1. jvaracikitsitam

Adhikarana adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಜ್ವರಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana la~gghanam (2) · Śloka 2

ಆಮಾಶಯಸ್ಥೋ ಹತ್ವಾಽಗ್ನಿಂ ಸಾಮೋ ಮಾರ್ಗಾನ್ಪಿಧಾಯ ಯತ್| ವಿದಧಾತಿ ಜ್ವರಂ ದೋಷಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಕುರ್ವೀತ ಲಙ್ಘನಮ್| ಪ್ರಾಗ್ರೂಪೇಷು ಜ್ವರಾದೌ ವಾ ಬಲಮ್ ಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯನ್| ಬಲಾಧಿಷ್ಠಾನಮಾರೋಗ್ಯಮಾರೋಗ್ಯಾರ್ಥಃ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಃ||೨||

Adhikarana la~gghanaphalam (3) · Śloka 3

ಲಙ್ಘನೈಃ ಕ್ಷಪಿತೇ ದೋಷೇ ದೀಪ್ತೇಽಪ್ನೌ ಲಾಘವೇ ಸತಿ| ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಕ್ಷುತೃಡೃಚಿಃ ಪಕ್ತಿರ್ಬಲಮೋಜಶ್ಚ ಜಾಯತೇ||೩||

Adhikarana vamanam (4) · Śloka 4

ತತ್ರೋತ್ಕೃಷ್ಟೇ ಸಮುತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ಕಫಪ್ರಾಯೇ ಚಲೇಮಲೇ| ಸಹೃಲ್ಲಾಸಪ್ರಸೇಕಾನ್ನದ್ವೇಷಕಾಸವಿಷೂಚಿಕೇ| ಸದ್ಯೋಭುಕ್ತಸ್ಯ ಸಞ್ಜಾತೇ ಜ್ವರ ಸಾಮೇ ವಿಶೇಷತಃ| ವಮನಂ ವಮನಾರ್ಹಸ್ಯ ಶಸ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತದನ್ಯಥಾ| ಶ್ವಾಸಾತೀಸಾರಸಮ್ಮೋಹಹೃದ್ರೋಗವಿಷಮಜ್ವರಾನ್|೪|

Adhikarana vamanam (4) · Śloka 4

ತತ್ರೋತ್ಕೃಷ್ಟೇ ಸಮುತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ಕಫಪ್ರಾಯೇ ಚಲೇಮಲೇ| ಸಹೃಲ್ಲಾಸಪ್ರಸೇಕಾನ್ನದ್ವೇಷಕಾಸವಿಷೂಚಿಕೇ| ಸದ್ಯೋಭುಕ್ತಸ್ಯ ಸಞ್ಜಾತೇ ಜ್ವರ ಸಾಮೇ ವಿಶೇಷತಃ| ವಮನಂ ವಮನಾರ್ಹಸ್ಯ ಶಸ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತದನ್ಯಥಾ| ಶ್ವಾಸಾತೀಸಾರಸಮ್ಮೋಹಹೃದ್ರೋಗವಿಷಮಜ್ವರಾನ್||೪||

Adhikarana pippalyAdivamanayogaH (5) · Śloka 5

ಪಿಪ್ಪಲೀಭಿರ್ಯುತಾಂ ಗಾಲಾಂ ಕಲಿಙ್ಗೈರ್ಮಧುಕೇನ ವಾ| ಪೀತ್ವೋಷ್ಣತೋಯೇನ ವಮೇನ್ಮಧ್ವಮ್ಬುಲವಣಾಮ್ಬು ವಾ||೫||

Adhikarana paTolAdayo vamanayogAH (6) · Śloka 6

ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಕರ್ಕೋಟವೇತ್ರಪತ್ರಜಲಾನಿ ವಾ| ಪೇಯಾಂ ಮನ್ಡಂ ರಸಂ ಚೇಕ್ಷೋರ್ಮಧ್ಯಂ ಕಲ್ಪೋದಿತಾನಿ ಚ| ವಮನಾನಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಬಲಕಾಲವಿಭಾಗವಿತ್||೬||

Adhikarana upavAsamahatvam (7) · Śloka 7

ಕೃತೇಽಕೃತೇ ವಾ ವಮನೇ ಜ್ವರೀ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಶೋಷಣಮ್| ದೋಷಾಣಾಮ್ ಸಮುದೀರ್ಣಾನಾಂ ಪಾಚನಾಯ ಶಮಾಯ ಚ||೭||

Adhikarana upavAsasyAvadhiH (8) · Śloka 8

ಆಮೇನ ಭಸ್ಮನೇವಾಗ್ನೌ ಛನ್ನೇಽನ್ನಂ ನ ವಿಪಚ್ಯತೇ| ತಸ್ಮಾದಾದೋಷಪಚನಜ್ಜ್ವರಿತಾನುಪವಾಸಯೇತ್||೮||

Adhikarana uShNAmbupAnaM tadguNAshca (9) · Śloka 9

ತೃಷ್ಣಗಲ್ಪಾಲ್ಪಮುಷ್ಣಾಮ್ಬು ಪಿಬೇದ್ವಾತಕಫಜ್ವರೇ| ತತ್ಕಫಂ ವಿಲಯಂ ನೀತ್ವಾ ತೃಷ್ಣಾಮಾಶು ನಿವರ್ತಯೇತ್| ಉದೀರ್ಯ ಚಾಗ್ನಿಂ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಮೃದೂಕೃತ್ಯ ವಿಶೋಧಯೇತ್| ಲೀನಪಿತ್ತಾನಿಲಸ್ವೇದಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಾನುಲೋಮನಮ್| ನಿದ್ರಾಜಾಡ್ಯಾರುಚಿಹರಂ ಪ್ರಾಣಾನಾಮವಲಮ್ಬನಮ್||೯||

Adhikarana shItajalapAnaparihAraH (10) · Śloka 10

ವಿಪರೀತಮತಃ ಶೀತಂ ದೋಷಸಙ್ಘಾತವರ್ಧನಮ್||೧೦||

Adhikarana uShNajalAnarhAH (11) · Śloka 11

ಉಷ್ಣಮೇವಙ್ಗುಣತ್ವೇಽಪಿ ಯುಞ್ಜ್ಯಾನ್ನೈಕಾನ್ತಪಿತ್ತಲೇ| ಉದ್ರಿಕ್ತಪಿತ್ತೇ ದವಥುದಾಹಮೋಹಾತಿಸಾರಿಣಿ| ವಿಷಮದ್ಯೋತ್ಥಿತೇ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣೇಽಸ್ರಪಿತ್ತಿನಿ||೧೧||

Adhikarana tatra shItaM ShaDa~ggaM jalam (12) · Śloka 12

ಘನಚನ್ದನಶುಣ್ಠ್ಯಮ್ಬುಪರ್ಪಟೋಶೀರಸಾಧಿತಮ್| ಶೀತಂ ತೇಭ್ಯೋ ಹಿತಂ ತೋಯಂ ಪಾಚನಂ ತ್ರುಡ್ಜ್ವರಾಪಹಮ್||೧೨||

Adhikarana prasa~ggAjjvare pittaviruddhapratiShedhastatra hetuSca (13) · Śloka 13

ಉಷ್ಮಾ ಪಿತ್ತಾದೃತೇ ನಾಸ್ತಿ ಜ್ವರೋ ನಾತ್ಯೂಷ್ಮಣಾ ವಿನಾ| ತಸ್ಮಾತ್ಪಿತ್ತವಿರುದ್ಧಾನಿ ತ್ಯಜೇತ್ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇಽಧಿಕಮ್| ಸ್ನಾನಾಭ್ಯಙ್ಗಪ್ರದೇಹಾಂಶ್ಚ ಪರಿಶೇಷಂ ಚ ಲಙ್ಘನಮ್||೧೩||

Adhikarana sAmajvare auShadhapratiShedhastatra hetushca (14) · Śloka 14

ಅಜೀರ್ಣ ಇವ ಶೂಲಘ್ನಂ ಸಾಮೇ ತೀವ್ರರುಜಿ ಜ್ವರೇ| ನ ಪಿಬೇದೌಷಧಂ ತದ್ಧಿ ಭೂಯ ಏವಾಮಮಾವಹೇತ್| ಆಮಾಭಿಭೂತಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಕ್ಷೀರಂ ವಿಷಮಹೇರಿವ||೧೪||

Adhikarana sodardAdau svedanaM tatphala~jca (15) · Śloka 15

ಸೋದರ್ದಪೀನಸಶ್ವಾಸೇ ಜಙ್ಘಾಪರ್Vವಾಸ್ಥಿಶೂಲಿನಿ| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಶಸ್ತಃ ಸ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್| ಸ್ವೇದಮೂತ್ರಶಕೃದ್ವಾತಾನ್ ಕುರ್ಯಾದಗ್ನೇಶ್ಚ ಪಾಟವಮ್| ಸ್ನೇಹೋಕ್ತಮಾಚಾರವಿಧಿಂ ಸರ್ವತಶ್ಚಾನುಪಾಲಯೇತ್||೧೫||

Adhikarana pAcanasaMgrahaH (16) · Śloka 16

ಲಙ್ಘನಂ ಸ್ವೇದನಂ ಕಾಲೋ ಯವಾಗ್ವಸ್ತಿಕ್ತಕೋ ರಸಃ| ಮಲಾನಾಂ ಪಾಚನಾನಿ ಸ್ಯುರ್ಯಥಾವಸ್ಥಂ ಕ್ರಮೇಣ ವಾ||೧೬||

Adhikarana la~gghanAnarhAstatra kArya~jca (17) · Śloka 17

ಶುದ್ಧವಾತಕ್ಷಯಾಗನ್ತುಜೀರ್ಣಜ್ವರಿಷು ಲಙ್ಘನಮ್| ನೇಷ್ಯತೇ ತೇಷು ಹಿ ಹಿತಂ ಶಮನಂ ಯನ್ನ ಕರ್ಶನಮ್||೧೭||

Adhikarana la~gghanasyAyogasamyagyogalakShaNam (18) · Śloka 18

ತತ್ರ ಸಾಮಜ್ವರಾಕೃತ್ಯಾ ಜಾನೀಯಾದವಿಶೋಷಿತಮ್| ದ್ವಿವಿಧೋಪಕ್ರಮಜ್ಞಾನಮವೇಕ್ಷೇತ ಚ ಲಙ್ಘನೇ||೧೮||

Adhikarana peyA tadguNashca (19) · Śloka 19

ಯುಕ್ತಂ ಲಙ್ಘಿತಲಿಙ್ಗೈಸ್ತು ತಂ ಪೇಯಾಭಿರುಪಾಚರೇತ್| ಯಥಾಸ್ವೌಷಧಸಿದ್ಧಾಭಿರ್ಮಣ್ಡಪೂರ್ವಾಭಿರಾದಿತಃ| ಷಡಹಂ ವಾ ಮೃದುತ್ವಂ ವಾ ಜ್ವರೋ ಯಾವದವಾಪ್ನುಯಾತ್| ತಸ್ಯಾಗ್ನಿರ್ದೀಪ್ಯತೇ ತಾಭಿಃ ಸಮಿದ್ಭಿರಿವ ಪಾವಕಃ| ತಾಶ್ಚ ಭೇಷಜಸಂಯೋಗಾಲ್ಲಘುತ್ವಾಚ್ಚಾಗ್ನಿದೀಪನಾಃ| ವಾತಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಾಂ ದೋಷಾಣಾಂ ಚಾನುಲೋಮಿಕಾಃ| ಸ್ವೇದನಾಯ ದ್ರವೋಷ್ಣತ್ವಾನ್ಮೃದುತ್ವಾತ್ತೃಟ್ಪ್ರಶಾನ್ತಯೇ| ಆಹಾರಭವಾತ್ಪ್ರಾಣಾಯ ಸರತ್ವಾಲ್ಲಾಘವಾಯ ಚ| ಜ್ವರಘ್ನ್ಯೋ ಜ್ವರಸಾತ್ಮ್ಯತ್ವಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಪೇಯಾಭಿರಾದಿತಃ| ಉಪಕ್ರಮೇಜ್ಜ್ವರಾನ್ ಸರ್ವಾನೃತೇ ಮದ್ಯಸಮುತ್ಥಿತಾನ್||೧೯||

Adhikarana peyAyogAH (20) · Śloka 20

ಪ್ರಾಗ್ಜಲಾಜಪೇಯಾಂ ಸುಜರಾಂ ಸಶುಣ್ಠೀಧಾನ್ಯಪಿಪ್ಪಲೀಮ್| ಸಸೈನ್ಧವಾಂ ತಥಾಮ್ಲಾರ್ಥೀ ತಾಂ ಪಿಬೇತ್ಸಹ ದಾಡಿಮಾಮ್| ಸೃಷ್ಟವಿಡ್ ಬಹುಪಿತ್ತೋ ವಾ ಸಶುಣ್ಠೀಮಾಕ್ಷಿಕಾಂ ಹಿಮಾಮ್| ಬಸ್ತಿಪಾರ್ಶ್ವಶಿರಃಶೂಲೀ ವ್ಯಾಘ್ರೀಗೋಕ್ಷುರಸಾಧಿತಾಮ್| ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ ಬಲಾವಿಲ್ವನಾಗರೋತ್ಪಲಧಾನ್ಯಕೈಃ| ಸಿದ್ಧಾಂ ಜ್ವರಾಸಾರ್ಯಮ್ಲಾಂ ಪೇಯಾಂ ದೀಪನಪಾಚನೀಮ್| ಹ್ರಸ್ವೇನ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಹಿಕ್ಕಾರುಕ್ಶ್ವಾಸಕಾಸವಾನ್| ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಮಹತಾ ಕಫಾರ್ತೋ ಯವಸಾಧಿತಾಮ್| ವಿಬದ್ಧವರ್ಚಾಂ ಸಯವಾಂ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಮಲಕೈಃ ಕೃತಾಮ್| ಯವಾಗೂಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಭೃಷ್ಟಾಂ ಮಲದೋಷಾನುಲೋಮನೀಮ್| ಚವಿಕಾಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲದ್ರಾಕ್ಷಾಽಽಮಲಕನಾಗರೈಃ| ಕೋಷ್ಟೇ ವಿಬದ್ಧೇ ಸರುಜಿ ಪಿಬೇತ್ತು ಪರಿಕರ್ತಿನಿ| ಕೋಲವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಕಲಶೀಧಾವನೀಶ್ರೀಫಲೈಃ ಕೃತಾಮ್| ಅಸ್ವೇದನಿದ್ರಸ್ತೃಷ್ಣಾರ್ತಃ ಸಿತಾಮಲಕನಾಗರೈಃ| ಸಿತಾಬದರಮೃದ್ವೀಕಾಸಾರಿವಾಮುಸ್ತಚನ್ದನಮ್| ತೃಷ್ಣಾಚ್ಛರ್ದಿಪರೀದಾಹಜ್ವರಘ್ನೀಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುತಾಮ್| ಕುರ್ಯಾತ್ ಪೇಯೌಷದೈರೇವ ರಸಯೂಷಾದಿಕಾನಪಿ||೨೦||

Adhikarana peyAnarhAH (21) · Śloka 21

ಮದ್ಯೋದ್ಭವೇ ಮದ್ಯನಿತ್ಯೇ ಪಿತ್ತಸ್ಥಾನಗತೇ ಕಫೇ| ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ತಯೋರ್ವಾಧಿಕಯೋಸ್ತಹೃಚ್ಛರ್ದಿದಾಹಪೀಡಿತೇ| ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ರಕ್ತೇ ಚ ಪೇಯಾಂ ನೇಚ್ಛನ್ತಿ ......||೨೧||

Adhikarana tatra lAjatarpaNaM deyam (22) · Śloka 22

........................................ತೇಷು ತು| ದ್ರಾಕ್ಷಾದಾಡಿಮಕಾಶ್ಮರ್ಯಪಥ್ಯಾಪೀಲುಪರೂಷಕೈಃ| ಸಮಧೂಕೈಃ ಸಬದರೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರಾನ್ ಸಸಿತೋಪಲಾನ್| ಜ್ವರಘ್ನೈಸ್ತೋಯಮೃದಿತೈರದ್ಭಿರ್ವಾ ಲಾಜತರ್ಪಣಾನ್| ಪಿಬೇತ್ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರಜಸಸ್ತತೋ ಜೀರ್ಣೇ ತು ತರ್ಪಣೇ| ಯವಾಗ್ವಾಂ ವೌದನಂ ಕ್ಷುದ್ವಾನಶ್ನೀಯಾದ್ಭೃಶತಾಣ್ಡುಲಮ್| ದಕಲಾವಣಿಕೈರ್ಯೂಷೈ ರಸೈರ್ವಾ ಮುದ್ಗಲಾವಜೈಃ| ಇತ್ಯಯಂ ಷಡಹೋ ನೇಯೋ ಬಲಂ ದೋಷಂ ಚ ರಕ್ಷತಾ||೨೨||

Adhikarana kaShAyaprayogaH (23) · Śloka 23

ತತಃ ಪಕ್ವೇಷು ದೋಷೇಷು ಲಙ್ಘನಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಕಷಾಯೋ ದೋಷಶೇಷಸ್ಯ ಪಾಚನಃ ಶಮನೋಽಥವಾ||೨೩||

Adhikarana kaShAyasya viShayAviShayau (24) · Śloka 24

ತಿಕ್ತಃ ಪಿತ್ತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ ಕಟುಕಃ ಕಫೇ| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರತ್ವೇಽಪಿ ಕಷಾಯಃ ಸ ನ ಶಸ್ಯತೇ| ನವಜ್ವರೇ ಮಲಸ್ತಮ್ಭಾತ್ ಕಷಾಯೋ ವಿಷಮಜ್ವರಾನ್| ಕುರುತೇಽರುಚಿಹೃಲ್ಲಾಸಹಿಧ್ಮಾಽಽಧ್ಮಾನಾದಿಕಾನಪಿ| ನ ಚ್ಯವನ್ತೇ ನ ಪಚ್ಯನ್ತೇ ಕಷಾಯಸ್ತಮ್ಭಿತಾ ಮಲಾಃ| ತಿರ್ಯಗ್ಗತಾ ವಿಮಾರ್ಗಾ ವಾ ವರ್ಧಯನ್ತ್ಯಪಿ ಚ ಜ್ವರಮ್||೨೪||

Adhikarana auShadhakAlaviShaye matAntarANi (25) · Śloka 25

ಸಪ್ತಾಹಾದೌಷಧಂ ಕೇಚಿದಾಹುರನ್ಯೇ ದಶಾಹತಃ| ಕೇಚಿಲ್ಲಘ್ವನ್ನಭುಕ್ತಸ್ಯ ಯೋಜ್ಯಮಾಮೋಲ್ಬಣೇನ ತು||೨೫||

Adhikarana AmolbaNe auShadhaniShedhe hetuH (26) · Śloka 26

ತೀವ್ರಜ್ವರಪರೀತಸ್ಯ ದೋಷವೇಗೋದಯೇ ಯತಃ| ದೋಷೇಽಥವಾತಿನಿಚಿತೇ ತನ್ದ್ರಾಸ್ತೈಮಿತ್ಯಕಾರಿಣೀ||೨೬||

Adhikarana acirajvarite~apyauShadhaprayogArhAvasthA (27) · Śloka 27

ಯದಾ ಜ್ವರೋ ಮೃದುರ್ದೇಹೋ ಲಘುಃ ಪ್ರಚಲಿತಾ ಮಲಾಃ| ಅಚಿರಜ್ವರಿತಸ್ಯಾಽಪಿ ಯೋಜಯೇದ್ಭೇಷಜಂ ತದಾ||೨೭||

Adhikarana kaShAyayogAH pAcanAH kaShAyAH (28) · Śloka 28

ಮುಸ್ತಯಾ ಪರ್ಪಟಂ ಯುಕ್ತಂ ಶುಣ್ಠ್ಯಾ ದುಃಸ್ಪರ್ಶಯಾಪಿ ವಾ| ಪಾಕ್ಯಂ ಶೀತಕಷಾಯಂ ವಾ ಪಾಠೋಶೀರಂ ಸವಾಲಕಮ್| ಪಿಬೇತ್ತದ್ವಚ್ಚ ಭೂನಿಮ್ಬಗುಡೂಚೀಮುಸ್ತನಾಗರಮ್| ಯಥಾಯೋಗ್ಯಮಿಮೇ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಕಷಾಯಾ ದೋಷಪಾಚನಾಃ| ಜ್ವರಾರೋಚಕತೃಷ್ಣಾಽಽಸ್ಯವೈರಸ್ಯಾಪಕ್ತಿನಾಶನಾಃ| ಪಾಠೇನ್ದ್ರಯವಭೂನಿಮ್ಬಮುಸ್ತಪರ್ಪಟಕಾ ಮೃತಾ| ಜಯನ್ತ್ಯಾಮಮತೀಸಾರಂ ಜ್ವರಂ ಚ ಸಮಹೌಷಧಾಃ||೨೮||

Adhikarana doShAnusAraM pAcanAni (29) · Śloka 29

ದುರಾಲಭಾಽಮೃತಾಮುಸ್ತಾನಾಗರಂ ವಾತಜೇ ಜ್ವರೇ| ಅಥವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಗುಡೂಚೀವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ಕನೀಯಃ ಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಚ ಪಿತ್ತೇ ಕ್ಷೌದ್ರಸಮನ್ವಿತಾಃ| ಕಲಿಙ್ಗಮುಸ್ತಕಟುಕಾ ಮುಸ್ತಾಪರ್ಪಟಕಂ ತಥಾ| ಸಧನ್ವಯಾಸಭೂನಿಮ್ಬಂ ವತ್ಸಕಾದ್ಯೋ ಗಣಃ ಕಫೇ| ಅಥವಾ ವೃಷಗಾಙ್ಗೇಯೀಶೃಙ್ಗವೇರದುರಾಲಭಾಃ| ರುಗ್ವಿಬನ್ಧಾನಿಲಶ್ಲೇಷ್ಮಯುಕ್ತೇ ದೀಪನಪಾಚನಮ್| ಅಭಯಾಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಶಮ್ಯಾಕಕಟುಕಾಘನಮ್||೨೯||

Adhikarana santatAdijvareShu kaShAyayogAH (30) · Śloka 30

ಕಲಿಙ್ಗಕಾಃ ಪಟೋಲಸ್ಯ ಪತ್ರಂ ಕಟುಕರೋಹಿಣೀ| ಪಟೋಲಂ ಸಾರಿವಾ ಮುಸ್ತಾ ಪಾಠಾ ಕಟುಕರೋಹಿಣೀ| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಮೃದ್ದೀಕಾಮುಸ್ತವತ್ಸಕಾಃ| ಕಿರಾತತಿಕ್ತಮಮೃತಾಃ ಚನ್ದನಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ಧಾತ್ರೀಮುಸ್ತಾಮೃತಾಕ್ಷೌದ್ರಮರ್ಧಶ್ಲೋಕಸಮಾಪನಾಃ| ಪಞ್ಚೈತೇ ಸನ್ತತಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಶಮನಾ ಮತಾಃ| ಪಟೋಲೇನ್ದ್ರಿಯವಾರಿಷ್ಟಭದ್ರಮುಸ್ತಾಮೃತಾಽಭಯಾಃ| ಸಾರಿವಾದ್ವಿತಯಂ ಪಾಠಾ ತ್ರಯನ್ತೀ ಕಟುರೋಹಿಣೀ| ಪಟೋಲಾರಿಷ್ಟಮೃದ್ವೀಕಾಶಮ್ಯಾಕಾತ್ರಿಫಲಾವೃಷಮ್| ಚನ್ದನೋಶೀರಧಾನ್ಯಾಬ್ದಗುಡೂಚೀವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್| ದೇವದಾರೂಸ್ಥಿರಾಶುಣ್ಠೀವಾಸಾಧಾತ್ರೀಹರೀತಕೀಃ| ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಜ್ವರಾನ್ ಘ್ನನ್ತಿ ಯೋಗಾ ಮಧುಸಿತೋತ್ಕಟಾಃ||೩೦||

Adhikarana vAtajvare katipayAH yogAH (31) · Śloka 31

ಸಗುಡಾಃ ಸಾರಿವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾಶತಾಹ್ವಾಕಣರೇಣುಕಾಃ| ಕಾಶ್ಮರ್ಯಸಾರಿವಾದ್ರಾಕ್ಷಾತ್ರಯಾಣಾಽಮೃತಾಗುಡಃ| ಶತಪುಷ್ಪಾವಚಾಕುಷ್ಠದೇವದಾರೂಹರೇಣುಕಾಃ| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಸಮಾಂಸೀಮುಸ್ತಧಾನ್ಯಕಾಃ| ಕೃಷ್ಣಾಪುನರ್ನವಾದ್ರಾಕ್ಷಾಶತಾಹ್ವಾಗುಡಸಾರಿವಾಃ| ಶಾಲಿಪರ್ಣೀಬಲಾದ್ರಾಕ್ಷಾಸಾರಿವಾಚ್ಛಿನ್ನಸಮ್ಭವಾಃ| ಆರಗ್ವಧೋ ಬಲಾ ರಾಸ್ನಾ ಕಾಶ್ಮರ್ಯಂ ಮಧುಕಂ ಗುಡಾಃ| ಶತಾವರೀಚ್ಛಿನ್ನರೂಹಾಸ್ವರಸೋ ವಾ ಗುಡಾನ್ವಿತಃ| ಸಕೃಷ್ಣಾಜೀರಕಸಿತಾನಾಗರಶ್ಚಾಮೃತಾರಸಃ| ವಾತಜ್ವರಂ ಜಯನ್ತ್ಯಾಶು ಕೇವಲೋ ವಾಽಮೃತಾರಸಃ| ಭಾರ್ಙ್ಗೀಸರಲಗಾಙ್ಗೇಯೀದಾರೂಕುಷ್ಠೈಲವಾಲುಕಮ್| ಕೋಷ್ಣಂ ಘೃತಗುಡೋಪೇತಂ ಪಿಬೇದ್ವಾ ವಾತಜೇ ಜ್ವರೇ||೩೧||

Adhikarana pittajvare yogAH (32) · Śloka 32

ಪಟೋಲಾದಿಗುಡೂಚ್ಯಾದಿ ಸೂತ್ರೋಕ್ತೌ ಪಿತ್ತಜೇ ಜ್ವರೇ| ಅಞ್ಜನಾದಿಃ ಸಕಾಶ್ಮರ್ಯಃ ಸಾರಿವಾದಿಃ ಸಶರ್ಕರಃ| ಸಿತಾಮಧುಕಕಾಶ್ಮರ್ಯಶೀತೋಶೀರಪರೂಷಕಮ್| ಗುಡೂಚೀಸಾರಿವೋರೋಧ್ರಕಮಲೋತ್ಪಲಶರ್ಕರಃ| ದ್ರಾಕ್ಷ್೦ಆಽಭಯಾತಿಕ್ತಘನಶಮ್ಯಾಕಫಲಪರ್ಪಟಮ್| ಶ್ಯಾಮಾಪರ್ಪಟದುಃಸ್ಪರ್ಶಾತಿಕ್ತಾತಿಕ್ತಸಿತಾವೃಷಾಃ| ಶರ್ಕರಾತಿಕ್ತಕಟುಕಾತ್ರಾಯಮಾಣಾಬಿಭೀತಕಮ್| ಗುಡೂಚ್ಯಾಮಲಕೈರ್ಯುಕ್ತಃ ಕೇವಲೋ ವಾಽಪಿ ಪರ್ಪಟಃ| ಕಷಾಯೋ ವಾ ಹಿಮಸ್ತಿಕ್ತಾದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕನಿಮ್ಬಜಃ| ಪಿತ್ತಜ್ವರಘ್ನೀ ಕಟುಕಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಾ ಸಶರ್ಕರಾ||೩೨||

Adhikarana kaphajvaraghnAH yogAH (33) · Śloka 33

ಕಫಜೇತಿವಿಷೋಶೀರಪಟೋಲಮರಿಚಕ್ಷಪಾಃ| ಸಮೂರ್ವೇನ್ದ್ರಯವದ್ವೀಪಿಕುಷ್ಠನಿಮ್ಬವಚಾಗುಡಾಃ| ಸಪ್ತಚ್ಛದಾಮೃತಾನಿಮ್ಬಸ್ಫೂರ್ಜಾತಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಮ್| ನಿಶಾತ್ರಿಕಟುಕಂ ತಿಕ್ತಾನಾಗಪುಷ್ಪಕಲಿಙ್ಗಕಾಃ| ಸಾರಿವಾತಿವಿಷಾಕುಷ್ಠದುಃಸ್ಪರ್ಶಾಮುಸ್ತಗುಗ್ಗುಲುಃ| ಪರೂಷಂ ತ್ರಿಫಲಾ ತಿಕ್ತಾ ಬೀಜಂ ವೃಷಕಜಂ ಘನಮ್| ನಾಗರತ್ರಿಫಲಾಮುಸ್ತಾಮೂರ್ವಾಪಾಠಾಃ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾಃ||೩೩||

Adhikarana doShasaMsarge yogAH (34) · Śloka 34

ಸಂಸರ್ಗಸನ್ನಿಪಾತೇಷು ಮಿಶ್ರಾನೇತಾನ್ ವಿಕಲ್ಪಯೇತ್||೩೪||

Adhikarana vAtapittaghnAH yogAH (35) · Śloka 35

ಗೋಕಣ್ಟಕಬಲಾದರ್ಭಾಃ ಸಸಿತಾ ವಾತಪಿತ್ತಜೇ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಲಕಭೂನಿಮ್ಬಾಃ ಸಗುಡೂಚೀಶಠೀಗುಡಾಃ| ತ್ರಾಯನ್ತೀ ಸಾರಿವಾದ್ರಾಕ್ಷಾ ಕಾಶ್ಮರ್ಯಚ್ಛಿನ್ನಜಾಗುಡಾಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಸೂರತ್ರಾಯನ್ತೀ ಗುಡೂಚೀಸಾರಿವಾಬಲಾಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧೂಕಮಧುಕಲೋಧ್ರಕಾಶ್ಮರ್ಯಸಾರಿವಾಃ| ಮುಸ್ತಾಮಲಕಹ್ರೀಬೇರಪದ್ಮಕೇಸರಪದ್ಮಕಮ್| ಮೃಣಾಲಚನ್ದನೋಶೀರನೀಲೋತ್ಪಲಪರೂಷಕಮ್| ಫಾಣ್ಟೋ ಹಿಮೋ ವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿರ್ಜಾತೀಕುಸುಮವಾಸಿತಃ| ಯುಕ್ತೋ ಮಧುಸಿತಾಲಾಜೈರ್ಜಯತ್ಯನಿಲಪಿತ್ತಜಮ್| ಜ್ವರಂ ಮದಾತ್ಯಯಂ ಛರ್ದ್ದಿಂ ಮೂರ್ಛಾಂ ದಾಹಂ ಶ್ರಮಂ ಭ್ರಮಮ್| ಊರ್ಧ್ವಗಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಞ್ಚ ಪಿಪಾಸಾಂ ಕಾಮಲಾಮಪಿ||೩೫||

Adhikarana kaphavAtaghnAH yogAH (36) · Śloka 36

ಕಫವಾತೇ ವಚಾತಿಕ್ತಾಪಾಠಾರಗ್ವಧವತ್ಸಕಾಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಯುಕ್ತೋ ವಾ ಕ್ವಾಥಶ್ಛಿನ್ನೋದ್ಭವೋದ್ಭವಃ| ವ್ಯಾಘ್ರೀಶುಣ್ಠ್ಯಮೃತಕ್ವಾಥಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಸಂಯುತಃ| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರಶ್ವಾಸಕಾಸಪೀನಸಶೂಲಜಿತ್| ಪಥ್ಯಾಕುಸ್ತುಮ್ಬರೀಮುಸ್ತಾಶುಣ್ಠೀಕತ್ತೃಣಪರ್ಪಟಮ್| ಸಕಟ್ಫಲವಚಾಭಾರ್ಙ್ಗೀ ದೇವಾಹ್ವಂ ಮಧುಹಿಙ್ಗುಮತ್| ಕಫವಾತಜ್ವರಷ್ಠೀವಕುಕ್ಷಿಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವವೇದನಾಃ| ಕಣ್ಠಾಮಯಾಸ್ಯಶ್ವಯಥುಕಾಸಶ್ವಾಸನ್ನಿಯಚ್ಛತಿ||೩೬||

Adhikarana kaphapittaghnAH yogAH (37) · Śloka 37

ಆರಗ್ವಧಾದಿಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಕಫಪಿತ್ತಜ್ವರಂ ಜಯೇತ್| ತಥಾ ತಿಕ್ತಾವೃಷೋಶೀರತ್ರಾಯನ್ತೀತ್ರಿಫಲಾಮೃತಾಃ| ಪಟೋಲಾತಿವಿಷಾನಿಮ್ಬಮೂರ್ವಾಧನ್ವಯವಾಸಕಾಃ| ವೃಷಪುಷ್ಪಚ್ಛದರಸಃ ಶರ್ಕರಾಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಃ| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರಂ ಹನ್ತಿ ಸಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತಂ ಸಕಾಮಲಮ್| ಅನನ್ತಾವಿಶ್ವಭೈಷಜ್ಯಕಟುಕಾತೋಯತೋಯದಾಃ| ಜ್ವರತೃಡ್ಭ್ರಮಸಮ್ಮೋಹಧೂಮಕಾಮ್ಲಕನಾಶನಾಃ||೩೭||

Adhikarana sannipAtaghnA yogAH (39) · Śloka 38

ಸನ್ನಿಪಾತಜ್ವರೇ ವ್ಯಾಘ್ರೀ ದೇವದಾರೂನಿಶಾದ್ವಯಮ್| ಪಟೋಲಪತ್ರನಿಮ್ಬತ್ವಕ್ ತ್ರಿಫಲಾಕಟುಕಾಯುತಮ್| ಮುಸ್ತಾಪರ್ಪಟಕಂ ಪಥ್ಯಾ ಮೃದ್ದೀಕಾ ಕಟುರೋಹಿಣೀ| ತ್ರಾಯನ್ತೀಕಣತನ್ಮೂಲದ್ರಾಕ್ಷಾಪಥ್ಯಾಮಧೂಲಿಕಾಃ| ತ್ರಿಫಲೋಶೀರಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾಯಷ್ಟೀಮಧುಬಲಾಘನಾಃ| ನಾಗರಂ ಪೌಷ್ಕರಂ ಮೂಲಂ ಗುಡೂಚೀ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾ| ಸಕಾಸಶ್ವಾಸಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತ್ತೌ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ ಜ್ವರೇ| ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಮೃದ್ದೀಕಾ ತ್ರಾಯಮಾಣಾ ಪರೂಷಕಮ್| ಸೋಶೀರತಿಕ್ತಾತ್ರಿಫಲಕಾಶ್ಮರ್ಯಾಕಲ್ಪಯೇದ್ಧಿಮಮ್| ಕಷಾಯಂ ತಂ ಪಿಬನ್ ಕಾಲೇ ಜ್ವರಾನ್ ಸರ್ವಾನಪೋಹತಿ| ಜಾತ್ಯಾಮಲಕಮುಸ್ತಾನಿ ತದ್ವದ್ಧನ್ವಯವಾಸಕಮ್| ಬದ್ಧವಿಟ್ಕಟುಕಾದ್ರಾಕ್ಷಾತ್ರಾಯನ್ತೀತ್ರಿಫಲಾಗುಡಾನ್||೩೮||

Adhikarana jvare annaprayogaH (39) · Śloka 39

ಜೀರ್ಣೌಷಧೇಽನ್ನಂ ಪೇಯಾದ್ಯಮಾಚರೇಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮ್ವಾನ್ನ ತು| ಪೇಯಾ ಕಫ ವರ್ದ್ಧಯತಿ ಪಙ್ಕಂ ಪಾಂಸುಷು ವೃಷ್ಟಿವತ್||೩೯||

Adhikarana shleShmavatAM yUShakalpanA (40) · Śloka 40

ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಭಿಷ್ಯಣ್ಣದೇಹಾನಾಮತಃ ಪ್ರಾಗಪಿ ಯೋಜಯೇತ್| ಯೂಷಾನ್ ಕುಲತ್ಥಚಣಕಕಲಾಯಾದಿಕೃತಾನ್ ಲಘೂನ್| ರೂಕ್ಷಾಂಸ್ತಿಕ್ತರಸೋಪೇತಾನ್ ಹೃದ್ಯಾನ್ರುಚಿಕರಾನ್ ಪಟೂನ್||೪೦||

Adhikarana jIrNA raktashAlayaH (41) · Śloka 41

ರಕ್ತಾದ್ಯಾಃ ಶಾಲಯಃ ಜೀರ್ಣಾಃ ಷಷ್ಟಿಕಾಶ್ಚ ಜ್ವರೇ ಹಿತಾಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ ವೀತತುಷಾಸ್ತಥಾ ವಾಟ್ಯಕೃತಾ ಯವಾಃ| ಓದನಸ್ತೈಃ ಸ್ರುತೋ ದ್ವಿಸ್ತ್ರಿಃ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯೋ ಯಥಾಯಥಮ್| ದೋಷದೂಷ್ಯಾದಿಬಲತೋ ಜ್ವರಘ್ನಕ್ವಾಥಸಾಧಿತಃ|೪೧|

Adhikarana rucikarANi vya~jjanAni (42) · Śloka 41

ಮುದ್ಗಾದ್ಯೈರ್ಲಘುಭಿರ್ಯೂಷಾಃ ಕುಲತ್ಥೈಶ್ಚ ಜ್ವರಾಪಹಾಃ| ಕಾರವೇಲ್ಲಕಕರ್ಕೋಟವಾಲಮೂಲಕಪರ್ಪಟೈಃ| ವಾರ್ತಾಕನಿಮ್ಬಕುಸುಮಪಟೋಲಫಲಪಲ್ಲವೈಃ| ಅತ್ಯನ್ತಲಘುಭಿರ್ಮಾಸೈರ್ಜಾಙ್ಗಲೈಶ್ಚ ಹಿತಾ ರಸಾಃ| ವ್ಯಾಘ್ರೀ ಪರುಷತರ್ಕಾರೀ ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಲಕದಾಡಿಮೈಃ| ಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಶುಣ್ಠೀಧಾನ್ಯಜೀರಕಸೈನ್ಧವೈಃ| ಸಿತಾಮಧುಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಯೇಣ ಸಂಯುತಾ ವಾ ಕೃತಾಕೃತಾಃ| ಅನಮ್ಲತಕ್ರಸಿದ್ಧಾನಿ ರುಚ್ಯಾನಿ ವ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಚ| ಅಚ್ಛಾನ್ಯನಲಸಮ್ಪನ್ನಾನ್ಯನುಪಾನೇಽಪಿ ಯೋಜಯೇತ್| ತಾನಿ ಕ್ವಥಿತಶೀತಂ ಚ ವಾರಿ ಮದ್ಯಂ ಚ ಸಾತ್ಮ್ಯತಃ||೪೧||

Adhikarana pakveShu doSheShu sarpiramRutopamam (43) · Śloka 43

ಕಷಾಯಪಾನಪಥ್ಯಾನ್ನರ್ದಶಾಹ ಇತಿ ಲಙ್ಘಿತೇ| ಸರ್ಪಿರ್ದದ್ಯಾತ್ಕಫೇ ಮನ್ದೇ ವಾತಪಿತ್ತೋತ್ತರೇ ಜ್ವರೇ| ಪಕ್ವೇಷು ದೋಷೇಷ್ವಮೃತಂ ತದ್ವಿಷೋಪಮಮನ್ಯಥಾ| ದಶಾಹೇ ಸ್ಯಾದತೀತೇಽಪಿ ಜ್ವರೋಪದ್ರವವೃದ್ಧಿಕೃತ್| ಲಙ್ಘನಾದಿಕ್ರಮಂ ತತ್ರ ಕುರ್ಯಾದಾಕಫಸಂಕ್ಷಯಾತ್||೪೩||

Adhikarana jvare bhojanakAlaH (44-1) · Śloka 1

ಸಜ್ವರಂ ಜ್ವರಮುಕ್ತಂ ವಾ ದಿನಾನ್ತೇ ಭೋಜಯೇಲ್ಲಘು| ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಷಯವಿವೃದ್ಧೋಷ್ಮಾ ಬಲವಾನನಲಸ್ತದಾ| ಯಥೋಚಿತೇಽಥವಾ ಕಾಲೇ ದೋಷಸಾತ್ಮ್ಯಾನುರೋಧತಃ| ಪ್ರಾಗಲ್ಪವಹ್ನಿರ್ಭುಞ್ಜಾನೋ ನ ಹ್ಯಜೀರ್ಣೇನ ಪೀಡ್ಯತೇ||೪೪|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಜ್ವರಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧||