| |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mRudite balAtailena secanaM madhurairupanAhanaM ca (13) · Śloka 13

ಮೃದಿತಂ ಪುನಃ| ಬಲಾತೈಲೇನ ಕೋಷ್ಣೇನ ಮಧುರಶ್ಚೋಪನಾಹಯೇತ್||೧೩||

View original

मृदितं पुनः| बलातैलेन कोष्णेन मधुरश्चोपनाहयेत्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aShThIlikAyAM rakte hRute shleShmagranthivadupakramaH (14) · Śloka 14

ಅಷ್ಠೀಲಿಕಾಂ ಹೃತೇ ರಕ್ತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಗ್ರನ್ಥಿವದಾಚರೇತ್| |೧೪|

View original

अष्ठीलिकां हृते रक्ते श्लेष्मग्रन्थिवदाचरेत्| |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nivRutte dhRutAbhya~jjanAdi (14-16) · Śloka 16

| ನಿವೃತ್ತಂ ಸರ್ಪಿಷಾಽಭ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವೋಪನಾಹಯೇತ್||೧೪|| ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವಾ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಶಾಲ್ವಲಾದಿಭಿಃ| ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ತತೋ ಭೂಯಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಚರ್ಮ ಸಮಾನಯೇತ್||೧೫|| ಮಣಿಂ ಪ್ರಪೀಡ್ಯ ಶನಕೈಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ಚೋಪನಾಹನಮ್| ಮಣೌ ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಭೋಜನಂ ಚಾತ್ರ ಶಸ್ಯತೇ||೧೬||

View original

| निवृत्तं सर्पिषाऽभ्यज्य स्वेदयित्वोपनाहयेत्||१४|| त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा सुस्निग्धैः शाल्वलादिभिः| स्वेदयित्वा ततो भूयः स्निग्धं चर्म समानयेत्||१५|| मणिं प्रपीड्य शनकैः प्रविष्टे चोपनाहनम्| मणौ पुनःपुनः स्निग्धं भोजनं चात्र शस्यते||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana avapATyAmapyayameva kramaH (17) · Śloka 17

ಅಯಮೇವ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ ಸ್ಯಾದವಪಾಟ್ಯಾಮಪಿ ಕ್ರಮಃ| |೧೭|

View original

अयमेव प्रयोज्यः स्यादवपाट्यामपि क्रमः| |१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana niruddhamaNau nADyA snehasi~jcanAdi,niruddhamaNau evamasiddhau shastreNa pATanAdi (17-19) · Śloka 19

| ನಾಡೀಮುಭಯತೋದ್ವಾರಾಂ ನಿರುದ್ಧೇ ಜತುನಾ ಸೃತಾಮ್||೧೭|| ಸ್ನೇಹಾಕ್ತಾಂ ಸ್ರೋತಸಿ ನ್ಯಸ್ಯ ಸಿಞ್ಚೇತ್ಸ್ನೇಹೈಶ್ಚಲಾಪಹೈಃ| ತ್ರ್ಯಹಾತ್ತ್ರ್ಯಹಾತ್ಸ್ಥೂಲತರಾಂ ನ್ಯಸ್ಯ ನಾಡೀಂ ವಿವರ್ಧಯೇತ್||೧೮|| ಸ್ರೋತೋದ್ವಾರಮಸಿದ್ಧೌ ತು ವಿದ್ವಾನ್ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪಾಟಯೇತ್| ಸೇವನೀಂ ವರ್ಜಯನ್ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ ಸದ್ಯಃಕ್ಷತವಿಧಿಂ ತತಃ||೧೯||

View original

| नाडीमुभयतोद्वारां निरुद्धे जतुना सृताम्||१७|| स्नेहाक्तां स्रोतसि न्यस्य सिञ्चेत्स्नेहैश्चलापहैः| त्र्यहात्त्र्यहात्स्थूलतरां न्यस्य नाडीं विवर्धयेत्||१८|| स्रोतोद्वारमसिद्धौ तु विद्वान् शस्त्रेण पाटयेत्| सेवनीं वर्जयन् युञ्ज्यात् सद्यःक्षतविधिं ततः||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana grathite svedanamupanAhashca (20) · Śloka 20

ಗ್ರನ್ಥಿತಂ ಸ್ವೇದಿತಂ ನಾಡ್ಯಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈರುಪನಾಹಯೇತ್| |೨೦|

View original

ग्रन्थितं स्वेदितं नाड्या स्निग्धोष्णैरुपनाहयेत्| |२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Sataponake lekhanaM kaShAyairlepaSca (20) · Śloka 20

| ಲಿಮ್ಪೇತ್ಕಷಾಯೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ಲಿಖಿತ್ವಾ ಶತಪೋನಕಮ್||೨೦||

View original

| लिम्पेत्कषायैः सक्षौद्रैर्लिख़ित्वा शतपोनकम्||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktArbude raktavidradhivat (21) · Śloka 21

ರಕ್ತವಿದ್ರಧಿವತ್ಕಾರ್ಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶೋಣಿತಾರ್ಬುದೇ| |೨೧|

View original

रक्तविद्रधिवत्कार्या चिकित्सा शोणितार्बुदे| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarveShu yathAvasthaM vraNopacAraH (21) · Śloka 21

| ವ್ರಣೋಪಚಾರಂ ಸರ್ವೇಷು ಯಥಾವಸ್ಥಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೨೧||

View original

| व्रणोपचारं सर्वेषु यथावस्थं प्रयोजयेत्||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yonivyApaccikitsA ------- yonivyApatsu BUyiShThaM vAtajit karma, tatra hetuSca,vAtajAsu visheShataH snehanAdi (22-23) · Śloka 23

ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಶಸ್ಯತೇ ಕರ್ಮ ವಾತಜಿತ್| ಸ್ನೇಹನಸ್ವೇದಬಸ್ತ್ಯಾದಿ ವಾತಜಾಸು ವಿಶೇಷತಃ||೨೨|| ನ ಹಿ ವಾತಾದೃತೇ ಯೋನಿರ್ವನಿತಾನಾಂ ಪ್ರದುಷ್ಯತಿ| ಅತೋ ಜಿತ್ವಾ ತಮನ್ಯಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾದ್ದೋಷಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್||೨೩||

View original

योनिव्यापत्सु भूयिष्ठं शस्यते कर्म वातजित्| स्नेहनस्वेदबस्त्यादि वातजासु विशेषतः||२२|| न हि वातादृते योनिर्वनितानां प्रदुष्यति| अतो जित्वा तमन्यस्य कुर्याद्दोषस्य भेषजम्||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu balAtailAdipAnam, duHsthitAdiyoneH samatvAdikaraNam, tatra hetushca (24-26) · Śloka 26

ಪಾಯಯೇತ(ತ್ತಾಂ) ಬಲಾತೈಲಂ ಮಿಶ್ರಕಂ ಸುಕುಮಾರಕಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಂ ತಥಾ ಯೋನಿಂ ದುಃಸ್ಥಿತಾಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸಮಾಮ್||೨೪|| ಪಾಣಿನಾ ನಮಯೇಜ್ಜಿಹ್ಯಾಂ ಸಂವೃತಾಂ ವ್ಯಧಯೇತ್ ಪುನಃ| ಪ್ರವೇಶಯೇನ್ನಿಃಸೃತಾಂ ಚ ವಿವೃತಾಂ ಪರಿವರ್ತಯೇತ್||೨೫|| ಸ್ಥಾನಾಪವೃತ್ತಾ ಯೋನಿರ್ಹಿ ಶಲ್ಯಭೂತಾ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಮತಾ| |೨೬|

View original

पाययेत(त्तां) बलातैलं मिश्रकं सुकुमारकम्| स्निग्धस्विन्नां तथा योनिं दुःस्थितां स्थापयेत्समाम्||२४|| पाणिना नमयेज्जिह्यां संवृतां व्यधयेत् पुनः| प्रवेशयेन्निःसृतां च विवृतां परिवर्तयेत्||२५|| स्थानापवृत्ता योनिर्हि शल्यभूता स्त्रियो मता| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu strIShu mRudUni vamanAdikarmANi, strIShu shuddhAsu bastyAdi karma (26-27) · Śloka 27

| ಕರ್ಮಭಿರ್ವಮನಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಮೃದುಭಿರ್ಯೋಜಯೇತ್ಸ್ತ್ರಿಯಮ್||೨೬|| ಸರ್ವತಃ ಸುವಿಶುದ್ಧಾಯಾಃ ಶೇಷಂ ಕರ್ಮ ವಿಧೀಯತೇ| ಬಸ್ತ್ಯಭ್ಯಙ್ಗಪರೀಷೇಕಪ್ರಲೇಪಪಿಚುಧಾರಣಮ್||೨೭||

View original

| कर्मभिर्वमनाद्यैश्च मृदुभिर्योजयेत्स्त्रियम्||२६|| सर्वतः सुविशुद्धायाः शेषं कर्म विधीयते| बस्त्यभ्यङ्गपरीषेकप्रलेपपिचुधारणम्||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu kAshmaryAdighRutaM paraM garbhadam (28-29) · Śloka 29

ಕಾಶ್ಮರ್ಯತ್ರಿಫಲಾದ್ರಾಕ್ಷಾಕಾಸಮರ್ದನಿಶಾದ್ವಯೈಃ| ಗುಡೂಚೀಸೈರ್ಯಕಾಭೀರುಶುಕನಾಸಾಪುನರ್ನವೈಃ||೨೮|| ಪರೂಷಕೈಶ್ಚ ವಿಪಚೇತ್ಪ್ರಸ್ಥಮಕ್ಷಸಮೈರ್ಘೃತಾತ್| ಯೋನಿವಾತವಿಕಾರಘ್ನಂ ತತ್ಪೀತಂ ಗರ್ಭದಂ ಪರಮ್||೨೯||

View original

काश्मर्यत्रिफलाद्राक्षाकासमर्दनिशाद्वयैः| गुडूचीसैर्यकाभीरुशुकनासापुनर्नवैः||२८|| परूषकैश्च विपचेत्प्रस्थमक्षसमैर्घृतात्| योनिवातविकारघ्नं तत्पीतं गर्भदं परम्||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu vacAdicUrNaM yonipArshvArtyAdinAshakam (30-31) · Śloka 31

ವಚೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾಜಾಜೀಕೃಷ್ಣಾವೃಷಕಸೈನ್ಧವಮ್| ಅಜಮೋದಾಯವಕ್ಷಾರಶರ್ಕರಾಚಿತ್ರಕಾನ್ವಿತಮ್||೩೦|| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಸನ್ನಯಾಽಽಲೋಡ್ಯ ಖಾದೇತ್ತದ್ಘೃತಭರ್ಜಿತಮ್| ಯೋನಿಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತಿಹೃದ್ರೋಗಗುಲ್ಮಾರ್ಶೋವಿನಿವೃತ್ತಯೇ||೩೧||

View original

वचोपकुञ्चिकाजाजीकृष्णावृषकसैन्धवम्| अजमोदायवक्षारशर्कराचित्रकान्वितम्||३०|| पिष्ट्वा प्रसन्नयाऽऽलोड्य खादेत्तद्घृतभर्जितम्| योनिपार्श्वार्तिहृद्रोगगुल्मार्शोविनिवृत्तये||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu vRuShakAdicUrNaM tathaiva (32) · Śloka 32

ವೃಷಕಂ ಮಾತುಲುಙ್ಗಸ್ಯ ಮೂಲಾನಿ ಮದಯನ್ತಿಕಾಮ್| ಪಿಬೇನ್ಮದ್ಯೈಃ ಸಲವಣೈಸ್ತಥಾ ಕೃಷ್ಣೋಪಕುಞ್ಚಿಕೇ||೩೨||

View original

वृषकं मातुलुङ्गस्य मूलानि मदयन्तिकाम्| पिबेन्मद्यैः सलवणैस्तथा कृष्णोपकुञ्चिके||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu rAsnAdishRutaM payaH shUlaharam (33) · Śloka 33

ರಾಸ್ನಾಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾವೃಷಕೈಃ ಶೃತಂ ಶೂಲಹರಂ ಪಯಃ| |೩೩|

View original

रास्नाश्वदंष्ट्रावृषकैः शृतं शूलहरं पयः| |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu guDUcyAdikvAthaiH secanam (33) · Śloka 33

| ಗುಡೂಚೀತ್ರಿಫಲಾದನ್ತೀಕ್ವಾಥೈಶ್ಚ ಪರಿಷೇಚನಮ್||೩೩||

View original

| गुडूचीत्रिफलादन्तीक्वाथैश्च परिषेचनम्||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAsu natAdisAdhitatailapicuH shUlaghnaH (34) · Śloka 34

ನತವಾರ್ತಾಕಿನೀಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವಾಮರದಾರುಭಿಃ| ತೈಲಾತ್ಪ್ರಸಾಧಿತಾದ್ಧಾರ್ಯಃ ಪಿಚುರ್ಯೋನೌ ರುಜಾಪಹಃ||೩೪||

View original

नतवार्ताकिनीकुष्ठसैन्धवामरदारुभिः| तैलात्प्रसाधिताद्धार्यः पिचुर्योनौ रुजापहः||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittalAsu shItAH yonisekAdayaH (35) · Śloka 35

ಪಿತ್ತಲಾನಾಂ ತು ಯೋನೀನಾಂ ಸೇಕಾಭ್ಯಙ್ಗಪಿಚುಕ್ರಿಯಾಃ| ಶೀತಾಃ ಪಿತ್ತಜಿತಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸ್ನೇಹನಾರ್ಥಂ ಘೃತಾನಿ ಚ||೩೫||

View original

पित्तलानां तु योनीनां सेकाभ्यङ्गपिचुक्रियाः| शीताः पित्तजितः कार्याः स्नेहनार्थं घृतानि च||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittalAsu shatAvaryAdilehaH (36-40) · Śloka 40

ಶತಾವರೀಮೂಲತುಲಾಚತುಷ್ಕಾತ್ ಕ್ಷುಣ್ಣಪೀಡಿತಾತ್| ರಸೇನ ಕ್ಷೀರತುಲ್ಯೇನ ಪಾಚಯೇತ ಘೃತಾಢಕಮ್||೩೬|| ಜೀವನೀಯೈಃ ಶತಾವರ್ಯಾ ಮೃದ್ವೀಕಾಭಿಃ ಪರೂಷಕೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈಃ ಪ್ರಿಯಾಲೈಶ್ಚಾಕ್ಷಾಂಶೌರ್ದ್ವಿಬಲಾಮಧುಕಾನ್ವಿತೈಃ||೩೭|| ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ತು ಮಧುನಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಶ್ಚ ಪಲಾಷ್ಟಕಮ್| ಶರ್ಕರಾಯಾ ದಶಪಲಂ ಕ್ಷಿಪೇಲ್ಲಿಹ್ಯಾತ್ಪಿಚುಂ ತತಃ||೩೮|| ಯೋನ್ಯಸೃಕ್ಶುಕ್ರದೋಷಘ್ನಂ ವೃಷ್ಯಂ ಪುಂಸವನಂ ಪರಮ್| ಕ್ಷತಂ ಕ್ಷಯಮಸೃಕ್ಪಿತ್ತಂ ಕಾಸಂ ಶ್ವಾಸಂ ಹಲೀಮಕಮ್||೩೯|| ಕಾಮಲಾಂ ವಾತರುಧಿರಂ ವಿಸರ್ಪಂ ಹೃಚ್ಛಿರೋಗ್ರಹಮ್| ಅಪಸ್ಮಾರಾರ್ದಿತಾಯಾಮಮದೋನ್ಮಾದಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್||೪೦||

View original

शतावरीमूलतुलाचतुष्कात् क्षुण्णपीडितात्| रसेन क्षीरतुल्येन पाचयेत घृताढकम्||३६|| जीवनीयैः शतावर्या मृद्वीकाभिः परूषकैः| पिष्टैः प्रियालैश्चाक्षांशौर्द्विबलामधुकान्वितैः||३७|| सिद्धशीते तु मधुनः पिप्पल्याश्च पलाष्टकम्| शर्कराया दशपलं क्षिपेल्लिह्यात्पिचुं ततः||३८|| योन्यसृक्शुक्रदोषघ्नं वृष्यं पुंसवनं परम्| क्षतं क्षयमसृक्पित्तं कासं श्वासं हलीमकम्||३९|| कामलां वातरुधिरं विसर्पं हृच्छिरोग्रहम्| अपस्मारार्दितायाममदोन्मादांश्च नाशयेत्||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittalAsu evameva payaH sarpiH (41) · Śloka 41

ಏವಮೇವ ಪಯಃ ಸರ್ಪಿರ್ಜೀವನೀಯೋಪಸಾಧಿತಮ್| ಗರ್ಭದಂ ಪಿತ್ತಜಾನಾಂ ಚ ರೋಗಾಣಾಂ ಪರಮಂ ಹಿತಮ್||೪೧||

View original

एवमेव पयः सर्पिर्जीवनीयोपसाधितम्| गर्भदं पित्तजानां च रोगाणां परमं हितम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pitta balAdighRutatailaM garbhadam (42-44) · Śloka 44

ಬಲಾದ್ರೋಣದ್ವಯಕ್ವಾಥೇ ಘೃತತೈಲಾಢಕಂ ಪಚೇತ್| ಕ್ಷೀರೇ ಚತುರ್ಗುಣೇ ಕೃಷ್ಣಾಕಾಕನಾಸಾಸಿತಾನ್ವಿತೈಃ||೪೨|| ಜೀವನ್ತೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಸ್ಥಿರಾವೀರರ್ಧಿಜೀವಕೈಃ| ಪಯಸ್ಯಾಶ್ರಾವಣೀಮುದ್ಗಪೀಲುಮಾಷಾಖ್ಯಪರ್ಣಿಭಿಃ||೪೩|| ವಾತಪಿತ್ತಾಮಯಾನ್ ಹತ್ವಾ ಪಾನಾದ್ ಗರ್ಭಂ ದಧಾತಿ ತತ್| |೪೪|

View original

बलाद्रोणद्वयक्वाथे घृततैलाढकं पचेत्| क्षीरे चतुर्गुणे कृष्णाकाकनासासितान्वितैः||४२|| जीवन्तीक्षीरकाकोलीस्थिरावीरर्धिजीवकैः| पयस्याश्रावणीमुद्गपीलुमाषाख्यपर्णिभिः||४३|| वातपित्तामयान् हत्वा पानाद् गर्भं दधाति तत्| |४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktayonyAM yathAdoShaM raktasthApanamauShadham (44-45) · Śloka 45

| ರಕ್ತಯೋನ್ಯಾಮಸೃಗ್ವರ್ಣೈರನುಬನ್ಧಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಚ||೪೪|| ಯಥಾದೋಷೋದಯಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ ರಕ್ತಸ್ಥಾಪನಮೌಷಧಮ್| |೪೫|

View original

| रक्तयोन्यामसृग्वर्णैरनुबन्धमवेक्ष्य च||४४|| यथादोषोदयं युञ्ज्याद् रक्तस्थापनमौषधम्| |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktayonyAM puShyAnugaM cUrNam, shlaiShmikyAM sarvaM rukShoShNamauShadham (45-50) · Śloka 50

| ಪಾಠಾಂ ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಯೋರಸ್ಥಿ ಶಿಲೋದ್ಭೇದಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್||೪೫|| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾಂ ಶಾಲ್ಮಲೀಪಿಚ್ಛಾಂ ಸಮಙ್ಗಾಂ ವತ್ಸಕತ್ವಚಮ್| ಬಾಹ್ಲೀಕಬಿಲ್ವಾತಿವಿಷಾರೋಧ್ರತೋಯದಗೈರಿಕಮ್||೪೬|| ಶುಣ್ಠೀಮಧೂಕಮಾಚೀಕರಕ್ತಚನ್ದನಕಟೂಫಲಮ್| ಕಟ್ವಙ್ಗವತ್ಸಕಾನನ್ತಾಧಾತಕೀಮಧುಕಾರ್ಜುನಮ್||೪೭|| ಪುಷ್ಯೇ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತನ್ದುಲಾಮ್ಭಸಾ| ಪಿಬೇದರ್ಶಃಸ್ವತೀಸಾರೇ ರಕ್ತಂ ಯಶ್ಚೋಪವೇಶ್ಯತೇ||೪೮|| ದೋಷಾ ಜನ್ತುಕೃತಾ ಯೇ ಚ ಬಾಲಾನಾಂ ತಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್| ಯೋನಿದೋಷಂ ರಜೋದೋಷಂ ಶ್ಯಾವಶ್ವೇತಾರುಣಾಸಿತಮ್||೪೯|| ಚೂರ್ಣಂ ಪುಷ್ಯಾನುಗಂ ನಾಮ ಹಿತಮಾತ್ರೇಯಪೂಜಿತಮ್| ಯೋನ್ಯಾಂ ಬಲಾಸದುಷ್ಟಾಯಾಂ ಸರ್ವಂ ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಮೌಷಧಮ್||೫೦||

View original

| पाठां जम्ब्वाम्रयोरस्थि शिलोद्भेदं रसाञ्जनम्||४५|| अम्बष्ठां शाल्मलीपिच्छां समङ्गां वत्सकत्वचम्| बाह्लीकबिल्वातिविषारोध्रतोयदगैरिकम्||४६|| शुण्ठीमधूकमाचीकरक्तचन्दनकटूफलम्| कट्वङ्गवत्सकानन्ताधातकीमधुकार्जुनम्||४७|| पुष्ये गृहीत्वा सञ्चूर्ण्य सक्षौद्रं तन्दुलाम्भसा| पिबेदर्शःस्वतीसारे रक्तं यश्चोपवेश्यते||४८|| दोषा जन्तुकृता ये च बालानां तांश्च नाशयेत्| योनिदोषं रजोदोषं श्यावश्वेतारुणासितम्||४९|| चूर्णं पुष्यानुगं नाम हितमात्रेयपूजितम्| योन्यां बलासदुष्टायां सर्वं रूक्षोष्णमौषधम्||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shUnonnatAstabdhApicchilAsrAviNIviplutopaplutAdyAsu yoniShu dhAtakyAditailenAbhya~ggAdikam (51-54) · Śloka 54

ಧಾತಕ್ಯಾಮಲಕೀಪತ್ರಸ್ರೋತೋಜಮಧುಕೋತ್ಪಲೈಃ| ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಸಾರಕಾಸೀಸರೋಧ್ರಕಟ್ಫಲತಿನ್ದುಕೈಃ||೫೧|| ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾದಾಡಿಮತ್ವಗುದುಮ್ಬರಶಲಾಟುಭಿಃ| ಅಕ್ಷಮಾತ್ರೈರಜಾಮೂತ್ರೇ ಕ್ಷೀರೇ ಚ ದ್ವಿಗುಣೇ ಪಚೇತ್||೫೨|| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ತದಭ್ಯಙ್ಗಪಿಚುಬಸ್ತಿಷು ಯೋಜಯೇತ್| ತೇನ ಶೂನೋನ್ನತಾ ಸ್ತಬ್ಧಾ ಪಿಚ್ಛಿಲಾ ಸ್ರಾವಿಣೀ ತಥಾ||೫೩|| ವಿಪ್ಲುತೋಪಪ್ಲುತಾ ಯೋನಿಃ ಸಿದ್ಧ್ಯೇತತ್ಸ್ಫೋಟಶೂಲಿನೀ| |೫೪|

View original

धातक्यामलकीपत्रस्रोतोजमधुकोत्पलैः| जम्ब्वाम्रसारकासीसरोध्रकट्फलतिन्दुकैः||५१|| सौराष्ट्रिकादाडिमत्वगुदुम्बरशलाटुभिः| अक्षमात्रैरजामूत्रे क्षीरे च द्विगुणे पचेत्||५२|| तैलप्रस्थं तदभ्यङ्गपिचुबस्तिषु योजयेत्| तेन शूनोन्नता स्तब्धा पिच्छिला स्राविणी तथा||५३|| विप्लुतोपप्लुता योनिः सिद्ध्येतत्स्फोटशूलिनी| |५४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shUnonnatAstabdhApicchilAsrAviNIviplutopaplutAdyAsu yoniShu yavAnnAdishIlanam (54-55) · Śloka 55

| ಯವಾನ್ನಮಭಯಾರಿಷ್ಟಂ ಸೀಧು ತೈಲಂ ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೫೪|| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಯೋರಜಃ ಪಥ್ಯಾಪ್ರಯೋಗಾಂಶ್ಚ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್| |೫೫|

View original

| यवान्नमभयारिष्टं सीधु तैलं च शीलयेत्||५४|| पिप्पल्ययोरजः पथ्याप्रयोगांश्च समाक्षिकान्| |५५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana paicchilye kAsIsAdicUrNo vaishadyakArakaH (55-56) · Śloka 56

| ಕಾಸೀಸಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಸಾಮ್ರಜಮ್ಬ್ವಸ್ಥಿ ಧಾತುಕೀ||೫೫|| ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯೇ ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಶ್ಚೂರ್ಣೋ ವೈಶದ್ಯಕಾರಕಃ| |೫೬|

View original

| कासीसं त्रिफला काङ्क्षी साम्रजम्ब्वस्थि धातुकी||५५|| पैच्छिल्ये क्षौद्रसंयुक्तश्चूर्णो वैशद्यकारकः| |५६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana paicchilye durgandhe palAshAdicUrNaH, AragvadhAdikvAthena secanam (56-57) · Śloka 57

| ಪಲಾಶಧಾತಕೀಜಮ್ಬೂಸಮಙ್ಗಾಮೋಚಸರ್ಜಜಃ||೫೬|| ದುರ್ಗನ್ಧೇ ಪಿಚ್ಛಿಲೇ ಕ್ಲೇದೇ ಸ್ತಮ್ಭನಶ್ಚೂರ್ಣ ಇಷ್ಯತೇ| ಆರಗ್ವಧಾದಿವರ್ಗಸ್ಯ ಕಷಾಯಃ ಪರಿಷೇಚನಮ್||೫೭||

View original

| पलाशधातकीजम्बूसमङ्गामोचसर्जजः||५६|| दुर्गन्धे पिच्छिले क्लेदे स्तम्भनश्चूर्ण इष्यते| आरग्वधादिवर्गस्य कषायः परिषेचनम्||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana stabdhAsu karkashAsu mArdavakaraM vesavArAdi dhAraNam (58) · Śloka 58

ಸ್ತಮ್ಬ್ಧಾನಾಂ ಕರ್ಕಶಾನಾಂ ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಮಾರ್ದವಕಾರಕಮ್| ಧಾರಣಂ ವೇಸವಾರಸ್ಯ ಕೃಸರಾಪಾಯಸಸ್ಯ ಚ||೫೮||

View original

स्तम्ब्धानां कर्कशानां च कार्यं मार्दवकारकम्| धारणं वेसवारस्य कृसरापायसस्य च||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana durgandhAsu yoniShu sarvagandhAnAM kaShAyAdi (59) · Śloka 59

ದುರ್ಗನ್ಧಾನಾಂ ಕಷಾಯಃ ಸ್ಯಾತ್ತೈಲಂ ವಾ ಕಲ್ಕ ಏವ ವಾ| ಚೂರ್ಣೇ ವಾ ಸರ್ವಗನ್ಧಾನಾಂ ಪೂತಿಗನ್ಧಾ(ನ್ಧ್ಯ)ಪಕರ್ಷಣಃ||೫೯||

View original

दुर्गन्धानां कषायः स्यात्तैलं वा कल्क एव वा| चूर्णे वा सर्वगन्धानां पूतिगन्धा(न्ध्य)पकर्षणः||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shleShmalAsu kaTuprAyA bastayaH, pitte samadhukakShIrAH bastayaH, vAte tailAmlayutAH bastayaH (60) · Śloka 60

ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾನಾಂ ಕಟುಪ್ರಾಯಾಃ ಸಮೂತ್ರಾ ಬಸ್ತಯೋ ಹಿತಾಃ| ಪಿತ್ತೇ ಸಮಧುಕಕ್ಷೀರಾ ವಾತೇ ತೈಲಾಮ್ಲಸಂಯುತಾಃ||೬೦||

View original

श्लेष्मलानां कटुप्रायाः समूत्रा बस्तयो हिताः| पित्ते समधुकक्षीरा वाते तैलाम्लसंयुताः||६०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtajAyAM sAdhAraNaM karma (61) · Śloka 61

ಸನ್ನಿಪಾತಸಮುತ್ಥಾಯಾಃ ಕರ್ಮ ಸಾಧಾರಣಂ ಹಿತಮ್| |೬೧|

View original

सन्निपातसमुत्थायाः कर्म साधारणं हितम्| |६१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana evaM yoniShu shuddhAsu garbhadhAraNam (61-62) · Śloka 62

| ಏವಂ ಯೋನಿಷು ಶುದ್ಧಾಸು ಗರ್ಭಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಯೋಷಿತಃ||೬೧|| ಅದುಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಕೃತೇ ಬೀಜೇ ಜೀವೋಪಕ್ರಮಣೇ ಸತಿ| |೬೨|

View original

| एवं योनिषु शुद्धासु गर्भं विन्दन्ति योषितः||६१|| अदुष्टे प्राकृते बीजे जीवोपक्रमणे सति| |६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puruShasyApi duShTaM shukraM parIkShyopakramaH (62-63) · Śloka 63

| ಪಞ್ಚಕರ್ಮವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯಾಪಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಮ್||೬೨|| ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ವರ್ಣೈರ್ದೋಷಾಣಾಂ ದುಷ್ಟಂ ತದ್ಘ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್| |೬೩|

View original

| पञ्चकर्मविशुद्धस्य पुरुषस्यापि चेन्द्रियम्||६२|| परीक्ष्य वर्णैर्दोषाणां दुष्टं तद्घ्नैरुपाचरेत्| |६३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana phalasarpiH yonishukradoSheShu shastamAyuShyAdikaraM ca (63-34) · Śloka 34

| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕುಷ್ಠತಗರತ್ರಿಫಲಾಶರ್ಕರಾವಚಾಃ||೬೩|| ದ್ವೇ ನಿಶೇ ಮಧುಕಂ ಮೇದಾಂ ದೀಪ್ಯಕಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀಮ್| ಪಯಸ್ಯಾಹಿಙ್ಗುಕಾಕೋಲೀವಾಜಿಗನ್ಧಾಶತಾವರೀಃ||೬೪|| ಪಿಷ್ಟ್ವಾಽಕ್ಷಾಂಶಾ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್| ಯೋನಿಶುಕ್ರಪ್ರದೋಷೇಷು ತತ್ಸರ್ವೇಷು ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೬೫|| ಆಯುಷ್ಯಂ ಪೌಷ್ಟಿಕಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಧನ್ಯಂ ಪುಂಸವನಂ ಪರಮ್| ಫಲಸರ್ಪಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಪುಷ್ಪೇ ಪೀತಂ ಫಲಾಯ ಯತ್||೬೬|| ಮ್ರಿಯಮಾಣಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಗರ್ಭಿಣೀನಾಂ ಚ ಪೂಜಿತಮ್| ಏತತ್ಪರಂ ಚ ಬಾಲಾನಾಂ ಗ್ರಹಘ್ನಂ ದೇಹವರ್ಧನಮ್||೬೭|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಗುಹ್ಯರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೪||

View original

| मञ्जिष्ठाकुष्ठतगरत्रिफलाशर्करावचाः||६३|| द्वे निशे मधुकं मेदां दीप्यकं कटुरोहिणीम्| पयस्याहिङ्गुकाकोलीवाजिगन्धाशतावरीः||६४|| पिष्ट्वाऽक्षांशा घृतप्रस्थं पचेत्क्षीरचतुर्गुणम्| योनिशुक्रप्रदोषेषु तत्सर्वेषु प्रशस्यते||६५|| आयुष्यं पौष्टिकं मेध्यं धन्यं पुंसवनं परम्| फलसर्पिरिति ख्यातं पुष्पे पीतं फलाय यत्||६६|| म्रियमाणप्रजानां च गर्भिणीनां च पूजितम्| एतत्परं च बालानां ग्रहघ्नं देहवर्धनम्||६७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने गुह्यरोगप्रतिषेधो नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः||३४||

🔊 Audio coming soon