Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

6. sirāvibhāgaḥ

Adhikarana atha sirAvibhAgo nAma ShaShTho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதஃ ஸிராவிபாகமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातः सिराविभागमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dashamUlasirAH (2) · Śloka 2

தஶமூலஸிரா ஹதயப்ரதிபத்தாஃ ஸர்வாங்கப்ரத்யங்கேஷ்வோஜோ நயந்தி| தத்ப்ரதிபத்தா ஹி ஶரீரசேஷ்டா||௨||

View original

दशमूलसिरा हृदयप्रतिबद्धाः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गेष्वोजो नयन्ति| तत्प्रतिबद्धा हि शरीरचेष्टा||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sirANAM sa~gkhyA (3) · Śloka 3

தாஸ்து த்வ்யங்குலமங்குலமர்தாங்குலஂ யவஂ யவார்தஞ்ச கத்வா த்ரும- பத்ரஸேவநீப்ரதாவநத்பித்யமாநாஃ ஸப்தஶதாநி பவந்தி||௩||

View original

तास्तु द्व्यङ्गुलमङ्गुलमर्धाङ्गुलं यवं यवार्धञ्च गत्वा द्रुम- पत्रसेवनीप्रतावनद्भिद्यमानाः सप्तशतानि भवन्ति||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shAkhAgatAH sirAstatra vedhya- sirANAM sa~gkhyA ca (4) · Śloka 4

தாஸாஂ சதுஃஶதீ ஶாகாஸு| தத்ர ஷோடஶாப்யதநீயாஃ||௪||

View original

तासां चतुःशती शाकासु| तत्र षोडशाब्यधनीयाः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana antarAdhigatAH sirAstatrAvyadhanIyAshca (5) · Śloka 5

ஷட்த்ரிஂஶஂ ஶதமந்தராதௌ| தத்ர த்வாத்ரிஂஶத்||௫||

View original

षट्त्रिंशं शतमन्तराधौ| तत्र द्वात्रिंशत्||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUrddhagatAH sirAstatrAvyadhanIyAshca (2) · Śloka 2

அதுஷ்ஷஷ்ட்யதிகஂ ஶதமுர்த்வம்| தத்ராபி பஞ்சாஶத்||௨||

View original

अतुष्षष्ट्यधिकं शतमुर्ध्वम्| तत्रापि पञ्चाशत्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shAkhAsirAvivaraNam (6) · Śloka 6

தாஸாமேகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி ஶதம்| தத்ர ந வித்யேஜ்ஜா லந்தராம்| திஸ்ரஶ்சாப்யந்தரகதாஃ||௬||

View original

तासामेकैकस्मिन् सक्थ्नि शतम्| तत्र न विध्येज्जा लन्धराम्| तिस्रश्चाभ्यन्तरगताः||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tatrAntarAdhigatasirAvivaraNam (2) · Śloka 2

த்வாத்ரிஂஶச்ச்ரோண்யா குதமேட்ராஶ்ரயாஃ| தாஸாஂ த்வே த்வே வங்க்ஷணயோஃ கடீகதருணயோஶ்சேத்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரதோ ரக்ஷேத்||௨||

View original

द्वात्रिंशच्छ्रोण्या गुदमेढ्राश्रयाः| तासां द्वे द्वे वङ्क्षणयोः कटीकतरुणयोश्चेत्यष्टौ शस्त्रतो रक्षेत्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pARshvagatAH sirAH (1) · Śloka 1

ஷோடஶ பார்ஶ்வயோஸ்தயோரூர்த்வகாமேகைகாஂ பார்ஶ்வஸந்திஸஂஜ்ஞாம்||௧||

View original

षोडश पार्श्वयोस्तयोरूर्ध्वगामेकैकां पार्श्वसन्धिसंज्ञाम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pRuShThagatAH sirAH (2) · Śloka 2

சதுர்விஂஶதிஃ பஷ்டே| தாஸாஂ பஷ்டவஂஶமுபயதோ த்வே த்வே ஊர்த்வ- காமிந்யௌ தாஶ்சதஸ்ரஃ|௨|

View original

चतुर्विंशतिः पृष्ठे| तासां पृष्ठवंशमुभयतो द्वे द्वे ऊर्ध्व- गामिन्यौ ताश्चतस्रः|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udaragatAH sirAH (2) · Śloka 2

சதுர்விஂஶதிருதரே| தாஂஸாஂ மேட்ரஸ்யோபரி ரோமராஜீமுபயதோ த்வே த்வே தா அபி சதஸ்ரஃ||௨||

View original

चतुर्विंशतिरुदरे| तांसां मेढ्रस्योपरि रोमराजीमुभयतो द्वे द्वे ता अपि चतस्रः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vakShogatAH sirAH (7) · Śloka 7

சத்வாரிஂஶத்வக்ஷஸி| தாஸாஂ த்வே ஹதயே| த்வே ச ஸ்தநமுலஸ்தந ரோஹிதேஷு| ஏகைகாபஸ்தம்பாபாலேஷ்விதி| தாஶ்சதுர்தஶ||௭||

View original

चत्वारिंशद्वक्षसि| तासां द्वे हृदये| द्वे च स्तनमुलस्तन रोहितेषु| एकैकापस्तम्भापालेष्विति| ताश्चतुर्दश||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUrdhajatrUrdhvasirAvivaraNam (4) · Śloka 4

சதுர்விஂஶதிர்க்ரீவாயாம்| தாஸாஂ சதஸ்ரோऽஷ்டௌ ச மர்மஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே ககாடிகயோஃ| த்வே விதுரயோரிதி ஷோடஶ ஶஸ்த்ரேண ந ஸ்பஶேத்||௪||

View original

चतुर्विंशतिर्ग्रीवायाम्| तासां चतस्रोऽष्टौ च मर्मसंज्ञाः| द्वे कृकाटिकयोः| द्वे विधुरयोरिति षोडश शस्त्रेण न स्पृशेत्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hanugatAH sirAH (1) · Śloka 1

ஹந்வோஃ ஷோடஶ தாஸாஂ ஸந்திஸம்பந்திந்யௌ த்வே||௧||

View original

हन्वोः षोडश तासां सन्धिसम्बन्धिन्यौ द्वे||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jihvAgatAH sirAH (4) · Śloka 4

ஷோடஶ ஜிஹ்வாயாம்| தாஸாமதோ த்வே ரஸவேதிந்யௌ| த்வே வா- க்ப்ரவர்த்திந்யௌ| தாஶ்சதஸ்ரஃ||௪||

View original

षोडश जिह्वायाम्| तासामधो द्वे रसवेदिन्यौ| द्वे वा- क्प्रवर्त्तिन्यौ| ताश्चतस्रः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nAsAgatAH sirAH (7) · Śloka 7

ஷட்பஞ்சாஶந்நேத்ரயோஃ| தயோருந்மேஷநிமேஷக்ரியே த்வே-த்வே| த்வே சாபா- ங்கயோரிதி ஷட்| நாஸாநேத்ரகதாஸ்து லலாடே ஷஷ்டிஃ| தாஸாஂ கேஶாந்தாநுகதாஶ்சதஸ்ரஃ| த்வே சாऽऽவர்தயோஃ| ஏகா ச ஸ்தபந்யாமிதி ஸப்த||௭||

View original

षट्पञ्चाशन्नेत्रयोः| तयोरुन्मेषनिमेषक्रिये द्वे-द्वे| द्वे चापा- ङ्गयोरिति षट्| नासानेत्रगतास्तु ललाटे षष्टिः| तासां केशान्तानुगताश्चतस्रः| द्वे चाऽऽवर्तयोः| एका च स्थपन्यामिति सप्त||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana karNagatAH sirAH (3) · Śloka 3

கர்ணயோஃ ஷோடஶ| தாஸாஂ ஶப்தவாஹிந்யௌ த்வே| த ஏவ ச ஶங்கயோஸ்தாஸாஂ ஶங்கஸந்திகதே த்வே||௩||

View original

कर्णयोः षोडश| तासां शब्दवाहिन्यौ द्वे| त एव च शङ्खयोस्तासां शङ्खसन्धिगते द्वे||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shirogatAH sirAH (8) · Śloka 8

த்வாதஶ மூர்தநி| தாஸாமுத்க்ஷேபயோர்த்வே| ஸீமந்தேஷ்வேகைகாமே காமதிபதாவித்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரேண பரிஹரேத்| ததாக்ஷுத்ரிகாஃ குடிலாஃ ஸங்கீர்ணாஃ க்ரந்திதாஃ ஸந்திஷு சாஶஸ்த்ரகத்யாஃ||௮||

View original

द्वादश मूर्धनि| तासामुत्क्षेपयोर्द्वे| सीमन्तेष्वेकैकामे कामधिपतावित्यष्टौ शस्त्रेण परिहरेत्| तथाक्षुद्रिकाः कुटिलाः सङ्कीर्णाः ग्रन्थिताः सन्धिषु चाशस्त्रकृत्याः||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtAdibhIshca shuddharaktavaha- sirAsa~gkhyAvivaraNam (9) · Śloka 9

தாஸாஂ யதாஸ்வஂ துர்யாஂஶவிபாகேந பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ ஶத- மநிலரக்தஂ வஹதி| ஏஷ விபாகஃ பித்தஶ்லேஷ்மஶுத்தரக்தே- ஷ்வபி| ஸ்திதா ஹ்யேவஂ தேஹமநுகஹ்ணந்தி தோஷாஃ| வ்யத்யயேந து பீடயந்தி||௯||

View original

तासां यथास्वं तुर्यांशविभागेन पञ्चसप्तत्यधिकं शत- मनिलरक्तं वहति| एष विभागः पित्तश्लेष्मशुद्धरक्ते- ष्वपि| स्थिता ह्येवं देहमनुगृह्णन्ति दोषाः| व्यत्ययेन तु पीडयन्ति||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtaraktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

தத்ர ஶ்யாவாருணாஃ ப்ரஸ்பந்திந்யஃ ஸூக்ஷ்மாஃ க்ஷணபூர்ணரிக்தா வாதரக்தஂ பஹந்தி|௧|

View original

तत्र श्यावारुणाः प्रस्पन्दिन्यः सूक्ष्माः क्षणपूर्णरिक्ता वातरक्तं बहन्ति|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittaraktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

நீலபீதாஸிதாஃ ஸ்பர்ஶோஷ்ணாஃ க்ஷிப்ரஸ்ராவிண்யஃ பித்தரக்தம்|௧|

View original

नीलपीतासिताः स्पर्शोष्णाः क्षिप्रस्राविण्यः पित्तरक्तम्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kapharaktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

கௌர்ய்யஃ ஸ்நிக்தாஃ ஸ்திராஃ ஶீதஃ கண்டூமத்யஃ கபரக்தம்|௧|

View original

गौर्य्यः स्निग्धाः स्थिराः शीतः कण्डूमत्यः कफरक्तम्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMsargasannipAtavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1

லக்ஷணஸங்கரே ஸஂஸர்கஸந்நிபாதரக்தம்||௧||

View original

लक्षणसङ्करे संसर्गसन्निपातरक्तम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shuddharaktavahasirAlakShaNam (10) · Śloka 10

ஸமாகூடாஃ ஸ்நிக்தாஃ ரோஹிண்யஃ ஶுத்தரக்தமிதி||௧௦||

View original

समागूढाः स्निग्धाः रोहिण्यः शुद्धरक्तमिति||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhamanIsa~gkhyA (11) · Śloka 11

தமந்யஸ்து சதுர்விஂஶதிஃ||௧௧||

View original

धमन्यस्तु चतुर्विंशतिः||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhamanInAmupayogaH (1) · Śloka 1

தாபிஃ காயோऽயமாராம இவ ஜலஹாரிணீபிஃ கேதார இவ குல்யாபிருபஸ்நிஹ்யதி||௧||

View original

ताभिः कायोऽयमाराम इव जलहारिणीभिः केदार इव कुल्याभिरुपस्निह्यति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhamanInAmadhiShThAnam (12) · Śloka 12

தாபிஶ்ச நாபிஶ்சக்ரநாபிராரகைரிவாவதா||௧௨||

View original

ताभिश्च नाभिश्चक्रनाभिरारकैरिवावृता||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nAbhyAM visheShataH prANAnAmavasthAnam (13) · Śloka 13

தஸ்யாஂ நாப்யாஂ விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ| யதஶ்ச ஸாऽந்தரக்ந்யதிஷ்டாநம்||௧௩||

View original

तस्यां नाभ्यां विशेषेण प्राणा व्यवस्थिताः| यतश्च साऽन्तरग्न्यधिष्ठानम्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nAbhigatAnAM dhamanInAM prasaraNam (14) · Śloka 14

தாஸாஂ கலு தமநீநாஂ தஶோர்த்வஂ ப்ரஸதா தஶாதஶ்சதஸ்ரஸ்தி- ர்ய்யக்| ததஸ்தாபிர்யதாஸ்வமங்காவயவா தார்ய்யந்தே ஆபயாய்யந்தே ச||௧௪||

View original

तासां खलु धमनीनां दशोर्ध्वं प्रसृता दशाधश्चतस्रस्ति- र्य्यक्| ततस्ताभिर्यथास्वमङ्गावयवा धार्य्यन्ते आपयाय्यन्ते च||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana UrdhvadhamanInAM punarvibhAgastatkAryya~jca (15) · Śloka 15

தாஸாமூர்த்வகா ஹதயமபிப்ரபந்நாஃ ப்ரத்யேகஂ த்ரிதா ஜாயந்தே| ததஸ்த்ரிஂஶதோ மத்யே த்வே த்வே வாதபித்தகபரக்தரஸாந் வஹதஃ| அஷ்டாபிஃ ஶப்தரூபரஸகந்தா கஹ்யந்தே| த்வாப்யாஂ த்வாப்யாஂ பாஷதே கோஷஂ கரோதி ஸ்வபிதி ப்ரதிபுத்யதே ச| த்வே சாஶ்ரு வஹதஃ| த்வே ச ஸ்தநாஶ்ரிதே| நார்யாஃ ஸ்தந்யஂ நரஸ்ய ஶுக்ரம்||௧௫||

View original

तासामूर्ध्वगा हृदयमभिप्रपन्नाः प्रत्येकं त्रिधा जायन्ते| ततस्त्रिंशतो मध्ये द्वे द्वे वातपित्तकफरक्तरसान् वहतः| अष्टाभिः शब्दरूपरसगन्धा गृह्यन्ते| द्वाभ्यां द्वाभ्यां भाषते घोषं करोति स्वपिति प्रतिबुध्यते च| द्वे चाश्रु वहतः| द्वे च स्तनाश्रिते| नार्याः स्तन्यं नरस्य शुक्रम्||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana adhogAdhamanInAM punarvibhAgastatkAryya~jca (16) · Śloka 16

அதோகமாஃ பக்வாஶயஸ்தா ஏவஂ த்ரிதா ஜாயந்தே| தத்ர தஶாத்யாஃ பூர்வவத்| த்வே வஹதோऽந்நஂ மாத்ராஶ்ரயேண| த்வே தோயம்| த்வே மூத்ரம்| த்வே ஶுக்ரம் வஹதோ த்வே ச முஞ்சதஃ| த ஏவ நாரீநாமார்த்தவம்| த்வே வர்சோநிரஸிந்யௌ ஸ்தூலாந்த்ரப்ரதிபத்தே| ஏவஂ த்வாதஶ| ஶேஷா- ஸ்த்வஷ்டௌ தமந்யஸ்திரஶ்சீநாஃ ஸ்வேதமபிதர்பயந்தி||௧௬||

View original

अधोगमाः पक्वाशयस्था एवं त्रिधा जायन्ते| तत्र दशाद्याः पूर्ववत्| द्वे वहतोऽन्नं मात्राश्रयेण| द्वे तोयम्| द्वे मूत्रम्| द्वे शुक्रम् वहतो द्वे च मुञ्चतः| त एव नारीनामार्त्तवम्| द्वे वर्चोनिरसिन्यौ स्थूलान्त्रप्रतिबद्धे| एवं द्वादश| शेषा- स्त्वष्टौ धमन्यस्तिरश्चीनाः स्वेदमभितर्पयन्ति||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tiryyaggA dhamanInAM vivaraNam (17) · Śloka 17

திர்யக்காமிந்யஶ்சதஸ்ரோ பித்யமாநாஃ ஸுபஹுதா பவந்தீத்யுக்தஂ ப்ராக்||௧௭||

View original

तिर्यग्गामिन्यश्चतस्रो भिद्यमानाः सुबहुधा भवन्तीत्युक्तं प्राक्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nava bAhyAni srotAMsi (18) · Śloka 18

ஸ்ரோதாஂஸி புஂஸா நவ கர்ணௌ நேத்ரே நாஸாபுடௌ முகஂ பாயுர்மூத்ர- பதஃ||௧௮||

View original

स्रोतांसि पुंसा नव कर्णौ नेत्रे नासापुटौ मुखं पायुर्मूत्र- पथः||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana strINAmadhikAni srotAMsi (19) · Śloka 19

அந்யாநி ச த்ரீணி ஸ்த்ரீணாஂ ஸ்தநௌ ரக்தபதஶ்ச||௧௯||

View original

अन्यानि च त्रीणि स्त्रीणां स्तनौ रक्तपथश्च||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jIvitAyatanAni srotAMsi (20) · Śloka 20

ததாऽபராண்யந்தஸ்ஸ்ரோதாஂஸி ஜீவிதாயதநாநி த்ரயோதஶ ப்ராணோ- தகாந்நதாதுமலாநாமயநாநி||௨௦||

View original

तथाऽपराण्यन्तस्स्रोतांसि जीवितायतनानि त्रयोदश प्राणो- दकान्नधातुमलानामयनानि||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana prANavAhisrotasAM mUlam (21) · Śloka 21

தத்ர ப்ராணவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ மஹாஸ்ரோதஶ்ச||௨௧||

View original

तत्र प्राणवाहिनां हृदयं मूलं महास्रोतश्च||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana prANavAhisrotasAM dUShaNAni (22) · Śloka 22

தாநி தாதுக்ஷயரௌக்ஷ்யபிபாஸாக்ஷுத்வ்யாயாமவேகதாரணாதிபிர்து- ஷ்யந்தி||௨௨||

View original

तानि धातुक्षयरौक्ष्यपिपासाक्षुद्व्यायामवेगधारणादिभिर्दु- ष्यन्ति||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dUShitAnAM prANavAhisrotasAM lakShaNAni (23) · Śloka 23

ததோऽதிஸஷ்டஂ ப்ரதிபத்தமல்பால்பமபீக்ஷ்ணஂ வா ஸஶப்தஶூல முச்ச்வஸநம்| தத்ர ஶ்வாஸவத்ஸாதநம்|௨௩|

View original

ततोऽतिसृष्टं प्रतिबद्धमल्पाल्पमभीक्ष्णं वा सशब्दशूल मुच्छ्वसनम्| तत्र श्वासवत्साधनम्|२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udakavAhinAM srotasAM mUlam (23) · Śloka 23

உதகவாஹிநாஂ தாலு மூலஂ க்லோம ச௧|௨௩|

View original

उदकवाहिनां तालु मूलं क्लोम च१|२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udakavAhisrotasAM dUShaNAni (23) · Śloka 23

தாந்யாமபயாதிபாநோஷ்ணஶுஷ்காந்நகஷாயதணநிக்ரஹாதிஅபி- ர்துஷ்யந்தி௧|௨௩|

View original

तान्यामभयातिपानोष्णशुष्कान्नकषायतृणनिग्रहादिअभि- र्दुष्यन्ति१|२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dUShitAnAmudakavAhisrotasAM lakShaNAni (23) · Śloka 23

ததோऽதிதஷ்ணா முகஶோஷஃ கர்ணக்ஷ்வேடநஂ தமோதர்ஶநஞ்ச௧||௨௩||

View original

ततोऽतितृष्णा मुखशोषः कर्णक्ष्वेडनं तमोदर्शनञ्च१||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana duShTodakavahasrotassu cikitsA (24) · Śloka 24

தத்ர தஷ்ணோக்தமௌஷதம்||௨௪||

View original

तत्र तृष्णोक्तमौषधम्||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annavahasrotasAM mUlam (1) · Śloka 1

அந்நவாஹிநாமாமாஶயோ மூலஂ வாமபற்ஶ்வஞ்ச||௧||

View original

अन्नवाहिनामामाशयो मूलं वामपऱ्श्वञ्च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annavahasrotoduShTyAdi (25) · Śloka 25

தேஷாஂ துஷ்டௌ ஸர்வஂ மாத்ராஶிதீயோக்தமவகச்சேத்||௨௫||

View original

तेषां दुष्टौ सर्वं मात्राशितीयोक्तमवगच्छेत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rasavAhinAM srotasAM mUlAni (1) · Śloka 1

ரஸவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ தஶ தமந்யஶ்ச|௧|

View original

रसवाहिनां हृदयं मूलं दश धमन्यश्च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ரக்தவாஹிநாஂ யகத் ப்லீஹா ச|௧|

View original

रक्तवाहिनां यकृत् प्लीहा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

மாஂஸவாஹிநாஂ ஸ்நாயூநி த்வக் ச|௧|

View original

मांसवाहिनां स्नायूनि त्वक् च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana medovAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

மேதோவாஹிநாஂ வக்கௌ மாஂஸஂ ச|௧|

View original

मेदोवाहिनां वृक्कौ मांसं च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthivAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

அஸ்திவாஹிநாஂ ஜகநஂ மேதஶ்ச|௧|

View original

अस्थिवाहिनां जघनं मेदश्च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana majjavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

மஜ்ஜவாஹிநாஂ பர்வாண்யஸ்தீநி ச|௧|

View original

मज्जवाहिनां पर्वाण्यस्थीनि च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shukravAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ஶுக்ரவாஹிநாஂ ஸ்தநௌ முஷ்கௌ மஜ்ஜா ச|௧|

View original

शुक्रवाहिनां स्तनौ मुष्कौ मज्जा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtravAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

மூத்ரவாஹிநாஂ பஸ்திர்வங்க்ஷௌணா ச|௧|

View original

मूत्रवाहिनां बस्तिर्वङ्क्षौणा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shakRudvAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ஶகத்வாஹிநாஂ பக்வாஶயஃ ஸ்தூலாந்த்ரஂ ச|௧|

View original

शकृद्वाहिनां पक्वाशयः स्थूलान्त्रं च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana svedavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1

ஸ்வேதவாஹிநாஂ மேதோ ரோமகூபாஶ்ச||௧||

View original

स्वेदवाहिनां मेदो रोमकूपाश्च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rasavahAdisrotasAM dUShaNAdIni (26) · Śloka 26

தேஷாஂ தூஷணஂ விவிதமஹிதாஹாரவிஹாரமுபத்ரவாந் பதக்- பதக் ஸாதநஂ தோஷாதிவிஜ்ஞாநீயாத்யதாஸ்வஂ வத்திக்ஷயலக்ஷணேந லக்ஷயேத்||௨௬||

View original

तेषां दूषणं विविधमहिताहारविहारमुपद्रवान् पृथक्- पृथक् साधनं दोषादिविज्ञानीयाद्यथास्वं वृद्धिक्षयलक्षणेन लक्षयेत्||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotasAM viddhalakShaNam (27) · Śloka 27

வ்யதே து ஸ்ரோதஸாஂ ப்ரமமோஹகம்பப்ரலாபாத்மாநஶூலாऽருசி- தட்சர்திஜ்வராதிருதிரஸ்ருதிமூத்ரபுரீஷரோதா மரணஞ்ச||௨௭||

View original

व्यधे तु स्रोतसां भ्रममोहकम्पप्रलापाध्मानशूलाऽरुचि- तृट्छर्दिज्वरातिरुधिरस्रुतिमूत्रपुरीषरोधा मरणञ्च||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotoviddhaM pratyAkhyAya cikitset (28) · Śloka 28

தஸ்மாத்ஸ்ரோதோவித்தஂ ப்ரத்யாக்யாயோபசரேத்||௨௮||

View original

तस्मात्स्रोतोविद्धं प्रत्याख्यायोपचरेत्||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uddRutashalyasya cikitsanirdeshaH (29) · Śloka 29

உத்ததஶல்யஂ ச ஸத்யோவ்ரணவிதாநேந||௨௯||

View original

उद्दृतशल्यं च सद्योव्रणविधानेन||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sirAdhamanI srotasAmabhedaH (30) · Śloka 30

தத்ர ஸ்ரோதஸாமேவ விஶேஷாஃ ஸிராதமந்யஃ||௩௦||

View original

तत्र स्रोतसामेव विशेषाः सिराधमन्यः||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anyamatena sirAdInAM bhinnatvam (31) · Śloka 31

அந்யே த்வந்யத்வமிச்சந்தி ஸிராதமநீஸ்ரோதஸாம்| கேவலஂ பரஸ்பரஸந்நிகர்ஷாத் ஸதஶகர்மத்வாத் ஸௌக்ஷ்ம்யாச்ச விபக்த- கர்மணாமப்யவிபாக இவ லக்ஷ்யதே||௩௧||

View original

अन्ये त्वन्यत्वमिच्छन्ति सिराधमनीस्रोतसाम्| केवलं परस्परसन्निकर्षात् सदृशकर्मत्वात् सौक्ष्म्याच्च विभक्त- कर्मणामप्यविभाग इव लक्ष्यते||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aparamatena dhAtvavakAshAH srotashshabdAdinAmAH (32) · Śloka 32

அபரே புநராஹுஃ-ஸ்ரோதாஂஸி ஸிராதமந்யோ ரஸவாஹிந்யோ நாட்யஃ பந்தாநோऽயநாநி மார்காஃ ஶரீரச்சித்ராணி ஸஂவ தாஸஂவதாநி ஸ்தாநாந்யாஶயாஃ க்ஷயா நிகேதாஶ்சேதி ஶரீரே தாத்வவகாஶாநாஂ லக்ஷ்யாலக்ஷ்யாணாஂ நாமாநீதி||௩௨||

View original

अपरे पुनराहुः-स्रोतांसि सिराधमन्यो रसवाहिन्यो नाड्यः पन्थानोऽयनानि मार्गाः शरीरच्छिद्राणि संवृ तासंवृतानि स्थानान्याशयाः क्षया निकेताश्चेति शरीरे धात्ववकाशानां लक्ष्यालक्ष्याणां नामानीति||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotoduShTyA dhaatuduShTyAdi (3) · Śloka 3

தே சாவகாஶாஃ ப்ரகுபிதாஃ ஸ்தாநஸ்தாந் மார்கஸ்யாஂஶ்ச தாதூந் ப்ரகோபயந்தி| தேऽபி குபிதாஸ்தாநி ஸ்ரோதாஂஸி ஸ்ரோதாஂஸி ச ஸ்ரோதாஂஸி| தாதவஶ்ச தாதூந்||௩||

View original

ते चावकाशाः प्रकुपिताः स्थानस्थान् मार्गस्यांश्च धातून् प्रकोपयन्ति| तेऽपि कुपितास्तानि स्रोतांसि स्रोतांसि च स्रोतांसि| धातवश्च धातून्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarveShAmeva dUShayitAro doShAH (1) · Śloka 1

தேஷாஂ ஸர்வேஷாமேவ தூஷயிதாரோ துஷ்டா தோஷாஃ|௧|

View original

तेषां सर्वेषामेव दूषयितारो दुष्टा दोषाः|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agnidoShAddoShaduShTiH (1) · Śloka 1

தே ச ப்ராயஶோ துஷ்யந்த்யக்நிதோஷாத்|௧|

View original

ते च प्रायशो दुष्यन्त्यग्निदोषात्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agninimittAnyAyurArogyAdIni (1) · Śloka 1

தஸ்மாத்தநிமித்தாந்யாயுராரோக்யபலோபசயவர்ணௌஜாஂஸி|௧|

View original

तस्मात्तनिमित्तान्यायुरारोग्यबलोपचयवर्णौजांसि|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhAtvagnibhUtAgniprabhRutI- nyagnipratibaddhAnyeva (1) · Śloka 1

தத்ப்ரதிபத்தாந்யேவ ச ரஞ்ஜகாதீநி பூதாக்நயோ தாத்வக்நயஶ்ச||௧||

View original

तत्प्रतिबद्धान्येव च रञ्जकादीनि भूताग्नयो धात्वग्नयश्च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pakvamannamamRutaM viShaM cApakvam (33) · Śloka 33

ததாऽந்நமபி பித்தேநைவ பக்வமமததாஂ யாத்யபக்வஂ ச விஷ- தாம்||௩௩||

View original

तथाऽन्नमपि पित्तेनैव पक्वममृततां यात्यपक्वं च विष- ताम्||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pAcakAgniH (34) · Śloka 34

தத்ர பித்தவிஶேஷஃ பாசகஸஂஜ்ஞோऽக்நிரிதி ப்ராகபிஹிதஃ||௩௪||

View original

तत्र पित्तविशेषः पाचकसंज्ञोऽग्निरिति प्रागभिहितः||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana matAntareNAgnisvarUpam (35) · Śloka 35

அந்யே புநராசக்ஷதே-தோஷதாதுமலஸந்நிபாதஜநிதோ- ऽந்தருஷ்மா யதாநிர்திஷ்டாதிஷ்டாநகர்மாக்நிரிதி||௩௫||

View original

अन्ये पुनराचक्षते-दोषधातुमलसन्निपातजनितो- ऽन्तरुष्मा यथानिर्दिष्टाधिष्ठानकर्माग्निरिति||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annasya sthUlapAkakramaH (36) · Śloka 36

ஸ கலு விதிவதப்யவஹதமந்நஜாதஂ ப்ராணேந வாயுநா கோஷ்ட- மாகஷ்டஂ த்ரவைர்விபிந்நஸங்காதஂ ஸ்நேஹேந மதூகதமபிஸந்து- க்ஷிதஃ ஸமாநேநாமாஶயஸ்தஂ ஸ்தாலீஸ்தமிவாம்புதண்டுல- மக்நிரந்தரக்நிஃ பசதி||௩௬||

View original

स खलु विधिवदभ्यवहृतमन्नजातं प्राणेन वायुना कोष्ठ- माकृष्टं द्रवैर्विभिन्नसङ्घातं स्नेहेन मृदूकृतमभिसन्धु- क्षितः समानेनामाशयस्थं स्थालीस्थमिवाम्बुतण्डुल- मग्निरन्तरग्निः पचति||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annasyANupAkakramaH (37) · Śloka 37

தத்து ஸர்வரஸமபி பச்யமாநமாதௌ மதுரீபூதஂ கபஂ பேநீ- பூதமுதீரயதி| ததோ விதக்தமம்லீபூதமாமாஶயாத் ச்யவ- மாநமச்சஂ பித்தம்| ப்ராப்ய ச பக்வாஶயஂ கடுகீபூத- மநிலம்||௩௭||

View original

तत्तु सर्वरसमपि पच्यमानमादौ मधुरीभूतं कफं फेनी- भूतमुदीरयति| ततो विदग्धमम्लीभूतमामाशयात् च्यव- मानमच्छं पित्तम्| प्राप्य च पक्वाशयं कटुकीभूत- मनिलम्||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana bhaurikAgnipAkaH (38) · Śloka 38

ததஶ்சைவஂ விக்லிந்நஂ ஆஹாரே பஞ்ச பஞ்சாத்மகா மஹாபூதா- க்நயோ வாயுநா வ்யஸ்தாந் யதாஸ்வஂ பஞ்சைவ பூதகுணாநா- ஹாரஸ்தாந் பசந்தி| தே பக்வாஃ புநர்யதாஸ்வமேவ தேஹாஶ்ரிதாஂஶ்ச ஸ்வவிகாரபூதாந் பூதகுணாநாப்யாயயந்தி||௩௮||

View original

ततश्चैवं विक्लिन्नं आहारे पञ्च पञ्चात्मका महाभूता- ग्नयो वायुना व्यस्तान् यथास्वं पञ्चैव भूतगुणाना- हारस्थान् पचन्ति| ते पक्वाः पुनर्यथास्वमेव देहाश्रितांश्च स्वविकारभूतान् भूतगुणानाप्याययन्ति||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sArakiTTavibhajanam (39) · Śloka 39

ஏவஞ்ச பக்வாதாஹாராத்விவிதௌஷதகர்பாதிவ ஸ்நேஹாதச்சஃ ஸார- பூதோ ரஸாக்யஃ கிட்டாக்யஶ்ச மலோऽபிநிர்வர்ததே||௩௯||

View original

एवञ्च पक्वादाहाराद्विविधौषधगर्भादिव स्नेहादच्छः सार- भूतो रसाख्यः किट्टाख्यश्च मलोऽभिनिर्वर्तते||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sArakiTTAByAM srotaHpUraNam (40) · Śloka 40

தாப்யாஞ்ச ஸாரமலாப்யாஂ ததாத்மகாநாமேவ ஶரீரகுணாநாஂ தாத்வாக்யாநாஂ யதாஸ்வஂ ஸ்ரோதாஂஸி பாரம்பர்ய்யேணாவிச்சிந்ந- ஸந்தாநமாபூர்ய்யந்தே||௪௦||

View original

ताभ्याञ्च सारमलाभ्यां तदात्मकानामेव शरीरगुणानां धात्वाख़्यानां यथास्वं स्रोतांसि पारम्पर्य्येणाविच्छिन्न- सन्तानमापूर्य्यन्ते||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhAtupoShaNakramaH (41) · Śloka 41

ஸ்ரோதோப்யஶ்ச யதாவிபாகஂ யதாயதமேவ தாதவஃ புஷ்யந்தி||௪௧||

View original

स्रोतोभ्यश्च यथाविभागं यथायथमेव धातवः पुष्यन्ति||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhAtUnAM mithaH poShyapoShaka- tve~api na pUrvauShAmapacayaH (42) · Śloka 42

உத்தரோத்தராநுப்ரவேஶோऽபி ச புர்வேஷாஂ ஸ்ரோதஸஂ யதாகாலஂ ஸம்யகாஹாரோபயோகேந பரிணாமவதாப்யாய்யமாநாநாஂ நாபசயோ பவதி| ததஶ்ச தாத்வாக்யாஃ ப்ரஸாதமலாஃ ஸ்வஂ ஸ்வமேவ மாநமநுவர்தந்தே யதாவயஃஶரீரம்||௪௨||

View original

उत्तरोत्तरानुप्रवेशोऽपि च पुर्वेषां स्रोतसं यथाकालं सम्यगाहारोपयोगेन परिणामवताप्याय्यमानानां नापचयो भवति| ततश्च धात्वाख्याः प्रसादमलाः स्वं स्वमेव मानमनुवर्तन्ते यथावयःशरीरम्||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kramadhAtupariNAmAdinirdeshaH (43) · Śloka 43

தத்ராऽऽஹாரரஸோ வ்யாநவிக்ஷிப்தோ யதாஸ்வஂ ஸப்தஸு தாத்வ- க்நிஷு க்ரமாத் பச்யமாநஃ ஸ்வாத்மபாவப்ரச்யுதிஸமநந்தரமேவ ப்ராப்தரக்தாதிதாதுஸஂஜ்ஞகஃ காலவதஸ்கலிதபலப்ரமாணோ தேஹமுர்ஜயித்வா தாதூந் தாதுமலாஂஶ்ச புஷ்ணாதி||௪௩||

View original

तत्राऽऽहाररसो व्यानविक्षिप्तो यथास्वं सप्तसु धात्व- ग्निषु क्रमात् पच्यमानः स्वात्मभावप्रच्युतिसमनन्तरमेव प्राप्तरक्तादिधातुसंज्ञकः कालवदस्खलितबलप्रमाणो देहमुर्जयित्वा धातून् धातुमलांश्च पुष्णाति||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrapurIShotpattiH (44) · Śloka 44

அதாந்நகிட்டமச்சஂ மூத்ரஂ கநஂ ஶகத்|௪௪|

View original

अथान्नकिट्टमच्छं मूत्रं घनं शकृत्|४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rasasya sArakiTTe (44) · Śloka 44

ரஸஸ்ய ஸாரோ ரக்தஂ மலஃ கபோ லஸீகா ச௧|௪௪|

View original

रसस्य सारो रक्तं मलः कफो लसीका च१|४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktasya sArakiTTe (44) · Śloka 44

ரக்தஸ்ய ஸாரோ மாஂஸஂ கண்டராஃ ஸிராஶ்ச| மலஃ பித்தம் ௨|௪௪|

View original

रक्तस्य सारो मांसं कण्डराः सिराश्च| मलः पित्तम् २|४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsasya sArakiTTe (44) · Śloka 44

மாஂஸஸ்ய ஸாரோ மேதஸ்த்வசோ வஸா ச| கிட்டஂ கர்ணாக்ஷி- நாஸிகாஸ்யரோமகூபப்ரஜநநமலாஃ ௨|௪௪|

View original

मांसस्य सारो मेदस्त्वचो वसा च| किट्टं कर्णाक्षि- नासिकास्यरोमकूपप्रजननमलाः २|४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana medasaH sArakiTTe (44) · Śloka 44

மேதஸஃ ஸாரோऽஸ்திஸ்நாயுஸந்தயஃ| கிட்டஂ ஸ்வேதஃ ௨|௪௪|

View original

मेदसः सारोऽस्थिस्नायुसन्धयः| किट्टं स्वेदः २|४४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthnaH sArakiTTe (44) · Śloka 44

அஸ்த்நஃ ஸாரோ மஜ்ஜா| கிட்டஂ கேஶரோமநகாஃ ௨||௪௪||

View original

अस्थ्नः सारो मज्जा| किट्टं केशरोमनखाः २||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana majj~jaH sArakiTTe (45) · Śloka 45

மஜ்ஜ்ஞஸ்து ஸாரஃ ஶுக்ரஂ மலோऽக்ஷிவிட்த்வசாஂ ஸ்நேஹஃ||௪௫||

View original

मज्ज्ञस्तु सारः शुक्रं मलोऽक्षिविट्त्वचां स्नेहः||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shukrasya sAraH (46) · Śloka 46

ஶுக்ரஸ்ய ஸாரமோஜஃ| அத்யந்தஶுத்ததயாऽஸ்ய மலாபாவஃ| அந்யே புநரத ஏவ தஸ்ய நேச்சந்தி பாகம்| அபரே புநஃ ஶுக்ரஸாரஂ கர்பமேவாமநந்தி|௪௬|

View original

शुक्रस्य सारमोजः| अत्यन्तशुद्धतयाऽस्य मलाभावः| अन्ये पुनरत एव तस्य नेच्छन्ति पाकम्| अपरे पुनः शुक्रसारं गर्भमेवामनन्ति|४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shukrasya sAraH (46) · Śloka 46

ஶுக்ரஸ்ய ஸாரமோஜஃ| அத்யந்தஶுத்ததயாऽஸ்ய மலாபாவஃ| அந்யே புநரத ஏவ தஸ்ய நேச்சந்தி பாகம்| அபரே புநஃ ஶுக்ரஸாரஂ கர்பமேவாமநந்தி||௪௬||

View original

शुक्रस्य सारमोजः| अत्यन्तशुद्धतयाऽस्य मलाभावः| अन्ये पुनरत एव तस्य नेच्छन्ति पाकम्| अपरे पुनः शुक्रसारं गर्भमेवामनन्ति||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pa~jcAtmakasya vAyorutpattiH (47) · Śloka 47

வாயுஃ புநரக்நேராஹாரஸ்ய ச பஹ்வல்பதயா தஸ்மாத்தஸ்மாந்மூ- ர்ச்சநாவிஶேஷாதமுர்த்தஃ ஶப்தவாநீஷச்சப்தஃ ப்ரசுரோऽல்போ வா பஞ்சாத்மா கோஷ்டே ப்ராதுர்பவதி||௪௭||

View original

वायुः पुनरग्नेराहारस्य च बह्वल्पतया तस्मात्तस्मान्मू- र्च्छनाविशेषादमुर्त्तः शब्दवानीषच्छब्दः प्रचुरोऽल्पो वा पञ्चात्मा कोष्ठे प्रादुर्भवति||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarve~annamayA bhAvAH' kramadhAtuvAda- siddhAntopasaMhAraH (48) · Śloka 48

ஏவஂ ச கத்வாऽந்நமயா ஏவ தேஹே ஸர்வே பாவாஃ| தேநைவ சேதமேவஂ சிரேண வ்யாப்தமந்தர்பஹிஃ ஶரீரயந்த்ரமநவரதப்ரவாஹேண ஸ்வாஸ்த்யபலோபசயயுக்தஂ யாவத் கர்மோபாதாநஂ யாப்யதே| அந்யதா த்வந்நரஸோக்ஷேபணாத்விபத்தஸ்ரோதஸா வா யதாவதந- பிஸந்தீயமாநதாதுப்ரவாஹமந்தரா வ்யவச்சித்யதே| வ்யாதி பாஜநஂ வா பவதி||௪௮||

View original

एवं च कृत्वाऽन्नमया एव देहे सर्वे भावाः| तेनैव चेदमेवं चिरेण व्याप्तमन्तर्बहिः शरीरयन्त्रमनवरतप्रवाहेण स्वास्थ्यबलोपचययुक्तं यावत् कर्मोपादानं याप्यते| अन्यथा त्वन्नरसोक्षेपणाद्विबद्धस्रोतसा वा यथावदन- भिसन्धीयमानधातुप्रवाहमन्तरा व्यवच्छिद्यते| व्याधि भाजनं वा भवति||४८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anyamatena rasAdidhAtusambhavakramaH (49) · Śloka 49

அந்யே து வர்ணயந்தி-அப்யவஹதமாத்ரஸ்யாஹாऽऽரஸ்ய கண்ட- நாடீப்ரலுடிதஸ்ய மஹாநிம்நமவதீர்ணஸ்ய யோ ய ஏவாஂஶஃ காயாக்நிநாऽவலீடஃ பாகமுபநீயதே தஸ்ய தஸ்யைவ ப்ரஸா- தாக்யோ ரஸலேஶோऽபிநிர்வத்திஸமநந்தரஂ ஸமஂ ஸமஸ்ததாதுஷு ஸஂவதாஸஂவதைஃ ப்ரவிஸதோ விவதமுகேஷ்வாஸந்நேஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு பூயாந் ப்ரதமதரஂ சாந்வேதி| பர்ய்யாயேணேதரேஷ்வபி| ஏவமந்நர ஏவ ஸாக்ஷாத்ஸர்வதாதூந் கேநசிதேவ காலபேதேந புஷ்ணாதி ந புநர்தாதவோ தாத்வந்தரதாஂ ஸ்வரூபோபமர்தேந ப்ரதிபத்யஃ இதி|௪௯|

View original

अन्ये तु वर्णयन्ति-अभ्यवहृतमात्रस्याहाऽऽरस्य कण्ठ- नाडीप्रलुठितस्य महानिम्नमवतीर्णस्य यो य एवांशः कायाग्निनाऽवलीढः पाकमुपनीयते तस्य तस्यैव प्रसा- दाख्यो रसलेशोऽभिनिर्वृत्तिसमनन्तरं समं समस्तधातुषु संवृतासंवृतैः प्रविसृतो विवृतमुखेष्वासन्नेषु स्रोतस्सु भूयान् प्रथमतरं चान्वेति| पर्य्यायेणेतरेष्वपि| एवमन्नर एव साक्षात्सर्वधातून् केनचिदेव कालभेदेन पुष्णाति न पुनर्धातवो धात्वन्तरतां स्वरूपोपमर्देन प्रतिपद्यः इति|४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana balabhedenAgneshcAturvidhyam (49) · Śloka 49

அக்நிஸ்து பலபேதேந சதுர்விதோ பவதி| ஸமோ விஷம- ஸ்தீக்ஷ்ணோ மந்தஶ்ச ௨|௪௯|

View original

अग्निस्तु बलभेदेन चतुर्विधो भवति| समो विषम- स्तीक्ष्णो मन्दश्च २|४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana samAgnilakShaNam (49) · Śloka 49

தத்ர ஸமோ யஃ ஸம்யகேவோபயுக்தமந்நஂ ஸம்யக் பசதி௧|௪௯|

View original

तत्र समो यः सम्यगेवोपयुक्तमन्नं सम्यक् पचति१|४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viShamAgnilakShaNam (49) · Śloka 49

விஷமோऽஸம்யகப்யபயுக்தஂ பசதி ஸம்யகபி ச ந பசதி ௧||௪௯||

View original

विषमोऽसम्यगप्यपयुक्तं पचति सम्यगपि च न पचति १||४९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tIkShNAgnilakShaNam (2) · Śloka 2

தீக்ஷ்ணோऽஸம்யகப்யுபயுக்தமாஶு பசதி| ஸ ஏவ வர்தமாநோ ऽத்யக்நிர்பவதி||௨||

View original

तीक्ष्णोऽसम्यगप्युपयुक्तमाशु पचति| स एव वर्धमानो ऽत्यग्निर्भवति||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mandAgnilakShaNam (1) · Śloka 1

மந்தஸ்து ஸம்யகப்யுபயுக்தமுதரகௌரவாத்மாநவிபந்தாடோ- பாத்ரகூஜநமுகஶோஷவாயுஸ்தம்பாதீந்யாமலிங்காநி தர்ஶ- யித்வா சிராத் பசதி||௧||

View original

मन्दस्तु सम्यगप्युपयुक्तमुदरगौरवाध्मानविबन्धाटो- पात्रकूजनमुखशोषवायुस्तम्भादीन्यामलिङ्गानि दर्श- यित्वा चिरात् पचति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jATharAgneH rakShaNIyatvaM tatra kramashca (50) · Śloka 50

பாஹ்யேநாபி ச ஜ்வாலாங்காராத்மகேநாக்நிநா நைகாகாரஃ ஸர்வதா பாகோ பவதி| கிமுதாந்தராஶ்ரயேணோஷ்ணாத்மநா ஸமேநாபி| தஸ்மாத் தஂ ப்ரயத்நதோ ரக்ஷேத்||௫௦||

View original

बाह्येनापि च ज्वालाङ्गारात्मकेनाग्निना नैकाकारः सर्वदा पाको भवति| किमुतान्तराश्रयेणोष्णात्मना समेनापि| तस्मात् तं प्रयत्नतो रक्षेत्||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agnInAM rakShaNaM vaiShamye cikitsA ca (51) · Śloka 51

தத்ர ப்ரவரேண ஸாத்ம்யேந ஸமஂ யதாஸ்வமபரேணேதராந் க்ரமஶஃ ஸாத்ம்யமாபாத்ய ப்ரவரேண பரிபாலயேத்தோஷோபக்ரமணியோக்தேந ச வாதாதிஸாதநேந க்ரஹணீரோகவிஹிதைஶ்சைஷதவ்யாயாமம- யோகைரிதி||௫௧||

View original

तत्र प्रवरेण सात्म्येन समं यथास्वमपरेणेतरान् क्रमशः सात्म्यमापाद्य प्रवरेण परिपालयेद्दोषोपक्रमणियोक्तेन च वातादिसाधनेन ग्रहणीरोगविहितैश्चैषधव्यायामम- योगैरिति||५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotasAM lakShaNam (2) · Śloka 2

பவதி சாத்ர- ஸ்வதாதுஸமவர்ணாநி வத்தஸ்தூலாந்யணூநி ச| ஸ்ரோதாஂஸி தீர்காண்யாகத்யா ப்ரதாநஸதஶாநி ச|௨|

View original

भवति चात्र- स्वधातुसमवर्णानि वृत्तस्थूलान्यणूनि च| स्रोतांसि दीर्घाण्याकृत्या प्रतानसदृशानि च|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotodUShakaH AhAraH vihArashca (2) · Śloka 2

ஆஹாரஶ்ச விஹாரஶ்ச யஃ ஸ்யாத்தோஷகுணைஃ ஸமஃ| தாதுபிர்விகுணோ யஶ்ச ஸ்ரோதஸாஂ ஸ ப்ரதூஷகஃ||௨||

View original

आहारश्च विहारश्च यः स्याद्दोषगुणैः समः| धातुभिर्विगुणो यश्च स्रोतसां स प्रदूषकः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotoduShTilakShaNam (52) · Śloka 52

அதிப்ரவத்திஃ ஸங்கோ வா ஸிராணாஂ க்ரந்தயோऽபி வா| விமார்கதோ வா கமநஂ ஸ்ரோதஸாஂ துஷ்டிலக்ஷணம்||௫௨||

View original

अतिप्रवृत्तिः सङ्गो वा सिराणां ग्रन्थयोऽपि वा| विमार्गतो वा गमनं स्रोतसां दुष्टिलक्षणम्||५२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana srotodvArANAM svarUpam (53) · Śloka 53

பிஸாநாமிவ ஸூக்ஷ்மாணி தூரஂ விப்ரஸதாநி ச| த்வாராணி ஸ்ரோதஸாஂ தேஹே ரஸோ யைருபசீயதே||௫௩||

View original

बिसानामिव सूक्ष्माणि दूरं विप्रसृतानि च| द्वाराणि स्रोतसां देहे रसो यैरुपचीयते||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana annasya shukratvaprAptikAle matabhedAH (54) · Śloka 54

கேசிதாஹுரஹோராத்ராத் ஷடஹாதபரே பரே| மாஸாத் ப்ரயாதி ஶுக்ரத்வமந்நஂ பாகக்ரமாதிபிஃ| வவ்யாதீநி ப்ரபாவேண ஸத்யஃ ஶுக்ராதி குர்வதே| ப்ராயஃ கரோத்யஹோராத்ராத் கர்மாந்யதபி பேஷஜம்||௫௪||

View original

केचिदाहुरहोरात्रात् षडहादपरे परे| मासात् प्रयाति शुक्रत्वमन्नं पाकक्रमादिभिः| वृव्यादीनि प्रभावेण सद्यः शुक्रादि कुर्वते| प्रायः करोत्यहोरात्रात् कर्मान्यदपि भेषजम्||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dhAtumalasaMgrahashlokaH (55) · Śloka 55

கபஃ பித்தஂ மலஃ கேஷு ப்ரஸ்வேதோ நகரோம ச| ஸ்நேஹோऽக்ஷித்வக்விஶாமோஜோ தாதூநாஂ க்ரமஶோ மலாஃ||௫௫||

View original

कफः पित्तं मलः खेषु प्रस्वेदो नखरोम च| स्नेहोऽक्षित्वग्विशामोजो धातूनां क्रमशो मलाः||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana samAdyagnInAM kAraNam (56) · Śloka 56

ஸமஃ ஸமாநே ஸ்தாநஸ்த விஷமோऽக்நிர்விமார்ககே| பித்தாபிமூர்ச்சிதே தீக்ஷ்ணோ மந்தோऽஸ்மிந்கபபீடிதே||௫௬||

View original

समः समाने स्थानस्थ विषमोऽग्निर्विमार्गगे| पित्ताभिमूर्च्छिते तीक्ष्णो मन्दोऽस्मिन्कफपीडिते||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agnimUle maraNajIvane (57-6) · Śloka 6

ஶாந்தேऽக்நௌ ம்ரியதே யுக்தே சிரஂ ஜீவத்யநாமயஃ| ரோகீ ஸ்யாத்விகதே தஸ்மாத்தஂ ப்ரயத்நேந பாலயேத்||௫௭|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- ஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே ஸிராவிபாகோநாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||

View original

शान्तेऽग्नौ म्रियते युक्ते चिरं जीवत्यनामयः| रोगी स्याद्विकृते तस्मात्तं प्रयत्नेन पालयेत्||५७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रह- संहितायां शारीरस्थाने सिराविभागोनाम षष्ठोऽध्यायः||६||

🔊 Audio coming soon

6. sirāvibhāgaḥ — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi