2. garbhāvakrāntiḥ

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಗರ್ಭಾವಕ್ರಾನ್ತಿಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇದಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana garbhAvakrAntiprakAraH (2) · Śloka 2

ಗತೇ ಪುರಾಣೇ ರಜಸಿ ನವೇಽವಸ್ಥಿತೇ ಶುದ್ಧೇ ಗರ್ಭಸ್ಯಾಶಯೇ ಮಾರ್ಗೇ ಚ ಬೀಜಾತ್ಮನಾ ಶುಕ್ರಮವಿಕೃತಮವಿಕೃತೇನ ವಾಯುನಾ ಪ್ರೇರಿತಮನ್ಯೈಶ್ಚ ಮಹಾಭೂತೈರನುಗತಮಾರ್ತ್ತವೇನಾಭಿಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮನ್ವಕ್ಷಮೇವ ರಾಗಾದಿಕ್ಲೇಶವಶಾನುವರ್ತಿನಾ ಸ್ವಕರ್ಮಚೋದಿತೇನ ಮನೋಜವೇನ ಜೀವೇನಾಭಿಸಂಸೃಷ್ಟಂ ಗರ್ಭಾಶಯಮುಪಯಾತಿ||೨||

Adhikarana kAryANA~gkAraNAnuvidhAyitvam (3) · Śloka 3

ಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಕಾರಣಾನುವಿಧಾಯಿತ್ವಾತ್ ತತ್ಸ್ವಭಾವತಾಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ||೩||

Adhikarana bhinnali~ggagarbhasambhave hetuH (4) · Śloka 4

ತತ ಏವ ಚ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಬಾಹುಲ್ಯಾತ್ ಪುಮಾನ್ ಆರ್ತ್ತವಸ್ಯ ಬಾಹುಲ್ಯಾತ್ ಸ್ತ್ರೀ, ತಯೋಃ ಸಾಮ್ಯೇ ನಪುಂಸಕಮ್||೪||

Adhikarana bahvapatyatAkAraNam (5) · Śloka 5

ಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವೇಽನಿಲೇನ ಖಣ್ಡಶೋ ಭಿನ್ನೇ ಯಥಾವಿಭಾಗಮಪತ್ಯಾನಾಮುತ್ಪತ್ತಿಃ||೫||

Adhikarana viyoni-vikRutAkArApatyakAraNam (6) · Śloka 6

ವಿಕೃತೇ ವಿಯೋನ್ಯಾಕೃತೀನಾಞ್ಚ||೬||

Adhikarana sadyogRuhItagarbhAyA lakShaNAni (7) · Śloka 7

ಅಥ ನಾರ್ಯ್ಯಾಃ ಸದ್ಯೋಗೃಹೀತಗರ್ಭಾಯಾಶ್ಚ ಲಿಙ್ಗಂ ಯೋನ್ಯಾ ಬೀಜಗ್ರಹಣಂ ತೃಪ್ತಿರ್ಗರಿಮಾ ಸ್ಫುರಣಂ ಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವಯೋರನುಬನ್ಧಶ್ಚ ತಥಾ ಪ್ರಹರ್ಷೋ ಹೃಲ್ಲಾಸಸ್ತನ್ದ್ರಾಽಙ್ಗಸಾದಃ ಪ್ರಸೇಕೋ ಹೃದಯವ್ಯಥಾ ಗ್ಲಾನಿಃ ಪಿಪಾಸಾ ಚ||೭||

Adhikarana vyaktagarbhAyA lakShaNAni (8) · Śloka 8

ಕ್ರಮೇಣ ತು ವ್ಯಕ್ತಗರ್ಭಾಯಾಃ ಕುಕ್ಷಿಮಾತ್ರಗೌರವಂ ಕ್ಷಾಮನೇತ್ರಸ್ವರತಾ ಯೋನಿರೋಮಸಂಲುಲನಂ ನಿದ್ರಾ ಜೃಮ್ಭಣಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಛರ್ದಿರರುಚಿಃ ಪಾದಶೋಫೋಽಮ್ಲೇಽಭಿಲಾಷಸ್ತೇಷು ತೇಷು ಚ ಉಚ್ಚಾವಚೇಷು ಭಾವೇಷ್ವಿತಿ||೮||

Adhikarana garbhiNyA ArttavAdarshanaM, jarAyvAdisambhavashca (9) · Śloka 9

ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ರಜೋವಾಹಿನಾಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ವರ್ತ್ಮಾನ್ಯುಪರುಧ್ಯನ್ತೇ ಗರ್ಭೇಣ| ತಸ್ಮಾತ್ ತತಃ ಪರಮಾರ್ತ್ತವಂ ನ ದೃಶ್ಯತೇ| ತತಸ್ತದಧಃ ಪ್ರತಿಹತಮಪರಮಪರಂ ಚೋಪಚೀಯಮಾನಮಪರೇತ್ಯಾಹುಃ, ಜರಾಯುರಿತ್ಯನ್ಯೇ| ಸ್ಥಿತೇ ರಕ್ತೇ ರೋಮರಾಜಿಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭವತಿ||೯||

Adhikarana kapolAdau pInatAdarshanam (10) · Śloka 10

ಜರಾಯುಶೇಷಂ ಚೋರ್ಧ್ವಮಸೃಕ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ| ತಸ್ಮಾತ್ ಪೀನಕಪೋಲಪಯೋಧರತಾ ಕೃಷ್ಣೌಷ್ಠಚೂಚುಕತ್ವಞ್ಚ||೧೦||

Adhikarana stanyotpattau kAraNam (11) · Śloka 11

ಸ್ತನಾಶ್ರಯಮೇವ ಚ ಕಫೋಪರಞ್ಜಿತಂ ಸ್ತನ್ಯತಾಮುಪಗತಂ ಪ್ರಸೂತಾಯಾಂ ಪುನರಾಹಾರರಸೇನಾಪ್ಯಾಯತೇ||೧೧||

Adhikarana tRutIyamAsAvadhi garbhasyopacayakramaH (12) · Śloka 12

ತತ್ರ ಪ್ರಥಮೇ ಮಾಸೇ ಕಲಲಂ ಜಾಯತೇ| ದ್ವಿತೀಯೇ ಘನಃ ಪೇಶ್ಯರ್ಬುದಂ ವಾ| ತೇಭ್ಯಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಪುಂಸ್ತ್ರೀನಪುಂಸಕಾನಿ| ತೃತೀಯೇ ಪಞ್ಚಧಾ ಪ್ರರೋಹತಿ| ತದ್ಯಥಾ-- ಸಕ್ಥಿನೀ, ಬಾಹೂ, ಶಿರಶ್ಚ| ಸಕ್ಥ್ಯಾದಿ ಪ್ರರೋಹೈಕಕಾಲಮೇವ ಚ ಸರ್ವಮಙ್ಗಾಽಽವಯವೋನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಯುಗಪತ್ ಸಮ್ಭವನ್ತ್ಯನ್ಯತ್ರ ಜನ್ಮೋತ್ತರಕಾಲಜೇಭ್ಯೋ ದನ್ತಾದಿಭ್ಯಃ| ಕ್ರಮೇಣ ತು ಸ್ಫುಟೀಭವನ್ತಿ| ಏಷಾ ಪ್ರಕೃತಿಃ| ವಿಕೃತಿರತೋಽನ್ಯಥಾ||೧೨||

Adhikarana garbhali~ggAnurUpaM bhAvAnAM copasthitiH (13) · Śloka 13

ಯಥಾಸ್ವಂ ಚ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಪುಂಸ್ತ್ರೀನಪುಂಸಕಾನ್ಯತಮಲಿಙ್ಗಾನುರೂಪಾ ಭಾವಾ ಮನಸಿ ಶರೀರೇ ಚ ಸನ್ತಿಷ್ಠನ್ತೇ| ವೈಶೇಷಿಕಲಿಙ್ಗಸಙ್ಕರೇ ತು ಯತೋ ಭೂಯಸ್ತ್ವಂ ತತೋಽನ್ತರಾ ಭಾವಾಃ||೧೩||

Adhikarana strIpuMnapuMsakakarAH bhAvAH (14) · Śloka 14

ತದ್ಯಥಾ- ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಭೀರುತ್ವಮವೈಶಾರದ್ಯಂ ಮೋಹೋಽನವಸ್ಥಾನಮಧೋಗುರುವಮಸಂಹಾನಂ ಶೈಥಿಲ್ಯಂ ಮಾರ್ದ್ದವಂ ಗರ್ಭಾಶಯಬೀಜಭಾಗಸ್ತಥಾಯುಕ್ತಾಶ್ಚಾಪರೇ ಸ್ತ್ರೀಕರಾ ಭಾವಾಃ| ತತೋ ವಿಪರೀತಾಃ ಪುಂಸ್ಕರಾಃ| ಸಙ್ಕೀರ್ಣಾ ನಪುಂಸಕಕರಾಃ||೧೪||

Adhikarana tRutIyAmAsAtprabhRuti garbhe vedanAdisambhavaH (15) · Śloka 15

ತದಾ ಚಾಸ್ಯ ವೇದನಾ ಪ್ರವ್ಯಕ್ತಾ ಭವತಿ| ತತಶ್ಚ ತತ್ಪ್ರಭೃತಿ ಸ್ಪನ್ದತೇಽಭಿಲಾಷಂ ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ಕರೋತಿ||೧೫||

Adhikarana garbhiNyAH tRutIyamAse daurhRudasambhavaH (16) · Śloka 16

ಮಾತೃಜಂ ಹ್ಯಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ತದ್ರಸಹಾರಿಣೀಭಿರ್ಧಮನೀಭಿರ್ಮಾತೃಹೃದಯೇನಾಭಿಸಮ್ಬದ್ಧಂ ಭವತಿ| ತಸ್ಮಾತ್ತಯೋಸ್ತಾಭಿಃ ಶ್ರದ್ಧಾ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ| ತಥಾ ಚ ದ್ವಿಹೃದಯಾಂ ನಾರೀಂ ದೌರ್ಹೃದಿನೀಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ||೧೬||

Adhikarana matAntareNa daurhRudakAlaH (17) · Śloka 17

ಅನ್ಯೇ ತು ಪಕ್ಷತ್ರಯಾತ್ ಪ್ರಭೃತ್ಯಾಪಞ್ಚಮಾತ್ ಮಾಸಾತ್ ದೌರ್ಹೃದಕಾಲಮಾಹುಃ||೧೭||

Adhikarana daurhRudamahitamapi deyameva (18) · Śloka 18

ಪ್ರಾರ್ಥನಾಯಾಞ್ಚ ತೀವ್ರಾಯಾಂ ಕಾಮಮಹಿತಮಪ್ಯಸ್ಯೈ ಹಿತೋಪಸಹಿತಂ ದದ್ಯಾತ್||೧೮||

Adhikarana daurhRudavimAnanAddoShaH (19) · Śloka 19

ದೌರ್ಹೃದವಿಮಾನನಾದ್ಧಿ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪಿತೋಽನ್ತಃಶರೀರಮನುಚರನ್ ಗರ್ಭಸ್ಯ ವಿನಾಶಂ ವೈರೂಪ್ಯಂ ವಾ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್||೧೯||

Adhikarana daurhRudAvAptiphalam (20) · Śloka 20

ಲಬ್ಧದೌರ್ಹೃದಾ ತು ವೀರ್ಯ್ಯವನ್ತಞ್ಚಿರಾಯುಷಞ್ಚ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಸೂತೇ||೨೦||

Adhikarana caturthe~a~ggapratya~ggavibhAgastatsthairyya~jca (21) · Śloka 21

ಚತುರ್ಥೇಽಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಙ್ಗವಿಭಾಗಃ ಪ್ರವ್ಯಕ್ತೋ ಗರ್ಭಶ್ಚ ಸ್ಥಿರೋ ಭವತಿ||೨೧||

Adhikarana pa~jcame mAse manaHprabodho mAMsashoNitopacayashca (22) · Śloka 22

ಪಞ್ಚಮೇ ಮನಃ ಪ್ರತಿಬುದ್ಧತರಂ ಭವತಿ ಮಾಂಸಶೋಣಿತೋಪಚಯಶ್ಚ||೨೨||

Adhikarana ShaShThe mAse keSaromAdInAmabhivyaktiH balavarNopacayashca (23) · Śloka 23

ಷಷ್ಠೇ ಕೇಶರೋಮನಖಾಸ್ಥಿಸ್ನಾಯ್ವಾದೀನ್ಯಭಿವ್ಯಕ್ತಾನಿ ಬಲವರ್ಣೋಪಚಯಶ್ಚ| ಸಪ್ತಮೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸಮ್ಪೂರ್ಣತಾ||೨೩||

Adhikarana aShTame mAsi ojasaH mAtRugarbhayossa~jcAraH (24) · Śloka 24

ಅಷ್ಟಮೇ ಗರ್ಭಶ್ಚ ಮಾತೃತೋ ಗರ್ಭತಶ್ಚ ಮಾತಾ ರಸಹಾರಿಣೀಭಿರ್ವಾಹಿನೀಭಿರ್ಮುಹುರೋಜಃ ಪರಸ್ಪರಮಾದದಾತೇ| ತಸ್ಮಾತ್ತದಾ ಗರ್ಭಿಣೀ ಮುಹುರ್ಮುದಿತಾ ಭವತಿ ಮುಹುರ್ಗ್ಲಾನಾ ತಥಾ ಗರ್ಭಃ||೨೪||

Adhikarana aShTame mAse jAtasya garbhasya vinAshe hetuH (25) · Śloka 25

ಏವಂ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಜನ್ಮ ವ್ಯಾಪತ್ತಿಮತ್ತದಾ ಭವತ್ಯೋಜಸೋಽನವಸ್ಥಿತತ್ವಾತ್| ತಥಾ ಹ್ಯಸ್ಯ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣೋನ್ಮುಖಸ್ಯ ಪರಿವರ್ತ್ತನಾದೀನ್ಯನುಭವತ ಏವೌಜಸಾ ವಿಯೋಗಃ| ಯದ್ಯಪಿ ಚ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾಲಮಸ್ಯೋಚ್ಛ್ವಸನಂ ಸ್ಯಾತ್ತಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಯೇವಾಙ್ಗಸ್ಯೌಜಃ ಸಂಸ್ಕಾರಾನುವೃತ್ತಿಕೃತಮ್| ಜನನ್ಯಾಸ್ತು ಸ್ಥಿರೌಜಸ್ಕತಯೈಕದೇಶೇನ ರಸೇ ಸಂಕ್ರಾನ್ತೇ ಗ್ಲಾನಿರೇವೇತಿ||೨೫||

Adhikarana aShTame prasavena garbhasya maraNamiti (26) · Śloka 26

ಅನ್ಯೇ ಪುನರಾಹುಃ| ನೈಋತಭಾಗತ್ವಾತ್ತತ್ರ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಮರಣಮ್||೨೬||

Adhikarana aShTame mAsi garbhaprasavanirodhApAyAH (27) · Śloka 27

ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಸವಪ್ರತಿಷೇಧಾರ್ಥಂ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ನಾತಾ, ಶುಚಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀ, ದೇವತಾರಾಧನಮಪರಾ ಸ್ಯಾತ್| ಮಾಂಸೌದನಬಲಿಂ ಚಾತ್ರ ನಿರ್ವಪೇತ||೨೭||

Adhikarana garbhasya sUteH kAlaH (28) · Śloka 28

ತಸ್ಮಿನ್ನೇಕದಿವಸಾತಿಕ್ರಾನ್ತೇπ ಪ್ರಸವಕಾಲಮಾಹುರಾಸಂವತ್ಸರಾತ್| ಅತಃ ಪರಂ ವಿಕಾರೀ ಭವತಿ||೨೮||

Adhikarana garbhakoShThe garbhasthitiprakAraH (29) · Śloka 29

ಗರ್ಭಸ್ತು ಮಾತುಃ ಪೃಷ್ಠಾಭಿಮುಖೋ ಲಲಾಟೇ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ಸಙ್ಕುಚಿತಾಙ್ಗೋ ಗರ್ಭಕೋಷ್ಠೇ ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವಮಾಶ್ರಿತ್ಯಾವತಿಷ್ಠತೇ ಪುಮಾನ್, ವಾಮಂ ಸ್ತ್ರೀ, ಮಧ್ಯಂ ನಪುಂಸಕಮ್||೨೯||

Adhikarana garbhasya mAtRuparAyattavRuttitvAdi (30) · Śloka 30

ತತ್ರ ಸ್ಥಿತಶ್ಚ ಗರ್ಭೋ ಮಾತರಿ ಸ್ವಪತ್ನ್ಯಾಂ ಸ್ವಪಿತಿ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಯಾಂ ಪ್ರಬುದ್ಧ್ಯತೇ| ಪರತನ್ತ್ರವೃತ್ತೇಶ್ಚ ಗರ್ಭಸ್ಯ| ನಿಷೇಕಾತ್ ಪ್ರಭೃತಿ ಗರ್ಭಾಶಯೋಪಸ್ನೇಹೋಪಸ್ವೇದೌ ವರ್ತನಮ್||೩೦||

Adhikarana garbhasya poShaNam (31) · Śloka 31

ತತೋ ವ್ಯಕ್ತೀಭವದಙ್ಗಪ್ರತ್ಯಙ್ಗಸ್ಯಾಽಸ್ಯ ನಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಬದ್ಧಾ ನಾಡೀ ನಾಡ್ಯಾಮಪರಾ ತಸ್ಯಾಂ ಮಾತೃಹೃದಯಮ್| ತತೋ ಮಾತೃಹೃದಯಾದಾಹಾರರಸೋ ಧಮನೀಭಿಃ ಸ್ಯನ್ದಮಾನೋಽಪರಾಮುಪೈತಿ| ತತಃ ಕ್ರಮಾನ್ನಾಭಿಮ್| ತತಶ್ಚ ಸಪುನರ್ಗರ್ಭಸ್ಯ ಪಕ್ವಾಶಯೇ ಸ್ವಕಾಯಾಗ್ನಿನಾ ಪಚ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರಸಾದಬಾಹುಲ್ಯಾದ್ಧಾತ್ವಾದಿಪುಷ್ಟಿಕರಃ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ| ತಥಾ ರೋಮಕೂಪೈರುಪಸ್ನೇಹೋ ರಸ ಏವ ಚ ಪಯೋಭೂತಃ||೩೧||

Adhikarana garbhasya sthUlamalAsambhave hetuH (32) · Śloka 32

ಅಜಾತಸ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾದನ್ನಪಾನಾನುಪ್ರವೇಶಾದಮಲತ್ವಾಚ್ಚ ರಸಸ್ಯ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಸ್ಥೂಲಮಲಾಸಮ್ಭವಃ||೩೨||

Adhikarana garbhaniShkramaNakramaH (33) · Śloka 33

ಏವಂ ಜಠರಸ್ಥೋ ಗರ್ಭೋ ಜನ್ಮಕಾಲೇ ತು ಪ್ರಸೂತಿಮಾರುತಯೋಗಾತ್ ಪರಿವೃತ್ತ್ಯಾಽವಾಕ್ಶಿರಾ ನಿಷ್ಕ್ರಾಮತ್ಯನು ಚಾಪರಾ ಚ್ಯುತಾ ಮಾತೃಹೃದಯಾತ್| ಏಷಾ ಪ್ರಕೃತಿಃ| ವಿಕೃತಿರತೋಽನ್ಥಾ||೩೩||

Adhikarana puMstrInapuMsakagarbhalakShaNam (34) · Śloka 34

ತತ್ರ ಯಾ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಾದಂ ಪೂರ್ವಮಭಿಸರತಿ ದಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ಬಾಹುರ್ಬಲವಾಂಸ್ತೇನ ಚೇಷ್ಟತೇ ತತ್ಸ್ತನೇ ಚ ಪ್ರಾಕ್ ಪಯೋ ದೃಶ್ಯತೇಽಭ್ಯುನ್ನತದಕ್ಷಿಣಕುಕ್ಷಿಃ ಪರಿಮಣ್ಡಲಗರ್ಭಾ ಪುನ್ನಾಮದರ್ಶನಸ್ಪರ್ಶಾಪ್ರಶ್ನದೌರ್ಹೃದಾಭಿರತಾ ಪುನ್ನಾಮಧೇಯಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಪ್ನಾತ್ ಪಶ್ಯತಿ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖವರ್ಣಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಕ್ಷುದೂರ್ಧ್ವರೋಮರಾಜಿಃ ಪುರುಷಾನಭಿಲಾಷಿಣೀ ಚ ಸಾ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಸೂತೇ| ತದ್ವಿಪರ್ಯ್ಯಯೇ ಕನ್ಯಾಮ್| ಸಙ್ಕರೇ ಚ ನಪುಂಸಕಮ್| ಪ್ರಶ್ನಕಾಲೇ ನಾರೀ ಯಲ್ಲಿಙ್ಗಮಙ್ಗಂ ಬಾಹ್ಯದ್ರವ್ಯಂ ವಾ ಪರಾಮೃಶತಿ ತಲ್ಲಿಙ್ಗಮಸ್ಯಾ ಗರ್ಭಮಾದಿಶೇತ್||೩೪||

Adhikarana garbhasya vAtarogitAdisambhave hetuH (35) · Śloka 35

ಯದಾ ತೂನ್ಮಾರ್ಗಗೋ ವಾತೋಗರ್ಭಸ್ಯ ರಸವಾಹೀನೀ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಶೋಷಯತಿ ತದಾ ವಾತರೋಗೀ ಹೀನಾಙ್ಗೋ ವಾ ಜಾಯತೇ| ಬಹೂನಿ ವಾ ವರ್ಷಾಣ್ಯುದರೇ ತಿಷ್ಠತಿ||೩೫||

Adhikarana dviretAkhyanapuMsakotpattikAraNam (36) · Śloka 36

ಯದ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸಯೋಃ ಸಮಮೇವಾರ್ಥೋ ನಿಷ್ಪದ್ಯತೇ| ಬೀಜಂ ವಾ ತಯೋಃ ಸಮಾಂಶಂ ಸಮ್ಮುಖಂ ಚ| ಯದಾ ಚ ಬೀಜಂ ಭಾಗೇ ದುಷ್ಯತಿ ತದಾ ದ್ವಿಪ್ರಕೃತಿದ್ವಿರಿತಾ ನಪುಂಸಕಂ ಭವತಿ||೩೬||

Adhikarana vAtendriyAkhyanapuMsakotpattikAraNam (37) · Śloka 37

ಯದಾ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಥಮಂ ಕೃತಾರ್ಥಾ ಭವತಿ, ತತಃ ಪುರುಷೇಣ ಪಶ್ಚಾತ್ ಶುಕ್ರಮುತ್ಸೃಷ್ಟಂ ಹರ್ಷಾನವಸ್ಥಿತಚೇತಸಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ವಾತೋ ವಿಗುಣೀಕರೋತಿ| ಪುಂಸ್ತ್ವವಾಹೀನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಚೋಪಹನ್ತಿ ತದಾ ವಾತೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಭವತಿ| ತನ್ಮೈಥುನೇ ವಾತಮೇವೋತ್ಸೃಜತಿ||೩೭||

Adhikarana saMskAravAhyAkhyanapuMsakotpattikAraNam (38) · Śloka 38

ಯದಾ ತು ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ನೋಪಹನ್ತ್ಯನುಪಘ್ನನ್ನೇವ ವಾ ಸ್ರೋತೋಮುಖಂ ಪಿಧತ್ತೇ ತದಾ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಹ್ಯಂ ಭವತಿ| ತತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರೋ ವಾಜೀಕರಾ ಬಸ್ತಯೋಽಭ್ಯವಹಾರಶ್ಚೇತೋಹರ್ಷಣಾನಿ ಚ| ತಾನಿ ಹಿ ಶುಕ್ರೇ ಬಲಮಾದಧಾನಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯಸ್ಯಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತೀತಿ ಚ||೩೮||

Adhikarana AsekyAkhyanapuMsakotpattikAraNam (39) · Śloka 39

ಯದಾಪಬೀಜೋಽಪಬಲಃ ಪುಮಾನುದ್ವೇಗಃ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷಯುಕ್ತೋಽನ್ಯಕಾಮೋ ವಾ ನಾರ್ಯ್ಯಾ ವ್ಯವಾಯಪ್ರತಿಘಾತಂ ಕರೋತಿ ತದ್ವಿಧಾ ವಾ ನಾರೀ ಪುಂಸಃ| ತದಾಽಽಸೇಕ್ಯಂ ನಾಮ ಭವತಿ| ತಚ್ಛುಕ್ರಾಸ್ವಾದಾದ್ ಧ್ವಜೋಚ್ಛ್ರಾಯಂ ಲಭತೇ||೩೯||

Adhikarana vakradhvajAkhyanapuMsakotpattikAraNam (40) · Śloka 40

ಯದಾ ಪುನರುಭಾವಪಿ ಭವತಃ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೌ ತದ್ವಿಧೌ ತದಾ ವಕ್ರಧ್ವಜೋ ಭವತಿ| ತಸ್ಯ ನೈವ ಧ್ವಜಃ ಸ್ತಭ್ಯತೇ||೪೦||

Adhikarana saugandhikAkhyanapuMsakotpattikAraNam (41) · Śloka 41

ಯದಾ ಪೂತಿಯೋನ್ಯಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಗರ್ಭೋ ಭವತಿ, ತದಾ ಸೌಗನ್ಧಿಕಾಖ್ಯಂ ಸ ಯೋನಿಧ್ವಜಗನ್ಧೇನ ಬಲಂ ಲಭತೇ||೪೧||

Adhikarana IrShyAratisaMj~jakanapuMsakotpattikAraNam (42) · Śloka 42

ಯದಾ ತ್ವೀರ್ಷ್ಯಾಭಿಭೂತೌ ಮನ್ದಹರ್ಷೌ ಸಂಸೃಜ್ಯೇತೇ ತದೇರ್ಷ್ಯಾ ರತಿಸಂಜ್ಞಮ್| ತಸ್ಯ ಪರಂ ಮಿಥುನೀಭೂತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೈಥುನಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಭವತಿ||೪೨||

Adhikarana vAtaShaNDakAkhyanapuMsakotpattikAraNam (43) · Śloka 43

ಯದಾ ಪುರುಷಸ್ಯ ಗರ್ಭಸ್ಯ ವಾಯ್ವಾಗ್ನಿದೋಷಾದ್ ವೃಷಣನಾಶಸ್ತದಾ ವಾತಷಣ್ಡಕಾಖ್ಯಂ ಭವತಿ| ಏತಾಃ ಕರ್ಮವೈಚಿತ್ರ್ಯಾದಷ್ಟೌ ಷಣ್ಡಯೋನಯೋಽಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಃ ಕಥಿತಾಃ||೪೩||

Adhikarana strIbIjadoShAMshAdi strIgarbhAvayave vikRuti~jjanayet (44) · Śloka 44

ಯದಾ ತು ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಶೋಣಿತಗರ್ಭಾಶಯೌ ದೋಷಾಃ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಪ್ರದೂಷಯನ್ತಿ ತದಾ ಯೋ ಗರ್ಭೋ ಭವತಿ, ತಸ್ಯ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಮಾತೃಜಸ್ಯಾವಯವಸ್ಯ ಬೀಜೇ ಬೀಜಾಂಶೇ ವಾ ದೋಷಃ ಪ್ರಕೋಪಮಾಪದ್ಯತೇ ತಂ ತಮವಯವಂ ವಿಕೃತಿರಾವಿಶತಿ||೪೪||

Adhikarana strIgarbhe vandhyotpattiH (45) · Śloka 45

ಯದಾ ಹ್ಯಸ್ಯಾಃ ಶೋಣಿತಾಖ್ಯೇ ಬೀಜೇ ಗರ್ಭಾಶಯಸ್ಥೇ ನಿರ್ವರ್ತಕಂ ಬೀಜಂ ಪ್ರದುಷ್ಯತಿ ತದಾ ವನ್ಧ್ಯಾಂ ಜನಯತಿ||೪೫||

Adhikarana garbhAshayasthastrIbIje ki~jcitpraduShTe pUtiprajotpattiH (46) · Śloka 46

ಯದಾ ತಸ್ಯಾವಯವಸ್ತದಾ ಪೂತಿಪ್ರಜಾಮ್| ತಸ್ಯಾ ಜಾತಂ ಜಾತಂ ಮ್ರಿಯತೇ||೪೬||

Adhikarana strIvyApadutpattikAraNam (47) · Śloka 47

ಯದಾ ಪುನಃ ಸೋಽವಯವಃ ಸ್ತ್ರೀಕರಾಣಾಂ ಚ ಶರೀರಸಂಶ್ರಯಾಣಾಮಧೋಗುರುತ್ವಾದೀನಾಂ ನಿರ್ವರ್ತಕಾ ಯೇ ಬೀಜಾಂಶಾಸ್ತೇಷಾಮೇಕದೇಶಃ| ತದಾ ಸ್ತ್ರ್ಯಾಕೃತಿಪ್ರಾಯಾಮಸ್ತ್ರಿಯಂ ವಾರ್ತಾಂ ನಾಮ ಜನಯತಿ| ತಾಂ ಸ್ತ್ರೀವ್ಯಾಪದಮಾಚಕ್ಷತೇ||೪೭||

Adhikarana shukrAkhyabIjadoShAMshena puruShavandhyAdInAM sambhavaH (48) · Śloka 48

ಏವಮೇವ ಪುಂಸೋ ಯದಾ ಶುಕ್ರಾಖ್ಯೇ ಬೀಜೇ ಬೀಜಂ ಪ್ರದುಷ್ಯತೀತ್ಯಾದಿ ಯೋಜಯೇದ್ವನ್ಧ್ಯಂ ಪೂತಿಪ್ರಜಂ ತಥಾ ಪುರುಷಾಕೃತಿಪ್ರಾಯಮಪುರುಷಂ ತೃಣಮುಖಿನಂ ನಾಮ ಜನಯತೀತ್ಯೇನ ಮಾತೃಜಾನಾಂ ಪಿತೃಜಾನಾಂ ಚಾವಯವಾನಾಂ ವಿಕೃತಿರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ||೪೮||

Adhikarana sasattvAdInAM duShTyA garbhasya vikArasambhavAdiphalam (49) · Śloka 49

ಅನೇನ ಸಾತ್ಮ್ಯಜಾನಾಂ ರಸಜಾನಾಂ ಸತ್ತ್ವಜಾನಾಂ ಚಾವಯವಾನಾಂ ವಿಕೃತಿರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಭವತಿ| ಯಸ್ಯ-ಯಸ್ಯಾಙ್ಗಾವಯವಸ್ಯ ಬೀಜೇ ಬೀಜಾಂಶೇ ವಾ ಉಪತಪ್ತಿರ್ಭವತಿ ತಸ್ಯ-ತಸ್ಯಾಙ್ಗಾವಯವಸ್ಯ ವಿಕೃತಿರುಪಜಾಯತೇ| ನೋಪಜಾಯತೇಽನುತಾಪಾತ್||೪೯||

Adhikarana garbhiNyA satataM vAtalAnAM sevayA jAyamAnAH doShAH (50) · Śloka 50

ಯದಾ ಚ ಲಬ್ಧಗರ್ಭಾಽನ್ವಕ್ಷಮೇವ ವಾತಲಾನ್ಯಾಸೇವತೇ ತದಾಽಸ್ಯಾ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪಿತಃ ಶರೀರಮನುಸರ್ಪನ್ ಗರ್ಭಾಶಯೇಽವತಿಷ್ಠಮಾನೋ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಜಡ-ಬಧಿರ-ಮೂಕ-ಮಿನ್ಮಿಣ-ಗದ್ಗದ್-ಖಞ್ಜ-ಕುಬ್ಜ-ವಾಮನ-ಹೀನಾಙ್ಗಾಧಿಕಾಙ್ಗತ್ವಾನ್ಯನ್ಯಂ ವಾ ವಾತವಿಕಾರಂ ಕರೋತಿ||೫೦||

Adhikarana garbhiNyA satataM pittalAnAM sevayA jAyamAnAH doShAH (51) · Śloka 51

ತಥಾ ವಾಯುವತ್ ಪಿತ್ತಮಪಿ ಖಲಿತ-ಪಲಿತ-ಶ್ಮಶ್ರು-ಹೀನತಾ-ತ್ವಙ್-ನಖ-ಕೇಶ-ಪೈಙ್ಗಲ್ಯಾದೀನಿ||೫೧||

Adhikarana garbhiNyAH sarvadA shleShmalAnAM sevayA jAyamAnA doShAH (52) · Śloka 52

ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ತು ಕುಷ್ಠಕಿಲಾಸಸದನ್ತತ್ತ್ವಾದೀನಿ| ತ್ರಿವರ್ಗೋ ಮಿಶ್ರಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್||೫೨||

Adhikarana jAtyandhAdInAM samuptattau kAraNam (53) · Śloka 53

ಅಪಿ ಚ-- ದೃಷ್ಟಿಭಾಗಮಪ್ರತಿಪನ್ನಂ ತೇಜೋ ಜಾತ್ಯನ್ಧತ್ವಮ್| ತದೇವ ವಾತಾನುಗತಂ ವಿಕೃತರೂಕ್ಷಾರುಣಾಕ್ಷಮ್| ಪಿತ್ತಾನುಗತಂ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷಮ್| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಗತಂ ಶುಕ್ಲಾಕ್ಷಮ್| ರಕ್ತಾನುಗತಂ ರಕ್ತಾಕ್ಷಮ್ ಇತಿ||೫೩||

Adhikarana garbhiNyAH garbhopaghAtakarebhyo rakShaNIyatvam (54) · Śloka 54

ಗರ್ಭಸಮಾನಯೋಗಕ್ಷೇಮಾ ಹಿ ಗರ್ಭಿಣೀ ಭವತಿ| ತಸ್ಮಾದ್ವಿಶೇಷತಸ್ತಾಂ ಪ್ರಿಯಹಿತಾಭ್ಯಾಂ ಗರ್ಭೋಪಘಾತಕರೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷೇತ್||೫೪||

Adhikarana garbhiNyA balakShayakAraNAni (55) · Śloka 55

ಯಥಾ-ಯಥಾ ಚ ಗರ್ಭೋ ವೃದ್ಧಿಮಾಪ್ನೋತಿ ತಥಾ-ತಥಾ ಭಾರಾಹಾರಾನಾದಾನಾದಾಹಾರರಸಾಪಹಾರಾಚ್ಚ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಬಲಕ್ಷಯಃ||೫೫||

Adhikarana garbhopaghAtakarA bhAvAH (56) · Śloka 56

ತತ್ರೇಮೇ ಗರ್ಭೋಪಘಾತಕರಾಃ| ತದ್ಯಥಾ-- ವ್ಯವಾಯವ್ಯಾಯಾಮಕರ್ಶನಾಭಿಘಾತಾತಿಮಾತ್ರಸಂಕ್ಷೋಭಿಯಾನಯಾನರಾತ್ರಿಜಾಗರಣದಿವಾಸ್ವಪ್ನವೇಗವಿಧಾರಣಾಜೀರ್ಣಾತಪಾಗ್ನಿಕ್ರೋಧಶೋಕಭಯೋತ್ರಾಸೋಪ್ರವಾಸೋತ್ಕಟಕವಿಷಮಕಠಿನಾಸನಶ್ವಭ್ರಕೂಪಪಾತಾಪ್ರಿಯಾವಲೋಕನಶ್ರವಣಾದಯಃ| ಸಮಾಸತಃ ಸರ್ವಮತಿಗುರೂಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣರೂಕ್ಷಮನ್ನಪಾನಂ ದಾರುಣಾಶ್ಚ ಚೇಷ್ಟಾಃ||೫೬||

Adhikarana garbhiNIniyamAH tadvighAte~atyAhita~jca (57) · Śloka 57

ತಥಾ-- ದೇವತಾರಕ್ಷೋಽನುಪಚಯಪರಿರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ನ ರಕ್ತಾನಿ ವಾಸಾಂಸಿ ಧಾರಯೇನ್ನ ಯಾನಮಧಿರೋಹೇನ್ನ ಮದ್ಯಮಾಸಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಪಿ ವೃದ್ಧಸ್ತ್ರಿಯೋ ಬ್ರೂಯುಃ| ಪ್ರತತೋತ್ತಾನಶಯಿನ್ಯಾಃ ಪುನರ್ಗರ್ಭಸ್ಯ ನಾಭ್ಯಾಶ್ರಯಾ ನಾಡೀ ಕಣ್ಠಮನುವೇಷ್ಟ್ಯ ವ್ಯಾಪತ್ತಿಂ ಕರೋತಿ| ವಿವೃತಶಯಾ ನಕ್ತಚಾರಿಣೀ ಚೋನ್ಮತ್ತಂ ಜನಯತಿ| ಕಲಹಶೀಲಾಪಸ್ಮರಿಣಮ್| ವ್ಯವಾಯಶೀಲಾದುರ್ವಪುಷಮಹ್ನೀಕಂ ಸ್ತ್ರೈಣಂ ವಾ| ಶೋಕನಿತ್ಯಾ ಭೀರುಮಪಚಿತಮಲ್ಪಾಯುಷಂ ವಾ| ಅಭಿಧ್ಯಯಿನೀ ಪರೋಪತಾಪಿನಮೀರ್ಷ್ಯಾಲುಂ ಸ್ತ್ರೈಣಂ ವಾ| ಸ್ತೇನಾ ತ್ವಾಯಾಸಬಹುಲಮಭಿದ್ರೋಹಿಣಮಕರ್ಮಶೀಲಂ ವಾ| ಅಮರ್ಷಣಾ ಚಣ್ಡಮೌಪಧಿಕಂ ವಾ| ಸ್ವಪ್ನಶೀಲಾ ನಿದ್ರಾಲುಮಬುಧಮಲ್ಪಾಗ್ನಿಂ ವಾ| ಮದ್ಯನಿತ್ಯಾ ತೃಷ್ಣಾಲುಮಲ್ಪಸ್ಮೃತಿಮನವಸ್ಥಿತಂ ವಾ| ಗೋಧಾಮಾಂಸನಿತ್ಯಾಶ್ಮರಿಣಂ ಶನೈರ್ಮೇಹಿನಂ ವಾ| ವರಾಹಮಾಂಸನಿತ್ಯಾ ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಕ್ರಥನಮತಿಪರುಷರೋಮಾಣಂ ವಾ| ಮತ್ಸ್ಯಮಾಂಸನಿತ್ಯಾ ಚಿರನಿಮೇಷಂ ಸ್ತಬ್ಧಾಕ್ಷಂ ವಾ| ಮಧುರನಿತ್ಯಾ ಪ್ರಮೇಹಿಣಂ ಮೂಕಮತಿಸ್ಥೂಲಂ ವಾ| ಅಮ್ಲನಿತ್ಯಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಿನಂ ತ್ವಗಕ್ಷಿರೋಗಿಣಂ ವಾ| ಲವಣನಿತ್ಯಾ ಶೀಘ್ರವಲೀಪಲಿತಂ ಖಲಿತಕಂ ವಾ| ತಿಕ್ತನಿತ್ಯಾ ಶೋಷಿಣಮಬಲಮಪಚಿತಂ ವಾ| ಕಟುಕನಿತ್ಯಾ ದುರ್ಬಲಮಲ್ಪಶುಕ್ರಮನಪತ್ಯಂ ವಾ| ಕಷಾಯನಿತ್ಯಾ ಶ್ಯಾಮಮಾನಾಹಿನಮುದಾವರ್ತಿನಂ ವಾ| ಯಚ್ಚ ಯಸ್ಯ ವ್ಯಾಧೇರ್ನಿದಾನಂ ತತ್ತದಾಽಽಸೇವಮಾನಾನ್ತರ್ವತ್ನೀ ಸ್ತ್ರೀ ತದ್ವಿಕಾರಬಹುಲಮಪತ್ಯಂ ಜನಯತಿ| ಏತೇನ ಪಿತೃಜಾ ಅಪಿ ಶುಕ್ರದೋಷಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ||೫೭||

Adhikarana garbhiNIvikAre upakramavisheShaH (58) · Śloka 58

ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾಸಮ್ಪದಮಿಚ್ಛನ್ತೌ ಸಾಧ್ವಾತ್ಮಾನಮುಪಾಚರೇತಾಮ್| ವಿಶೇಷೇಣ ನಾರೀ| ವ್ಯಾಧೀಂಶ್ಚಾಸ್ಯಾ ಮೃದುಮಧುರಶಿಶಿರಸುಖೈರೌಷಧಾಹಾರವಿಹಾರೈರುಪಾಚರೇತ್| ನ ಚಾಸ್ಯಾ ವಮನಾದೀನಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ನ ರಕ್ತಾವಸೇಚನಮ್| ಕೇವಲಂ ತ್ವಷ್ಟಮಮಾಸಮುಪಾದಾಯಾಸ್ಥಾಪನಮನುವಾಸನಂ ವಾ| ವಮನಾದಿಸಾಧ್ಯೇಷು ಪುನರ್ವಿಕಾರೇಷು ಮೃದುಭಿಸ್ತದರ್ಥಕಾರಿಭಿರ್ವೋಪಕ್ರಮೇತ್ ಪೂರ್ಣಮಿವ ತೈಲಪಾತ್ರಮಸಂಕ್ಷೋಭಯದ್ಗರ್ಭಿಣೀಮುಪಾಚರೇದಿತಿ||೫೮||

Adhikarana garbhiNyAH Atyayike vikAre visheShavidhiH (59) · Śloka 59

ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ-- ಇತ್ಯನಾತ್ಯಯಿಕೇ ವ್ಯಾಧೌ ವಿಧಿರಾತ್ಯಯಿಕೇ ಪುನಃ| ತೀಕ್ಷ್ಣೈರಪಿ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೈಃ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯೇತ್||೫೯||

Adhikarana garbhiNIM yatnena pAlayet (60) · Śloka 60

ಸ್ತ್ರೀ ಹಿ ಮೂಲಮಪತ್ಯಾನಾಂ ಸ್ತ್ರೀ ಹಿ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತಾ| ಸರ್ವಾಶ್ರಮಾಣಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಗೃಹಸ್ಥತ್ವಮನಿನ್ದಿತಮ್||೬೦||

Adhikarana garbhasyArodane hetuH (61-62) · Śloka 62

ಜರಾಯುಣಾ ಮುಖೇ ಛನ್ನೇ ಕಣ್ಠೇ ಚ ಕಫವೇಷ್ಟಿತೇ| ವಾಯೋರ್ಮಾರ್ಗನಿರೋಧಾಚ್ಚ ನ ಗರ್ಭಸ್ಥಃ ಪ್ರರೋದಿತಿ||೬೧|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಗರ್ಭಾವಕ್ರಾನ್ತಿರ್ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೬೨||