3. raktapittacikitsitam

Adhikarana adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana mArgaBedAnusAraM sAdhyAsAdhyatA (2) · Śloka 2

ಊರ್ಧ್ವಗಂ ಬಲಿನೋಽವೇಗಮೇಕದೋಷಾನುಗಂ ನವಮ್| ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಸುಖೇ ಕಾಲೇ ಸಾಧಯೇನ್ನಿರುಪದ್ರವಮ್| ಅಧೋಗಂ ಯಾಪಯೇದ್ರಕ್ತಂ ಯಚ್ಚದೋಷದ್ವಯಾನುಗಮ್| ಶಾನ್ತಂ ಶಾನ್ತಂ ಪುನಃ ಕುಪ್ಯನ್ಮಾರ್ಗಾನ್ಮಾರ್ಗಾನ್ತರಞ್ಚ ಯತ್| ಅತಿಪ್ರವೃತ್ತಂ ಮನ್ದಾಗ್ನೇಸ್ತಿದೋಷಂ ದ್ವಿಪಥಂ ತ್ಯಜೇತ್||೨||

Adhikarana cikitsAsUtram (3) · Śloka 3

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನಿದಾನಮಯನಂ ಮಲಾವನುಬಲೌ ಬಲಮ್| ದೇಶಕಾಲಾದ್ಯವಸ್ಥಾಞ್ಚ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಲಙ್ಘನಂ ಬೃಂಹಣಂ ಚಾದೌ ಶೋಧನಂ ಶಮನಂ ತಥಾ||೩||

Adhikarana shodhanashamanayorviShayavisheShaH (4) · Śloka 4

ಸನ್ತರ್ಪಣೋತ್ಥಂ ಬಲಿನೋ ಬಹುದೋಷಸ್ಯ ಸಾಧಯೇತ್| ಊರ್ಧ್ವಭಾಗಂ ವಿರೇಕೇಣ ವಮನೇನ ತ್ವಧೋಗತಮ್| ಶಮನೈರ್ಬೃಂಹಣೈಶ್ಚಾನ್ಯಲ್ಲಙ್ಘ್ಯಬೃಂಹ್ಯಾನವೇಕ್ಷ್ಯ ಚ||೪||

Adhikarana mArgaBedAnusAraM SamanaviShayaH (5) · Śloka 5

ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಶಮನೌ ರಸೌ ತಿಕ್ತಕಷಾಯಕೌ| ಉಪವಾಸಶ್ಚ ನಿಶ್ಶುಣ್ಠೀಷಡಙ್ಗೋದಕಪಾಯಿನಃ| ಅಧೋಗೇ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ತು ಬೃಂಹಣೋ ಮಧುರೋ ರಸಃ||೫||

Adhikarana tarpaNaM peyA~jca (6) · Śloka 6

ಊರ್ಧ್ವಗೇ ತರ್ಪಣಂ ಯೋಜ್ಯಂ ಪೇಯಾಪೂರ್ವಮಧೋಗತೇ||೬||

Adhikarana avidhAraNIyaM vidhAraNIya~jca raktapittam (7) · Śloka 7

ಅಶ್ನತೋ ಬಲಿನೋಽಶುದ್ಧಂ ನ ಧಾರ್ಯಂ ತದ್ಧಿ ರೋಗಕೃತ್| ಧಾರಯೇದನ್ಯಥಾ ಶೀಘ್ರಮಗ್ನಿವಚ್ಛೀಘ್ರಕಾರಿ ತತ್||೭||

Adhikarana virecanaprayogAH (8) · Śloka 8

ತ್ರಿವೃತಾತ್ರಿಫಲಾಧಾತ್ರೀತ್ರಾಯನ್ತ್ಯಾರಗ್ವಧಾಭಯಾಃ| ಗವಾಕ್ಷೀಕ್ಷುರಸಕ್ಷೀರದ್ರಾಕ್ಷಾಕ್ಷೋದ್ರಾಸಿತೋತ್ಕಟಾಃ| ಯಥಾಸ್ವಂ ಕಲ್ಪವಿಹಿತಾ ವಿರೇಕಾರ್ಥಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾಕಷಾಯೇಣ ಕಲ್ಕೇನ ಚ ಸಶರ್ಕರಮ್| ಸಾಧಯೇದ್ವಿಧಿವಲ್ಲೇಹಂ ಲಿಹ್ಯಾತ್ ಪಾಣಿತಲಂ ತತಃ| ತ್ರಿಫಲಾತ್ರಿವೃತಾಶ್ಯಾಮಾಪಿಪ್ಪಲೀಶರ್ಕರಾಮಧು| ಮೋದಕಃ ಸನ್ನಿಪಾತೋರ್ಧ್ವರಕ್ತಪಿತ್ತಜ್ವರಪಹಃ| ತ್ರಿವೃತ್ಸಮಸಿತಾ ತದ್ವತ್ ಪಿಪ್ಪಲೀಪಾದಸಂಯುತಾ||೮||

Adhikarana vamanam (9) · Śloka 9

ವಮನಂ ಫಲಸಂಯುಕ್ತಂ ತರ್ಪಣಂ ಸಸಿತಾ ಮಧು| ಸಸಿತಂ ವಾ ಜಲಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ವಾ ಮಧುಕೋದಕಮ್| ಫಲೇನ್ದ್ರಯವಗಾಙ್ಗೇಯೀಮಧುಕಂ ವಾ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ರಸಮಿಕ್ಷೋರ್ವಾ ...................||೯||

Adhikarana Sodhanottaro vidhiH (10) · Śloka 10

.......................................ಶುದ್ಧಸ್ಯಾನನ್ತರೋ ವಿಧಿಃ| ಯಥಾಸ್ವಂ ಮನ್ಥಪೇಯಾದಿಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೋ ರಕ್ಷತಾ ಬಲಮ್||೧೦||

Adhikarana tatra manthAH (11) · Śloka 11

ಅನ್ಥೋ ಜ್ವರೋಕ್ತೋ ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿಃ ಪಿತ್ತಘ್ನೈರ್ವಾ ಫಲೈಃ ಕೃತಃ| ಮಧುಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾಪರೂಷಕತಿತಾಮ್ಭಸಾ| ಮನ್ಥೋ ವಾ ಪಞ್ಚಸಾರೇಣ ಸಘೃತೈರ್ಲಾಜಸಕ್ತುಭಿಃ| ದಾಡಿಮಾಮಲಕಾಮ್ಲೋ ವಾ ಮನ್ದಾಗ್ನ್ಯಮ್ಲಾಭಿಲಾಷಿಣಃ||೧೧||

Adhikarana peyAH (12) · Śloka 12

ಕಮಲೋತ್ಪಲ್ಕಿಞ್ಜಲ್ಕಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕಾಃ| ಉಶೀರಂ ಶಾಬರಂ ಲೋಧ್ರಂ ಶೃಙ್ಗಿವೇರಂ ಕುಚನ್ದನಮ್| ಹ್ರೀಬೇರಂ ಧಾತಕೀಪುಷ್ಪಂ ಬಿಲ್ವಮಧ್ಯಂ ದುರಾಲಭಾ| ಅರ್ಧಾರ್ಧೈರ್ವಿಹಿತಾಃ ಪೇಯಾ ವಕ್ಷನ್ತೇ ಪಾದಯೌಗಿಕಾಃ| ಭೂನಿಮ್ಬಸೇವ್ಯಜಲದಾಶ್ಚನ್ದನಾಮ್ಬುಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ| ಶಾಲಿಪರ್ಣ್ಯಾ ಯುತಾ ಮುದ್ಗಾ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣ್ಯಾ ಮಸೂರಕಾಃ| ತುವರ್ಯೋ ವಾಽತಿಬಲಯಾ ಬಲಯಾ ವಾ ಹರೇಣವಃ| ತತ್ಕಷಾಯೇ ಹಿತಾ ಪೇಯಾ ಮಾಂಸಪೇಯಾಸ್ತಥಾ ರಸಾಃ| ಅನಶ್ಮ್ಲಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದಮ್ಲಾ ವಾ ಸಘೄತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಃ||೧೨||

Adhikarana dhAnyaSAkAdikam (13) · Śloka 13

ಶೂಕಶಿಮ್ಬೀಭವಂ ಧಾನ್ಯಂ ಶಾಕಂ ಮಾಂಸಂ ಚ ಶಸ್ಯತೇ| ಅನ್ನಸ್ವರೂಪವಿಜ್ಞಾನೇ ಯದುಕ್ತಂ ಲಘುಶೀತಲಮ್||೧೩||

Adhikarana ambupAnam (14) · Śloka 14

ಪೂರ್ವೋಕ್ತಮಮ್ಬುಪಾನೀಯಂ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ವಾ ಶೃತಮ್| ಲಘುನಾ ಶೃತಶೀತಂ ವಾ ಮಧ್ವಮ್ಭೋ ವಾ ಫಲಾಮ್ಬು ವಾ||೧೪||

Adhikarana annapAne padmakAdigaNAnAmupayogaH (15) · Śloka 15

ಪದ್ಮಕಾದ್ಯಞ್ಜನಾದಿಞ್ಚ ಸಾರಿವಾದಿಞ್ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಅನ್ನಪಾನೇ ಗಣಂ ತದ್ವದ್ದಶಕಂ ದಾಹನಾಶನಮ್| ಕಫಾನುಗೇ ಯೂಷಶಾಕಂ ಮಾರುತಾನುಗತೇ ರಸಮ್||೧೫||

Adhikarana mAMsarasAH (16) · Śloka 16

ಅಭೀರೋರಙ್ಕುರೈರ್ಲಾವಾಃ ಸಹ ಮುದ್ಗಾಃ ಪಟೋಲಜೈಃ| ಮಕುಷ್ಠಾ ಧಾನ್ಯಯಾಸೋತ್ಥೈ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಪರಂ ಮತಾಃ| ಶಶಃ ಸವಾಸ್ತುಕಃ ಶಸ್ತೋ ವಿಬನ್ಧೇ ತಿತ್ತಿರಿಃ ಪುನಃ| ಉದುಮ್ಬರಸ್ಯ ನಿರ್ಯೂಹೇ ಸಾಧಿತೋ ಮಾರುತೇಽಧಿಕೇ| ಪ್ಲಕ್ಷಸ್ಯ ಬರ್ಹಿಣಸ್ತದ್ವನ್ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್ಯ ಚ ಕುಕ್ಕುಟಃ| ಬಿಸೋತ್ಪಲಮೃಣಾಲಾನಾಂ ವರ್ತಕಕ್ರಕರೌ ಹಿತೌ| ವರ್ತಿಕಾಮ್ಭೋಜನಾಲಾನಾಮಶ್ವತ್ಥಸ್ಯ ಕಪಿಞ್ಜಲಃ| ಯತ್ಕಿಞ್ಚದ್ರಕ್ತಪಿತ್ತಸ್ಯ ನಿದಾನಂ ತಚ್ಚ ವರ್ಜಯೇತ್||೧೬||

Adhikarana vAsArasAdiyogAH (17) · Śloka 17

ವಾಸಾರಸೇನ ಫಲಿನೀಮೃಲ್ಲೋಧ್ರಾಞ್ಜನಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಪಿತ್ತಸೃಕ್ಶಮಯೇತ್ಪೀತಂ ನಿರ್ಯಾಸೋ ವಾಽಟರೂಷಕಾತ್| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸಂಯುಕ್ತಃ ಕೇವಲೋ ವಾ ಶೃತೋಽಪಿ ವಾ| ವೃಷಃ ಸದ್ಯಃ ಜಯತ್ಯಸ್ರಂ ಸ ಹ್ಯಸ್ಯ ಪರಮೌಷಧಮ್| ವಾಸಾರಸೇನ ಭೂನಿಮ್ಬಕಟುಕಾಶರ್ಕರಾಃ ಪಿಬೇತ್| ತೇನೈವ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಪದ್ಮಕೇಸರಪದ್ಮಕಮ್| ಸಲೋಧ್ರನಾಗಕುಸುಮಶಾಡ್ವಲೋತ್ಪಲವಾಸ್ತುಕಮ್||೧೭||

Adhikarana prayogAntarANi (18) · Śloka 18

ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಗವಾಶ್ವಶಕೃತೋ ರಸಮ್| ಪಥ್ಯಾ ರಜನ್ಯಹಿಂಸ್ರಾ ವಾ ಪಲಾಣ್ಡುಂ ತದ್ವದೇವ ವಾ| ಫಲಿನೀಲೋಧ್ರಖದಿರಶಾಲ್ಮಲೀಕೋವಿದಾರಜಮ್| ಶಿರೀಶಶೇಲುಕಕುಭವಿನ್ದುವಾರಾತಿಮುಕ್ತಜಮ್| ಪಲಾಶಯೂಥಿಕಾಶಿಗ್ರುಮಧೂಕಾಸನಜನ್ಮ ಚ| ಮಧುನಾ ಚೂರ್ಣಿತಂ ಪುಷ್ಪಮೇಕತ್ರ ಪೃಥಗೇವ ವಾ| ಪುಷ್ಪೈರೇಭಿರ್ವಿಪಕ್ವಂ ಚ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಮಾಹಿಷಂ ಘೃತಮ್| ಲಿಹ್ಯಾತ್ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಪಥ್ಯಾಂ ವಾ ಕಿಞ್ಜಲ್ಕಂ ಕಮಲಸ್ಯ ವಾ| ಲಾಜಾಃ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ಮುಸ್ತಂ ಖರ್ಜೂರಂ ಕೃಷ್ಣಮೃತ್ತಿಕಾಮ್| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಙ್ಕುರಾನ್ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ತವಕ್ಷೀರೀಂ ಸಿತೋಪಲಾಂಮ್| ಗೈರಿಕಂ ಮಧುಕಂ ಲೋಧ್ರಂ ಶಙ್ಖಂ ಶಮ್ಬೂಕಮಞ್ಜನಮ್| ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲಂ ವಾ ಬೀಜಂ ವಾ ವಾಸ್ತುಕೋದ್ಭವಮ್| ಪಟೋಲಮಾಲತೀನಿಮ್ಬಚನ್ದನದ್ವಯಪದ್ಮಕಮ್| ಲೋಧ್ರೋ ವೃಷಸ್ತಣ್ಡುಲೀಯಃ ಕೃಷ್ಣಾ ಮೃನ್ಮದಯನ್ತಿಕಾ| ಶತಾವರೀ ಗೋಪಕನ್ಯಾ ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಹರಾಃ ಕ್ವಾಥಾಸ್ತ್ರಯಃ ಸಮಧುಶರ್ಕರಾಃ| ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಗ್ರಥಿತೇ ರಕ್ತೇ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಪಾರಾವತಾಚ್ಛಕೃತ್||೧೮||

Adhikarana raktAnitiHsrutau yogAH (19) · Śloka 19

ಅತಿನಿಃಸ್ರುತರಕ್ತೋ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ರುಧಿರಂ ಪಿಬೇತ್| ಜಾಙ್ಗಲಂ ಭಕ್ಷಯೇದ್ವಾಜಂ ಮಾಂಸಂ ಪಿತ್ತಯುತಂ ಯಕೃತ್| ಲೋಧ್ರಕಾಲೀಯಕೋಶೀರಫಲಿನೀಶಙ್ಖಗೈರಿಕಮ್| ಪಟೋಲಪತ್ರಂ ದುಃಸ್ಪರ್ಶಾ ಸಮಙ್ಗಾ ಸಾರಿವಾ ಲತಾ| ತ್ವಗ್ಜಮ್ಬುವೇತಸಾಶ್ವತ್ಥಹಯಾಹ್ವೋದುಮ್ಬರಾರ್ಜುನಾತ್| ಕಿರಾತತಿಕ್ತಕ್ರಮುಕಮುಸ್ತಕಟ್ಫಲಪದ್ಮಕಮ್| ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಹ್ರೀಬೇರ ಕಮಲೋತ್ಪಲಪರ್ಪಟಮ್| ಚನ್ದನೇನ ಪೃಥಗ್ಯುಕ್ತಂ ಸಮಸ್ತಂ ವಾ ಸಶರ್ಕರಮ್| ಫಾಣ್ಟೀಕೃತಂ ಶೃತಂ ಶೀತಂ ಚೂರ್ಣಂ ವಾ ತಣ್ಡುಲಾಮ್ಭಸಾ| ಪೀತಮಾಶು ಜಯತ್ಯಸ್ರಂ ತೃಡ್ದಾಹತಮಕಾನಪಿ||೧೯||

Adhikarana candanAdi kaShAyaH (20) · Śloka 20

ಚನ್ದನೋಶೀರಜಲದಲಾಜಮುದ್ಗಕಣಾಯವೈಃ| ಬಲಾಜಲೇ ಪರ್ಯುಷಿತೈಃ ಕಷಾಯೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಹಾ||೨೦||

Adhikarana nIlotpalAdiSItakaShAyaH (22) · Śloka 22

ನೀಲೋತ್ಪಲಂ ಸಿತಾ ಯಷ್ಟೀ ಮಧುಕಂ ಪದ್ಮಕೇಸರಮ್| ಛಿನ್ನೋದ್ಭವಾ ಚ ಶೀತೋಽಯಂ ಕಷಾಯೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಜಿತ್| ಅತಿದೇಶೇನ ಪಿತ್ತಜ್ವರಘ್ನಾಃ ಕಷಾಯಾಃ ಯೇ ಚ ಪಿತ್ತಜ್ವರೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಕಷಾಯಾಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಯೋಜಯೇತ್||೨೨||

Adhikarana kShIraviShayaH yogASca (23) · Śloka 23

ಕಷಾಯೈರ್ವಿವಿಧೈರೇಭಿರ್ದೀಪ್ಯತೇಽಗ್ನೌ ವಿಜಿತೇ ಕಫೇ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ನ ಚೇಚ್ಛಾಮ್ಯೇತ್ತತ್ರ ವಾತೋಲ್ಬಣೇ ಪಯಃ| ಯುಞ್ಜಾಚ್ಛಾಗಂ ಶೃತಂ ತದ್ವದ್ಗವ್ಯಂ ಪಞ್ಚಗುಣೇಽಮ್ಭಸಿ| ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಲಘುನಾ ಶೃತಂ ವಾ ಸಸಿತಾ ಮಧು| ಜೀವಕರ್ಷಭಕದ್ರಾಕ್ಷಾಬಲಾಗೋಕ್ಷುರನಾಗರೈಃ| ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ಶೃತಂ ಶೀತಂ ಸಘೃತಂ ಸಿತಯಾಽಥವಾ| ಕ್ಷೀರೇಣ ವಮನೀಪುಷ್ಪಂ ಮಧುಕಂ ಮಧುಶರ್ಕರಾಮ್||೨೩||

Adhikarana adhoge payoyogAH (24) · Śloka 24

ಗೋಕಣ್ಟಕಾಭೀರುಶೃತಂ ಪರ್ಣಿನೀಭಿಸ್ತಥಾ ಪಯಃ| ಹನ್ತ್ಯಾಶು ರಕ್ತಂ ಸರುಜಂ ವಿಶೇಷಾನ್ಮೂತ್ರಮಾಗಜಮ್| ವಿಣ್ಮಾರ್ಗಗೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಹಿತಂ ಮೋಚರಸೇನ ತು| ವಟಪ್ರರೋಹೈಃ ಶುಙ್ಗೈರ್ವಾ ಶುಣ್ಠ್ಯುದೀಚ್ಯೋತ್ಪಲೈರಪಿ||೨೪||

Adhikarana raktAtisAradurnAmacikitsAtideSaH (25) · Śloka 25

ರಕ್ತಾತಿಸಾರದುರ್ನಾಮಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಚಾತ್ರ ಕಲ್ಪಯೇತ್||೨೫||

Adhikarana siddhaghRutaviShayaH (26) · Śloka 26

ಪೀತ್ವಾ ಕಷಾಯಾನ್ ಪಯಸಾ ಭುಞ್ಜೀತ ಪಯಸೈವ ತು| ಕಷಾಯಯೋಗೈರೇಭಿರ್ವಾ ವಿಪಕ್ವಂ ಪಾಯಯೇದ್ ಘೃತಮ್||೨೬||

Adhikarana vRuShaghRutam (27) · Śloka 27

ಸಮೂಲಮಸ್ತಕಂ ಕ್ಷುಣ್ಣಂ ವೃಷಮಷ್ಟಗುಣೇಽಮ್ಭಸಿ| ಪಕ್ತ್ವಾಷ್ಟಾಂಶಾವಶೇಷೇಣ ಘೃತಂ ತೇನ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ತತ್ಪುಷ್ಪಗರ್ಭಂ ತಚ್ಛೀತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಿತ್ತಶೋಣಿತಮ್| ಪಿತ್ತಗುಲ್ಮಜ್ವರಶ್ವಾಸಕಾಸಹೃದ್ರೋಗಕಾಮಿಲಾಃ| ತಿಮಿರಭ್ರಮವೀಸರ್ಪಸ್ವರಸಾದಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್||೨೭||

Adhikarana ghRutAntarANi (28) · Śloka 28

ಪಲಾಶವೃನ್ತಸ್ವರಸೇ ತದ್ಗರ್ಭಂ ಚ ಘೃತಂ ಪಚೇತ್| ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತಚ್ಚ ರಕ್ತಘ್ನಂ ತದ್ವದ್ವತ್ಸಕಸಾಧಿತಮ್| ಲೋಧ್ರೋತ್ಪಲಸಮಙ್ಗಾಭಿಸ್ತಥೈವ ತ್ರಾಯಮಾಣಯಾ||೨೮||

Adhikarana utkArikA (29) · Śloka 29

ಲಾಜಗೋಧೂಮಮಧುಕಸಿತಾಚೂರ್ಣಂ ಪಯೋದ್ರವಮ್| ಘೃತೇನೋತ್ಕಾರಿಕಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಖಾದೇತ್ಪಿತ್ತಾಸ್ರವಾರಿಣೀಮ್||೨೯||

Adhikarana kShArayogAH (kaNThage rakte) (30) · Śloka 30

ರಕ್ತೇ ಸಪಿಚ್ಛೇ ಸಕಫೇ ಗ್ರಥಿತೇ ಕಣ್ಠಮಾರ್ಗಗೇ| ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಾಕ್ಷಿಕಸರ್ಪಿಭ್ಯಾಂ ಕ್ಷಾರಮುತ್ಪಲನಾಲಜಮ್| ಮೃಣಾಲಾಮ್ಭೋಜಕಿಞ್ಜಲ್ಕಶ್ಯಾಮಾಸನಮಧೂಕಜಮ್| ತದ್ವತ್ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ಕ್ಷಾರಂ ...................||೩೦||

Adhikarana abhIrvAdighRutAni (31) · Śloka 31

.........................ಘೃತಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಸಾಧಯೇತ್| ಪಿಷ್ಟೈರಭೀರುಕಾಕೋಲೀಮೇದಾವೃಕ್ಷಾಮ್ಲದಾಡಿಮೈಃ| ಫಲಪೂರಕಮೂಲೇನ ವಿದಾರ್ಯಾ ಮಧುಕೇನ ಚ| ತದ್ವಿಬನ್ಧ್ಜ್ವರಾನಾಹಶೂಲಕಾಸಾಸ್ರಪಿತ್ತಜಿತ್||೩೧||

Adhikarana bastiviShayaH (32) · Śloka 32

ಪಞ್ಚಭಿಃ ಪಞ್ಚಮೂಲೈಶ್ಚ ಸಿದ್ಧಮಾದ್ಯೈಸ್ತದರ್ಥಕೃತ್| ಗುದಾಗಮೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಶೋಣಿತೇ ಬಸ್ತಿರಿಷ್ಯತೇ||೩೨||

Adhikarana bastiprayogAH (33) · Śloka 33

ಮಧುಕಾಞ್ಜನಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಮೃಣಾಲೋತ್ಪಲಗೈರಿಕೈಃ| ಸುವರ್ಣಲೋಧ್ರಕಾಲೀಯಸಮಙ್ಗಾಮ್ಬುಜಚನ್ದನೈಃ| ಸೌಗನ್ಧಿಕಸಿತಾಶಙ್ಖೈಃ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಮಧುಘೃತಾನ್ವಿತೈಃ| ಕ್ಷೀರೇಣಸ್ಥಾಪಯೇದೇನಂ ಸ್ನಾತಞ್ಚ ಶಿಶಿರಾಮ್ಭಸಾ| ಕ್ಷೀರೇಣೈವಾಶಯೇಚ್ಛಾಲೀಂಸ್ತತೋ ಮಧುಕಸರ್ಪಿಷಾ| ಕಾಲೇಽನುವಾಸಯೇದೇವಮತಿಸಾರೇಽಪಿ ದುಸ್ತರೇ| ಜೀರ್ಣೇಽಸೃಕ್ಪ್ರಬಲೇ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿರೇಕೇ ಚಾತಿಯೋಗಿನಿ| ವಿದಾರ್ಯಾದಿಗಣೇನೇಷ್ಟಂ ಶೃತಂ ವಾಸ್ಥಾಪನೇ ಪಯಃ| ಸಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಸರ್ಪಿಃ ಸರ್ಪಿಶ್ಚೈವಾನುವಾಸನೇ| ಮೂತ್ರಾಶಯಸ್ಥಂ ಶಮಯೇದ್ರಕ್ತಮುತ್ತರಬಸ್ತಿಭಿಃ| ಈದೃಶೈರೇವ ತದ್ವಚ್ಚ ಪ್ರದರೇಽಪಿ ವಿಧಿಃ ಸ್ಮೃತಃ| ಛೇದಭೇದಾದಿಭಿಶ್ಚಾತಿಪ್ರವೃತ್ತೇ ಶುದ್ಧಶೋಣಿತೇ| ವಿಶೇಷಾತ್ಪ್ರದರಸ್ಯೋಕ್ತಂ ಯೋನಿರೋಗೇಷು ಚೌಷಧಮ್||೩೩||

Adhikarana ghrANapravRuttaraktacikitsitam (34) · Śloka 34

ಘ್ರಾಣಗೇ ರುಧಿರೇ ಶುದ್ಧೇ ನಾವನಂ ಚಾನುಷೇಚಯೇತ್| ಕಷಾಯಯೋಗಾನ್ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾನ್ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷ್ವಾದಿರಸಾದ್ಯುತಾನ್| ಕ್ಷೀರಾದೀನ್ ಸಸಿತಂ ತೋಯಂ ಕೇವಲಂ ವಾ ಹಿತಂ ಜಲಮ್| ರಸೋ ದಾಡಿಮಪುಷ್ಪಾಣಾಮಾಮ್ರಸ್ಥ್ನಃ ಶಾಡ್ವಲಸ್ಯ ಚ||೩೪||

Adhikarana atideSena cikitsitam (35-3) · Śloka 3

ಕಲ್ಪಯೇಚ್ಛೀತವರ್ಗಂ ಚ ಪ್ರದೇಹಾಭ್ಯಞ್ಜನಾದಿಷು| ಯಚ್ಚ ಪಿತ್ತಜ್ವರೇ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಭೇಷಜಮ್| ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಹಿತಂ ತಚ್ಚ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣೇ ಹಿತಞ್ಚ ತತ್||೩೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ರಕ್ತಪಿತ್ತಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩||