Adhikarana atha sirAvibhAgo nAma ShaShTho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతః సిరావిభాగమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
अथातः सिराविभागमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dashamUlasirAH (2) · Śloka 2
దశమూలసిరా హృదయప్రతిబద్ధాః సర్వాంగప్రత్యంగేష్వోజో నయంతి| తత్ప్రతిబద్ధా హి శరీరచేష్టా||2||
दशमूलसिरा हृदयप्रतिबद्धाः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गेष्वोजो नयन्ति| तत्प्रतिबद्धा हि शरीरचेष्टा||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirANAM sa~gkhyA (3) · Śloka 3
తాస్తు ద్వ్యంగులమంగులమర్ధాంగులం యవం యవార్ధంచ గత్వా ద్రుమ- పత్రసేవనీప్రతావనద్భిద్యమానాః సప్తశతాని భవంతి||3||
तास्तु द्व्यङ्गुलमङ्गुलमर्धाङ्गुलं यवं यवार्धञ्च गत्वा द्रुम- पत्रसेवनीप्रतावनद्भिद्यमानाः सप्तशतानि भवन्ति||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAkhAgatAH sirAstatra vedhya- sirANAM sa~gkhyA ca (4) · Śloka 4
తాసాం చతుఃశతీ శాకాసు| తత్ర షోడశాబ్యధనీయాః||4||
तासां चतुःशती शाकासु| तत्र षोडशाब्यधनीयाः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antarAdhigatAH sirAstatrAvyadhanIyAshca (5) · Śloka 5
షట్త్రింశం శతమంతరాధౌ| తత్ర ద్వాత్రింశత్||5||
षट्त्रिंशं शतमन्तराधौ| तत्र द्वात्रिंशत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUrddhagatAH sirAstatrAvyadhanIyAshca (2) · Śloka 2
అతుష్షష్ట్యధికం శతముర్ధ్వం| తత్రాపి పంచాశత్||2||
अतुष्षष्ट्यधिकं शतमुर्ध्वम्| तत्रापि पञ्चाशत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAkhAsirAvivaraNam (6) · Śloka 6
తాసామేకైకస్మిన్ సక్థ్ని శతం| తత్ర న విధ్యేజ్జా లంధరాం| తిస్రశ్చాభ్యంతరగతాః||6||
तासामेकैकस्मिन् सक्थ्नि शतम्| तत्र न विध्येज्जा लन्धराम्| तिस्रश्चाभ्यन्तरगताः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAntarAdhigatasirAvivaraNam (2) · Śloka 2
ద్వాత్రింశచ్ఛ్రోణ్యా గుదమేఢ్రాశ్రయాః| తాసాం ద్వే ద్వే వంక్షణయోః కటీకతరుణయోశ్చేత్యష్టౌ శస్త్రతో రక్షేత్||2||
द्वात्रिंशच्छ्रोण्या गुदमेढ्राश्रयाः| तासां द्वे द्वे वङ्क्षणयोः कटीकतरुणयोश्चेत्यष्टौ शस्त्रतो रक्षेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pARshvagatAH sirAH (1) · Śloka 1
షోడశ పార్శ్వయోస్తయోరూర్ధ్వగామేకైకాం పార్శ్వసంధిసంజ్ఞాం||1||
षोडश पार्श्वयोस्तयोरूर्ध्वगामेकैकां पार्श्वसन्धिसंज्ञाम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pRuShThagatAH sirAH (2) · Śloka 2
చతుర్వింశతిః పృష్ఠే| తాసాం పృష్ఠవంశముభయతో ద్వే ద్వే ఊర్ధ్వ- గామిన్యౌ తాశ్చతస్రః|2|
चतुर्विंशतिः पृष्ठे| तासां पृष्ठवंशमुभयतो द्वे द्वे ऊर्ध्व- गामिन्यौ ताश्चतस्रः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udaragatAH sirAH (2) · Śloka 2
చతుర్వింశతిరుదరే| తాంసాం మేఢ్రస్యోపరి రోమరాజీముభయతో ద్వే ద్వే తా అపి చతస్రః||2||
चतुर्विंशतिरुदरे| तांसां मेढ्रस्योपरि रोमराजीमुभयतो द्वे द्वे ता अपि चतस्रः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vakShogatAH sirAH (7) · Śloka 7
చత్వారింశద్వక్షసి| తాసాం ద్వే హృదయే| ద్వే చ స్తనములస్తన రోహితేషు| ఏకైకాపస్తంభాపాలేష్వితి| తాశ్చతుర్దశ||7||
चत्वारिंशद्वक्षसि| तासां द्वे हृदये| द्वे च स्तनमुलस्तन रोहितेषु| एकैकापस्तम्भापालेष्विति| ताश्चतुर्दश||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUrdhajatrUrdhvasirAvivaraNam (4) · Śloka 4
చతుర్వింశతిర్గ్రీవాయాం| తాసాం చతస్రోఽష్టౌ చ మర్మసంజ్ఞాః| ద్వే కృకాటికయోః| ద్వే విధురయోరితి షోడశ శస్త్రేణ న స్పృశేత్||4||
चतुर्विंशतिर्ग्रीवायाम्| तासां चतस्रोऽष्टौ च मर्मसंज्ञाः| द्वे कृकाटिकयोः| द्वे विधुरयोरिति षोडश शस्त्रेण न स्पृशेत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hanugatAH sirAH (1) · Śloka 1
హన్వోః షోడశ తాసాం సంధిసంబంధిన్యౌ ద్వే||1||
हन्वोः षोडश तासां सन्धिसम्बन्धिन्यौ द्वे||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jihvAgatAH sirAH (4) · Śloka 4
షోడశ జిహ్వాయాం| తాసామధో ద్వే రసవేదిన్యౌ| ద్వే వా- క్ప్రవర్త్తిన్యౌ| తాశ్చతస్రః||4||
षोडश जिह्वायाम्| तासामधो द्वे रसवेदिन्यौ| द्वे वा- क्प्रवर्त्तिन्यौ| ताश्चतस्रः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsAgatAH sirAH (7) · Śloka 7
షట్పంచాశన్నేత్రయోః| తయోరున్మేషనిమేషక్రియే ద్వే-ద్వే| ద్వే చాపా- ంగయోరితి షట్| నాసానేత్రగతాస్తు లలాటే షష్టిః| తాసాం కేశాంతానుగతాశ్చతస్రః| ద్వే చాఽఽవర్తయోః| ఏకా చ స్థపన్యామితి సప్త||7||
षट्पञ्चाशन्नेत्रयोः| तयोरुन्मेषनिमेषक्रिये द्वे-द्वे| द्वे चापा- ङ्गयोरिति षट्| नासानेत्रगतास्तु ललाटे षष्टिः| तासां केशान्तानुगताश्चतस्रः| द्वे चाऽऽवर्तयोः| एका च स्थपन्यामिति सप्त||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagatAH sirAH (3) · Śloka 3
కర్ణయోః షోడశ| తాసాం శబ్దవాహిన్యౌ ద్వే| త ఏవ చ శంఖయోస్తాసాం శంఖసంధిగతే ద్వే||3||
कर्णयोः षोडश| तासां शब्दवाहिन्यौ द्वे| त एव च शङ्खयोस्तासां शङ्खसन्धिगते द्वे||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirogatAH sirAH (8) · Śloka 8
ద్వాదశ మూర్ధని| తాసాముత్క్షేపయోర్ద్వే| సీమంతేష్వేకైకామే కామధిపతావిత్యష్టౌ శస్త్రేణ పరిహరేత్| తథాక్షుద్రికాః కుటిలాః సంకీర్ణాః గ్రంథితాః సంధిషు చాశస్త్రకృత్యాః||8||
द्वादश मूर्धनि| तासामुत्क्षेपयोर्द्वे| सीमन्तेष्वेकैकामे कामधिपतावित्यष्टौ शस्त्रेण परिहरेत्| तथाक्षुद्रिकाः कुटिलाः सङ्कीर्णाः ग्रन्थिताः सन्धिषु चाशस्त्रकृत्याः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAdibhIshca shuddharaktavaha- sirAsa~gkhyAvivaraNam (9) · Śloka 9
తాసాం యథాస్వం తుర్యాంశవిభాగేన పంచసప్తత్యధికం శత- మనిలరక్తం వహతి| ఏష విభాగః పిత్తశ్లేష్మశుద్ధరక్తే- ష్వపి| స్థితా హ్యేవం దేహమనుగృహ్ణంతి దోషాః| వ్యత్యయేన తు పీడయంతి||9||
तासां यथास्वं तुर्यांशविभागेन पञ्चसप्तत्यधिकं शत- मनिलरक्तं वहति| एष विभागः पित्तश्लेष्मशुद्धरक्ते- ष्वपि| स्थिता ह्येवं देहमनुगृह्णन्ति दोषाः| व्यत्ययेन तु पीडयन्ति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaraktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1
తత్ర శ్యావారుణాః ప్రస్పందిన్యః సూక్ష్మాః క్షణపూర్ణరిక్తా వాతరక్తం బహంతి|1|
तत्र श्यावारुणाः प्रस्पन्दिन्यः सूक्ष्माः क्षणपूर्णरिक्ता वातरक्तं बहन्ति|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaraktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1
నీలపీతాసితాః స్పర్శోష్ణాః క్షిప్రస్రావిణ్యః పిత్తరక్తం|1|
नीलपीतासिताः स्पर्शोष्णाः क्षिप्रस्राविण्यः पित्तरक्तम्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kapharaktavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1
గౌర్య్యః స్నిగ్ధాః స్థిరాః శీతః కండూమత్యః కఫరక్తం|1|
गौर्य्यः स्निग्धाः स्थिराः शीतः कण्डूमत्यः कफरक्तम्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMsargasannipAtavahasirAlakShaNam (1) · Śloka 1
లక్షణసంకరే సంసర్గసన్నిపాతరక్తం||1||
लक्षणसङ्करे संसर्गसन्निपातरक्तम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddharaktavahasirAlakShaNam (10) · Śloka 10
సమాగూఢాః స్నిగ్ధాః రోహిణ్యః శుద్ధరక్తమితి||10||
समागूढाः स्निग्धाः रोहिण्यः शुद्धरक्तमिति||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhamanIsa~gkhyA (11) · Śloka 11
ధమన్యస్తు చతుర్వింశతిః||11||
धमन्यस्तु चतुर्विंशतिः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhamanInAmupayogaH (1) · Śloka 1
తాభిః కాయోఽయమారామ ఇవ జలహారిణీభిః కేదార ఇవ కుల్యాభిరుపస్నిహ్యతి||1||
ताभिः कायोऽयमाराम इव जलहारिणीभिः केदार इव कुल्याभिरुपस्निह्यति||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhamanInAmadhiShThAnam (12) · Śloka 12
తాభిశ్చ నాభిశ్చక్రనాభిరారకైరివావృతా||12||
ताभिश्च नाभिश्चक्रनाभिरारकैरिवावृता||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAbhyAM visheShataH prANAnAmavasthAnam (13) · Śloka 13
తస్యాం నాభ్యాం విశేషేణ ప్రాణా వ్యవస్థితాః| యతశ్చ సాఽంతరగ్న్యధిష్ఠానం||13||
तस्यां नाभ्यां विशेषेण प्राणा व्यवस्थिताः| यतश्च साऽन्तरग्न्यधिष्ठानम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAbhigatAnAM dhamanInAM prasaraNam (14) · Śloka 14
తాసాం ఖలు ధమనీనాం దశోర్ధ్వం ప్రసృతా దశాధశ్చతస్రస్తి- ర్య్యక్| తతస్తాభిర్యథాస్వమంగావయవా ధార్య్యంతే ఆపయాయ్యంతే చ||14||
तासां खलु धमनीनां दशोर्ध्वं प्रसृता दशाधश्चतस्रस्ति- र्य्यक्| ततस्ताभिर्यथास्वमङ्गावयवा धार्य्यन्ते आपयाय्यन्ते च||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UrdhvadhamanInAM punarvibhAgastatkAryya~jca (15) · Śloka 15
తాసామూర్ధ్వగా హృదయమభిప్రపన్నాః ప్రత్యేకం త్రిధా జాయంతే| తతస్త్రింశతో మధ్యే ద్వే ద్వే వాతపిత్తకఫరక్తరసాన్ వహతః| అష్టాభిః శబ్దరూపరసగంధా గృహ్యంతే| ద్వాభ్యాం ద్వాభ్యాం భాషతే ఘోషం కరోతి స్వపితి ప్రతిబుధ్యతే చ| ద్వే చాశ్రు వహతః| ద్వే చ స్తనాశ్రితే| నార్యాః స్తన్యం నరస్య శుక్రం||15||
तासामूर्ध्वगा हृदयमभिप्रपन्नाः प्रत्येकं त्रिधा जायन्ते| ततस्त्रिंशतो मध्ये द्वे द्वे वातपित्तकफरक्तरसान् वहतः| अष्टाभिः शब्दरूपरसगन्धा गृह्यन्ते| द्वाभ्यां द्वाभ्यां भाषते घोषं करोति स्वपिति प्रतिबुध्यते च| द्वे चाश्रु वहतः| द्वे च स्तनाश्रिते| नार्याः स्तन्यं नरस्य शुक्रम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhogAdhamanInAM punarvibhAgastatkAryya~jca (16) · Śloka 16
అధోగమాః పక్వాశయస్థా ఏవం త్రిధా జాయంతే| తత్ర దశాద్యాః పూర్వవత్| ద్వే వహతోఽన్నం మాత్రాశ్రయేణ| ద్వే తోయం| ద్వే మూత్రం| ద్వే శుక్రం వహతో ద్వే చ ముంచతః| త ఏవ నారీనామార్త్తవం| ద్వే వర్చోనిరసిన్యౌ స్థూలాంత్రప్రతిబద్ధే| ఏవం ద్వాదశ| శేషా- స్త్వష్టౌ ధమన్యస్తిరశ్చీనాః స్వేదమభితర్పయంతి||16||
अधोगमाः पक्वाशयस्था एवं त्रिधा जायन्ते| तत्र दशाद्याः पूर्ववत्| द्वे वहतोऽन्नं मात्राश्रयेण| द्वे तोयम्| द्वे मूत्रम्| द्वे शुक्रम् वहतो द्वे च मुञ्चतः| त एव नारीनामार्त्तवम्| द्वे वर्चोनिरसिन्यौ स्थूलान्त्रप्रतिबद्धे| एवं द्वादश| शेषा- स्त्वष्टौ धमन्यस्तिरश्चीनाः स्वेदमभितर्पयन्ति||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tiryyaggA dhamanInAM vivaraNam (17) · Śloka 17
తిర్యగ్గామిన్యశ్చతస్రో భిద్యమానాః సుబహుధా భవంతీత్యుక్తం ప్రాక్||17||
तिर्यग्गामिन्यश्चतस्रो भिद्यमानाः सुबहुधा भवन्तीत्युक्तं प्राक्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nava bAhyAni srotAMsi (18) · Śloka 18
స్రోతాంసి పుంసా నవ కర్ణౌ నేత్రే నాసాపుటౌ ముఖం పాయుర్మూత్ర- పథః||18||
स्रोतांसि पुंसा नव कर्णौ नेत्रे नासापुटौ मुखं पायुर्मूत्र- पथः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana strINAmadhikAni srotAMsi (19) · Śloka 19
అన్యాని చ త్రీణి స్త్రీణాం స్తనౌ రక్తపథశ్చ||19||
अन्यानि च त्रीणि स्त्रीणां स्तनौ रक्तपथश्च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvitAyatanAni srotAMsi (20) · Śloka 20
తథాఽపరాణ్యంతస్స్రోతాంసి జీవితాయతనాని త్రయోదశ ప్రాణో- దకాన్నధాతుమలానామయనాని||20||
तथाऽपराण्यन्तस्स्रोतांसि जीवितायतनानि त्रयोदश प्राणो- दकान्नधातुमलानामयनानि||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANavAhisrotasAM mUlam (21) · Śloka 21
తత్ర ప్రాణవాహినాం హృదయం మూలం మహాస్రోతశ్చ||21||
तत्र प्राणवाहिनां हृदयं मूलं महास्रोतश्च||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANavAhisrotasAM dUShaNAni (22) · Śloka 22
తాని ధాతుక్షయరౌక్ష్యపిపాసాక్షుద్వ్యాయామవేగధారణాదిభిర్దు- ష్యంతి||22||
तानि धातुक्षयरौक्ष्यपिपासाक्षुद्व्यायामवेगधारणादिभिर्दु- ष्यन्ति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShitAnAM prANavAhisrotasAM lakShaNAni (23) · Śloka 23
తతోఽతిసృష్టం ప్రతిబద్ధమల్పాల్పమభీక్ష్ణం వా సశబ్దశూల ముచ్ఛ్వసనం| తత్ర శ్వాసవత్సాధనం|23|
ततोऽतिसृष्टं प्रतिबद्धमल्पाल्पमभीक्ष्णं वा सशब्दशूल मुच्छ्वसनम्| तत्र श्वासवत्साधनम्|२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udakavAhinAM srotasAM mUlam (23) · Śloka 23
ఉదకవాహినాం తాలు మూలం క్లోమ చ1|23|
उदकवाहिनां तालु मूलं क्लोम च१|२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udakavAhisrotasAM dUShaNAni (23) · Śloka 23
తాన్యామభయాతిపానోష్ణశుష్కాన్నకషాయతృణనిగ్రహాదీభి- ర్దుష్యంతి1|23|
तान्यामभयातिपानोष्णशुष्कान्नकषायतृणनिग्रहादिअभि- र्दुष्यन्ति१|२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShitAnAmudakavAhisrotasAM lakShaNAni (23) · Śloka 23
తతోఽతితృష్ణా ముఖశోషః కర్ణక్ష్వేడనం తమోదర్శనంచ1||23||
ततोऽतितृष्णा मुखशोषः कर्णक्ष्वेडनं तमोदर्शनञ्च१||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTodakavahasrotassu cikitsA (24) · Śloka 24
తత్ర తృష్ణోక్తమౌషధం||24||
तत्र तृष्णोक्तमौषधम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annavahasrotasAM mUlam (1) · Śloka 1
అన్నవాహినామామాశయో మూలం వామపRశ్వంచ||1||
अन्नवाहिनामामाशयो मूलं वामपऱ्श्वञ्च||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annavahasrotoduShTyAdi (25) · Śloka 25
తేషాం దుష్టౌ సర్వం మాత్రాశితీయోక్తమవగచ్ఛేత్||25||
तेषां दुष्टौ सर्वं मात्राशितीयोक्तमवगच्छेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasavAhinAM srotasAM mUlAni (1) · Śloka 1
రసవాహినాం హృదయం మూలం దశ ధమన్యశ్చ|1|
रसवाहिनां हृदयं मूलं दश धमन्यश्च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
రక్తవాహినాం యకృత్ ప్లీహా చ|1|
रक्तवाहिनां यकृत् प्लीहा च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
మాంసవాహినాం స్నాయూని త్వక్ చ|1|
मांसवाहिनां स्नायूनि त्वक् च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medovAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
మేదోవాహినాం వృక్కౌ మాంసం చ|1|
मेदोवाहिनां वृक्कौ मांसं च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthivAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
అస్థివాహినాం జఘనం మేదశ్చ|1|
अस्थिवाहिनां जघनं मेदश्च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana majjavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
మజ్జవాహినాం పర్వాణ్యస్థీని చ|1|
मज्जवाहिनां पर्वाण्यस्थीनि च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukravAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
శుక్రవాహినాం స్తనౌ ముష్కౌ మజ్జా చ|1|
शुक्रवाहिनां स्तनौ मुष्कौ मज्जा च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtravAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
మూత్రవాహినాం బస్తిర్వంక్షౌణా చ|1|
मूत्रवाहिनां बस्तिर्वङ्क्षौणा च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shakRudvAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
శకృద్వాహినాం పక్వాశయః స్థూలాంత్రం చ|1|
शकृद्वाहिनां पक्वाशयः स्थूलान्त्रं च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svedavAhinAM srotasAM mUlam (1) · Śloka 1
స్వేదవాహినాం మేదో రోమకూపాశ్చ||1||
स्वेदवाहिनां मेदो रोमकूपाश्च||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasavahAdisrotasAM dUShaNAdIni (26) · Śloka 26
తేషాం దూషణం వివిధమహితాహారవిహారముపద్రవాన్ పృథక్- పృథక్ సాధనం దోషాదివిజ్ఞానీయాద్యథాస్వం వృద్ధిక్షయలక్షణేన లక్షయేత్||26||
तेषां दूषणं विविधमहिताहारविहारमुपद्रवान् पृथक्- पृथक् साधनं दोषादिविज्ञानीयाद्यथास्वं वृद्धिक्षयलक्षणेन लक्षयेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotasAM viddhalakShaNam (27) · Śloka 27
వ్యధే తు స్రోతసాం భ్రమమోహకంపప్రలాపాధ్మానశూలాఽరుచి- తృట్ఛర్దిజ్వరాతిరుధిరస్రుతిమూత్రపురీషరోధా మరణంచ||27||
व्यधे तु स्रोतसां भ्रममोहकम्पप्रलापाध्मानशूलाऽरुचि- तृट्छर्दिज्वरातिरुधिरस्रुतिमूत्रपुरीषरोधा मरणञ्च||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotoviddhaM pratyAkhyAya cikitset (28) · Śloka 28
తస్మాత్స్రోతోవిద్ధం ప్రత్యాఖ్యాయోపచరేత్||28||
तस्मात्स्रोतोविद्धं प्रत्याख्यायोपचरेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uddRutashalyasya cikitsanirdeshaH (29) · Śloka 29
ఉద్దృతశల్యం చ సద్యోవ్రణవిధానేన||29||
उद्दृतशल्यं च सद्योव्रणविधानेन||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAdhamanI srotasAmabhedaH (30) · Śloka 30
తత్ర స్రోతసామేవ విశేషాః సిరాధమన్యః||30||
तत्र स्रोतसामेव विशेषाः सिराधमन्यः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyamatena sirAdInAM bhinnatvam (31) · Śloka 31
అన్యే త్వన్యత్వమిచ్ఛంతి సిరాధమనీస్రోతసాం| కేవలం పరస్పరసన్నికర్షాత్ సదృశకర్మత్వాత్ సౌక్ష్మ్యాచ్చ విభక్త- కర్మణామప్యవిభాగ ఇవ లక్ష్యతే||31||
अन्ये त्वन्यत्वमिच्छन्ति सिराधमनीस्रोतसाम्| केवलं परस्परसन्निकर्षात् सदृशकर्मत्वात् सौक्ष्म्याच्च विभक्त- कर्मणामप्यविभाग इव लक्ष्यते||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparamatena dhAtvavakAshAH srotashshabdAdinAmAH (32) · Śloka 32
అపరే పునరాహుః-స్రోతాంసి సిరాధమన్యో రసవాహిన్యో నాడ్యః పంథానోఽయనాని మార్గాః శరీరచ్ఛిద్రాణి సంవృ తాసంవృతాని స్థానాన్యాశయాః క్షయా నికేతాశ్చేతి శరీరే ధాత్వవకాశానాం లక్ష్యాలక్ష్యాణాం నామానీతి||32||
अपरे पुनराहुः-स्रोतांसि सिराधमन्यो रसवाहिन्यो नाड्यः पन्थानोऽयनानि मार्गाः शरीरच्छिद्राणि संवृ तासंवृतानि स्थानान्याशयाः क्षया निकेताश्चेति शरीरे धात्ववकाशानां लक्ष्यालक्ष्याणां नामानीति||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotoduShTyA dhaatuduShTyAdi (3) · Śloka 3
తే చావకాశాః ప్రకుపితాః స్థానస్థాన్ మార్గస్యాంశ్చ ధాతూన్ ప్రకోపయంతి| తేఽపి కుపితాస్తాని స్రోతాంసి స్రోతాంసి చ స్రోతాంసి| ధాతవశ్చ ధాతూన్||3||
ते चावकाशाः प्रकुपिताः स्थानस्थान् मार्गस्यांश्च धातून् प्रकोपयन्ति| तेऽपि कुपितास्तानि स्रोतांसि स्रोतांसि च स्रोतांसि| धातवश्च धातून्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarveShAmeva dUShayitAro doShAH (1) · Śloka 1
తేషాం సర్వేషామేవ దూషయితారో దుష్టా దోషాః|1|
तेषां सर्वेषामेव दूषयितारो दुष्टा दोषाः|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnidoShAddoShaduShTiH (1) · Śloka 1
తే చ ప్రాయశో దుష్యంత్యగ్నిదోషాత్|1|
ते च प्रायशो दुष्यन्त्यग्निदोषात्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agninimittAnyAyurArogyAdIni (1) · Śloka 1
తస్మాత్తనిమిత్తాన్యాయురారోగ్యబలోపచయవర్ణౌజాంసి|1|
तस्मात्तनिमित्तान्यायुरारोग्यबलोपचयवर्णौजांसि|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtvagnibhUtAgniprabhRutI- nyagnipratibaddhAnyeva (1) · Śloka 1
తత్ప్రతిబద్ధాన్యేవ చ రంజకాదీని భూతాగ్నయో ధాత్వగ్నయశ్చ||1||
तत्प्रतिबद्धान्येव च रञ्जकादीनि भूताग्नयो धात्वग्नयश्च||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakvamannamamRutaM viShaM cApakvam (33) · Śloka 33
తథాఽన్నమపి పిత్తేనైవ పక్వమమృతతాం యాత్యపక్వం చ విష- తాం||33||
तथाऽन्नमपि पित्तेनैव पक्वममृततां यात्यपक्वं च विष- ताम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAcakAgniH (34) · Śloka 34
తత్ర పిత్తవిశేషః పాచకసంజ్ఞోఽగ్నిరితి ప్రాగభిహితః||34||
तत्र पित्तविशेषः पाचकसंज्ञोऽग्निरिति प्रागभिहितः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana matAntareNAgnisvarUpam (35) · Śloka 35
అన్యే పునరాచక్షతే-దోషధాతుమలసన్నిపాతజనితో- ఽంతరుష్మా యథానిర్దిష్టాధిష్ఠానకర్మాగ్నిరితి||35||
अन्ये पुनराचक्षते-दोषधातुमलसन्निपातजनितो- ऽन्तरुष्मा यथानिर्दिष्टाधिष्ठानकर्माग्निरिति||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annasya sthUlapAkakramaH (36) · Śloka 36
స ఖలు విధివదభ్యవహృతమన్నజాతం ప్రాణేన వాయునా కోష్ఠ- మాకృష్టం ద్రవైర్విభిన్నసంఘాతం స్నేహేన మృదూకృతమభిసంధు- క్షితః సమానేనామాశయస్థం స్థాలీస్థమివాంబుతండుల- మగ్నిరంతరగ్నిః పచతి||36||
स खलु विधिवदभ्यवहृतमन्नजातं प्राणेन वायुना कोष्ठ- माकृष्टं द्रवैर्विभिन्नसङ्घातं स्नेहेन मृदूकृतमभिसन्धु- क्षितः समानेनामाशयस्थं स्थालीस्थमिवाम्बुतण्डुल- मग्निरन्तरग्निः पचति||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annasyANupAkakramaH (37) · Śloka 37
తత్తు సర్వరసమపి పచ్యమానమాదౌ మధురీభూతం కఫం ఫేనీ- భూతముదీరయతి| తతో విదగ్ధమమ్లీభూతమామాశయాత్ చ్యవ- మానమచ్ఛం పిత్తం| ప్రాప్య చ పక్వాశయం కటుకీభూత- మనిలం||37||
तत्तु सर्वरसमपि पच्यमानमादौ मधुरीभूतं कफं फेनी- भूतमुदीरयति| ततो विदग्धमम्लीभूतमामाशयात् च्यव- मानमच्छं पित्तम्| प्राप्य च पक्वाशयं कटुकीभूत- मनिलम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhaurikAgnipAkaH (38) · Śloka 38
తతశ్చైవం విక్లిన్నం ఆహారే పంచ పంచాత్మకా మహాభూతా- గ్నయో వాయునా వ్యస్తాన్ యథాస్వం పంచైవ భూతగుణానా- హారస్థాన్ పచంతి| తే పక్వాః పునర్యథాస్వమేవ దేహాశ్రితాంశ్చ స్వవికారభూతాన్ భూతగుణానాప్యాయయంతి||38||
ततश्चैवं विक्लिन्नं आहारे पञ्च पञ्चात्मका महाभूता- ग्नयो वायुना व्यस्तान् यथास्वं पञ्चैव भूतगुणाना- हारस्थान् पचन्ति| ते पक्वाः पुनर्यथास्वमेव देहाश्रितांश्च स्वविकारभूतान् भूतगुणानाप्याययन्ति||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArakiTTavibhajanam (39) · Śloka 39
ఏవంచ పక్వాదాహారాద్వివిధౌషధగర్భాదివ స్నేహాదచ్ఛః సార- భూతో రసాఖ్యః కిట్టాఖ్యశ్చ మలోఽభినిర్వర్తతే||39||
एवञ्च पक्वादाहाराद्विविधौषधगर्भादिव स्नेहादच्छः सार- भूतो रसाख्यः किट्टाख्यश्च मलोऽभिनिर्वर्तते||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArakiTTAByAM srotaHpUraNam (40) · Śloka 40
తాభ్యాంచ సారమలాభ్యాం తదాత్మకానామేవ శరీరగుణానాం ధాత్వాఖ్యానాం యథాస్వం స్రోతాంసి పారంపర్య్యేణావిచ్ఛిన్న- సంతానమాపూర్య్యంతే||40||
ताभ्याञ्च सारमलाभ्यां तदात्मकानामेव शरीरगुणानां धात्वाख़्यानां यथास्वं स्रोतांसि पारम्पर्य्येणाविच्छिन्न- सन्तानमापूर्य्यन्ते||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtupoShaNakramaH (41) · Śloka 41
స్రోతోభ్యశ్చ యథావిభాగం యథాయథమేవ ధాతవః పుష్యంతి||41||
स्रोतोभ्यश्च यथाविभागं यथायथमेव धातवः पुष्यन्ति||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtUnAM mithaH poShyapoShaka- tve~api na pUrvauShAmapacayaH (42) · Śloka 42
ఉత్తరోత్తరానుప్రవేశోఽపి చ పుర్వేషాం స్రోతసం యథాకాలం సమ్యగాహారోపయోగేన పరిణామవతాప్యాయ్యమానానాం నాపచయో భవతి| తతశ్చ ధాత్వాఖ్యాః ప్రసాదమలాః స్వం స్వమేవ మానమనువర్తంతే యథావయఃశరీరం||42||
उत्तरोत्तरानुप्रवेशोऽपि च पुर्वेषां स्रोतसं यथाकालं सम्यगाहारोपयोगेन परिणामवताप्याय्यमानानां नापचयो भवति| ततश्च धात्वाख्याः प्रसादमलाः स्वं स्वमेव मानमनुवर्तन्ते यथावयःशरीरम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kramadhAtupariNAmAdinirdeshaH (43) · Śloka 43
తత్రాఽఽహారరసో వ్యానవిక్షిప్తో యథాస్వం సప్తసు ధాత్వ- గ్నిషు క్రమాత్ పచ్యమానః స్వాత్మభావప్రచ్యుతిసమనంతరమేవ ప్రాప్తరక్తాదిధాతుసంజ్ఞకః కాలవదస్ఖలితబలప్రమాణో దేహముర్జయిత్వా ధాతూన్ ధాతుమలాంశ్చ పుష్ణాతి||43||
तत्राऽऽहाररसो व्यानविक्षिप्तो यथास्वं सप्तसु धात्व- ग्निषु क्रमात् पच्यमानः स्वात्मभावप्रच्युतिसमनन्तरमेव प्राप्तरक्तादिधातुसंज्ञकः कालवदस्खलितबलप्रमाणो देहमुर्जयित्वा धातून् धातुमलांश्च पुष्णाति||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrapurIShotpattiH (44) · Śloka 44
అథాన్నకిట్టమచ్ఛం మూత్రం ఘనం శకృత్|44|
अथान्नकिट्टमच्छं मूत्रं घनं शकृत्|४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasasya sArakiTTe (44) · Śloka 44
రసస్య సారో రక్తం మలః కఫో లసీకా చ1|44|
रसस्य सारो रक्तं मलः कफो लसीका च१|४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktasya sArakiTTe (44) · Śloka 44
రక్తస్య సారో మాంసం కండరాః సిరాశ్చ| మలః పిత్తం 2|44|
रक्तस्य सारो मांसं कण्डराः सिराश्च| मलः पित्तम् २|४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsasya sArakiTTe (44) · Śloka 44
మాంసస్య సారో మేదస్త్వచో వసా చ| కిట్టం కర్ణాక్షి- నాసికాస్యరోమకూపప్రజననమలాః 2|44|
मांसस्य सारो मेदस्त्वचो वसा च| किट्टं कर्णाक्षि- नासिकास्यरोमकूपप्रजननमलाः २|४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medasaH sArakiTTe (44) · Śloka 44
మేదసః సారోఽస్థిస్నాయుసంధయః| కిట్టం స్వేదః 2|44|
मेदसः सारोऽस्थिस्नायुसन्धयः| किट्टं स्वेदः २|४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthnaH sArakiTTe (44) · Śloka 44
అస్థ్నః సారో మజ్జా| కిట్టం కేశరోమనఖాః 2||44||
अस्थ्नः सारो मज्जा| किट्टं केशरोमनखाः २||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana majj~jaH sArakiTTe (45) · Śloka 45
మజ్జ్ఞస్తు సారః శుక్రం మలోఽక్షివిట్త్వచాం స్నేహః||45||
मज्ज्ञस्तु सारः शुक्रं मलोऽक्षिविट्त्वचां स्नेहः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrasya sAraH (46) · Śloka 46
శుక్రస్య సారమోజః| అత్యంతశుద్ధతయాఽస్య మలాభావః| అన్యే పునరత ఏవ తస్య నేచ్ఛంతి పాకం| అపరే పునః శుక్రసారం గర్భమేవామనంతి|46|
शुक्रस्य सारमोजः| अत्यन्तशुद्धतयाऽस्य मलाभावः| अन्ये पुनरत एव तस्य नेच्छन्ति पाकम्| अपरे पुनः शुक्रसारं गर्भमेवामनन्ति|४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrasya sAraH (46) · Śloka 46
శుక్రస్య సారమోజః| అత్యంతశుద్ధతయాఽస్య మలాభావః| అన్యే పునరత ఏవ తస్య నేచ్ఛంతి పాకం| అపరే పునః శుక్రసారం గర్భమేవామనంతి||46||
शुक्रस्य सारमोजः| अत्यन्तशुद्धतयाऽस्य मलाभावः| अन्ये पुनरत एव तस्य नेच्छन्ति पाकम्| अपरे पुनः शुक्रसारं गर्भमेवामनन्ति||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcAtmakasya vAyorutpattiH (47) · Śloka 47
వాయుః పునరగ్నేరాహారస్య చ బహ్వల్పతయా తస్మాత్తస్మాన్మూ- ర్చ్ఛనావిశేషాదముర్త్తః శబ్దవానీషచ్ఛబ్దః ప్రచురోఽల్పో వా పంచాత్మా కోష్ఠే ప్రాదుర్భవతి||47||
वायुः पुनरग्नेराहारस्य च बह्वल्पतया तस्मात्तस्मान्मू- र्च्छनाविशेषादमुर्त्तः शब्दवानीषच्छब्दः प्रचुरोऽल्पो वा पञ्चात्मा कोष्ठे प्रादुर्भवति||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarve~annamayA bhAvAH' kramadhAtuvAda- siddhAntopasaMhAraH (48) · Śloka 48
ఏవం చ కృత్వాఽన్నమయా ఏవ దేహే సర్వే భావాః| తేనైవ చేదమేవం చిరేణ వ్యాప్తమంతర్బహిః శరీరయంత్రమనవరతప్రవాహేణ స్వాస్థ్యబలోపచయయుక్తం యావత్ కర్మోపాదానం యాప్యతే| అన్యథా త్వన్నరసోక్షేపణాద్విబద్ధస్రోతసా వా యథావదన- భిసంధీయమానధాతుప్రవాహమంతరా వ్యవచ్ఛిద్యతే| వ్యాధి భాజనం వా భవతి||48||
एवं च कृत्वाऽन्नमया एव देहे सर्वे भावाः| तेनैव चेदमेवं चिरेण व्याप्तमन्तर्बहिः शरीरयन्त्रमनवरतप्रवाहेण स्वास्थ्यबलोपचययुक्तं यावत् कर्मोपादानं याप्यते| अन्यथा त्वन्नरसोक्षेपणाद्विबद्धस्रोतसा वा यथावदन- भिसन्धीयमानधातुप्रवाहमन्तरा व्यवच्छिद्यते| व्याधि भाजनं वा भवति||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyamatena rasAdidhAtusambhavakramaH (49) · Śloka 49
అన్యే తు వర్ణయంతి-అభ్యవహృతమాత్రస్యాహాఽఽరస్య కంఠ- నాడీప్రలుఠితస్య మహానిమ్నమవతీర్ణస్య యో య ఏవాంశః కాయాగ్నినాఽవలీఢః పాకముపనీయతే తస్య తస్యైవ ప్రసా- దాఖ్యో రసలేశోఽభినిర్వృత్తిసమనంతరం సమం సమస్తధాతుషు సంవృతాసంవృతైః ప్రవిసృతో వివృతముఖేష్వాసన్నేషు స్రోతస్సు భూయాన్ ప్రథమతరం చాన్వేతి| పర్య్యాయేణేతరేష్వపి| ఏవమన్నర ఏవ సాక్షాత్సర్వధాతూన్ కేనచిదేవ కాలభేదేన పుష్ణాతి న పునర్ధాతవో ధాత్వంతరతాం స్వరూపోపమర్దేన ప్రతిపద్యః ఇతి|49|
अन्ये तु वर्णयन्ति-अभ्यवहृतमात्रस्याहाऽऽरस्य कण्ठ- नाडीप्रलुठितस्य महानिम्नमवतीर्णस्य यो य एवांशः कायाग्निनाऽवलीढः पाकमुपनीयते तस्य तस्यैव प्रसा- दाख्यो रसलेशोऽभिनिर्वृत्तिसमनन्तरं समं समस्तधातुषु संवृतासंवृतैः प्रविसृतो विवृतमुखेष्वासन्नेषु स्रोतस्सु भूयान् प्रथमतरं चान्वेति| पर्य्यायेणेतरेष्वपि| एवमन्नर एव साक्षात्सर्वधातून् केनचिदेव कालभेदेन पुष्णाति न पुनर्धातवो धात्वन्तरतां स्वरूपोपमर्देन प्रतिपद्यः इति|४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balabhedenAgneshcAturvidhyam (49) · Śloka 49
అగ్నిస్తు బలభేదేన చతుర్విధో భవతి| సమో విషమ- స్తీక్ష్ణో మందశ్చ 2|49|
अग्निस्तु बलभेदेन चतुर्विधो भवति| समो विषम- स्तीक्ष्णो मन्दश्च २|४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAgnilakShaNam (49) · Śloka 49
తత్ర సమో యః సమ్యగేవోపయుక్తమన్నం సమ్యక్ పచతి1|49|
तत्र समो यः सम्यगेवोपयुक्तमन्नं सम्यक् पचति१|४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShamAgnilakShaNam (49) · Śloka 49
విషమోఽసమ్యగప్యపయుక్తం పచతి సమ్యగపి చ న పచతి 1||49||
विषमोऽसम्यगप्यपयुक्तं पचति सम्यगपि च न पचति १||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIkShNAgnilakShaNam (2) · Śloka 2
తీక్ష్ణోఽసమ్యగప్యుపయుక్తమాశు పచతి| స ఏవ వర్ధమానో ఽత్యగ్నిర్భవతి||2||
तीक्ष्णोऽसम्यगप्युपयुक्तमाशु पचति| स एव वर्धमानो ऽत्यग्निर्भवति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mandAgnilakShaNam (1) · Śloka 1
మందస్తు సమ్యగప్యుపయుక్తముదరగౌరవాధ్మానవిబంధాటో- పాత్రకూజనముఖశోషవాయుస్తంభాదీన్యామలింగాని దర్శ- యిత్వా చిరాత్ పచతి||1||
मन्दस्तु सम्यगप्युपयुक्तमुदरगौरवाध्मानविबन्धाटो- पात्रकूजनमुखशोषवायुस्तम्भादीन्यामलिङ्गानि दर्श- यित्वा चिरात् पचति||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jATharAgneH rakShaNIyatvaM tatra kramashca (50) · Śloka 50
బాహ్యేనాపి చ జ్వాలాంగారాత్మకేనాగ్నినా నైకాకారః సర్వదా పాకో భవతి| కిముతాంతరాశ్రయేణోష్ణాత్మనా సమేనాపి| తస్మాత్ తం ప్రయత్నతో రక్షేత్||50||
बाह्येनापि च ज्वालाङ्गारात्मकेनाग्निना नैकाकारः सर्वदा पाको भवति| किमुतान्तराश्रयेणोष्णात्मना समेनापि| तस्मात् तं प्रयत्नतो रक्षेत्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnInAM rakShaNaM vaiShamye cikitsA ca (51) · Śloka 51
తత్ర ప్రవరేణ సాత్మ్యేన సమం యథాస్వమపరేణేతరాన్ క్రమశః సాత్మ్యమాపాద్య ప్రవరేణ పరిపాలయేద్దోషోపక్రమణియోక్తేన చ వాతాదిసాధనేన గ్రహణీరోగవిహితైశ్చైషధవ్యాయామమ- యోగైరితి||51||
तत्र प्रवरेण सात्म्येन समं यथास्वमपरेणेतरान् क्रमशः सात्म्यमापाद्य प्रवरेण परिपालयेद्दोषोपक्रमणियोक्तेन च वातादिसाधनेन ग्रहणीरोगविहितैश्चैषधव्यायामम- योगैरिति||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotasAM lakShaNam (2) · Śloka 2
భవతి చాత్ర- స్వధాతుసమవర్ణాని వృత్తస్థూలాన్యణూని చ| స్రోతాంసి దీర్ఘాణ్యాకృత్యా ప్రతానసదృశాని చ|2|
भवति चात्र- स्वधातुसमवर्णानि वृत्तस्थूलान्यणूनि च| स्रोतांसि दीर्घाण्याकृत्या प्रतानसदृशानि च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotodUShakaH AhAraH vihArashca (2) · Śloka 2
ఆహారశ్చ విహారశ్చ యః స్యాద్దోషగుణైః సమః| ధాతుభిర్విగుణో యశ్చ స్రోతసాం స ప్రదూషకః||2||
आहारश्च विहारश्च यः स्याद्दोषगुणैः समः| धातुभिर्विगुणो यश्च स्रोतसां स प्रदूषकः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotoduShTilakShaNam (52) · Śloka 52
అతిప్రవృత్తిః సంగో వా సిరాణాం గ్రంథయోఽపి వా| విమార్గతో వా గమనం స్రోతసాం దుష్టిలక్షణం||52||
अतिप्रवृत्तिः सङ्गो वा सिराणां ग्रन्थयोऽपि वा| विमार्गतो वा गमनं स्रोतसां दुष्टिलक्षणम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srotodvArANAM svarUpam (53) · Śloka 53
బిసానామివ సూక్ష్మాణి దూరం విప్రసృతాని చ| ద్వారాణి స్రోతసాం దేహే రసో యైరుపచీయతే||53||
बिसानामिव सूक्ष्माणि दूरं विप्रसृतानि च| द्वाराणि स्रोतसां देहे रसो यैरुपचीयते||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annasya shukratvaprAptikAle matabhedAH (54) · Śloka 54
కేచిదాహురహోరాత్రాత్ షడహాదపరే పరే| మాసాత్ ప్రయాతి శుక్రత్వమన్నం పాకక్రమాదిభిః| వృవ్యాదీని ప్రభావేణ సద్యః శుక్రాది కుర్వతే| ప్రాయః కరోత్యహోరాత్రాత్ కర్మాన్యదపి భేషజం||54||
केचिदाहुरहोरात्रात् षडहादपरे परे| मासात् प्रयाति शुक्रत्वमन्नं पाकक्रमादिभिः| वृव्यादीनि प्रभावेण सद्यः शुक्रादि कुर्वते| प्रायः करोत्यहोरात्रात् कर्मान्यदपि भेषजम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtumalasaMgrahashlokaH (55) · Śloka 55
కఫః పిత్తం మలః ఖేషు ప్రస్వేదో నఖరోమ చ| స్నేహోఽక్షిత్వగ్విశామోజో ధాతూనాం క్రమశో మలాః||55||
कफः पित्तं मलः खेषु प्रस्वेदो नखरोम च| स्नेहोऽक्षित्वग्विशामोजो धातूनां क्रमशो मलाः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAdyagnInAM kAraNam (56) · Śloka 56
సమః సమానే స్థానస్థ విషమోఽగ్నిర్విమార్గగే| పిత్తాభిమూర్చ్ఛితే తీక్ష్ణో మందోఽస్మింకఫపీడితే||56||
समः समाने स्थानस्थ विषमोऽग्निर्विमार्गगे| पित्ताभिमूर्च्छिते तीक्ष्णो मन्दोऽस्मिन्कफपीडिते||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnimUle maraNajIvane (57-6) · Śloka 6
శాంతేఽగ్నౌ మ్రియతే యుక్తే చిరం జీవత్యనామయః| రోగీ స్యాద్వికృతే తస్మాత్తం ప్రయత్నేన పాలయేత్||57|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతౌ అష్టాంగసంగ్రహ- సంహితాయాం శారీరస్థానే సిరావిభాగోనామ షష్ఠోఽధ్యాయః||6||
शान्तेऽग्नौ म्रियते युक्ते चिरं जीवत्यनामयः| रोगी स्याद्विकृते तस्मात्तं प्रयत्नेन पालयेत्||५७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रह- संहितायां शारीरस्थाने सिराविभागोनाम षष्ठोऽध्यायः||६||
🔊 Audio coming soon