Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

14. kuṣṭhaśvitrakr̥minidānam

Adhikarana atha kuShThashvitrakRuminidAnaM nAma caturdasho~adhyAyaH | pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಕುಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಕೃಮಿನಿದಾನ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

View original

अथातः कुष्ठश्वित्रकृमिनिदान नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThanidAnaM samprAptishca (2) · Śloka 2

ಮಿಥ್ಯಾಹಾರವಿಹಾರೇಣ ವಿಶೇಷೇಣ ವಿರೋಧಿನಾ| ಸಾಧುನಿನ್ದಾವಧಾನ್ಯಸ್ವಹರಣಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಸೇವಿತೈಃ| ಪಾಪ್ಮಭಿಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಕ್ತನೈರ್ವೇರಿತಾ ಮಲಾಃ| ಸಿರಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯ ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಗಾಸ್ತ್ವಗ್ಲಸೀಕಾಸೃಗಾಮಿಷಮ್| ದೂಷಯನ್ತಃ ಶ್ಲಥೀಕೃತ್ಯ ನಿಶ್ಚರನ್ತಸ್ತತೋ ಬಹಿಃ| ತ್ವಚಃ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವೈವರ್ಣ್ಯಂ ದುಷ್ಟಾಃ ಕುಷ್ಠಮುಶನ್ತಿ ತತ್||೨||

View original

मिथ्याहारविहारेण विशेषेण विरोधिना| साधुनिन्दावधान्यस्वहरणाद्यैश्च सेवितैः| पाप्मभिः कर्मभिः सद्यः प्राक्तनैर्वेरिता मलाः| सिराः प्रपद्य तिर्य्यग्गास्त्वग्लसीकासृगामिषम्| दूषयन्तः श्लथीकृत्य निश्चरन्तस्ततो बहिः| त्वचः कुर्वन्ति वैवर्ण्यं दुष्टाः कुष्ठमुशन्ति तत्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThashabdanirvacanam (3) · Śloka 3

ಕಾಲೇನೋಪೇಕ್ಷಿತಂ ಯಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಂ ಕುಷ್ಣಾತಿ ತದ್ವಪುಃ||೩||

View original

कालेनोपेक्षितं यस्मात्सर्वं कुष्णाति तद्वपुः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana bAhyakuShThasya samprAptiH (4) · Śloka 4

ಪ್ರಪದ್ಯ ಧಾತೂನ್ ವ್ಯಾಪ್ಯಾನ್ತಃ ಸರ್ವನ್ ಸಂಕ್ಲೇದ್ಯ ಚಾವಹೇತ್| ಸಸ್ವೇದಕ್ಲೇದಸಙ್ಕೋಥಾನ್ ಕೃಮೀನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾನ್ ಸುದಾರುಣಾನ್| ಲೋಮತ್ವಕ್ಸ್ನಾಯುಧಮನೀಸ್ತರುಣಾಽಸ್ಥೀನಿ ಯೈಃ ಕ್ರಮಾತ್| ಭಕ್ಷಯೇಚ್ಛ್ವಿತ್ರಮಸ್ಮಾಚ್ಚ ಕುಷ್ಠಂ ಬಾಹ್ಯಮುದಾಹೃತಮ್||೪||

View original

प्रपद्य धातून् व्याप्यान्तः सर्वन् संक्लेद्य चावहेत्| सस्वेदक्लेदसङ्कोथान् कृमीन् सूक्ष्मान् सुदारुणान्| लोमत्वक्स्नायुधमनीस्तरुणाऽस्थीनि यैः क्रमात्| भक्षयेच्छ्वित्रमस्माच्च कुष्ठं बाह्यमुदाहृतम्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThaprabhedAH (5) · Śloka 5

ಕುಷ್ಠಾನಿ ಸಪ್ತಧಾ ದೋಷೈಃ ಪೃಥಙ್ಮಿಶ್ರೈಃ ಸಮಾಗತೈಃ||೫||

View original

कुष्ठानि सप्तधा दोषैः पृथङ्मिश्रैः समागतैः||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tridoShajatve~api kuShThAnAM doShAdhikyAnurodhena vyapadeshaH (6) · Śloka 6

ಸರ್ವೇಷ್ವಪಿ ತ್ರಿದೋಷೇಷು ವ್ಯಪದೇಶೋಽಧಿಕತ್ವತಃ||೬||

View original

सर्वेष्वपि त्रिदोषेषु व्यपदेशोऽधिकत्वतः||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThaprabhedeShu doShAdhikyAnmahAkuShThAni (7) · Śloka 7

ವಾತೇನ ಕುಷ್ಠಂ ಕಾಪಾಲಂ ಪಿತ್ತಾದೌದುಮ್ಬರಂ ಕಫಾತ್| ಮಣ್ಡಲಾಖ್ಯಂ ವಿಚರ್ಚೀ ಚ ಋಶ್ಯಾಖ್ಯಂ ವಾತಪಿತ್ತಜಮ್| ಚರ್ಮೈಕಕುಷ್ಠಕಿಟಿಭಸಿಧ್ಮಾಲಸವಿಪಾದಿಕಾಃ| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮೋದ್ಭವಾಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಾದ್ರುದ್ದಶತಾರುಷೀ| ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ಸವಿಸ್ಫೋಟಂ ಪಾಮಾ ಚರ್ಮದಲಂ ತಥಾ| ಸರ್ವೈಃ ಸ್ಯಾತ್ಕಾಕಣಂ ಪರ್ವಂ ತ್ರಿಕಂ ದದ್ರು ಸಕಾಕಣಮ್| ಪುಣ್ಡರೀಕರ್ಶ್ಯಜಿಹ್ವೇ ಚ ಮಹಾಕುಷ್ಠಾನಿ ಸಪ್ತ ತು||೭||

View original

वातेन कुष्ठं कापालं पित्तादौदुम्बरं कफात्| मण्डलाख्यं विचर्ची च ऋश्याख्यं वातपित्तजम्| चर्मैककुष्ठकिटिभसिध्मालसविपादिकाः| वातश्लेष्मोद्भवाः श्लेष्मपित्ताद्रुद्दशतारुषी| पुण्डरीकं सविस्फोटं पामा चर्मदलं तथा| सर्वैः स्यात्काकणं पर्वं त्रिकं दद्रु सकाकणम्| पुण्डरीकर्श्यजिह्वे च महाकुष्ठानि सप्त तु||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThapUrvarUpam (8) · Śloka 8

ಅತಿಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಖರಸ್ಪರ್ಶಸ್ವೇದಾಸ್ವೇದವಿವರ್ಣತಾಃ| ದಾಹಃ ಕಣ್ಡೂಸ್ತ್ವಚಿ ಸ್ವಾಪಸ್ತೋದಃ ಕೋಠೋನ್ನತಿಃ ಶ್ರಮಃ| ವ್ರಣಾನಾಮಧಿಕಂ ಶೂಲಂ ಶೀಘ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಶ್ಚಿರಸ್ಥಿತಿಃ| ರೂಢಾನಾಮಪಿ ರೂಕ್ಷತ್ವಂ ನಿಮಿತ್ತೇಽಲ್ಪೇಽಪಿ ಕೋಥನಮ್| ರೋಮಹರ್ಷೋಽಸೃಜಃ ಕಾರ್ಷ್ಣ್ಯಂ ಕುಷ್ಠಲಕ್ಷಣಮಗ್ರಜಮ್||೮||

View original

अतिश्लक्ष्णखरस्पर्शस्वेदास्वेदविवर्णताः| दाहः कण्डूस्त्वचि स्वापस्तोदः कोठोन्नतिः श्रमः| व्रणानामधिकं शूलं शीघ्रोत्पत्तिश्चिरस्थितिः| रूढानामपि रूक्षत्वं निमित्तेऽल्पेऽपि कोथनम्| रोमहर्षोऽसृजः कार्ष्ण्यं कुष्ठलक्षणमग्रजम्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kApAlakuShThalakShaNam (9) · Śloka 9

ಕೃಷ್ಣಾರುಣಕಪಾಲಾಭಂ ರೂಕ್ಷಂ ಸುಪ್ತಂ ಖರಂ ತನು| ವಿಸ್ತೃತಾಸಮಪರ್ಯ್ಯನ್ತಂ ಹೃಷಿತೈರ್ಲೋಮಭಿಶ್ಚಿತಮ್| ತೋದಾಢ್ಯಮಲ್ಪಕಣ್ಡೂಕಂ ಕಾಪಾಲಂ ಶೀಘ್ರಸರ್ಪಿ ಚ||೯||

View original

कृष्णारुणकपालाभं रूक्षं सुप्तं खरं तनु| विस्तृतासमपर्य्यन्तं हृषितैर्लोमभिश्चितम्| तोदाढ्यमल्पकण्डूकं कापालं शीघ्रसर्पि च||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana audumbarakuShThalakShaNam (10) · Śloka 10

ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರತಾಮ್ರತ್ವಗ್ರೋಮಗೌರಸಿರಾಚಿತಮ್| ಬಹಲಂ ಬಹುಲಕ್ಲೇದಂ ರಕ್ತಂ ದಾಹರುಜಾಕರಮ್| ಆಶೂತ್ಥಾನಾವದರಣಕೃಮಿವಿದ್ಯಾದುದುಮ್ಬರಮ್||೧೦||

View original

पक्वोदुम्बरताम्रत्वग्रोमगौरसिराचितम्| बहलं बहुलक्लेदं रक्तं दाहरुजाकरम्| आशूत्थानावदरणकृमिविद्यादुदुम्बरम्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana maNDalakuShThalakShaNam (11) · Śloka 11

ಸ್ಥಿರಂ ಸ್ತ್ಯಾನಂ ಗುರು ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಶ್ವೇತರಕ್ತಮನಾಶುಗಮ್| ಅನ್ಯೋನ್ಯಾಸಕ್ತಮುತ್ಸನ್ನಂ ಬಹುಕಣ್ಡೂಸ್ರುತಿಕ್ರಿಮೀ| ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪೀತಾಭಪರ್ಯ್ಯನ್ತಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್||೧೧||

View original

स्थिरं स्त्यानं गुरु स्निग्धं श्वेतरक्तमनाशुगम्| अन्योन्यासक्तमुत्सन्नं बहुकण्डूस्रुतिक्रिमी| श्लक्ष्णपीताभपर्य्यन्तं मण्डलं परिमण्डलम्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vicarcikAkuShThalakShaNam (12) · Śloka 12

ಸಕಣ್ಡೂಪಿಟಕಾಶ್ಯಾವಾಲಸೀಕಾಢ್ಯಾ ವಿಚರ್ಚಿಕಾ||೧೨||

View original

सकण्डूपिटकाश्यावालसीकाढ्या विचर्चिका||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana RuShyajihvakuShThalakShaNam (13) · Śloka 13

ಪರುಷಂ ತನುರಕ್ತಾನ್ತಮನ್ತಃ ಶ್ಯಾವಂ ಸಮುನ್ನತಮ್| ಸತೋದದಾಹಸೃಕ್ಕ್ಲೇದಂ ಕರ್ಕಶೈಃ ಪಿಟಕೈಶ್ಚಿತಮ್| ಋಷ್ಯಜಿಹ್ವಾಕೃತಿಪ್ರೋಕ್ತಮೃಷ್ಯಜಿಹ್ವಂ ಬಹಿಕೃಮಿ||೧೩||

View original

परुषं तनुरक्तान्तमन्तः श्यावं समुन्नतम्| सतोददाहसृक्क्लेदं कर्कशैः पिटकैश्चितम्| ऋष्यजिह्वाकृतिप्रोक्तमृष्यजिह्वं बहिकृमि||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana carmaikakuShThalakShaNam (14) · Śloka 14

ಹಸ್ತಿಚರ್ಮಖರಸ್ಪರ್ಶಂ ಚರ್ಮ .......................||೧೪||

View original

हस्तिचर्मखरस्पर्शं चर्म .......................||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ekAkhyakuShThalakShaNam (15) · Śloka 15

.................................. ಏಕಾಖ್ಯಂ ಮಹಾಶ್ರಯಮ್| ಅಸ್ವೇದಂ ಮತ್ಸ್ಯಶಕಲಸನ್ನಿಭಂ .........................||೧೫||

View original

.................................. एकाख्यं महाश्रयम्| अस्वेदं मत्स्यशकलसन्निभं .........................||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kiTibhakuShThalakShaNam (16) · Śloka 16

................................... ಕಿಟಿಭಂ ಪುನಃ| ರೂಕ್ಷಂ ಕಿಣಖರಸ್ಪರ್ಶಂ ಕಣ್ಡೂಮತ್ಪರುಷಾಸಿತಮ್||೧೬||

View original

................................... किटिभं पुनः| रूक्षं किणखरस्पर्शं कण्डूमत्परुषासितम्||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sidhmakuShThalakShaNam (17) · Śloka 17

ಸಿಧ್ಮಂ ರೂಕ್ಷಂ ಬಹಿಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಮನ್ತರ್ಘೃಷ್ಟಂ ರಜಃ ಕಿರೇತ್| ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಸ್ಪರ್ಶಂ ತನುಶ್ವೇತತಾಮ್ರಂ ದೌಗ್ಧಿಕಪುಷ್ಪವತ್| ಪ್ರಾಯೇಣ ಚೋರ್ಧ್ವಕಾಯೇ ಸ್ಯಾತ್ ...........................||೧೭||

View original

सिध्मं रूक्षं बहिः स्निग्धमन्तर्घृष्टं रजः किरेत्| श्लक्ष्णस्पर्शं तनुश्वेतताम्रं दौग्धिकपुष्पवत्| प्रायेण चोर्ध्वकाये स्यात् ...........................||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana alasakuShThalakShaNam (18) · Śloka 18

.............................. ಗಣ್ಡೈಃ ಕಣ್ಡೂಯುತೈಶ್ಚಿತಮ್| ರಕ್ತೈರಲಸಕಂ ..........................................||೧೮||

View original

.............................. गण्डैः कण्डूयुतैश्चितम्| रक्तैरलसकं ..........................................||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vipAdikAkuShThalakShaNam (19) · Śloka 19

....................... ಪಾಣಿಪಾದದಾರ್ಯೋ ವಿಪಾದಿಕಾಃ| ತೀವ್ರಾತ್ಯೋ ಮನ್ದಕಣ್ಡ್ವಶ್ಚ ಸರಾಗಪಿಟಕಾಚಿತಾಃ||೧೯||

View original

....................... पाणिपाददार्यो विपादिकाः| तीव्रात्यो मन्दकण्ड्वश्च सरागपिटकाचिताः||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dadrukuShThalakShaNam (20) · Śloka 20

ದೀರ್ಘಪ್ರತಾನಾ ದೂರ್ವಾವದತಸೀಕುಸುಮಚ್ಛವಿಃ| ಉತ್ಸನ್ನಮಣ್ಡಲಾ ದದ್ರುಃ ಕಣ್ಡೂಮತ್ಯನುಷಙ್ಗಿಣೀ||೨೦||

View original

दीर्घप्रताना दूर्वावदतसीकुसुमच्छविः| उत्सन्नमण्डला दद्रुः कण्डूमत्यनुषङ्गिणी||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shatArukuShTham (21) · Śloka 21

ಸ್ಥೂಲಮೂಲಂ ಸದಾಹಾರ್ತಿರಕ್ತಶ್ಯಾವಂ ಬಹುವ್ರಣಮ್| ಶತಾರುಃ ಕ್ಲೇದಜನ್ತ್ವಾಢ್ಯಂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಪೂರ್ವಜನ್ಮ ಚ||೨೧||

View original

स्थूलमूलं सदाहार्तिरक्तश्यावं बहुव्रणम्| शतारुः क्लेदजन्त्वाढ्यं प्रायशः पूर्वजन्म च||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puNDarIkakuShTham (22) · Śloka 22

ರಕ್ತಾನ್ತಮನ್ತರಾಪಾಣ್ಡುಕಣ್ಡೂದಾಹರುಜಾನ್ವಿತಮ್| ಸೋತ್ಸೇಧಮಾಚಿತಂ ರಕ್ತೈಃ ಪದ್ಮಪತ್ರಮಿವಾಂಶುಭಿಃ| ಘನಭೂರಿಲಸೀಕಾಸೃಕ್ಪ್ರಾಯಮಾಶು ಬಿಭೇದಿ ಚ| ಪುಣ್ಡರೀಕಮ್ ............................||೨೨||

View original

रक्तान्तमन्तरापाण्डुकण्डूदाहरुजान्वितम्| सोत्सेधमाचितं रक्तैः पद्मपत्रमिवांशुभिः| घनभूरिलसीकासृक्प्रायमाशु बिभेदि च| पुण्डरीकम् ............................||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana visphoTakuShTham (23) · Śloka 23

........... ತನುತ್ವಗ್ಭಿಶ್ಚಿತಂ ಸ್ಫೋಟೈಃ ಸಿರಾರುಣೈಃ| ವಿಸ್ಫೋಟಃ ............................................||೨೩||

View original

........... तनुत्वग्भिश्चितं स्फोटैः सिरारुणैः| विस्फोटः ............................................||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pAmAkuShThalakShaNam (24) · Śloka 24

............................. ಪಿಟಕಾಃ ಪಾಮಾಕಣ್ಡೂಕ್ಲೇದರುಜಾಧಿಕಾಃ| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಶ್ಯಾವಾರುಣಾಃ ಬಹ್ವಯಃ ಪ್ರಾಯಃ ಸ್ಫಿಕ್ಪಾಣಿಕೂರ್ಪರೇ||೨೪||

View original

............................. पिटकाः पामाकण्डूक्लेदरुजाधिकाः| सूक्ष्माः श्यावारुणाः बह्वयः प्रायः स्फिक्पाणिकूर्परे||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana carmadalakuShThalakShaNam (25) · Śloka 25

ಸಸ್ಫೋಟಮಸ್ಪರ್ಶಸಹಂ ಕಣ್ಡ್ವಾತೋದದಾಹವತ್| ರಕ್ತಂ ದಲಚ್ಚರ್ಮದಲಃ ..................||೨೫||

View original

सस्फोटमस्पर्शसहं कण्ड्वातोददाहवत्| रक्तं दलच्चर्मदलः ..................||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAkaNakuShThalakShaNam (26) · Śloka 26

........................... ಕಾಕಣಂ ತೀವ್ರದಾಹರುಕ್| ಪೂರ್ವಂ ರಕ್ತಞ್ಚ ಕೄಷ್ಣಞ್ಚ ಕಾಕನನ್ದೀಫಲೋಪಮಮ್| ಕುಷ್ಠಲಿಙ್ಗೈರ್ಯುತಂ ಸರ್ವೈರ್ನೈಕವರ್ಣಂ ತತೋ ಭವೇತ್||೨೬||

View original

........................... काकणं तीव्रदाहरुक्| पूर्वं रक्तञ्च कॄष्णञ्च काकनन्दीफलोपमम्| कुष्ठलिङ्गैर्युतं सर्वैर्नैकवर्णं ततो भवेत्||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShTheShu doSholbaNatAM tattalli~ggakarmabhirvidyAt (27) · Śloka 27

ದೋಷಭೇದೀಯವಿಹಿತೈರಾದಿಶೇಲ್ಲಿಙ್ಗಕರ್ಮಭಿಃ| ಕುಷ್ಠೇಷು ದೋಷೋಲ್ಬಣತಾಂ .................||೨೭||

View original

दोषभेदीयविहितैरादिशेल्लिङ्गकर्मभिः| कुष्ठेषु दोषोल्बणतां .................||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThe asAdhyaM kuShTham (28) · Śloka 28

............................... ಸರ್ವದೋಷೋಲ್ಬಣಂ ತ್ಯಜೇತ್| ರಿಷ್ಟೋಕ್ತಂ ಯಚ್ಚ ಯಚ್ಚಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಶುಕ್ರಸಮಾಶ್ರಯಮ್||೨೮||

View original

............................... सर्वदोषोल्बणं त्यजेत्| रिष्टोक्तं यच्च यच्चास्थिमज्जशुक्रसमाश्रयम्||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yApyakuShTham (29) · Śloka 29

ಯಾಪ್ಯಂ ಮೇದೋಗತಂ ..............................||೨೯||

View original

याप्यं मेदोगतं ..............................||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kRucchrakuShTham (30) · Śloka 30

.............................. ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಪಿತ್ತಾದ್ವನ್ದ್ವಾಸ್ರಮಾಂಸಗಮ್||೩೦||

View original

.............................. कृच्छ्रं पित्ताद्वन्द्वास्रमांसगम्||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sukhasAdhyaM kuShTham (31) · Śloka 31

ಅಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಕಫವಾತಢ್ಯಂ ತ್ವಕ್ಸ್ಥಮೇಕಮಲಞ್ಚ ಯತ್||೩೧||

View original

अकृच्छ्रं कफवातढ्यं त्वक्स्थमेकमलञ्च यत्||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tvaggatakuShThalakShaNam (32) · Śloka 32

ತತ್ರ ತ್ವಚಿ ಸ್ಥಿತೇ ಕುಷ್ಠೇ ತೋದವೈವರ್ಣ್ಯರೂಕ್ಷತಾಃ||೩೨||

View original

तत्र त्वचि स्थिते कुष्ठे तोदवैवर्ण्यरूक्षताः||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tvaggatakuShThalakShaNam (33) · Śloka 33

ಸ್ವೇದಸ್ವಾಪಶ್ವಯಥವಃ ಶೋಣಿತೇ||೩೩||

View original

स्वेदस्वापश्वयथवः शोणिते||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsagatakuShThalakShaNam (34) · Śloka 1

ಪಾಣಿಪಾದಾಶ್ರಿತಾಃ ಸ್ಫೋಟಾಃ ಕ್ಲೇದಃ ಸನ್ಧಿಷು ಚಾಧಿಕಮ್||೧||

View original

पाणिपादाश्रिताः स्फोटाः क्लेदः सन्धिषु चाधिकम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana medogatakuShThalakShaNam (35) · Śloka 35

ಕೌಣ್ಯಂ ಗತಿಕ್ಷಯೋಽಙ್ಗಾನಾಂ ದೂಲನಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಮೇದಸಿ||೩೫||

View original

कौण्यं गतिक्षयोऽङ्गानां दूलनं स्याच्च मेदसि||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthimajjagatakuShTha lakShaNam (36) · Śloka 36

ನಾಸಾಭಙ್ಗೋಽಸ್ಥಿಮಜ್ಜಸ್ಥೇ ನೇತ್ರರಾಗಃ ಸ್ವರಕ್ಷಯಃ| ಕ್ಷತೇ ಚ ಕೃಮಯಃ ..............................||೩೬||

View original

नासाभङ्गोऽस्थिमज्जस्थे नेत्ररागः स्वरक्षयः| क्षते च कृमयः ..............................||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shukragatakuShThalakShaNam (37) · Śloka 37

........................ ಶುಕ್ರೇ ಸ್ವದಾರಾಪತ್ಯಬಾಧನಮ್||೩೭||

View original

........................ शुक्रे स्वदारापत्यबाधनम्||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktAdyAshritakuShTheShu yathApUrvaM li~ggAnA~jca sambhavaH (38) · Śloka 38

ಯಥಾಪೂರ್ವಞ್ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ಸ್ಯುರ್ಲಿಙ್ಗಾನ್ಯಸೃಗಾದಿಷು||೩೮||

View original

यथापूर्वञ्च सर्वाणि स्युर्लिङ्गान्यसृगादिषु||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shvitrasya nidAnAdi (39) · Śloka 39

ಕುಷ್ಠೈಕಸಮ್ಭವಂ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಕಿಲಾಸಂ ಚಾರುಣಞ್ಚ ತತ್| ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಪರಿಸ್ರಾವಿತ್ರಿಧಾತೂದ್ಭವಸಂಶ್ರಯಮ್||೩೯||

View original

कुष्ठैकसम्भवं श्वित्रं किलासं चारुणञ्च तत्| निर्दिष्टमपरिस्रावित्रिधातूद्भवसंश्रयम्||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shvitre doShabhedena varNabhedaH (40) · Śloka 40

ವಾತಾದ್ರೂಕ್ಷಾರುಣಂ ಪಿತ್ತಾತ್ತಾಮ್ರಂ ಕಮಲಪತ್ರವತ್| ಸದಾಹಂ ರೋಮವಿಧ್ವಂಸಿಕಫಾಚ್ಛ್ವೇತಂ ಘನಂ ಗುರುಃ| ಸಕಣ್ಡೂ ಚ ಕ್ರಮಾದ್ರಕ್ತಮಾಂಸಮೇದಸ್ಸು ಚಾದಿಶೇತ್||೪೦||

View original

वाताद्रूक्षारुणं पित्तात्ताम्रं कमलपत्रवत्| सदाहं रोमविध्वंसिकफाच्छ्वेतं घनं गुरुः| सकण्डू च क्रमाद्रक्तमांसमेदस्सु चादिशेत्||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shvitre yathottaraM kRucchratvam (41) · Śloka 41

ವರ್ಣೇನೈವೇದೃಗುಭಯಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ತಚ್ಚೋತ್ತರೋತ್ತರಮ್||೪೧||

View original

वर्णेनैवेदृगुभयं कृच्छ्रं तच्चोत्तरोत्तरम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAdhyashvitralakShaNam (42) · Śloka 42

ಅಶುಕ್ಲರೋಮಾ ಬಹುಲಮಸಂಸೃಷ್ಟಂ ಮಿಥೋನವಮ್| ಅನಗ್ನಿದಗ್ಧಜಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಶ್ವಿತ್ರಂ ..........||೪೨||

View original

अशुक्लरोमा बहुलमसंसृष्टं मिथोनवम्| अनग्निदग्धजं साध्यं श्वित्रं ..........||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asAdhyashvitralakShaNam (43) · Śloka 43

.......................... ವರ್ಜ್ಯಮತೋಽನ್ಯಥಾ| ಗುಹ್ಯಪಾಣಿತಲೋಷ್ಠೇಶು ಜಾತಮಪ್ಯಚಿರನ್ತನಮ್| ವರ್ಜನೀಯಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಕಿಲಾಸಂ ಸಿದ್ಧಿಮಿಚ್ಛತಾ||೪೩||

View original

.......................... वर्ज्यमतोऽन्यथा| गुह्यपाणितलोष्ठेशु जातमप्यचिरन्तनम्| वर्जनीयं विशेषेण किलासं सिद्धिमिच्छता||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvarogANAM sa~gkrAmakatvam (44) · Śloka 44

ಸ್ಪರ್ಶೈಕಾಹಾರಶ್ಯ್ಯಾದಿಸೇವನಾತ್ ಪ್ರಾಯಶೋ ಗದಾಃ| ಸರ್ವೇ ಸಞ್ಚಾರಿಣೋ ನೇತ್ರತ್ವಗ್ವಿಕಾರಾವಿಶೇಷತಃ||೪೪||

View original

स्पर्शैकाहारश्य्यादिसेवनात् प्रायशो गदाः| सर्वे सञ्चारिणो नेत्रत्वग्विकाराविशेषतः||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kRumINAM dvaividhyam (45) · Śloka 45

ಕೃಮಯಸ್ತು ದ್ವಿಧಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಭೇದತಃ||೪೫||

View original

कृमयस्तु द्विधा प्रोक्ता बाह्याभ्यन्तरभेदतः||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kRumINAM cAturvidhyam (46) · Śloka 46

ಬಹಿರ್ಮಲಕಫಾಸೃಗ್ವಿಡ್ಜನ್ಮಭೇದಾಚ್ಚತುರ್ವಿಧಾಃ||೪೬||

View original

बहिर्मलकफासृग्विड्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kRumINAM sa~gkhyA (47) · Śloka 47

ನಾಮತೋ ವಿಂಶತಿವಿಧಾಃ ..............................||೪೭||

View original

नामतो विंशतिविधाः ..............................||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana bAhyakRuminidAnapramANAdi (48) · Śloka 48

.................................ಬಾಹ್ಯಾಸ್ತತ್ರಾಮೃತೋದ್ಭವಾಃ| ತಿಲಪ್ರಮಾಣಸಂಸ್ಥಾನವರ್ಣಾಃ ಕೇಶಾಮ್ಬರಾಶ್ರಯಾಃ| ಬಹುಪಾದಾಶ್ಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಶ್ಚ ಯೂಕಾ ಲಿಕ್ಷಾಶ್ಚ ನಾಮತಃ| ದ್ವಿಧಾ ತೇ ಕೋಠಪಿಟಕಾಕಣ್ಡೂಕಣ್ಡಾನ್ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ||೪೮||

View original

.................................बाह्यास्तत्रामृतोद्भवाः| तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः| बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः| द्विधा ते कोठपिटकाकण्डूकण्डान् प्रकुर्वते||४८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana AntarakRumINAM kAraNAtkuShThotpattiH (49) · Śloka 49

ಕುಷ್ಠೈಕಸಮ್ಭವೋಽನ್ತರ್ಜಾಃ...........................||೪೯||

View original

कुष्ठैकसम्भवोऽन्तर्जाः...........................||४९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shleShmajakRumINAM visheShanidAnam (50) · Śloka 50

............................ ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾಸ್ತೇಷು ಚಾಧಿಕಮ್| ಮಧುರಾನ್ನಗುಡಕ್ಷೀರದಧಿಸಕ್ತುನವೋದನೈಃ||೫೦||

View original

............................ श्लेष्मजास्तेषु चाधिकम्| मधुरान्नगुडक्षीरदधिसक्तुनवोदनैः||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purIShajakRumINAM visheShanidAnam (51) · Śloka 51

ಶಕೃಜ್ಜಾ ಬಹುವಿಡ್ಧಾನ್ಯಪರ್ಣಶಾಕೌಕುಲಾದಿಭಿಃ||೫೧||

View original

शकृज्जा बहुविड्धान्यपर्णशाकौकुलादिभिः||५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajakRumINAM sambhavasthAnAni (52) · Śloka 52

ಕಫಾದಾಽಽಮಾಶಯೇ ಜಾತಾ ಬದ್ಧಾ ಸರ್ಪನ್ತಿ ಸರ್ವತಃ| ಪೃಥುಬ್ರಧ್ನನಿಭಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿತ್ ಗಣ್ಡೂಪದೋಪಮಾಃ| ರೂಢಧಾನ್ಯಾಙ್ಕುರಾಕಾರಾಸ್ತನುದೀರ್ಘಾಸ್ತಥಾಣವಃ| ಶ್ವೇತಾ ತಾಮ್ರಾವಭಾಸಾಶ್ಚ ನಾಮತಃ ಸಪ್ತಧಾ ತು ತೇ| ಅನ್ತ್ರಾದಾ ಉದರವೇಷ್ಟಾಹೃದಯಾದಾ ಮಹಾರೂಹಾಃ| ಚುರವೋ ದರ್ಭಕುಸುಮಾಃ ಸುಗನ್ಧಾಃ ತೇ ತು ಕುರ್ವತೇ| ಹೃಲ್ಲಾಸಮಾಸ್ಯಸ್ರವಣಮವಿಪಾಕಮರೋಚಕಮ್| ಮೂರ್ಚ್ಛಾಚ್ಛರ್ದಿಜ್ವರಾನಾಹಕಾರ್ಶ್ಯಕ್ಷವಥುಪೀನಸಾನ್||೫೨||

View original

कफादाऽऽमाशये जाता बद्धा सर्पन्ति सर्वतः| पृथुब्रध्ननिभाः केचित्केचित् गण्डूपदोपमाः| रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाणवः| श्वेता ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते| अन्त्रादा उदरवेष्टाहृदयादा महारूहाः| चुरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धाः ते तु कुर्वते| हृल्लासमास्यस्रवणमविपाकमरोचकम्| मूर्च्छाच्छर्दिज्वरानाहकार्श्यक्षवथुपीनसान्||५२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktajakRumINAM sthAnamAkRutishca (53) · Śloka 53

ರಕ್ತವಾಹಿಸಿರಾಸ್ಥಾನಾರಕ್ತಜಾ ಜನ್ತವೋಷ್ಣವಃ| ಅಪಾದಾವೃತ್ತತಾಮ್ರಾಶ್ಚ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ಕೇಚಿದದರ್ಶನಾಃ||೫೩||

View original

रक्तवाहिसिरास्थानारक्तजा जन्तवोष्णवः| अपादावृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात्केचिददर्शनाः||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktajakRumINAM nAmAni (54) · Śloka 54

ಕೇಶಾದಾ ಲೋಮವಿಧ್ವಂಸಾ ಲೋಮದ್ವೀಪಾ ಉದುಮ್ಬರಾಃ| ಷಟ್ ತೇ ಕುಷ್ಠೈಕಕರ್ಮಾಣಃ ಸಹಸೌರಸಮಾತರಃ||೫೪||

View original

केशादा लोमविध्वंसा लोमद्वीपा उदुम्बराः| षट् ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purIShajakRumINAM sthAnam (55) · Śloka 55

ಪಕ್ವಾಶಯೇ ಪುರೀಷೋತ್ಥಾ ಜಾಯನ್ತೇಽಧೋವಿಸರ್ಪಿಣಃ||೫೫||

View original

पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्तेऽधोविसर्पिणः||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purIShajakRumINAM vRuddhau lakShaNAni (56) · Śloka 56

ವೃದ್ಧಾಸ್ತೇ ಸ್ಯುರ್ಭವೇಯುಶ್ಚ ತೇ ಯದಾಮಾಶಯೋನ್ಮುಖಾಃ| ತದಾಽಸ್ಯೋದ್ಗಾರನಿಃಶ್ವಾಸಾವಿಡ್ಗನ್ಧಾನುವಿಧಾಯಿನಃ||೫೬||

View original

वृद्धास्ते स्युर्भवेयुश्च ते यदामाशयोन्मुखाः| तदाऽस्योद्गारनिःश्वासाविड्गन्धानुविधायिनः||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purIShajakRumINAmAkRutirvarNashca (57) · Śloka 57

ಪುಥುವೃತ್ತತನುಸ್ಥೂಲಾಃ ಶ್ಯಾವಪೀತಸಿತಾಸಿತಾಃ||೫೭||

View original

पुथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purIShajakRumINAM nAmAni (58) · Śloka 58

ತೇ ಪಞ್ಚ ನಾಮ್ನಾ ಕೃಮಯಃ ಕಕೇತುಕಮಕೇರುಕಾಃ| ಸೌಸುರಾದಾಃ ಸಲೂನಾಖ್ಯಾ ಲೇಹಿಹಾಃ...............||೫೮||

View original

ते पञ्च नाम्ना कृमयः ककेतुकमकेरुकाः| सौसुरादाः सलूनाख्या लेहिहाः...............||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purIShajakRumivikArAH (59-14) · Śloka 14

.................................ಜನಯನ್ತಿ ಚ| ವಿಡ್ಭೇದಶೂಲವಿಷ್ಟಮ್ಭಕಾರ್ಶ್ಯಪಾರುಷ್ಯಪಾಣ್ಡುತಃ| ರೋಮಹರ್ಷಾಗ್ನಿಸದನಗುದಕಣ್ಡೂವಿನಿರ್ಗಮಾನ್||೫೯|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗ- ಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತ್ಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಕುಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಕೃಮಿ- ನಿದಾನಂನಾಮ ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೪||

View original

.................................जनयन्ति च| विड्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुतः| रोमहर्षाग्निसदनगुदकण्डूविनिर्गमान्||५९|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्ग- संग्रहसंहित्यां निदानस्थाने कुष्ठश्वित्रकृमि- निदानंनाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||

🔊 Audio coming soon

14. kuṣṭhaśvitrakr̥minidānam — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi