Adhikarana atha kuShThacikitsitannAmaikaviMsho~adhyAyaH |adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਕੁਸ੍ਠਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau snehapAnam (2) · Śloka 2
ਪੁਰ੍ਵਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਕੁਸ੍ਠਿਨਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨੇਨੋਪਕ੍ਰਮੇਤ||੨||
पुर्वरूपेष्वेव कुष्ठिनं स्नेहपानेनोपक्रमेत||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtottare meShashRu~ggyAdighRutam (3) · Śloka 3
ਤਤ੍ਰ ਵਾਮੋਤ੍ਤਰੇ ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਠੈਰਣ੍ਡਗੁਡੂਚੀਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਘਤਂ ਵਾ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਯੋਰ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍||੩||
तत्र वामोत्तरे मेषशृङ्गीशार्ङ्गेष्ठैरण्डगुडूचीद्विपञ्चमूलसिद्धं तैलं घृतं वा पानाभ्यङ्गयोर्विदध्यात्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittottare dhavAdighRutam (4) · Śloka 4
ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ ਧਵਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਕਕੁਭਵਚਾਪੁਨਰ੍ਨਵਪਲਾਸ਼ਪਿਚੁਮਨ੍ਦ ਮਧੁਕਲੋਧ੍ਰਸਮਙ੍ਗਾਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਃ||੪||
पित्तोत्तरे धवाश्वकर्णककुभवचापुनर्नवपलाशपिचुमन्द मधुकलोध्रसमङ्गासिद्धं सर्पिः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tiktakaM ghRutam (5) · Śloka 5
ਅਥਵਾ ਪਟੋਲਪਿਚੁਮਨ੍ਦਦਾਰ੍ਵੀਦੁਰਾਲਭਾਤਿਕ੍ਤਰੋਹਿਣੀਪਾ ਠਾਪਰ੍ਪਟਕਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਨਾਂ ਪਾਲਿਕਾਨ੍ ਭਾਗਾਨ੍ ਜਲਾਢਕਦ੍ਵਯੇ ਸ੍ਟਭਾਗਸ਼ੇਸਂ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨੋਪਕੁਲ੍ਯਾਮੁ ਸ੍ਤਾਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਯਵਬੂਨਿਮ੍ਬੈਃ ਕਲ੍ਕਿਤੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪਲਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਏਤਤਿਕ੍ਤਕਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕੁਸ੍ਠਵਿਸਰ੍ਪਵਿਸ੍ਫੋਟਗਣ੍ਡ ਮਾਲਾਸ਼੍ਵਯਥੁਪਿਟਿਕਾਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਦੁਰ੍ਨਾਮਵਾਤਸ਼ੋਣਿਤਕਾਮਿਲਾ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯੋਨ੍ਮਾਦਦਾਹਤਡ੍ਭ੍ਰਮਕਣ੍ਡੂਕੁਸ੍ਠਨਾਡੀਗੁਲ੍ਮਮਦਤਿ ਮਿਰਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਪਸ੍ਮਾਰਭਗਨ੍ਦਰੋਦਰਪ੍ਰਦਰਜ੍ਵਗਰਵਿਦ੍ਰਧਿਗ੍ਰਹਣੀਹਦ੍ਰੋਗਾ ਨਪਹਰਤਿ||੫||
अथवा पटोलपिचुमन्ददार्वीदुरालभातिक्तरोहिणीपा ठापर्पटकत्रायमाणानां पालिकान् भागान् जलाढकद्वये ऽष्टभागशेषं क्वाथयेत्| तेन कार्षिकैश्चन्दनोपकुल्यामु स्तात्रायन्तीन्द्रयवबूनिम्बैः कल्कितैः सर्पिषो द्वादशपलं साधयेत्| एततिक्तकं सर्पिः कुष्ठविसर्पविस्फोटगण्ड मालाश्वयथुपिटिकारक्तपित्तदुर्नामवातशोणितकामिला पाण्ड्वामयोन्माददाहतृड्भ्रमकण्डूकुष्ठनाडीगुल्ममदति मिरश्वित्रापस्मारभगन्दरोदरप्रदरज्वगरविद्रधिग्रहणीहृद्रोगा नपहरति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAtiktakaM ghRutam (6) · Śloka 6
ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਕਟੁਕਾਤਿਵਿਸਾਸ਼ਮ੍ਯਾਕਪਾਠਾਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰਿਫਲੋਸ਼ੀਰਪ ਟੋਲਪਰ੍ਪਟਕਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਦ੍ਵਿਰਜਨੀਦ੍ਵਿਸਾਰਿਵਾਚਨ੍ਦਨਦੁਰਾਲਭਾਪਦ੍ਮ ਕਵਚਾਸ਼ਤਾਵਰੀਵਿਸ਼ਾਲਾਕੁਟਜਬੀਜਵਸਮੂਰ੍ਵਾਗੁਡੂਚੀਭੂਨਿ ਮ੍ਬਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਮਧੁਕਗਰ੍ਭਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਮਲਕਰਸਮਸ੍ਸ੍ਟਗੁਣਾਮ੍ਬੁ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਮਹਾਤਿਕ੍ਤਕਾਖ੍ਯਂ ਘਤਮਧਿਕਗੁਣਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਪਞ੍ਚਤਿਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍||੬||
सप्तच्छदकटुकातिविषाशम्याकपाठामुस्तत्रिफलोशीरप टोलपर्पटकपिप्पलीद्वयद्विरजनीद्विसारिवाचन्दनदुरालभापद्म कवचाशतावरीविशालाकुटजबीजवृषमूर्वागुडूचीभूनि म्बत्रायमाणामधुकगर्भं द्विगुणामलकरसमष्स्टगुणाम्बु सर्पिर्विपक्वं महातिक्तकाख्यं घृतमधिकगुणं पूर्वस्मात्| गुग्गुलुपञ्चतिक्तं वा पिबेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphottare ghRutayogau (7) · Śloka 2
ਕਫੋਤ੍ਤਰੇ ਸਾਲਪ੍ਰਿਯਾਲਸ਼ਮ੍ਯਾਕਾਰਿਸ੍ਟਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਚਿਤ੍ਰਕ ਮਰਿਚਵਚਾਕੁਸ੍ਠੈਃ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਅਥਵਾ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਕਾਕ ਮਾਚੀਸ਼ੁਕਨਾਸਾਕ੍ਵਾਥੇ ਮਰਿਚਵਿਡਙ੍ਗਸ਼ਿਗ੍ਰੁਜਾਤੀਦੇਵਦਾਰੁ ਕ੍ਸਵਕਹਰਿਦ੍ਰਾਭਯਾਕਲ੍ਕੇਨ ਵਾਜਿਮੂਤ੍ਰੇਣ ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਃ||੨||
कफोत्तरे सालप्रियालशम्याकारिष्टसप्तपर्णचित्रक मरिचवचाकुष्ठैः साधितम्| अथवा बृहतीद्वयकाक माचीशुकनासाक्वाथे मरिचविडङ्गशिग्रुजातीदेवदारु क्षवकहरिद्राभयाकल्केन वाजिमूत्रेण च सिद्धं सर्पिः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarveShu snehayogAH (8) · Śloka 8
ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚ ਭਲ੍ਲਾਤਕਤੁਵਰਕਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਨ੍ਯਤਮਤੈਲਮ੍| ਭਲ੍ਲਾਤਕਪਥ੍ਯਾਕਮਿਘ੍ਨਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਹਵਿਃ||੮||
सर्वेषु च भल्लातकतुवरकसिद्धार्थकान्यतमतैलम्| भल्लातकपथ्याकृमिघ्नसिद्धं वा हविः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehapAnottaraH shodhanakramaH (9) · Śloka 9
ਤਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਯਥਾਦੋਸਂ ਯਥਾਸਨ੍ਨਂ ਚ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁ ਞ੍ਜੀਤ| ਸਿਰਾਂ ਚ ਬਲਾਪੇਕ੍ਸੀ ਵਿਧ੍ਯੇਦੇਕਾਂ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚ ਵਾ| ਅਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤਰਾ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨੇਹਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਦੁਰ੍ਬਲਂ ਹਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਕੋਸ੍ਠਂ ਕੁਸ੍ਠਿਨਂ ਵਾਯੁਰਭਿਭਵਤਿ| ਵਮਨੇ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਮਧੁਕਕੁਟਜਬੀਜਨਿਮ੍ਬਪਟੋਲਪਲ੍ਲਵਾਨਿ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਕੁਮ੍ਭਨਿਕੁਮ੍ਭਨ੍ਨਿਫਲਾਵਿਰੇਚਨੇ ਮਣਿਭਦ੍ਰਵਟਕਾਸ਼੍ਚ||੯||
ततः स्निग्धस्य यथादोषं यथासन्नं च संशोधनानि प्रयु ञ्जीत| सिरां च बलापेक्षी विध्येदेकां द्वे तिस्रश्चतस्रः पञ्च वा| अन्तरान्तरा च पुनः पुनः स्नेहं पिबेत्| दुर्बलं हि शून्यकोष्ठं कुष्ठिनं वायुरभिभवति| वमने त्वस्य मधुककुटजबीजनिम्बपटोलपल्लवानि विदध्यात्| कुम्भनिकुम्भन्निफलाविरेचने मणिभद्रवटकाश्च||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTolAdishodhanayogAH (10) · Śloka 10
ਪਟੋਲਵਿਸ਼ਾਲਯੋਰ੍ਮੂਲਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚ ਪਥਕ੍ ਤ੍ਰਿਭਾਗੋਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ਾਣਾਃ ਕਟੁਕਾਤ੍ਰਾਯਮਾਣੇ ਸ਼ਾਣਾਂਸ਼ੇ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਭਾਗੋਨਃ ਸ਼ਾਣਃ ਤਦੇਤਤਤ੍ ਪਲਮੈਕਧ੍ਯਂ ਸਲਿਲੇ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋ ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਜੀਰ੍ਣੇ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੇਨਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਏਵਮੇ ਤਤ੍ ਸਡ੍ਰਾਤ੍ਰਪ੍ਰਯੋਗਾਤ੍ਪਰਂ ਪਿਤ੍ਤਕਫਸ਼ੋਫਕੁਸ੍ਠਦੁਸ੍ਟਨਾਡੀਵ੍ਰਣਾ ਰ੍ਸ਼ੋਭਗਨ੍ਦਰਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਹਲੀਮਕਕਾਮਿਲਾਵਿਸਮਜ੍ਵਰਹਦ੍ਬ ਸ੍ਤਿਵੇਦਨਾਘ੍ਨਮ੍||੧੦||
पटोलविशालयोर्मूलं त्रिफला च पृथक् त्रिभागोन त्रिशाणाः कटुकात्रायमाणे शाणांशे शुण्ठ्यास्त्रिभागोनः शाणः तदेततत् पलमैकध्यं सलिले विपाच्य पाययेत्| ऊर्ध्वाधो विरिक्तश्च जीर्णे जाङ्गलरसेनाश्नीयात्| एवमे तत् षड्रात्रप्रयोगात्परं पित्तकफशोफकुष्ठदुष्टनाडीव्रणा र्शोभगन्दरग्रहणीपाण्डुहलीमककामिलाविषमज्वरहृद्ब स्तिवेदनाघ्नम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UrdhvAdhaHshodhanam (11) · Śloka 11
ਉਭਯਤੋਨੁਲੋਮਨਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸ੍ਵਰਸਸਾਧਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਆਵਰ੍ਤਕੀਤੁਲਾਂ ਸਲਿਲਾਰ੍ਮਣੇਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ਿਸ੍ਟਾਂ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇਣ ਤਨ੍ਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਮੇਕਾਹਾ ਨ੍ਤਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋ ਵਿਰਿਚ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤਸਿਤਃ| ਸ਼ੀਤਲਵ੍ਰਣਮਾਰਨਾਲਂ ਜੀਰ੍ਣਸ੍ਨੇਹਸ਼੍ਚ ਤੇਨੈਵ ਕੋਦ੍ਰਵੌਦਨਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਅਨੇਨ ਕੁਸ੍ਠਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਪਚੀਭਗਨ੍ਦਰਨਾਡੀਵ੍ਰਣਾਖੁਵਿਸਾਣਿ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ| ਮੇਧ੍ਯਂ ਚੈਤਤ੍ ਪੁਂਸਵਨਂ ਚ||੧੧||
उभयतोनुलोमनं वा ब्राह्मीस्वरससाधितं सर्पिः पिबेत्| आवर्तकीतुलां सलिलार्मणेऽष्टांशशिष्टां विपाच्य तेन निर्यूहेण तन्मूलैश्च घृतप्रस्थं साधयेत्| ततो मात्रामेकाहा न्तरं पिबेत्| ऊर्ध्वाधो विरिच्यमानस्तृषितः| शीतलव्रणमारनालं जीर्णस्नेहश्च तेनैव कोद्रवौदनमश्नीयात्| अनेन कुष्ठश्वित्रापचीभगन्दरनाडीव्रणाखुविषाणि सिध्यन्ति| मेध्यं चैतत् पुंसवनं च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsthApanAdishodhanAni (12) · Śloka 12
ਦਾੜ੍ਵੀਪਟੋਲਬਹਤੀਸੇਵ੍ਯਮਦਨਨਿਮ੍ਬਕਤਮਾਲਘਨੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੈਃਸਸ੍ਨੇ ਹੈਰਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍| ਏਭਿਰੇਵ ਚ ਵਿਪਕ੍ਵਃ ਸ੍ਨੇਹੋਨੁਵਾਸਨਾਰ੍ਹ ਸ੍ਯਾਨੁਵਾਸਨਮ੍| ਦਨ੍ਤੀਮਰਿਚਫਣਿਰ੍ਜਕਾਰ੍ਦਕਕਰਞ੍ਜਬੀਜ ਪਿਪ੍ਪਲੀਵਿਡਙ੍ਗਸੈਨ੍ਧਵੈਰੂਰ੍ਧ੍ਵਜਤ੍ਰੁਗਤੇ ਕੁਸ੍ਠੇ ਕਮਿਸੁ ਚ ਸ਼ਿਰੋ ਵਿਰੇਕਃ| ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੋਕ੍ਤੋ ਵੈਰੇਚਨਿਕਧੂਮਸ਼੍ਚ||੧੨||
दाऱ्वीपटोलबृहतीसेव्यमदननिम्बकृतमालघनेन्द्रयवैःसस्ने हैरास्थापनम्| एभिरेव च विपक्वः स्नेहोऽनुवासनार्ह स्यानुवासनम्| दन्तीमरिचफणिर्जकार्दककरञ्जबीज पिप्पलीविडङ्गसैन्धवैरूर्ध्वजत्रुगते कुष्ठे कृमिषु च शिरो विरेकः| सूत्रस्थानोक्तो वैरेचनिकधूमश्च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shamanauShadhopayogAvasthAH (13) · Śloka 13
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਃਸ਼ਮਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੧੩||
ततः सर्वतो विशुद्धस्यान्तर्बहिःशमनानि प्रयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanAgryo yogarAjaH (14) · Śloka 14
ਖਦਿਰਕਦਰਤਿਨਿਸ਼ਾਸਨਸ਼ਿਰੀਸਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਸ਼ਾਕਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਜਮ੍ਬੂ ਕਰਵੀਰਧਵਾਮਲਕੀਮੁਸ੍ਕਕਾਕ੍ਸਿਕਬਦਰੀਵਞ੍ਜੁਲਨਿਮ੍ਬਪਟੋ ਲਾਙ੍ਕੋਲਬਲਾਬਿਲ੍ਵਕੁਟਜਕਟਭੀਪਾਰਿਭਦ੍ਰਸਹਚਰਗਧ੍ਰਨਖੀ ਵਰਣਵਰ੍ਧਮਾਨਾਰ੍ਕਸ਼ੋਭਞ੍ਜਨਾਟਰੂਸਕਸ਼ਤਾਵਰੀਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਹਿਮਾ ਰਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਸ੍ਵਯਙ੍ਗੁਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥੇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀਕਾਕੋਦੁਮ੍ਬ ਰਿਕਾਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਟੁਣ੍ਟੁਕਗੁਡੂਚੀਵਰ੍ਸਾਭੂਵਾਯਸੀਬਹਤੀਦ੍ਵਯਰੋਹਿ ਣਿਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੀਸ੍ਠਾਮੁਲਾਨਿ ਚ ਸ਼ਕਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪਥਕ੍ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪ ਲਿਕਾਨਿ ਸਂਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਮਹਤਿ ਕਟਾਹੇਸ੍ਟਗੁਣੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਅਸ੍ਟਭਾਗਸ਼ੇਸਂ ਨਿਰ੍ਯੂਹਮਵਤਾਰ੍ਯ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪਲਸ਼ਤਤ੍ਰਯਂ ਵਿਪਚੇਦੀਸਦਵਸ਼ੇਸਕਸਾਯੇ ਚ ਵਿਦਲੀਕਤਾ ਰੁਸ੍ਕਰਸਹਸ੍ਰਤ੍ਰਯਮਤ੍ਰਾਵਾਪ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪਾਚਯੇਦ੍ਵਿਗਤਸ੍ਵਰਸਾਨ੍ਯ ਰੁਸ੍ਕਰਾਣ੍ਯਪਾਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਨੇਹੇ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਵ੍ਯਾਧਿਘਾਤਵ੍ਯੋਸਨਾਕੁਲੀਮਾਰ੍ਕਵਾਰ੍ਕਕਾਕਾਦਨੀਤਗਰਕਟੁ ਕਾਕੁਸ੍ਠਬਿਲ੍ਵਹਿਙ੍ਗਚਿਤ੍ਰਕਾਤਿਵਿਸਾਮੁਸ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਾਰੁਣੀਰੁਪ੍ਯਮਲਲੋਹਰਜੋਲੋਹਕਾਨ੍ਤਰਸਾਞ੍ਜਨਾਭ੍ਰਸ਼ੁਕਨਾ ਸਾਦੇਵਦਾਲੀਤ੍ਰਿਫਲਾਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਵਿਸ਼ਾਲਾਕੁਮ੍ਭਨਿਕੁਮ੍ਭਵ ਚਾਵਾਰਾਹੀਮਹਾਦ੍ਰੁਮਕੋਸ਼ਾਤਕੀਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਸੋਮਪਰ੍ਣੀਨਲਿਕਾ ਦ੍ਵਯਪਟੋਲੀਜਾਤੀਪਲ੍ਲਵਤਾਪ੍ਯਕਾਰਵੇਲ੍ਲਕੂਲਿਕਾਕਨ੍ਦਕ ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਸ੍ਟੋਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾਗੁਗ੍ਗੁਲੁਸ਼ਿਲਾਜਤੁਮੂਰ੍ਵਾਕੁਸ੍ਤੁ ਮ੍ਬਰੀਜੀਵਕਦ੍ਵਯਪਾਠੇਨ੍ਦੁਰੇਖਾਵਜ੍ਰਕਨ੍ਦਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਲਵਣਪਞ੍ਚ ਕਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਤ੍ਰਿਪਲਿਕਾਨਿ ਸ਼ਙ੍ਗੀਵਿਸਪਲਂ ਚੈਕਂ ਤਤੋ ਦਰ੍ਵ੍ਯਾ ਸਮਾਨ੍ਤਾਦਾਘਟ੍ਯ ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਭੂਮੌ ਧਾਨ੍ਯੇ ਵਾ ਮਾਸਂ ਨਿਖਨੇਤ੍| ਅਥ ਕਤਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਕੁਸ੍ਠੀ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਜੀਰ੍ਣੇ ਚ ਯਥੇਸ੍ਟਮਾਹਾਰਂ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਮਙ੍ਗਾਨਿ ਤੁਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ੂਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਫੁਟਨ੍ਤਿ ਚ| ਤਤਃ ਸਪ੍ਤ ਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਪੁਨਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥੀਭਵਤਿ| ਅਪਿ ਚ- ਯੋਗਰਾਮਜਵਲਿਹ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਂ ਸਂਜ੍ਞਯੈਵ ਕਥਿਤੋਤ੍ਤਮਸ਼ਕ੍ਤਿਮ੍| ਹਨ੍ਤਿ ਕੁਸ੍ਠਮਤਿਪਾਤਿਤਗਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਨਾਯੁਜਾਲਪਰਿਸ਼ੇਸਮਸ਼ੇਸਮ੍| ਸ਼੍ਵਾਸਾਗ੍ਨਿਸਾਦਾਰੁਚਿਕਾਸਯਕ੍ਸ੍ਮਗੁਲ੍ਮਾਢ੍ਯਵਾਤਗ੍ਰਹਣੀਪ੍ਰਮੇਹਾਨ੍| ਸ਼ੋਫਂ ਕਮੀਨ੍ ਪਾਣ੍ਡੁਗਦਂ ਜ੍ਵਰਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਵਰ੍ਤਯਤ੍ਯੇਸ ਰਸਾਯਨਾਗ੍ਰ੍ਯਃ||੧੪||
खदिरकदरतिनिशासनशिरीषशिंशपाशाकसर्जार्जुनजम्बू करवीरधवामलकीमुष्ककाक्षिकबदरीवञ्जुलनिम्बपटो लाङ्कोलबलाबिल्वकुटजकटभीपारिभद्रसहचरगृध्रनखी वरणवर्धमानार्कशोभञ्जनाटरूषकशतावरीश्वदंष्ट्राहिमा राश्वकर्णश्रीपर्णीस्वयङ्गुप्ताग्निमन्थेन्द्रवारुणीकाकोदुम्ब रिकामेषशृङ्गीटुण्टुकगुडूचीवर्षाभूवायसीबृहतीद्वयरोहि णिमूर्वाशार्ङ्गीष्ठामुलानि च शकलयित्वा पृथक् त्रिंशत्प लिकानि संक्षुद्य महति कटाहेऽष्टगुणेनाम्भसा क्वाथयेत्| अष्टभागशेषं निर्यूहमवतार्य परिस्राव्य च तस्मिन् सर्पिषः पलशतत्रयं विपचेदीषदवशेषकषाये च विदलीकृता रुष्करसहस्रत्रयमत्रावाप्य पुनः पाचयेद्विगतस्वरसान्य रुष्कराण्यपास्य तस्मिन् स्नेहे सुचूर्णितानि प्रक्षिपेत्| व्याधिघातव्योषनाकुलीमार्कवार्ककाकादनीतगरकटु काकुष्ठबिल्वहिङ्गचित्रकातिविषामुस्तेन्द्रयवेन्द्र वारुणीरुप्यमललोहरजोलोहकान्तरसाञ्जनाभ्रशुकना सादेवदालीत्रिफलालाङ्गलिकीविशालाकुम्भनिकुम्भव चावाराहीमहाद्रुमकोशातकीप्रपुन्नाटसोमपर्णीनलिका द्वयपटोलीजातीपल्लवताप्यकारवेल्लकूलिकाकन्दक सप्तच्छदशार्ङ्गाष्टोत्पलसारिवागुग्गुलुशिलाजतुमूर्वाकुस्तु म्बरीजीवकद्वयपाठेन्दुरेखावज्रकन्दहरिद्राद्वयलवणपञ्च कानि प्रत्येकं त्रिपलिकानि शृङ्गीविषपलं चैकं ततो दर्व्या समान्तादाघट्य सुगुप्तं भूमौ धान्ये वा मासं निखनेत्| अथ कृतसंशुद्धिस्वस्त्ययनः कुष्ठी प्रातस्ततो मात्रा मुपयुञ्जीत| जीर्णे च यथेष्टमाहारं तेनास्य पूर्वमङ्गानि तुद्यन्ते भिद्यन्ते शूयन्ते स्फुरन्ति स्फुटन्ति च| ततः सप्त रात्रात्पुनः स्वस्थीभवति| अपि च- योगरामजवलिह्य समस्तं संज्ञयैव कथितोत्तमशक्तिम्| हन्ति कुष्ठमतिपातितगात्रं स्नायुजालपरिशेषमशेषम्| श्वासाग्निसादारुचिकासयक्ष्मगुल्माढ्यवातग्रहणीप्रमेहान्| शोफं कृमीन् पाण्डुगदं ज्वरांश्च निवर्तयत्येष रसायनाग्र्यः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana triphalAdisaktucUrNam (15) · Śloka 15
ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਸ਼ਮੂਲਮੂਰ੍ਵਾਮੁਸ੍ਤਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਦਾਰੁਨਿਮ੍ਬਤ੍ਵਗ੍ਗਵਾਕ੍ਸੀਚਿਤ੍ਰ ਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਵ੍ਯੋਸਚੂਰ੍ਣਂ ਨਵਗੁਣੈਃ ਸਕ੍ਤੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍||੧੫||
त्रिफलादशमूलमूर्वामुस्तसप्तच्छददारुनिम्बत्वग्गवाक्षीचित्र कमञ्जिष्ठाव्योषचूर्णं नवगुणैः सक्तुभिर्युक्तं सक्षौद्रं शीलयेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavasaktuvisheShaH (16) · Śloka 16
ਅਥਵਾ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਨ੍ ਯਵਨ੍ ਨਿਸ੍ਤੁਸਾਨ੍ ਰਾਤ੍ਰੌ ਗੋਮੂਤ੍ਰਪਰ੍ਯੁਸਿਤਾ ਨਹ੍ਨਿ ਕਿਲਿਞ੍ਜੇ ਸ਼ੋਸਯੇਦੇਵਂ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਵਯੇਚ੍ਛੋਸਯੇਚ੍ਚ| ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਕ੍ਤੂਨ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਭਲ੍ਲਾਤਕਪ੍ਰਪੁਪਨ੍ਨਾਟਾਵਲ੍ਗੁਜ ਚਿਤ੍ਰਕਵਿਡਙ੍ਗਮੁਸ੍ਤਚੂਰ੍ਣਂ ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਯੁਕ੍ਤਾਨਸਨਾਦਿਕਸਾਯੇਣ ਪਾਯਯੇਤ੍||੧੬||
अथवा क्षुण्णान् यवन् निस्तुषान् रात्रौ गोमूत्रपर्युषिता नह्नि किलिञ्जे शोषयेदेवं सप्ताहं भावयेच्छोषयेच्च| ततस्तान् सक्तून् कृत्वा भल्लातकप्रपुपन्नाटावल्गुज चित्रकविडङ्गमुस्तचूर्णं चतुर्भागयुक्तानसनादिकषायेण पाययेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana manthayAvakAdikalpanA (17) · Śloka 17
ਏਵਮਸਨਾਦਿਕ੍ਵਾਥਪੀਤਾਨਾਮਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਕਸਾਯਪੀਤਾਨਾਂ ਵਾ ਗੋਜੀਰ੍ਣਕਾਨਾਂ ਵਾ ਯਵਾਨਾਂ ਸਕ੍ਤੂਨਰੁਸ੍ਕਰਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਚੂਰ੍ਣਮਿ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਖਦਿਰਾਸਨਸਾਰਰੋਹਿਤਕਗੁਡੂਚੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਕਸਾ ਯੇਣ ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਲਵੇਤਸਾਮ੍ਲੇਨ ਸੈਨ੍ਧਵਲਵਣੇਨ ਸਿਤਾਮਧੁ ਮਧੁਰੇਣਾਲੋਡ੍ਯ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਏਸ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਥਕਲ੍ਪਃ| ਯਾਵਕਾਂਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨਪੂਪਪੂਰ੍ਣਕੋਸ਼ਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਪ੍ਰਭਤੀਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਯਵਵਚ੍ਚ ਗੋਧੂਮੈਃ||੧੭||
एवमसनादिक्वाथपीतानामारग्वधादिकषायपीतानां वा गोजीर्णकानां वा यवानां सक्तूनरुष्कराग्निमन्थचूर्णमि श्रान् खदिरासनसाररोहितकगुडूचीनामन्यतमस्य कषा येण दाडिमाम्लवेतसाम्लेन सैन्धवलवणेन सितामधु मधुरेणालोड्य पाययेत्| एष सर्वमन्थकल्पः| यावकांश्च भक्ष्यानपूपपूर्णकोशशष्कुलीप्रभृतीन् कुर्यात्| यववच्च गोधूमैः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana surAvisheShaH (18) · Śloka 18
ਸੁਰਾਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰਭਾਵਿਤਸ਼ਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲਪਿਸ੍ਟੇਨ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇਨੈਵ ਸ੍ਵੇਦਿਤੇਨ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਜਪਿਪ੍ਪਲੀਚਿਤ੍ਰਕਕੇਸੁਕੈ ਲਵਾਲੁਕਪਰਿਪੇਲਵਲੋਧ੍ਰਮਰਿਚਵਿਡਙ੍ਗਚੂਰ੍ਣਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਨਵੇ ਚੈਨਾਂ ਭਾਜਨੇ ਜਤੁਸਤੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਿਪ੍ਪਲੀਲਿਪ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਤਤੋ ਗਨ੍ਧ ਰਸੋਪਪਨ੍ਨਾਂ ਕੁਸ੍ਠਿਨੇ ਪਾਤੁਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍||੧੮||
सुरां कल्पयेत् पलाशक्षारभावितशालितण्डुलपिष्टेन क्षारोदकेनैव स्वेदितेन प्रियङ्गुजपिप्पलीचित्रककेषुकै लवालुकपरिपेलवलोध्रमरिचविडङ्गचूर्णमिश्रेण नवे चैनां भाजने जतुसृते क्षौद्रपिप्पलीलिप्ते स्थापयेत्| ततो गन्ध रसोपपन्नां कुष्ठिने पातुं दद्यात्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadirAdisurAkalpaH (19) · Śloka 19
ਖਦਿਰਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਸਾਰਮੁਤ੍ਤਮਕਾਰਣੀਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਕੋਸ਼ਵਤੀਂ ਚ ਕਸਾਯਕਲ੍ਪੇਨ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਤੇਨ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤਣ੍ਡੁਲਾਨ੍ ਭਾਵ ਯੇਤ੍| ਅਭਿਸੁਣੁਯਾਚ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੧੯||
खदिरशिंशपासारमुत्तमकारणीं ब्राह्मीं कोशवतीं च कषायकल्पेन विपचेत्| तेन क्वाथेन तण्डुलान् भाव येत्| अभिषुणुयाच्च पूर्ववत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trivRutAdyayaskRutiH (20) · Śloka 20
ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸਪ੍ਤਲਾਕੇਬੁਕਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਤਿਲ੍ਵਕਤ੍ਰਿ ਫਲਾਪਲਾਸ਼ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਨਾਂ ਰਸਮਾਦਾਯ ਪਲਾਸ਼ਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਮਭ੍ਯ ਸਿਚ੍ਯ ਖਦਿਰਾਙ੍ਗਾਰਤਪ੍ਤਮਯਃਪਿਣ੍ਡਮੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਵਾਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਾਪ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤਂ ਰਸਮਾਸਿਚ੍ਯ ਸ੍ਥਾਲ੍ਯਾਂ ਗੋਮਯਾਗ੍ਨਿਨਾ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਚਾਵਪੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਭਾਗਂ ਦ੍ਵੌ ਮਧੁਨਸ੍ਤਾ ਵਦੁਦ੍ਧਤਸ੍ਯ ਤਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟੇਵਤੀਰ੍ਣੇ ਭੂਯੋਗ੍ਨਿਤਪ੍ਤ ਮਯਃਪਿਣ੍ਡਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਲੋਹਪਾਤ੍ਰੇ ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਸ੍ਥੂਲਂ ਕਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਸ਼ੋਫਮੁਪਹਨ੍ਤਿ| ਸਨ੍ਨਮਗ੍ਨਿ ਮੁਦ੍ਧਰਤਿ| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਿਣਾਮੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ| ਵਰ੍ਸਸ਼ਤਾ ਯੁਸ਼੍ਚੈਨਾਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਪੁਰੁਸੋ ਭਵਤਿ||੨੦||
त्रिवृच्छ्यामाग्निमन्थसप्तलाकेबुकशङ्खिनीतिल्वकत्रि फलापलाशशिंशपानां रसमादाय पलाशद्रोण्यामभ्य सिच्य खदिराङ्गारतप्तमयःपिण्डमेकविंशतिवारान्निर्वाप्य ततस्तं रसमासिच्य स्थाल्यां गोमयाग्निना साधयेत्| सिध्यति चावपेत्| पिप्पलीचूर्णस्य भागं द्वौ मधुनस्ता वदुद्धृतस्य ततश्चतुर्भागावशिष्टेऽवतीर्णे भूयोऽग्नितप्त मयःपिण्डं तस्मिन् प्रक्षिपेत्| प्रशान्तं च लोहपात्रे सुगुप्तं निदध्यात्| स्थूलं कर्शयति| शोफमुपहन्ति| सन्नमग्नि मुद्धरति| विशेषेण राजयक्ष्मिणामुपदिश्यते| वर्षशता युश्चैनामुपयुज्य पुरुषो भवति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asanAdyayaskRutiH (21) · Śloka 21
ਅਸਨਾਦਿਕ੍ਵਾਥਮਾਸਿਚ੍ਯ ਪਲਾਸ਼ਦ੍ਰਾਣ੍ਯਾਮਯੋਘਨੈਸ੍ਤਪ੍ਤੈਃ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਾਪ੍ਯ ਚ ਕਤਸਂਸ੍ਕਾਰੇ ਕਲਸ਼ੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਂ ਪ੍ਰਤਿਵਾਪ੍ਯ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਚ ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਮਾਸਂ ਨਿਧਾਯੋਪਯੁਞ੍ਜੀਤ||੨੧||
असनादिक्वाथमासिच्य पलाशद्राण्यामयोघनैस्तप्तैः संयोज्य निर्वाप्य च कृतसंस्कारे कलशे प्रक्षिप्य वत्सकादिं प्रतिवाप्य क्षौद्रं च सुगुप्तं मासं निधायोपयुञ्जीत||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparAH ayaskRutayaH (22) · Śloka 22
ਏਵਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਸ੍ਵਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਸੁ ਚਾਯਸ੍ਕਤਿਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਖਦਿਰਸੁਰਦਾਰੁਸਾਰਕ੍ਵਾਥਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਣ੍ਡਿਕਾਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਲੋਹਚੂਰ੍ਣਾਰ੍ਦ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਚਤੁਰ੍ਜਾਤਕਮਰਿਚਾਨਿ ਚ ਕਾਰ੍ਸਿਕਾਣਿ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯਾਯਸੇ ਭਾਣ੍ਡੇ ਮਾਸਸ੍ਥਿਤਂ ਤਦੁਪਯੋਜਯੇਤ੍||੨੨||
एवं न्यग्रोधादिष्वारग्वधादिषु चायस्कृतिं विदध्यात्| खदिरसुरदारुसारक्वाथप्रस्थं क्षौद्रप्रस्थं मत्स्यण्डिकाप्रस्थं लोहचूर्णार्द्धप्रस्थं त्रिफलाचतुर्जातकमरिचानि च कार्षिकाणि प्रक्षिप्यायसे भाण्डे मासस्थितं तदुपयोजयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAyanaprayogAH (23) · Śloka 23
ਰਸਾਯਨਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਚ ਲੋਹਤੁਲਾਂ ਤੁਵਰਕਾਸ੍ਥੀਨਿ ਭਲ੍ਲਾ ਤਕਾਨ੍ਯਲਮ੍ਬੁਸਾਮਵਲ੍ਗੁਜਂ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਮਰ੍ਸ਼ੋਵਿਹਿਤਵਿਧਾਨੇਨ ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਮਿਤਿ||੨੩||
रसायनप्रयोगेण च लोहतुलां तुवरकास्थीनि भल्ला तकान्यलम्बुसामवल्गुजं गुग्गुलुमर्शोविहितविधानेन वा चित्रकमिति||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana manthAdyupayogopadeshaH (24) · Śloka 24
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਕਿਲਾਸਕੁਸ੍ਠਗ੍ਰਹਣੀਪ੍ਰਮੇਹਸ੍ਥੂਲਤ੍ਵਦੁਰ੍ਨਾਮਭਗਨ੍ਦਰੇਸੁ| ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਸ਼ੂਨਤ੍ਵਕਫਾਮਯੇਸੁ ਮਨ੍ਥਾਦਿਯੋਗਾਨ੍ ਵਿਦਧੀਤ ਧੀਮਾਨ੍||੨੪||
भवति चात्र- किलासकुष्ठग्रहणीप्रमेहस्थूलत्वदुर्नामभगन्दरेषु| पाण्डुत्वशूनत्वकफामयेषु मन्थादियोगान् विदधीत धीमान्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyApathyam (25) · Śloka 25
ਸ਼ਾਲਯੋ ਯਵਗੋਧੂਮਕੋਰਦੂਸਾਃ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ| ਮੁਦ੍ਗਾ ਮਸੂਰਾਸ੍ਤੁਵਰੀ ਤਿਕ੍ਤਸ਼ਾਕਾਨਿ ਜਾਙ੍ਗਲਮ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਰੁਸ੍ਕਰਾਰਿਸ੍ਕਰਾਰਿਸ੍ਟਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੋਜਿਤਭਾਵਿਤਮ੍| ਧਾਤ੍ਰੀਖਦਿਰਨਿਮ੍ਬਾਮ੍ਬੁਰਸਂ ਮੁਦ੍ਗਪਟੋਲਜਮ੍| ਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯੌਸਧਗਰ੍ਭਾਣਿ ਮਥਿਤਂ ਚੇਨ੍ਦੁਰਾਜਿਮਤ੍| ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਹਿਤਂ ਕੁਸ੍ਠੇ ਨ ਤ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣੋਸਣਮ੍| ਦਧਿਦੁਗ੍ਧਗੁਡਾਨੂਪਤਿਲਮਾਸਾਂਸ੍ਯਜੇਤ੍ਤਰਾਮ੍||੨੫||
शालयो यवगोधूमकोरदूषाः प्रियङ्गवः| मुद्गा मसूरास्तुवरी तिक्तशाकानि जाङ्गलम्| त्रिफलारुष्करारिष्करारिष्टक्षौद्रयोजितभावितम्| धात्रीखदिरनिम्बाम्बुरसं मुद्गपटोलजम्| मद्यान्यौषधगर्भाणि मथितं चेन्दुराजिमत्| अन्नपानं हितं कुष्ठे न त्वम्ललवणोषणम्| दधिदुग्धगुडानूपतिलमाषांस्यजेत्तराम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nimbAriShTaH (26) · Śloka 26
ਤੁਲਾਰ੍ਧਂ ਨਿਮ੍ਬਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਖਦਿਰਸਾਰਤਃ| ਹਰੀਤਕੀਦਲਤੁਲਾਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਤੁਲਾਂ ਦਸ਼| ਕਸ੍ਣਾਵਿਡਙ੍ਗਕੁਡਵਾਵੈਕਧ੍ਯਂ ਵਿਪਚੇਜ੍ਜਲੇ| ਕਸਾਯਂ ਤਂ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ਤਾਮ੍ਰਭਾਜਨੇ| ਸਣ੍ਮਾਸਤਃ ਪਿਬੇਤ੍ਕੁਸ੍ਠਕਮਿਮੇਹੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਨਿਮ੍ਬਾਰਿਸ੍ਟ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਰੁਣੇਨੈਸ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ||੨੬||
तुलार्धं निम्बपञ्चाङ्ग्यास्तथा खदिरसारतः| हरीतकीदलतुलां भल्लातकतुलां दश| कृष्णाविडङ्गकुडवावैकध्यं विपचेज्जले| कषायं तं परिस्राव्य निदध्यात्ताम्रभाजने| षण्मासतः पिबेत्कुष्ठकृमिमेहैर्विमुच्यते| निम्बारिष्ट इति ख्यातो वरुणेनैष निर्मितः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mANibhadraguDaH (27) · Śloka 27
ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਾਮਲਕਾਭਯਾਨਾਂ ਪਲਂ ਪਲਂ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪਲਾਨਿ ਕੁਮ੍ਭਾਤ੍| ਗੁਡਸ੍ਯ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮਾਸਮੇਸ ਜਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯੁਪਯੁਜ੍ਯਮਾਨਃ| ਕੁਸ੍ਠਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸੋਦਰਾਰ੍ਸ਼ੋ ਮੇਹਪ੍ਲੀਹਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰੁਗ੍ਜਨ੍ਤੁਗੁਲ੍ਮਾਨ੍| ਸਿਦ੍ਧਂ ਯੋਗਂ ਪ੍ਰਾਹ ਯਕ੍ਸੋ ਮੁਮੁਕ੍ਸੋ ਰ੍ਭਿਕ੍ਸੋਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰਃ ਕਿਲੇਮਮ੍||੨੭||
विडङ्गसारामलकाभयानां पलं पलं त्रीणि पलानि कुम्भात्| गुडस्य च द्वादशमासमेष जितात्मना हन्त्युपयुज्यमानः| कुष्ठश्वित्रश्वासकासोदरार्शो मेहप्लीहग्रन्थिरुग्जन्तुगुल्मान्| सिद्धं योगं प्राह यक्षो मुमुक्षो र्भिक्षोः प्राणान् माणिभद्रः किलेमम्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaTukAdinavakaShAyaH (28) · Śloka 18
ਕਟੁਕਾਪਟੋਲਮੂਲੋਤ੍ਤਮਾ ਵਚਾਨਿਮ੍ਬਰਾਤ੍ਰਿਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਨਾਮ੍| ਸਂਸ਼ੀਲਿਤਃ ਕਸਾਯ ਸ੍ਤ੍ਵਗਾਮਯਾਨ੍ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਬਹੁਲਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ||੧੮||
कटुकापटोलमूलोत्तमा वचानिम्बरात्रिमञ्जिष्ठानाम्| संशीलितः कषाय स्त्वगामयान् श्लेष्मपित्तबहुलान् हन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehayogAH (29) · Śloka 29
ਵਾਤੋਤ੍ਤਰਾਂਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਪਾਚਿਤਂ ਕ੍ਵਥਿਤਕਲ੍ਕਿਤੈਸ਼੍ਚ ਕਟੁਕਾਦ੍ਯੈਃ| ਖਦਿਰਾਰਿਸ੍ਟਗੁਡੂਚੀਸੁਰਤਰੁ ਦਾਰ੍ਵੀਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ਪਥਗੇਵਮ੍||੨੯||
वातोत्तरांस्तु सर्पिर्विपाचितं क्वथितकल्कितैश्च कटुकाद्यैः| खदिरारिष्टगुडूचीसुरतरु दार्वीश्च कल्पयेत् पृथगेवम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadirasya shItakaShAyaH (30) · Śloka 30
ਸ਼ੀਤਃ ਕਸਾਯਃ ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਪੀਤਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯੋ ਹਰਤਿ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ| ਤ੍ਵਕ੍ਕਣ੍ਠਰੋਗਾਪਚਿਗੁਲ੍ਮਮੇਹਾਨ੍ ਬਲਾਹਕਾਨ੍ ਵਾਯੁਰਿਵ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਃ||੩੦||
शीतः कषायः खदिरस्य पीतः सक्षौद्रतार्क्ष्यो हरति प्रसह्य| त्वक्कण्ठरोगापचिगुल्ममेहान् बलाहकान् वायुरिव प्रचण्डः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadirakaShAyaH (31) · Śloka 31
ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੇਨ ਵਿਡਙ੍ਗਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਃ| ਕੁਸ੍ਠਂ ਕਸਾਯਃ ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਠਨ੍ ਕਸਾਯਂ ਮਨਸੀਵ ਧਰ੍ਮਃ||੩੧||
सर्पिर्मधुभ्यां त्रिफलारसेन विडङ्गकल्केन च सम्प्रयुक्तः| कुष्ठं कषायः खदिरस्य हन्ति तिष्ठन् कषायं मनसीव धर्मः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadiravRukSharasaH (32) · Śloka 32
ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਲੂਨਸ਼ਿਰਸੋ ਮੂਲਖਾਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਮਂ ਮੂਲਮ੍| ਛਿਤ੍ਵਾਧੋਯਃ ਕੁਮ੍ਭਂ ਰਸਸਂਗ੍ਰਹਣਾਯ ਨਿਦਧੀਤ| ਲਿਪ੍ਤਾਤ੍ਕਸ੍ਣਮਦੇਨ੍ਧਨੈਸ਼੍ਚ ਨਿਚਿਤਾਦਾਦੀਪਿਤਾਦ੍ਵਹ੍ਨਿਨਾ| ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਚ੍ਯਵਤੇ ਰਸਃ ਸ ਸਹਿਤਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਜ੍ਯਧਾਤ੍ਰੀਰਸੈਃ| ਪੀਤਃ ਕੁਸ੍ਠਭਗਨ੍ਦਰਾਰੁਰਪਚੀਮੇਹਾਸ੍ਰਪਾਣ੍ਡੂਨ੍ ਜਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਰਾਞ੍ਚ ਭੋਜ੍ਯਮਿਹ ਤੁ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਞ੍ਚ ਭਲ੍ਲਾਤਵਤ੍||੩੨||
खदिरस्य लूनशिरसो मूलखातस्य मध्यमं मूलम्| छित्वाधोऽयः कुम्भं रससंग्रहणाय निदधीत| लिप्तात्कृष्णमृदेन्धनैश्च निचितादादीपिताद्वह्निना| तस्माद्यच्यवते रसः स सहितः क्षौद्राज्यधात्रीरसैः| पीतः कुष्ठभगन्दरारुरपचीमेहास्रपाण्डून् जयेत्| प्रस्थस्तस्य जराञ्च भोज्यमिह तु त्याज्यञ्च भल्लातवत्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadiravadanyavRukShANAM prayogaH, rohItakAdiprayogAH, dArvyAdiShaDdharaNaprayogaH (33) · Śloka 33
ਯੋਜ੍ਯਂ ਖਦਿਰਵਿਨ੍ਨਿਮ੍ਬਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਰਗ੍ਵਧਾਸਨਮ੍| ਰੋਹੀਤਕਂ ਸੁਰਾਹ੍ਵਂ ਚ ਖਦਿਰੋਦਕਪਾਯਿਨਃ| ਦਾਰ੍ਵੀਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਵਾ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ ਕੁਸ੍ਠਮ੍| ਅਭਯਾ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤਾ ਵਾ ਮਾਸਂ ਸਵ੍ਯੋਸਗੁਡਤੈਲਾ| ਦਾਰ੍ਵੀਕਲਿਙ੍ਗਕਟੁਕਾਤਿਵਿਸਾਗ੍ਨਿਪਾਠਾ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜਸੋ ਧਰਣਪ੍ਰਮਾਣਾਃ| ਪੀਤਾ ਜਯਨ੍ਤਿ ਗੁਦਜੋਦਰਗੁਲ੍ਮਕੁਸ੍ਠ ਕੋਸ੍ਠਾਨਿਲਾਢ੍ਯਪਵਨਗ੍ਰਹਣੀਪ੍ਰਮੇਹਾਨ੍||੩੩||
योज्यं खदिरविन्निम्बशिंशपारग्वधासनम्| रोहीतकं सुराह्वं च खदिरोदकपायिनः| दार्वीरसाञ्जनं वा गोमूत्रेण प्रबाधते कुष्ठम्| अभया प्रयोजिता वा मासं सव्योषगुडतैला| दार्वीकलिङ्गकटुकातिविषाग्निपाठा मूत्रेण सूक्ष्मरजसो धरणप्रमाणाः| पीता जयन्ति गुदजोदरगुल्मकुष्ठ कोष्ठानिलाढ्यपवनग्रहणीप्रमेहान्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAkShAdicUrNam (34) · Śloka 34
ਲਾਕ੍ਸਾਦਨ੍ਤੀਮਧੁਰਸਵਰਾਦ੍ਵੀਪਿਪਾਠਾਵਿਡਙ੍ਗ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀਤ੍ਰਿਕਟੁਰਜਨੀਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾਟਰੂਸਮ੍| ਰਕ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਬਂ ਸੁਰਤਰੁਕਤਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲ੍ਯਾਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਜਯਤਿ ਹਿਤਭੁਗ੍ਗਵ੍ਯਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕੁਸ੍ਠਮ੍||੩੪||
लाक्षादन्तीमधुरसवराद्वीपिपाठाविडङ्ग प्रत्यक्पुष्पीत्रिकटुरजनीसप्तपर्णाटरूषम्| रक्ता निम्बं सुरतरुकृतं पञ्चमूल्यां च चूर्णं पीत्वा मासं जयति हितभुग्गव्यमूत्रेण कुष्ठम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ariShTapallavAdicUrNam (pa~jcanimbacUrNam) (35) · Śloka 35
ਦਸ਼ਪਲਮਰਿਸ੍ਟਪਲ੍ਲਵਕੁਸੁਮਜਟਾਤ੍ਵਕ੍ਫਲਮ੍ ਯਥਾਕਾਲਮ੍| ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਰੇਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਂ ਕਤਮਾਲਤਰੋਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਤ੍| ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯਾਸਨਖਦਿਰਕ੍ਵਾਥੇਨਾਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਸ਼ੋਸਯੇਦਨਿਲੇਲ੍| ਚਿਤ੍ਰਕਘਨਭਲ੍ਲਾਤਕਗੋਕ੍ਸੁਰਕਮਹੌਸਧਤ੍ਰਿਫਲਾਃ| ਲੋਹਵਿਡਙ੍ਗਾਵਲ੍ਗੁਜਸਿਤੋਪਲਾਃ ਪਲਸਮਾ ਰਜੀਕਤ੍ਯ| ਸਪ੍ਤਾਹਮੇਕਤਸ੍ਤਦ੍ਰਸੇਨ ਭਙ੍ਗਯਾਸ੍ਤਤੋ ਭਾਵ੍ਯਮ੍| ਅਥ ਪੀਤਮਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਘਤੇਨ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਕੋਸ੍ਣਸਲਿਲੈਰ੍ਵਾ| ਅਚਿਰਾਤ੍ਕਰੋਤਿ ਵਹ੍ਨਿਂ ਮਤਿਂ ਸ੍ਮਤਿਂ ਪਾਟਵਂ ਮੇਧਾਮ੍| ਕਮਿਕੁਸ੍ਠਗਣ੍ਡਪਾਣ੍ਡੁਪ੍ਰਮੇਹਵਕ੍ਤ੍ਰਾਮਯਾਰੁਚਿਚ੍ਛਰ੍ਦੀਃ| ਅਪਚੀਭਗਨ੍ਦਰਸ੍ਥੌਲ੍ਯਦੁਸ੍ਟਨਾਡੀਵ੍ਰਣਵ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍| ਕਫਪਿਤ੍ਤਜਾਨ੍ਵਿਕਾਰਾਨ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਸੁਵਿਸਮਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਯਤਿ| ਵਰ੍ਸਾਦ੍ਵਿਸਗਰਕਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਖਲਤਿਪਲਿਤਾਨਿ||੩੫||
दशपलमरिष्टपल्लवकुसुमजटात्वक्फलम् यथाकालम्| प्रत्याहरेत् समस्तं कृतमालतरोश्च तत्तद्वत्| सञ्चूर्ण्यासनखदिरक्वाथेनाप्लाव्य शोषयेदनिलेल्| चित्रकघनभल्लातकगोक्षुरकमहौषधत्रिफलाः| लोहविडङ्गावल्गुजसितोपलाः पलसमा रजीकृत्य| सप्ताहमेकतस्तद्रसेन भृङ्गयास्ततो भाव्यम्| अथ पीतमक्षमात्रं घृतेन दुग्धेन कोष्णसलिलैर्वा| अचिरात्करोति वह्निं मतिं स्मृतिं पाटवं मेधाम्| कृमिकुष्ठगण्डपाण्डुप्रमेहवक्त्रामयारुचिच्छर्दीः| अपचीभगन्दरस्थौल्यदुष्टनाडीव्रणव्यङ्गान्| कफपित्तजान्विकारान्विशेषतः सुविषमान्निवर्तयति| वर्षाद्विषगरकृत्या नित्याभ्यासेन खलतिपलितानि||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptasamA gulikA (36) · Śloka 36
ਤ੍ਰਿਕਟੂਤ੍ਤਮਾਤਿਲਾਰੁਸ੍ਕਰਾਜ੍ਯਮਾਕ੍ਸਿਕਾਸਿਤੋਪਲਾ ਵਿਹਿਤਾ| ਗੁਲਿਕਾ ਰਸਾਯਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੁਸ੍ਠਜਿਚ੍ਚ ਵਸ੍ਯਾ ਚ ਸਪ੍ਤਸਮਾ||੩੬||
त्रिकटूत्तमातिलारुष्कराज्यमाक्षिकासितोपला विहिता| गुलिका रसायनं स्यात्कुष्ठजिच्च वृष्या च सप्तसमा||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana candrashakalAdivaTakaH (37) · Śloka 37
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਕਲਾਗ੍ਨਿਰਜਨੀ ਵਿਡਙ੍ਗਤੁਵਰਾਸ੍ਥ੍ਯਰੁਸ੍ਕਰਤ੍ਰਿਫਲਾਭਿਃ| ਵਟਕਾ ਗੁਡਾਂਸ਼ਕ੍ਲਪ੍ਤਾਃ ਸਮਸ੍ਤ ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਯਭ੍ਯਸ੍ਤਾਃ||੩੭||
चन्द्रशकलाग्निरजनी विडङ्गतुवरास्थ्यरुष्करत्रिफलाभिः| वटका गुडांशक्लृप्ताः समस्त कुष्ठानि नाशयन्त्यभ्यस्ताः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggAdipiNDI (38) · Śloka 38
ਵਿਡਙ੍ਗਭਲ੍ਲਾਤਕਬਾਕੁਚੀਨਾਂ ਸਦ੍ਵੀਪਿਵਾਰਾਹਿਹਰੀਤਕੀਨਾਮ੍| ਸਲਾਙ੍ਗਲੀਕਸ੍ਣਤਿਲੋਪਕੁਲ੍ਯਾ ਗੁਡੇਨ ਪਿਣ੍ਡੀ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਿ ਕੁਸ੍ਠਮ੍||੩੮||
विडङ्गभल्लातकबाकुचीनां सद्वीपिवाराहिहरीतकीनाम्| सलाङ्गलीकृष्णतिलोपकुल्या गुडेन पिण्डी विनिहन्ति कुष्ठम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyAdivaTakAH (39) · Śloka 39
ਪਥ੍ਯਾਕਲਿਙ੍ਗਕਪਲਾਸ਼ਫਲੇਨ੍ਦੁਰਾਜੀ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ੍ਥਿਰਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਚਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਕੈਃ| ਸਾਵਰ੍ਤਕੀਕਮਿਹਰੈਃ ਕ੍ਰਮਵਰ੍ਧਿਤਾਂਸ਼ੈਃ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਤੁਲ੍ਯਤੁਵਰੈਰ੍ਵਟਕਾ ਗਦਘ੍ਨਾਃ||੩੯||
पथ्याकलिङ्गकपलाशफलेन्दुराजी भल्लातकास्थिरचतुरङ्गुलचित्रकार्कैः| सावर्तकीकृमिहरैः क्रमवर्धितांशैः मूत्रेण तुल्यतुवरैर्वटका गदघ्नाः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shashA~gkalekhAdiyogaH (40) · Śloka 40
ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਲੇਖਾ ਸਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਾ ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਕਾ ਸਹੁਤਾਸ਼ਮੂਲਾ| ਸਾਯੋਮਲਾ ਸਾਮਲਕਾ ਸਤੈਲਾ ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਣਿ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਲੀਢਾ||੪੦||
शशाङ्कलेखा सविडङ्गसारा सपिप्पलीका सहुताशमूला| सायोमला सामलका सतैला कुष्ठानि कृच्छ्राणि निहन्ति लीढा||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhUnimbAdicUrNam (41) · Śloka 41
ਭੂਨਿਮ੍ਬਨਿਮ੍ਬਤ੍ਰਿਫਲਾਪਦ੍ਮਕਾਤਿਵਿਸਾਕਣਾਃ| ਮੂਰ੍ਵਾਪਟੋਲੀਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਪਾਠਾਤਿਕ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀਃ| ਸਕਲਿਙ੍ਗਵਚਾਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਸ਼੍ਚ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੀਨਾਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦੌਸਧਮ੍| ਵਰਾਕਣਾਵਿਡਙ੍ਗਾਨ੍ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਾਜ੍ਯਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ||੪੧||
भूनिम्बनिम्बत्रिफलापद्मकातिविषाकणाः| मूर्वापटोलीद्विनिशापाठातिक्तेन्द्रवारुणीः| सकलिङ्गवचास्तुल्या द्विगुणाश्च यथोत्तरम्| लिह्याद्दन्तीत्रिवृद् ब्राह्मीश्चूर्णिता मधुसर्पिषा| कुष्ठमेहप्रसुप्तीनां परमं स्यात्तदौषधम्| वराकणाविडङ्गान् वा लिह्यात्तैलाज्यमाक्षिकैः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadirashakalAdi cUrNam (42) · Śloka 42
ਖਦਿਰਕਲਚੁਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਸਗਿਰਿਜਤੁਵਿਡਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਸੇਵਮਾਨਃ| ਲਘੁਮਿਤਹਿਤਭੋਜੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼੍ਵਯਥੁਕਿਟਿਭਕੋਸ੍ਠਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਹਨ੍ਯਾਤ੍||੪੨||
खदिरकलचुर्णं क्षौद्रसर्पिर्विमिश्रं सगिरिजतुविडं मात्रया सेवमानः| लघुमितहितभोजी ब्रह्मचारी जितात्मा श्वयथुकिटिभकोष्ठश्वित्रकुष्ठानि हन्यात्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khadirAdivaTI (43) · Śloka 43
ਖਦਿਰਾਸਨਸਾਰਸ੍ਯ ਤੁਲਾਂ ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਅਸ੍ਟਮੇਹਨਿ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਪਚੇਦਾਦਰ੍ਵਿਲੇਪਨਾਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਰ੍ਧਤੁਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਤਤ੍ਪਾਦੇਨ ਤੁ ਬਾਕੁਚੀਮ੍| ਤਦਰ੍ਧਂ ਦ੍ਵੀਪਿਨੋ ਮੂਲਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਸਮਾਰ੍ਕਵਮ੍| ਲੋਹਕ੍ਰਿਮਿਘ੍ਨਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਟਕੀਕਤਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਗ੍ਰਹਣ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋਭਗਨ੍ਦਰਿਸੁ ਪੂਜਿਤਮ੍| ਲਾਙ੍ਗਲੀਤ੍ਰਿਫਲਾਲੋਹਚੂਰ੍ਣਂ ਦਸ਼ਪਲਂ ਪਥਕ੍| ਗੁਲਿਕਾਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਸਸ੍ਟਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭਙ੍ਗਰਸਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਛਾਯਾਸ਼ੁਸ੍ਕਾਞ੍ਚ ਤਤ੍ਰਾਰ੍ਧਗੁਲਿਕਾਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍ਪੁਰਃ| ਜੀਰ੍ਣੇ ਰਸੇਨ ਰੂਕ੍ਸੇਣ ਪੇਯਾਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਗੁਲਿਕਾਮਪਿ| ਖਾਦੇਤ੍ਪਰਸ੍ਤਾਨ੍ਮਾਸਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਕਾਮਚਰਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍| ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਜਯਤ੍ਯਤਿਬਲਾਨ੍ਯਪਿ| ਧੀਮੇਧਾਸ੍ਮਤਿਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨੀਰੁਗ੍ਜੀਵੇਤ੍ਸਮਾਃ ਸ਼ਤਮ੍||੪੩||
खदिरासनसारस्य तुलां द्रोणेऽम्भसः क्षिपेत्| अष्टमेऽहनि तत्तोयं पचेदादर्विलेपनात्| त्रिफलार्धतुलाचूर्णं तत्पादेन तु बाकुचीम्| तदर्धं द्वीपिनो मूलं तद्वद् ब्राह्मीं समार्कवम्| लोहक्रिमिघ्नद्विप्रस्थं क्षिप्त्वा तद्वटकीकृतम्| कुष्ठमेहग्रहण्यर्शोभगन्दरिषु पूजितम्| लाङ्गलीत्रिफलालोहचूर्णं दशपलं पृथक्| गुलिकात्रिशतं षष्टिं कुर्याद्भृङ्गरसाप्लुतम्| छायाशुष्काञ्च तत्रार्धगुलिकां भक्षयेत्पुरः| जीर्णे रसेन रूक्षेण पेयापूर्वं च भोजयेत्| यन्त्रितो ब्रह्मचर्याद्यैः क्रमेण गुलिकामपि| खादेत्परस्तान्मासस्य भवेत्कामचरः क्रमात्| एवं सर्वाणि कुष्ठानि जयत्यतिबलान्यपि| धीमेधास्मृतियुक्तश्च नीरुग्जीवेत्समाः शतम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vajrakaM ghRutam (44) · Śloka 44
ਵਾਸਾਮਤਾਨਿਮ੍ਬਵਰਾਪਟੋਲਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਕਰਞ੍ਜੋਦਕਕਲ੍ਕਪਕ੍ਵਮ੍| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਸਰ੍ਪਜ੍ਵਰਕਾਮਿਲਾਸ੍ਰਕੁਸ੍ਠਾਪਹਂ ਵਜ੍ਰਕਮਾਮਨਨ੍ਤਿ||੪੪||
वासामृतानिम्बवरापटोलव्याघ्रीकरञ्जोदककल्कपक्वम्| सर्पिर्विसर्पज्वरकामिलास्रकुष्ठापहं वज्रकमामनन्ति||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAvajrakaM ghRutam (45) · Śloka 45
ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰਿਕਟੁਦ੍ਵਿਕਣ੍ਟਕਾਰੀ ਕਟੁਕਾਕੁਮ੍ਭਨਿਕੁਮ੍ਭਰਾਜਵਕ੍ਸੈਃ| ਸਵਚਾਤਿਵਿਸਾਗ੍ਨਿਕੈਃ ਸਪਾਠੈਃ ਪਿਚੁਭਗੈਰ੍ਨਵਵਜ੍ਰਦੁਗ੍ਧਮੁਸ੍ਟ੍ਯਾ| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਮੇਭਿਃ ਕ੍ਰੂਰੇ ਕੋਸ੍ਠੇ ਸ੍ਨੇਹਨਂ ਰੇਚਨਂ ਚ| ਕੁਸ੍ਠਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਪ੍ਲੀਹਵਰ੍ਧ੍ਮਾਸ਼੍ਮਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਂਸ੍ਤਨ੍ਮਹਾਵਜ੍ਰਵਖ੍ਯਮ੍||੪੫||
त्रिफलात्रिकटुद्विकण्टकारी कटुकाकुम्भनिकुम्भराजवृक्षैः| सवचातिविषाग्निकैः सपाठैः पिचुभगैर्नववज्रदुग्धमुष्ट्या| पिष्टैः सिद्धं सर्पिषः प्रस्थमेभिः क्रूरे कोष्ठे स्नेहनं रेचनं च| कुष्ठश्वित्रप्लीहवर्ध्माश्मगुल्मान् हन्यात् कृच्छ्रांस्तन्महावज्रवख्यम्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lelItakavasAprayogaH (46) · Śloka 46
ਯਤੇਰ੍ਲੇਲੀਤਕਵਸਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਜਾਤੀਰਸਾਨ੍ਵਿਤਾ| ਕੁਸ੍ਠਘ੍ਨੀ ਸਮਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾ ਸਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਸਨੋਦਕਾ||੪੬||
यतेर्लेलीतकवसा क्षौद्रजातीरसान्विता| कुष्ठघ्नी समसर्पिर्वा सगायत्र्यसनोदका||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haridrA (47) · Śloka 47
ਮੂਤ੍ਰੇ ਵਿਨੀਤਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੇ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਘਤੇ ਵਾਮ੍ਭਸਿ ਕੇਵਲੇ ਵਾ| ਰਸਾਯਨਂ ਪਥ੍ਯਭੁਜੋ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਨ੍||੪੭||
मूत्रे विनीता त्रिफलारसे वा सिद्धा घृते वाम्भऽसि केवले वा| रसायनं पथ्यभुजो हरिद्रा निहन्ति पाण्ड्वामयकुष्ठमेहान्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guDUcIsvarasaH (48) · Śloka 48
ਪਿਬੇਦਮਤਵਲ੍ਯਾ ਵਾ ਸ੍ਵਰਸਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪੀਡਿਤਮ੍| ਮੇਧ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਵਾਤਸ੍ਰਨਾਸ਼ਨਮ੍||੪੮||
पिबेदमृतवल्या वा स्वरसं यन्त्रपीडितम्| मेध्यं तत्कुष्ठमेहार्शश्छर्दिवातस्रनाशनम्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhyopacArAH, sthirakaThineShu visheShaH (49) · Śloka 49
ਸ੍ਥਿਰਕਠਿਨਮਣ੍ਡਲਾਨਾਂ ਕੁਸ੍ਠਾਨਾਂ ਪੋਟ੍ਟਲੈਰ੍ਹਿਤਃ ਸ੍ਵੇਦਃ| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨੋਤ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਿਲਿਖੇਤ੍ ਕੁਸ੍ਠਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ| ਰੁਧਿਰਾਗਮਾਰ੍ਥਮਥਵਾ ਸ਼ਙ੍ਗਾਲਾਬੂਭਿਰਪਹਰੇਦ੍ਰਕ੍ਤਮ੍| ਪ੍ਰਚ੍ਛੇਦਲ੍ਪਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਵਿਰੇਚਯੇਦ੍ਵਾ ਜਲੌਕੋਭਿਃ||੪੯||
स्थिरकठिनमण्डलानां कुष्ठानां पोट्टलैर्हितः स्वेदः| स्विन्नोत्सन्नं विलिखेत् कुष्ठं तीक्ष्णेन शस्त्रेण| रुधिरागमार्थमथवा शृङ्गालाबूभिरपहरेद्रक्तम्| प्रच्छेदल्पं कुष्ठं विरेचयेद्वा जलौकोभिः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktadoShaharaNayormahattvam (50) · Śloka 50
ਯੇ ਲੇਪਾਃ ਕੁਸ੍ਠਾਨਾਂ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਹਤਾਸ੍ਰਦੋਸਾਣਾਮ੍| ਸਂਸ਼ੋਧਿਤਾਸ਼ਯਾਨਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਰ੍ਭਵਤਿ ਤੇਸਾਮ੍||੫੦||
ये लेपाः कुष्ठानां युज्यन्ते निर्हृतास्रदोषाणाम्| संशोधिताशयानां सद्यः सिद्धर्भवति तेषाम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShAraviShayaH (51) · Śloka 51
ਯੇਸੁ ਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਰਮਤੇ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਾਸ਼ਨੇਸੁ ਕੁਸ੍ਠੇਸੁ| ਤੇਸੁ ਨਿਪਾਤ੍ਯਃ ਕ੍ਸਾਰੋ ਰਕ੍ਤਂ ਦੋਸਂ ਚ ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ||੫੧||
येषु न शस्त्रं क्रमते स्पर्शेन्द्रियनाशनेषु कुष्ठेषु| तेषु निपात्यः क्षारो रक्तं दोषं च विस्राव्य||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mantrAgadaviShayaH (52) · Śloka 52
ਲੇਪੋਤਿਕਠਿਨਪਰੁਸੇ ਸੁਪ੍ਤੇ ਕੁਸ੍ਠੇ ਸ੍ਥਿਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚ| ਪੀਤਾਗਦਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਸੈਃ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਾਗਦੈਸ਼੍ਚਾਨੁ||੫੨||
लेपोऽतिकठिनपरुषे सुप्ते कुष्ठे स्थिरे पुराणे च| पीतागदस्य कार्यो विषैः समन्त्रागदैश्चानु||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stabdhAdiShu visheShaH (53) · Śloka 53
ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਿ ਸੁਪ੍ਤਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਵੇਦਨਕਣ੍ਡੁਲਾਨਿ ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ| ਕੂਰ੍ਚੈਰ੍ਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਤਾਕਰਵੀਰਕਰਞ੍ਜਕੁਟਜਾਨਾਮ੍| ਜਾਤ੍ਯਰ੍ਕਨਿਮ੍ਬਜੈਰ੍ਵਾ ਪਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਮੁਦ੍ਰਫੇਨੇਨ| ਘਸ੍ਟਾਨਿ ਗੋਮਯੈਰ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਦੇਹੈਃ ਪ੍ਰਦੇਹ੍ਯਾਨਿ||੫੩||
स्तब्धानि सुप्तसुप्तान्यस्वेदनकण्डुलानि कुष्ठानि| कूर्चैर्दन्तीत्रिवृताकरवीरकरञ्जकुटजानाम्| जात्यर्कनिम्बजैर्वा पत्रैः शस्त्रैः समुद्रफेनेन| घृष्टानि गोमयैर्वा ततः प्रदेहैः प्रदेह्यानि||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AragvadhAdiShaTpradehAH (54) · Śloka 54
ਆਰਗ੍ਵਧਃ ਸੈਡਗਜਃ ਕਰਞ੍ਜੋ ਵਾਸਾ ਗੁਡੂਚੀ ਮਦਨਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ| ਸ਼੍ਰ੍ਯਾਹ੍ਵਃ ਸੁਰਾਹ੍ਵਃ ਖਦਿਰੋ ਧਵਸ਼੍ਚ ਨਿਮ੍ਬੋ ਵਿਡਙ੍ਗਃ ਕਰਵੀਰਕਸ਼੍ਚ| ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼੍ਚ ਭੂਰ੍ਜੋ ਲਸ਼ੁਨਃ ਸ਼ਿਰੀਸਃ ਸਲੋਮਸ਼ੋ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਕਸ੍ਣਗਨ੍ਧੇ| ਫਣਿਰ੍ਜਕੋ ਵਤ੍ਸਕਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਪੀਲੂਨਿ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸੁਮਨਃ ਪ੍ਰਵਾਲਾਃ| ਵਚਾਹਰੇਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਨਿਕੁਮ੍ਭੋ ਭਲ੍ਲਾਤਕਂ ਗੈਰਿਕਮਞ੍ਜਨਂ ਚ| ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲੇ ਗਹਧੂਮ ਏਲਾ ਕਾਸੀਸ੍ਰਲੋਧ੍ਰਾਰ੍ਜੁਨਮੁਸ੍ਤਸਰ੍ਜਾਃ| ਇਤ੍ਯਰ੍ਧਰੂਪੈਰ੍ਵਿਹਿਤਾਃ ਸਡੇਤੇ ਗੋਪਿਤ੍ਤ ਪੀਤਾਃ ਪੁਨਰੇਵ ਪਿਸ੍ਟਾਃ| ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਪਰਂ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਦੇਹਾ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਃ| ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਣਿ ਨਵਂ ਕਿਲਾਸਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਲੁਪ੍ਤਂ ਕਿਟਿਭਂ ਸਦਦ੍ਰੁਮ੍| ਭਗਨ੍ਦਰਾਰ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਯਪਚੀਂ ਸਪਾਮਾਂ ਹਨ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਨਚਿਰਾਨ੍ਨਰਾਣਾਮ੍||੫੪||
आरग्वधः सैडगजः करञ्जो वासा गुडूची मदनं हरिद्रे| श्र्याह्वः सुराह्वः खदिरो धवश्च निम्बो विडङ्गः करवीरकश्च| ग्रन्थिश्च भूर्जो लशुनः शिरीषः सलोमशो गुग्गुलुकृष्णगन्धे| फणिर्जको वत्सकसप्तपर्णपीलूनि कुष्ठं सुमनः प्रवालाः| वचाहरेणुस्त्रिवृता निकुम्भो भल्लातकं गैरिकमञ्जनं च| मनःशिलाले गृहधूम एला कासीस्रलोध्रार्जुनमुस्तसर्जाः| इत्यर्धरूपैर्विहिताः षडेते गोपित्त पीताः पुनरेव पिष्टाः| सिद्धाः परं सर्षपतैलयुक्ताश्चूर्णाः प्रदेहा बहुशः प्रयोज्याः| कुष्ठानि कृच्छ्राणि नवं किलासं सुरेन्द्रलुप्तं किटिभं सदद्रुम्| भगन्दरार्शांस्यपचीं सपामां हन्युः प्रयुक्तनचिरान्नराणाम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nimbAdyudvartanam (55) · Śloka 55
ਨਿਮ੍ਬਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਸੁਰਸਂ ਪਟੋਲਂ ਕੁਸ੍ਠਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧੇ ਸੁਰਦਾਰੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁ| ਸਸਰ੍ਸਪਂ ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਧਾਨ੍ਯਵਨ੍ਯਂ ਚਣ੍ਡਾਞ੍ਚ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਸਮਾਨਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤੈਸ੍ਤਕ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੈਲਾਕ੍ਤਮੁਦ੍ਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਯਤੇਤ| ਤਥਾਸ੍ਯ ਕਣ੍ਡੂਃ ਪਿਟਕਾਃ ਸਕੋਠਾਃ ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਸ਼ੋਫਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ||੫੫||
निम्बं हरिद्रे सुरसं पटोलं कुष्ठाश्वगन्धे सुरदारुशिग्रु| ससर्षपं तुम्बुरुधान्यवन्यं चण्डाञ्च चूर्णानि समानि कुर्यात्| तैस्तक्रपिष्टैः प्रथमं शरीरं तैलाक्तमुद्वर्तयितुं यतेत| तथास्य कण्डूः पिटकाः सकोठाः कुष्ठानि शोफाश्च शमं व्रजन्ति||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mustAdyavacUrNAni (56) · Śloka 56
ਮੁਸ੍ਤਾਮਤਾਸਙ੍ਗਕਟਙ੍ਕਟੇਰੀ ਕਾਸੀਸਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਕੁਸ੍ਠਲੋਧ੍ਰਾਃ| ਗਨ੍ਧੋਪਲਃ ਸਰ੍ਜਰਸਂ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲੇ ਕਰਵੀਰਕਤ੍ਵਕ੍| ਤੈਲਾਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਤਾਨਿ ਚੂਰ੍ਣਾ ਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦਦ੍ਯਾਦਵਚੂਰ੍ਣਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਦਦ੍ਰੁਃ ਸਕਣ੍ਡੂਃ ਕਿਟਿਭਾਨਿ ਪਾਮਾ ਵਿਚਿਰ੍ਚਿਕਾ ਚੇਤਿ ਤਥਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ||੫੬||
मुस्तामृतासङ्गकटङ्कटेरी कासीसकम्पिल्लककुष्ठलोध्राः| गन्धोपलः सर्जरसं विडङ्गं मनःशिलाले करवीरकत्वक्| तैलाक्तगात्रस्य कृतानि चूर्णा न्येतानि दद्यादवचूर्णनार्थम्| दद्रुः सकण्डूः किटिभानि पामा विचिर्चिका चेति तथा न सन्ति||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarShapakalkalepaH (57) · Śloka 57
ਕਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਵਕ੍ਸਭਵੇ ਨਿਲੀਨਃ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਃ ਕੁਕੂਲੇ ਪੁਟਪਾਕਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ| ਵਿਚਰ੍ਚਿਕਾਂ ਸਰ੍ਸਪਕਲ੍ਕਪਿਂਣ੍ਡੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਲਜ੍ਜਾਮਿਵ ਰਾਗਵੇਗਃ||੫੭||
काण्डे महावृक्षभवे निलीनः स्विन्नः कुकूले पुटपाकयुक्त्या| विचर्चिकां सर्षपकल्कपिंण्डो निहन्ति लज्जामिव रागवेगः||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana manaHshilAkara~jjAdipradehau (58) · Śloka 58
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਜੇ ਮਰਿਚਾਨਿ ਤੈਲਮਾਰ੍ਕਂ ਪਯਃ ਕੁਸ੍ਠਹਰਃ ਪ੍ਰਦੇਹਃ| ਤਥਾ ਕਰਞ੍ਜਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਬੀਜਂ ਕੁਸ੍ਠਾਨ੍ਵਿਤਂ ਗੋਸਲਿਲੇਨ ਪਿਸ੍ਟਮ੍||੫੮||
मनश्शिलाजे मरिचानि तैलमार्कं पयः कुष्ठहरः प्रदेहः| तथा करञ्जप्रपुन्नाटबीजं कुष्ठान्वितं गोसलिलेन पिष्टम्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guggululvAdisatailodgharShaNam (59) · Śloka 59
ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਮਰਿਚਿਵਿਡਙ੍ਗੈਃ ਸਰ੍ਸਪਕਾਸੀਸਸਰ੍ਜਰਸਮੁਸ੍ਤੈਃ| ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਾਲਗਨ੍ਧੈਰ੍ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਕੁਸ੍ਠਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲੈਃ| ਉਭਯਹਰਿਦ੍ਰਾਸਹਿਤੈਸ਼੍ਚਾਕ੍ਰਿਕਤੈਲੇਨ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤੈਰੇਭਿਃ| ਦਿਨਕਰਕਰਾਭਿਤਪ੍ਤੈਃ ਕੁਸ੍ਠਂ ਘਸ੍ਟਂ ਚ ਨਸ੍ਟਂ ਚ||੫੯||
गुग्गुलुमरिचिविडङ्गैः सर्षपकासीससर्जरसमुस्तैः| श्रीवेष्टकालगन्धैर्मनश्शिलाकुष्ठकम्पिल्लैः| उभयहरिद्रासहितैश्चाक्रिकतैलेन मिश्रितैरेभिः| दिनकरकराभितप्तैः कुष्ठं घृष्टं च नष्टं च||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maricAdilepaH (60) · Śloka 60
ਮਰਿਚਂ ਤਮਾਲਪਤ੍ਰਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਂ ਸਕਾਸੀਸਮ੍| ਤੈਲੇਨ ਯੁਕ੍ਤਮੁਸਿਤਂ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਜਨੇ ਤਾਮ੍ਰੇ| ਤੇਨਾਲਿਪ੍ਤਂ ਸਿਧ੍ਮ ਸਪ੍ਤਾਹਾਤ੍ ਘਰ੍ਮਸੇਵਿਨੋਪੈਤਿ| ਮਾਸਾਨ੍ਨਵਂ ਕਿਲਾਸਂ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਵਿਨਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ||੬੦||
मरिचं तमालपत्रं कुष्ठं समनश्शिलं सकासीसम्| तैलेन युक्तमुषितं सप्ताहं भाजने ताम्रे| तेनालिप्तं सिध्म सप्ताहात् घर्मसेविनोऽपैति| मासान्नवं किलासं स्नानेन विना विशुद्धस्य||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mayUrakakShAratailam (61) · Śloka 61
ਮਯੂਰਕਂ ਜਰ੍ਜਰਿਤਂ ਸਮੂਲਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਸਪ੍ਤਕਤ੍ਵਃ| ਤੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਕਙ੍ਗੁਣਿਕੋਤ੍ਥਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਰਂ ਸਿਧ੍ਮਨਿਬਰ੍ਹਣਾਯ||੬੧||
मयूरकं जर्जरितं समूलं दग्ध्वा परिस्राव्य च सप्तकृत्वः| तेनाम्भसा कङ्गुणिकोत्थतैलं सिद्धं परं सिध्मनिबर्हणाय||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvantyAdighRutatailam (62) · Śloka 62
ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ ਦਾਰ੍ਵੀ ਕਾਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਂ ਪਯਸ੍ਤੁਤ੍ਥਮ੍| ਏਸ ਘਤਤੈਲਪਾਕਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਸਿਦ੍ਧੇ ਚ ਸਰ੍ਜਰਸਃ| ਦੇਯਃ ਸਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟੋ ਵਿਪਾਦਿਕਾ ਤੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਹ੍ਯਕ੍ਤਾ| ਚਰ੍ਮੈਕਕੁਸ੍ਠਕਿਟਿਭਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯਲਸਕਂ ਚ||੬੨||
जीवन्ती मञ्जिष्ठा दार्वी काम्पिल्लकं पयस्तुत्थम्| एष घृततैलपाकः सिद्धः सिद्धे च सर्जरसः| देयः समधूच्छिष्टो विपादिका तेन नश्यति ह्यक्ता| चर्मैककुष्ठकिटिभं कुष्ठं शाम्यत्यलसकं च||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vajrakaM tailam (63) · Śloka 63
ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕਰਞ੍ਜਾਰ੍ਕਮਾਲਤੀਕਰਵੀਰਜਮ੍| ਮੂਲਂ ਸ੍ਨੁਹੀਸ਼ਿਰੀਸਾਭ੍ਯਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕਾਸ੍ਫੋਤਯੋਰਪਿ| ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਵ੍ਯੋਸੈਲਕਜਸਰ੍ਸਪਾਃ| ਵਰਾਵੇਲ੍ਲਂ ਚ ਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਗੋਮੂਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਪਾਚਿਤਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਗ੍ਰਨ੍ਥਿਗਣ੍ਡਮਾਲਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵਾਤਕਫਜਾਨ੍ ਹਨ੍ਤ੍ਯਭ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਵਜ੍ਰਕਮ੍||੬੩||
सप्तपर्णकरञ्जार्कमालतीकरवीरजम्| मूलं स्नुहीशिरीषाभ्यां चित्रकास्फोतयोरपि| करञ्जबीजद्विनिशाव्योषैलकजसर्षपाः| वरावेल्लं च तैस्तैलं सगोमूत्रैर्विपाचितम्| कुष्ठदुष्टव्रणग्रन्थिगण्डमालाभगन्दरान्| विशेषाद्वातकफजान् हन्त्यभ्यङ्गेन वज्रकम्||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAvajraM tailam (64) · Śloka 64
ਏਰਣ੍ਡਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਘਨਨੀਪਕਦਮ੍ਬਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਵੇਲ੍ਲਫਲਿਨੀਸੁਰਵਾਰੁਣੀਭਿਃ| ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡ੍ਯਰੁਸ੍ਕਰਸੁਰਾਹ੍ਵਸੁਵਰ੍ਣਦੁਗ੍ਧਾ ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਗੁਗ੍ਗੁਲੁਸ਼ਿਲਾਹਰਿਤਾਲਵਿਸ਼੍ਵੈਃ| ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਨੁਗਰ੍ਕਦੁਗ੍ਧਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਸ੍ਮਤਂ ਮਹਾਵਜ੍ਰਮ੍| ਅਤਿਸ਼ਯਿਤਵਜ੍ਰਕਗੁਣਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਨ੍ਥਿਮਾਲਾਘ੍ਨਮ੍||੬੪||
एरण्डतार्क्ष्यघननीपकदम्बभार्ङ्गी कम्पिल्लवेल्लफलिनीसुरवारुणीभिः| निर्गुण्ड्यरुष्करसुराह्वसुवर्णदुग्धा श्रीवेष्टगुग्गुलुशिलाहरितालविश्वैः| तुल्यस्नुगर्कदुग्धं सिद्धं तैलं स्मृतं महावज्रम्| अतिशयितवज्रकगुणं श्वित्रार्शोग्रन्थिमालाघ्नम्||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kanakakShIryAditailam (65) · Śloka 65
ਕਨਕਕ੍ਸੀਰੀਸ਼ੈਲਾਭਾਙ੍ਗੀਦਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਫਲਾਨਿ ਮੂਲਂ ਚ| ਜਾਤਿਪ੍ਰਵਾਲਸਰ੍ਸਪਲਸ਼ੁਨਵਿਡਙ੍ਗਂ ਕਰਞ੍ਜਤ੍ਵਕ੍| ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਾਰ੍ਕਪਲ੍ਲਵਮੂਲਤ੍ਵਙ੍ਨਿਮ੍ਬਚਿਤ੍ਰਕਾਸ੍ਫੋਤਮ੍| ਗੁਞ੍ਜੈਰਣ੍ਡਕਬਹਤੀਮੂਲਤ੍ਵਕ੍ਸੁਰਸਾਰ੍ਜਕਫਲਾਨਿ| ਕੁਸ੍ਠਂ ਪਾਠਾ ਮੁਸ੍ਤਾ ਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਤੁਮ੍ਬੁਰੁਤ੍ਵਚੋ ਮੂਰ੍ਵਾ| ਏਡਗਜਕੁਟਜਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਭਲ੍ਲਾਤਕਕ੍ਸਵਕਾਃ| ਹਰਿਤਾਲਮਵਾਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀ ਤੁਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕੋਮਤਾਸਙ੍ਗਮ੍| ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀ ਕਾਸੀਸਂ ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਕ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਜਿਕਾਲਵਣਮ੍| ਏਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਤੈਲਂ ਕਟੁਤੈਲਂ ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਮੂਤ੍ਰੇ| ਕਰਵੀਰਮੂਲਪਲ੍ਲਵਤੋਯੇ ਚ ਵਿਪਾਚਿਤਂ ਜਯਤਿ| ਕਟੁਕਾਲਾਬੁਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਨਿਤ੍ਯਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਵਾਤਕਫਕੁਸ੍ਠਮ੍| ਮਣ੍ਡਲਦਦ੍ਰੁਕੋਠਕਮਿਪਾਮਾਵਿਚਰ੍ਚਿਕਾਃ ਸੁਤਰਾਮ੍||੬੫||
कनकक्षीरीशैलाभाङ्गीदन्त्याः फलानि मूलं च| जातिप्रवालसर्षपलशुनविडङ्गं करञ्जत्वक्| सप्तच्छदार्कपल्लवमूलत्वङ्निम्बचित्रकास्फोतम्| गुञ्जैरण्डकबृहतीमूलत्वक्सुरसार्जकफलानि| कुष्ठं पाठा मुस्ता षड्ग्रन्थातुम्बुरुत्वचो मूर्वा| एडगजकुटजशिग्रुत्र्यूषणभल्लातकक्षवकाः| हरितालमवाक्पुष्पी तुत्थं कम्पिल्लकोऽमृतासङ्गम्| सौराष्ट्री कासीसं दार्वीत्वक् स्वर्जिकालवणम्| एतैस्तैलं तैलं कटुतैलं वा चतुर्गुणे मूत्रे| करवीरमूलपल्लवतोये च विपाचितं जयति| कटुकालाबुन्यस्तं नित्याभ्यङ्गेन वातकफकुष्ठम्| मण्डलदद्रुकोठकृमिपामाविचर्चिकाः सुतराम्||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sikthakAditailam (66) · Śloka 66
ਸਿਕ੍ਥਕਤੁਤ੍ਥਕਗੁਗ੍ਗੁਲੁਸਿਨ੍ਦੂਰਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ ਕਟੁਕਤੈਲਮ੍| ਪਾਮਾਕਿਟਿਭਵਿਚਰ੍ਚਿਸੁ ਸਾਧਿਤਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮ੍||੬੬||
सिक्थकतुत्थकगुग्गुलुसिन्दूररसाञ्जनैः कटुकतैलम्| पामाकिटिभविचर्चिषु साधितमभ्यञ्जने श्रेष्ठम्||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shaileyakAdicUrNalepaH (67) · Śloka 67
ਸ਼ੈਲੇਯਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਪਟ੍ਟਿਕਾਹ੍ਵਸੁਰਾਸ੍ਟ੍ਰਜਾਸਰ੍ਜਰਸੋਪਲਾਨਿ| ਸ਼ਿਲਾ ਚ ਚੂਰ੍ਣੋ ਨਵਨੀਤਯੁਕ੍ਤਃ ਕੁਸ੍ਠੇ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਃ||੬੭||
शैलेयकम्पिल्लकपट्टिकाह्वसुराष्ट्रजासर्जरसोपलानि| शिला च चूर्णो नवनीतयुक्तः कुष्ठे स्रवत्यभ्यधिकं प्रशस्तः||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana eDagajAdilepaH (68) · Śloka 68
ਏਡਗਜਕੁਸ੍ਠਸੈਨ੍ਧਵਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਵਿਡਙ੍ਗਕਾਞ੍ਜਿਕੈਰ੍ਲਿਪ੍ਤਮ੍| ਕਮਿਪਾਮਾਸਿਧ੍ਮਦਦ੍ਰੁਮਣ੍ਡਲਕੁਸ੍ਠਂ ਸ਼ਮਂ ਯਾਤਿ||੬੮||
एडगजकुष्ठसैन्धवसिद्धार्थविडङ्गकाञ्जिकैर्लिप्तम्| कृमिपामासिध्मदद्रुमण्डलकुष्ठं शमं याति||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAkShAdilepaH (69) · Śloka 69
ਲਾਕ੍ਸਾਵ੍ਯੋਸਂ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਞ੍ਚ ਬੀਜਂ ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਾਃ ਕੁਸ੍ਠਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਸ਼੍ਚ| ਤਕ੍ਰੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰਿਦ੍ਰਾ ਚ ਲੇਪੋਦਦ੍ਰੁਸੂਕ੍ਤੋ ਮੂਲਕੋਤ੍ਥਞ੍ਚ ਬੀਜਮ੍||੬੯||
लाक्षाव्योषं प्रपुन्नाटञ्च बीजं श्रीवेष्टाः कुष्ठसिद्धार्थकाश्च| तक्रोन्मिश्रः स्याद्धरिद्रा च लेपोदद्रुषूक्तो मूलकोत्थञ्च बीजम्||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUrvAdilepaH (70) · Śloka 70
ਦੂਰ੍ਵਾਭਯਾਸੈਨ੍ਧਵਚਕ੍ਰਮਰ੍ਦਕੁਠੇਰਕਾਃ ਕਾਞ੍ਜਿਕਤਕ੍ਰਪਿਸ੍ਟਾਃ| ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪ੍ਰਲੇਪੈਰਪਿ ਬਦ੍ਧਮੂਲਾਂ ਦਦ੍ਰੁਞ੍ਚ ਕਣ੍ਡੂਞ੍ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤਿ||੭੦||
दूर्वाभयासैन्धवचक्रमर्दकुठेरकाः काञ्जिकतक्रपिष्टाः| त्रिभिः प्रलेपैरपि बद्धमूलां दद्रुञ्च कण्डूञ्च विनाशयन्ति||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana manaHshilAdilepaH (71) · Śloka 71
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਤ੍ਵਕ੍ਕੁਟਜਂ ਸਕੁਸ੍ਠਂ ਸਲੋਮਸ਼ਃ ਸੈਡਗਜਃ ਕਰਞ੍ਜਃ| ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼੍ਚ ਭੌਰ੍ਜਃ ਕਰਵੀਰਮੂਲਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਸਾਧ੍ਯਾਨਿ ਤੁਸੋਦਕੇਨ| ਪਲਾਸ਼ਨਿਰ੍ਦਾਹਰਸੇਨ ਵਾਪਿ ਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤਾਨ੍ਯਾਢਕਸਮ੍ਮਿਤੇਨ| ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਲੇਪਮੇਤਤ੍ ਪਰਂ ਕੁਸ੍ਠਨਿਸੂਦਨਾਯ||੭੧||
मनश्शिलात्वक्कुटजं सकुष्ठं सलोमशः सैडगजः करञ्जः| ग्रन्थिश्च भौर्जः करवीरमूलं चूर्णानि साध्यानि तुषोदकेन| पलाशनिर्दाहरसेन वाऽपि कर्षोन्मितान्याढकसम्मितेन| दर्वीप्रलेपं प्रवदन्ति लेपमेतत् परं कुष्ठनिषूदनाय||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana elAdiko lepaH, mAMsyAdiko lepaH (72) · Śloka 72
ਏਲਾਚਿਤ੍ਰਕਨਿਮ੍ਬਵਸਕਂ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਨਾਗਰਾਰ੍ਕਞ੍ਚ| ਚੂਰ੍ਣੀਕਤਮਸ੍ਟਾਹਂ ਭਾਵਯਿਤਵ੍ਯਂ ਪਲਾਸ਼ਸ੍ਯ| ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਗਵਾਂ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰੁਤੇਨ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ| ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੀਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਲਿਪ੍ਤਾਨ੍ਯਰ੍ਕਾਭਿਤਪ੍ਤਾਨਿ| ਮਾਂਸੀ ਮਰਿਚਂ ਲਵਣਂ ਰਜਨੀ ਤਗਰਂ ਸੁਧਾ ਗਹਾਦ੍ਧੂਮਃ| ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸਾਰਃ ਪਾਲਾਸ਼ਃ ਕੁਸ੍ਠਨੁਲ੍ਲੇਪਃ||੭੨||
एलाचित्रकनिम्बवृषकं कुरुविन्दनागरार्कञ्च| चूर्णीकृतमष्टाहं भावयितव्यं पलाशस्य| क्षारेण गवां मूत्रस्रुतेन तेनास्य मण्डलान्याशु| भिद्यन्ते दीर्यन्ति च लिप्तान्यर्काभितप्तानि| मांसी मरिचं लवणं रजनी तगरं सुधा गृहाद्धूमः| मूत्रं पित्तं क्षारः पालाशः कुष्ठनुल्लेपः||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhArthakaM snAnam (73) · Śloka 73
ਮੁਸ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਮਦਨਂ ਕਰਞ੍ਜ ਆਰਗ੍ਵਧਃ ਕਲਿਙ੍ਗਯਵਾਃ| ਸਸਪ੍ਤਾਹ੍ਵਕੁਸ੍ਠਫਲਿਨੀਦਾਰ੍ਵ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਂ ਸ੍ਨਾਨਮ੍| ਏਸ ਕਸਾਯੋ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਚਨਂ ਵਰ੍ਣਦਸ੍ਤਥੋਦ੍ਧਰ੍ਸਃ| ਤ੍ਵਗ੍ਦੋਸਕੁਸ੍ਠਸ਼ੋਫਪ੍ਰਬਾਧਨਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਘ੍ਨਃ||੭੩||
मुस्तं त्रिफला मदनं करञ्ज आरग्वधः कलिङ्गयवाः| ससप्ताह्वकुष्ठफलिनीदार्व्यः सिद्धार्थकं स्नानम्| एष कषायो वमनं विरेचनं वर्णदस्तथोद्धर्षः| त्वग्दोषकुष्ठशोफप्रबाधनः पाण्डुरोगघ्नः||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhAH lepAH (74) · Śloka 74
ਕਰਵੀਰਨਿਮ੍ਬਕੁਟਜਾਚ੍ਛਮ੍ਯਾਕਾਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕਾਚ੍ਚ ਮੂਲਾਨਾਮ੍| ਮੂਤ੍ਰੇ ਦਰ੍ਵੀਲੇਪਃ ਕ੍ਵਾਥੋ ਲੇਪੇਨ ਕੁਸ੍ਠਘ੍ਨਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਕਰਵੀਰਮੂਲਂ ਕੁਟਜਕਰਞਾਤ੍ਫਲਂ ਤ੍ਵਚੋ ਦਾਰ੍ਵ੍ਯਾਃ| ਸੁਮਨਃਪ੍ਰਵਾਲਯੁਕ੍ਤੋ ਲੇਪਃ ਕੁਸ੍ਠਾਪਹਃ ਸਿਦ੍ਧਃ| ਸ਼ੈਰੀਸੀ ਤ੍ਵਕ੍ਪੁਸ੍ਪਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸ੍ਯਾ ਰਾਜਵਕ੍ਸਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਪਿਸ੍ਟਾ ਚ ਕਾਕਮਾਚੀ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ ਕੁਸ੍ਠਹਾ ਲੇਪਃ||੭੪||
करवीरनिम्बकुटजाच्छम्याकाच्चित्रकाच्च मूलानाम्| मूत्रे दर्वीलेपः क्वाथो लेपेन कुष्ठघ्नः| श्वेतकरवीरमूलं कुटजकरञात्फलं त्वचो दार्व्याः| सुमनःप्रवालयुक्तो लेपः कुष्ठापहः सिद्धः| शैरीषी त्वक्पुष्पं कार्पास्या राजवृक्षपत्राणि| पिष्टा च काकमाची चतुर्विधः कुष्ठहा लेपः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snAnAdyarthe aShTau kaShAyAH (76) · Śloka 75
ਦਾਰ੍ਵੀਰਸਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਨਿਮ੍ਬਪਟੋਲਸ੍ਯ ਖਦਿਰਸਾਰਸ੍ਯ| ਆਰਗ੍ਵਧਵਕ੍ਸਕਯੋਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾਃ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਸ੍ਯ| ਇਤਿ ਸਟ੍ਕਸਾਯਯੋਗਾਃ ਕੁਸ੍ਠਘ੍ਨਾਃ ਸਪ੍ਤਮਸ਼੍ਚ ਤਿਨਿਸ਼ਸ੍ਯ| ਸ੍ਨਾਨੇ ਪਾਨੇ ਚ ਹਿਤਾਸ੍ਤਥਾਸ੍ਟਮਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਮਾਰਸ੍ਯ| ਆਲੇਪਨਂ ਪ੍ਰਘਰ੍ਸਣਮਵਚੂਰ੍ਣਨਮੇਤ ਏਵ ਚ ਕਸਾਯਾਃ| ਤੈਲਘਤਪਾਕਯੋਗੈਸ਼੍ਚੇਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕੁਸ੍ਠਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍||੭੫||
दार्वीरसाञ्जनस्य निम्बपटोलस्य खदिरसारस्य| आरग्वधवृक्षकयोस्त्रिफलायाः सप्तपर्णस्य| इति षट्कषाययोगाः कुष्ठघ्नाः सप्तमश्च तिनिशस्य| स्नाने पाने च हितास्तथाष्टमश्चाश्वमारस्य| आलेपनं प्रघर्षणमवचूर्णनमेत एव च कषायाः| तैलघृतपाकयोगैश्चेष्यन्ते कुष्ठशान्त्यर्थम्||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarShapAditailAni (77) · Śloka 77
ਸਰ੍ਸਪਕਰਞ੍ਜਕੋਸ਼ਾਤਕਾਨਿ ਤੈਲਨ੍ਯਥੇਙ੍ਗੁਦੀਨਾਂ ਚ| ਕੁਸ੍ਠੇਸੁ ਹਿਤਾਨ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤੈਲਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਚ ਖਦਿਰਸਾਰਸ੍ਯ||੭੭||
सर्षपकरञ्जकोशातकानि तैलन्यथेङ्गुदीनां च| कुष्ठेषु हितान्याहुस्तैलं श्रेष्ठं च खदिरसारस्य||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~ggavisharaNAdau kramaH, pathyavisheShashca (78) · Śloka 78
ਸ਼ੀਤਾਃ ਪ੍ਰਦੇਹਸੇਕਾਸ੍ਤਿਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਿਰਾਵਿਰੇਕਸ਼੍ਚ| ਵਿਸ਼ਰਣਦਾਹਕ੍ਲੇਦੇ ਵਿਸ੍ਫੋਟੇ ਚਰ੍ਮਦਲਨੇ ਚ| ਸ਼ੀਰ੍ਣਨਖਰੋਮਮਾਂਸਃ ਕਮਿਮਾਨਨ੍ਨਾਮ੍ਭਸੀ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਕੁਸ੍ਠੀ| ਸਦ੍ਯੋ ਦੁਗ੍ਧਂ ਦੁਗ੍ਧਂ ਸਣ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਕਾਰਭਂ ਭਜੇਤ੍ਸਮਧੁ||੭੮||
शीताः प्रदेहसेकास्तिक्तं सर्पिः सिराविरेकश्च| विशरणदाहक्लेदे विस्फोटे चर्मदलने च| शीर्णनखरोममांसः कृमिमानन्नाम्भसी त्यजेत्कुष्ठी| सद्यो दुग्धं दुग्धं षण्मासान् कारभं भजेत्समधु||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana eDagajAdi vividhAH yogAH (79) · Śloka 79
ਏਡਗਜਃ ਸਵਿਡਙ੍ਗੋ ਮੂਲਾਨ੍ਯਾਰਗ੍ਵਧਸ੍ਯ ਕੁਸ੍ਠਾਨਾਮ੍| ਉਦ੍ਦਾਲਨਸ਼੍ਚ ਦਨ੍ਤਾ ਗੋਸ਼੍ਵਰਾਹੋਸ੍ਟ੍ਰਦਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ| ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਂ ਕਮਿਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਂ ਰਾਜਵਕ੍ਸਮੂਲਂ ਚ| ਕੁਸ੍ਠੋਤ੍ਪਾਟਨਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸਪਿਪ੍ਪਲੀਪਾਕਲਂ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਵਿਸ਼ੇਸਂ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਮ੍| ਉਤ੍ਸਨ੍ਨੇਸੁ ਚ ਲੇਪਾਃ ਸਵਰ੍ਣਕਰਣਾਸ੍ਤਥਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਃ||੭੯||
एडगजः सविडङ्गो मूलान्यारग्वधस्य कुष्ठानाम्| उद्दालनश्च दन्ता गोऽश्वराहोष्ट्रदन्ताश्च| रजनीद्वयं कृमिघ्नं प्रपुन्नाटं राजवृक्षमूलं च| कुष्ठोत्पाटनमग्र्यं सपिप्पलीपाकलं योज्यम्| श्वित्राणां सविशेषं योक्तव्यं सर्वतो विशुद्धानाम्| उत्सन्नेषु च लेपाः सवर्णकरणास्तथाभ्यङ्गाः||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThe shodhanacikitsAprAdhAnyam (80) · Śloka 80
ਪਕ੍ਸਾਤ੍ ਪਕ੍ਸਾਤ੍ ਛਰ੍ਦਨਾਨ੍ਯਭ੍ਯੁਪੇਯਾਨ੍ ਮਾਸਾਨ੍ਮਾਸਾਚ੍ਛੋਧਨਂ ਚਾਪ੍ਯਧਸ੍ਤਾਤ੍| ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਸਸ੍ਠੇ ਸਸ੍ਠੇ ਮਾਸ੍ਯਸਙ੍ਮੋਕ੍ਸਣਂ ਚ| ਯੋ ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤੋਥਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਸ੍ਠੀ ਦੋਸੈਰੁਦ੍ਧਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਤੇਸੌ| ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਯਾਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਮੇਵਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਤ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਰਿਰ੍ਹਰੇਦਸ੍ਯ ਦੋਸਾਨ੍||੮੦||
पक्षात् पक्षात् छर्दनान्यभ्युपेयान् मासान्मासाच्छोधनं चाप्यधस्तात्| शुद्धिर्मूर्ध्नः स्यात्त्रिरात्रात् त्रिरात्रात् षष्ठे षष्ठे मास्यसृङ्मोक्षणं च| यो दुर्वान्तो दुर्विरिक्तोऽथवा स्यात् कुष्ठी दोषैरुद्धतैर्व्याप्यतेऽसौ| निस्सन्देहं यात्यसाध्यत्वमेवं तस्मात् कृत्स्नात्रिर्हरेदस्य दोषान्||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThe vratAdisevA (81-19) · Śloka 19
ਵ੍ਰਤਦਮਯਮਸੇਵਾਤ੍ਯਾਗਸ਼ੀਲਾਭਿਯੋਗੋ ਦ੍ਵਿਜਗੁਰੁਸੁਰਪੂਜਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੇਸੁ ਮੈਤ੍ਰੀ| ਜਿਨਜਿਨਸੁਤਤਾਰਾਭਾਸ੍ਕਰਾਰਾਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਕਟਿਤਮਲਪਾਪਂ ਕੁਸ੍ਠਮੁਨ੍ਮੂਲਯਨ੍ਤਿ||੮੧|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਕੁਸ੍ਠਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮੈਕਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੯||
व्रतदमयमसेवात्यागशीलाभियोगो द्विजगुरुसुरपूजा सर्वसत्त्वेषु मैत्री| जिनजिनसुतताराभास्कराराधनानि प्रकटितमलपापं कुष्ठमुन्मूलयन्ति||८१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने कुष्ठचिकित्सितन्नामैकविंशोऽध्यायः||१९||
🔊 Audio coming soon