Adhikarana atha vikRutA~ggavij~jAnIyo nAma navamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ വികൃതാങ്ഗവിജ്ഞാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातो विकृताङ्गविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana riShTalakShaNam (2) · Śloka 2
സ്വസ്ഥാനാമാതുരാണാം വാ പുരുഷാണാം ദേഹാന്തരാഭിലാഷിണാ- മൌഷധവിഷയമതീതാഃ സകലശരീരവ്യാപിനോ ദോഷാ ഘനാ- ഘനാ ഇവ വര്ഷമായുഷഃ ക്ഷയം സൂചയന്തോऽകസ്മാത് സ്വ- ഭാവവിപര്യ്യാസം ജനയന്തി| തത്സമാസതോ രിഷ്ടമിത്യാഹുഃ||൨||
स्वस्थानामातुराणां वा पुरुषाणां देहान्तराभिलाषिणा- मौषधविषयमतीताः सकलशरीरव्यापिनो दोषा घना- घना इव वर्षमायुषः क्षयं सूचयन्तोऽकस्मात् स्व- भावविपर्य्यासं जनयन्ति| तत्समासतो रिष्टमित्याहुः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAkRutA varNAH tadbhedAMshca (3) · Śloka 3
തത്ര ഗൌരഃ ശ്യാമഃ കൃഷ്ണോ ഗൌരശ്യാമഃ കൃഷ്ണശ്യാമ ഇതി ദേഹേ പ്രകൃതിവര്ണാഃ| തദ്ബേദാംശ്ച പദ്മഗൌരാദയഃ||൩||
तत्र गौरः श्यामः कृष्णो गौरश्यामः कृष्णश्याम इति देहे प्रकृतिवर्णाः| तद्बेदांश्च पद्मगौरादयः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vikRutA varNAH (4) · Śloka 4
നീലശ്യാമതാഗ്രഹാരിദ്രശുക്ലാദയസ്തു വികൃതയഃ||൪||
नीलश्यामताग्रहारिद्रशुक्लादयस्तु विकृतयः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutyusUcakAH varNAH (5) · Śloka 5
തത്ര പ്രകൃതിവികൃതിവര്ണൌ യുഗപദങ്ഗേऽങ്ഗൈകദേശേ വാ മര- ണായ||൫||
तत्र प्रकृतिविकृतिवर्णौ युगपदङ्गेऽङ्गैकदेशे वा मर- णाय||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana glAnyupacayAdInAM bhAvAnAM riShTatvam (6) · Śloka 6
ഏതേന ഗ്ലാന്യുപചയശോകഹര്ഷരൌക്ഷ്യസ്നേഹാദയസ്തഥാ പ്രകൃതി- ഭേദീയോക്താനാം മഹദുപചയസൂക്ഷ്മദീര്ഘാണാം സര്വേഷാം ച ദോഷാ- ദിവിഭാഗേന പ്രതിനിയതാനാം ഭാവാനാമനിമിത്തതോऽന്യഥാ- ത്വമുക്തം ഭവതി||൬||
एतेन ग्लान्युपचयशोकहर्षरौक्ष्यस्नेहादयस्तथा प्रकृति- भेदीयोक्तानां महदुपचयसूक्ष्मदीर्घाणां सर्वेषां च दोषा- दिविभागेन प्रतिनियतानां भावानामनिमित्ततोऽन्यथा- त्वमुक्तं भवति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkAshAdipa~jcabhUtAnAM chAyAstadguNAMshca (7) · Śloka 7
തത്ര ഖാത് മലഖഡ്ഗാകാശനീലനിര്മലാ സസ്നേഹാ സപ്രഭേവ| വാതാത് പാംശുഭസ്മരൂക്ഷാ രജോരുണാ ശ്യാവാ നിഷ്പ്രഭ സ്വേദ- മലഗന്ധിഃ| തേജസഃ ഹുതഹുതാശനിവിദ്യുതതപ്തതപനീയരക്താ ദൃഷ്ടിസുഖാ| അമ്ഭസഃ വൈഡൂര്യ്യേന്ദ്രനീലവിമലാ ഘനാ സുസ്നിഗ്ധാ ഭുവഃ രുചിരഭാ ഘനാ സ്ഥിരാ സ്നിഗ്ധാ ശുദ്ധാ ശ്യാമാ ശ്വേതാ ച||൭||
तत्र खात् मलखड्गाकाशनीलनिर्मला सस्नेहा सप्रभेव| वातात् पांशुभस्मरूक्षा रजोरुणा श्यावा निष्प्रभ स्वेद- मलगन्धिः| तेजसः हुतहुताशनिविद्युततप्ततपनीयरक्ता दृष्टिसुखा| अम्भसः वैडूर्य्येन्द्रनीलविमला घना सुस्निग्धा भुवः रुचिरभा घना स्थिरा स्निग्धा शुद्धा श्यामा श्वेता च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana riShTarUpA chAyA (8) · Śloka 8
താസാം വായവ്യാ വിനാശായ ക്ലേശായ ചാऽതിമഹതേ|൮|
तासां वायव्या विनाशाय क्लेशाय चाऽतिमहते|८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukhasvarUpA cchAyAH (8) · Śloka 8
താസാം വായവ്യാ വിനാശായ ക്ലേശായ ചാऽതിമഹതേ|൮|
तासां वायव्या विनाशाय क्लेशाय चाऽतिमहते|८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukhasvarUpA cchAyAH (8) · Śloka 8
ശേഷാക്തു സുഖോദയാഃ ൧||൮||
शेषाक्तु सुखोदयाः १||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sapta prabhAH (9) · Śloka 9
സപ്ത പ്രഭാഃ-രക്താ പീതാ പാണ്ഡുരാ സിതാऽസിതാ ശ്യാവാ ഹരിതാ ച||൯||
सप्त प्रभाः-रक्ता पीता पाण्डुरा सिताऽसिता श्यावा हरिता च||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shobhanAH shubhAH prabhAH (1) · Śloka 1
താഃ സ്നിഗ്ധാ വികാസിന്യോऽമലാഃ ശുഭാഃ||൧||
ताः स्निग्धा विकासिन्योऽमलाः शुभाः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashubhAH prabhAH (10) · Śloka 10
വിപരീതാസ്ത്വശുഭാഃ||൧൦||
विपरीतास्त्वशुभाः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana chAyAprabhayorlAkShaNaM (11) · Śloka 11
തയോര്വിശേഷഃ-ഛായാ വര്ണമാക്രാമത്യാऽऽസന്ന ച ലക്ഷ്യതേ പഞ്ചംഭൂതാത്മികാ ച| പ്രഭാ തു വര്ണം പ്രകാശയതി വിപ്രകൃഷ്ടാല്ലക്ഷ്യതേ തേജഃപ്രഭവൈവ ച||൧൧||
तयोर्विशेषः-छाया वर्णमाक्रामत्याऽऽसन्न च लक्ष्यते पञ्चंभूतात्मिका च| प्रभा तु वर्णं प्रकाशयति विप्रकृष्टाल्लक्ष्यते तेजःप्रभवैव च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumArikA~a~adarshanaM riShTam (12) · Śloka 12
യസ്യ ദൃഷ്ടൌ പ്രതിച്ഛായാമയീ കുമാരികാ ന ദ്രുഷ്യതേ സ പരാസുഃ||൧൨||
यस्य दृष्टौ प्रतिच्छायामयी कुमारिका न द्रुष्यते स परासुः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana praticchAyAyAH riShTam (13) · Śloka 13
യസ്യാऽऽതപാദര്ശാദിഷ്വകസ്മാത് പ്രതിച്ഛായാ ഛിന്നാ ഭിന്നാ ഹീനാऽധികാऽऽകുലാ നഷ്ട ജിഹ്യാऽവാക്ശിരാ വിശിരാ ദ്വിശിരാ വിസ്തൃതാऽന്യഥാ വാ വികൃതാ വാ ദൃശ്യതേ||൧൩||
यस्याऽऽतपादर्शादिष्वकस्मात् प्रतिच्छाया छिन्ना भिन्ना हीनाऽधिकाऽऽकुला नष्ट जिह्याऽवाक्शिरा विशिरा द्विशिरा विस्तृताऽन्यथा वा विकृता वा दृश्यते||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAlATAdyAshrayaM riShTam (14) · Śloka 14
യസ്യ ലലാടം ന സ്വിദ്യതി||൧൪||
यस्य ललाटं न स्विद्यति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kesharomAshrayaM riShTam (15) · Śloka 15
യസ്യ കേശരോമാണ്യനഭ്യക്താന്യഭ്യതവദ് ദൃഷ്യന്തേ||൧൫||
यस्य केशरोमाण्यनभ्यक्तान्यभ्यतवद् दृष्यन्ते||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nayanAshrayANi riShTAni (16) · Śloka 16
നയനേ ചാതിപ്രവിഷ്ടേ നിര്ഗതേ വിസ്തൃതേ സംക്ഷിപ്തേ സംക്ഷിപ്ത- ഭൃണീ ജിഹ്യേ വിഷമേ വിഭ്രാന്തദര്ശനേ ഹീനദര്ശനേ നകുലാഭേ കപോതാഭേ അലാതവര്ണേ നീലാദിവികൃതവര്ണേ അതിചലേ സ്ത- ബ്ധസ്രസ്തേ പ്രസ്രുതേ അത്യുന്മിഷിതേ അതിനിമിഷിതേ ലുലിതപ- ക്ഷ്മണീ വാ|൧൬|
नयने चातिप्रविष्टे निर्गते विस्तृते संक्षिप्ते संक्षिप्त- भृणी जिह्ये विषमे विभ्रान्तदर्शने हीनदर्शने नकुलाभे कपोताभे अलातवर्णे नीलादिविकृतवर्णे अतिचले स्त- ब्धस्रस्ते प्रस्रुते अत्युन्मिषिते अतिनिमिषिते लुलितप- क्ष्मणी वा|१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsikAdyAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16
നാസികാ വാതവിവൃതാऽതിസംവൃതാ കുടിലാ സ്ഫുടിതാ പിട- കാചിതാ ശുഷ്കാ വാ സ ഗതായുഃ ൧|൧൬|
नासिका वातविवृताऽतिसंवृता कुटिला स्फुटिता पिट- काचिता शुष्का वा स गतायुः १|१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana oShThAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16
യസ്യാധോऽധരൌഷ്ഠോ യാത്യുത്തരൌഷ്ഠശ്ചോര്ധ്വമുഭൌ വാ പക്വ- ജമ്ബൂനീലൌ ൨|൧൬|
यस्याधोऽधरौष्ठो यात्युत्तरौष्ठश्चोर्ध्वमुभौ वा पक्व- जम्बूनीलौ २|१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16
ദന്താ വാതിരൂക്ഷാസ്താമ്രാഃ ശ്യാമാഃ പങ്കിതാഃ പുഷ്പിതാഃ സശ- ര്കരാ വാ സഹസാ വാ പതന്തി ൩||൧൬||
दन्ता वातिरूक्षास्ताम्राः श्यामाः पङ्किताः पुष्पिताः सश- र्करा वा सहसा वा पतन्ति ३||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jihvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
ജിഹ്വാ വാ ജിഹ്യാ സ്തബ്ധാ സുപ്താऽവലിപ്താ ഗുര്വീ ശ്യാവാ ശൂനാ ശുഷ്കാ വിസര്പിണീ കണ്ടകാചിതേവ വാ|൧|
जिह्वा वा जिह्या स्तब्धा सुप्ताऽवलिप्ता गुर्वी श्यावा शूना शुष्का विसर्पिणी कण्टकाचितेव वा|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gaNDalalATahanvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യ ഗണ്ഡലലാടഹനുബന്ധനാനി സ്ഥാനാച്ച്യുതാനീവ സ്ര- സ്താനി|൧|
यस्य गण्डललाटहनुबन्धनानि स्थानाच्च्युतानीव स्र- स्तानि|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirodharApRuShThagataM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യ ന ധത്തേ ശിരഃ ശിരോധരാം പൃഷ്ഠം വാ സ്വഭാരമ്|൧|
यस्य न धत्ते शिरः शिरोधरां पृष्ठं वा स्वभारम्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hanUgataM riShTam (1) · Śloka 1
ഹനൂ വാ പിണ്ഡമാസ്യസ്ഥമ്|൧|
हनू वा पिण्डमास्यस्थम्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana meDhravRuShaNAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യോത്സിക്തം മേഢ്രമതിനിസ്സൃതൌ വൃഷണാവതോ വിപര്യയോ വാ|൧|
यस्योत्सिक्तं मेढ्रमतिनिस्सृतौ वृषणावतो विपर्ययो वा|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യ മുത്രമത്യുഷ്ണമ്|൧|
यस्य मुत्रमत्युष्णम्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യ വിഷദോഷാദ്വിനാ ഖേഭ്യഃ സരോമകൂപേഭ്യോ രക്തം പ്രവര്ത്തതേ||൧||
यस्य विषदोषाद्विना खेभ्यः सरोमकूपेभ्यो रक्तं प्रवर्त्तते||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~ggalAghavagauravagataM riShTam (17) · Śloka 17
യസ്യാനിമിത്തമങ്ഗാന്യതിലധൂന്യതിഗുരൂണി വാ സ്യുഃ സ മുമൂര്ഷുഃ||൧൭||
यस्यानिमित्तमङ्गान्यतिलधून्यतिगुरूणि वा स्युः स मुमूर्षुः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svarAshritaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യൈകോऽനേകോ വാ സ്വരോ ഗദ്ഗദോ വ്യക്തഃ ക്ഷാമോ ദീനോ വാ സഹസാ ലക്ഷ്യതേ||൧||
यस्यैकोऽनेको वा स्वरो गद्गदो व्यक्तः क्षामो दीनो वा सहसा लक्ष्यते||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAggataM riShTam (2) · Śloka 2
യോ വാ വിവക്ഷുര്മുഹ്യതി| യസ്യ വാ വദതോ ഭൃശമുര്ധ്വമുരോ രൂജതി||൨||
यो वा विवक्षुर्मुह्यति| यस्य वा वदतो भृशमुर्ध्वमुरो रूजति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ucchvavAsagataM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യോച്ഛ്വാസോऽതിദീര്ഘോऽതിഹ്രസ്വഃ പൂതിഗന്ധിഃ സുഗന്ധിര്വാ|൧|
यस्योच्छ्वासोऽतिदीर्घोऽतिह्रस्वः पूतिगन्धिः सुगन्धिर्वा|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~gguligataM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യാങ്ഗുലയ ആയമ്യമാനാ ന സ്ഫുടേയുഃ|൧|
यस्याङ्गुलय आयम्यमाना न स्फुटेयुः|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svabhAvAtItashabdAshrayaM svabhAvAtItashabdAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യാന്യാന്യോऽപി ക്ഷുതഗതമൂത്രണാദിഷു സ്വഭാവാऽതീതഃ ശബ്ദഃ|൧|
यस्यान्यान्योऽपि क्षुतगतमूत्रणादिषु स्वभावाऽतीतः शब्दः|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gandhAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യേഷ്ടോऽനിഷ്ടോ വാ മാല്യഫലചന്ദനകുണപാദിഗന്ധോ ദേഹമുഖമലവ്രണവസ്ത്രാദിഷു|൧|
यस्येष्टोऽनिष्टो वा माल्यफलचन्दनकुणपादिगन्धो देहमुखमलव्रणवस्त्रादिषु|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yUkAmakShikAdisharIra- tyAgAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യ ശരീരം വൈരസ്യാത് സൌരസ്യാദ്വാऽത്യര്ഥം യൂകാമക്ഷി- കാദയസ്ത്യജന്തി ഭജന്തി വ|൧|
यस्य शरीरं वैरस्यात् सौरस्याद्वाऽत्यर्थं यूकामक्षि- कादयस्त्यजन्ति भजन्ति व|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UShmashaityAdigataM riShTam (1) · Śloka 1
യസ്യ സതതോഷ്മസ്വങ്ഗാവയവേഷു ശൈത്യം ശീതേഷു വ കുമുദോ- ത്പത്നാനുകാര്യമതിശൈത്യമതിസ്വേദോऽതിസ്തമ്ഭോ വിഗതമാംസ- ശോണിതേഷ്വിവ ച സ്രംസഃ||൧||
यस्य सततोष्मस्वङ्गावयवेषु शैत्यं शीतेषु व कुमुदो- त्पत्नानुकार्यमतिशैत्यमतिस्वेदोऽतिस्तम्भो विगतमांस- शोणितेष्विव च स्रंसः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharIragatamahAbhUtayogAtiyogAshrayaM riShTam (18) · Śloka 18
യസ്യ ച യോഗാऽതിയോഗോ വാ ശരീരേ യുഗപന്മഹാഭൂതാനാം ദൃശ്യതേ സര്വേ തേ കാലപക്വാ ഇതി||൧൮||
यस्य च योगाऽतियोगो वा शरीरे युगपन्महाभूतानां दृश्यते सर्वे ते कालपक्वा इति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaNmAsAyurbodhakaM riShTam (4) · Śloka 4
ഭവന്തി ചാത്ര- യസ്യാപുര്വാഃ സിരാലേഖാ ബാലേന്ദ്വാകൃതയോऽപി വാ| ലലാടേ ബസ്തിശീര്ഷേ വാ ഷണ്മാസാന്ന സ ജീവതി| പദ്മിനീപത്രവത്തോയം ശരീരേ യസ്യ ദേഹിനഃ| പ്ലവതേ പ്ലവമാനസ്യ ഷഷ്മാസസ്തസ്യ ജീവിതമ്||൪||
भवन्ति चात्र- यस्यापुर्वाः सिरालेखा बालेन्द्वाकृतयोऽपि वा| ललाटे बस्तिशीर्षे वा षण्मासान्न स जीवति| पद्मिनीपत्रवत्तोयं शरीरे यस्य देहिनः| प्लवते प्लवमानस्य षष्मासस्तस्य जीवितम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittAnmaraNasUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
ഹരിതാഭാഃ സിരാ യസ്യ രോമകൂപാശ്ച സംവൃതാഃ| സോऽമ്ലാഭിലാഷീ പുരുഷഃ പിത്താന്മരണമശ്നുതേ|൨|
हरिताभाः सिरा यस्य रोमकूपाश्च संवृताः| सोऽम्लाभिलाषी पुरुषः पित्तान्मरणमश्नुते|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAsAyurbodhakaM riShTam (2) · Śloka 2
യസ്യ ഗോമയചൂര്ണാഭം ചൂര്ണം മൂര്ധ്നി മുഖേऽപി വാ| സസ്നേഹം മൂര്ധ്നി ധൂമോ വാ മാസാന്തം തസ്യ ജീവിതമ്|൨|
यस्य गोमयचूर्णाभं चूर्णं मूर्ध्नि मुखेऽपि वा| सस्नेहं मूर्ध्नि धूमो वा मासान्तं तस्य जीवितम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaTtrirAtrAYuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
മൂര്ധ്നി ഭ്രുവോര്വാ കുര്വന്തി സീമന്താവര്തകാ നവാഃ| മൃത്യും സ്വസ്ഥസ്യ ഷഡ്രാത്രാത് ത്രിരാത്രാദാതുരസ്യ തു|൨|
मूर्ध्नि भ्रुवोर्वा कुर्वन्ति सीमन्तावर्तका नवाः| मृत्युं स्वस्थस्य षड्रात्रात् त्रिरात्रादातुरस्य तु|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakShAyuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
യസ്യ സ്നാതാനുലിപ്തസ്യ പുര്വം ശുഷ്യത്യുരോഭൃശമ്| ആര്ദ്രേഷു സര്വഗാത്രേഷു സോऽര്ധമാസം ന ജീവതി|൨|
यस्य स्नातानुलिप्तस्य पुर्वं शुष्यत्युरोभृशम्| आर्द्रेषु सर्वगात्रेषु सोऽर्धमासं न जीवति|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pretAtmatAsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
ഉരസ്യൂഷ്മാ ഭവേദ്യസ്യ ജഠരേ ചാऽതിശീതിതാ| ഭിന്നം പുരീഷം തൃഷ്ണാ ച യഥാ പ്രേതസ്തഥൈവ സഃ|൨|
उरस्यूष्मा भवेद्यस्य जठरे चाऽतिशीतिता| भिन्नं पुरीषं तृष्णा च यथा प्रेतस्तथैव सः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAsAyuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
മൂത്രം പുരീഷം നിഷ്ഠ്യൂതം ശുക്രം ചാപ്സു നിമജ്ജതി| നിഷ്ഠ്യൂതം ബഹുവര്ണം വാ യസ്യാ മാസാത്സ നശ്യതി|൨|
मूत्रं पुरीषं निष्ठ्यूतं शुक्रं चाप्सु निमज्जति| निष्ठ्यूतं बहुवर्णं वा यस्या मासात्स नश्यति|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svarabalavarNAdyAshrayaM riShTam (2) · Śloka 2
സ്വരസ്യ ദുര്ബലീഭാവണ് ഹാനിം വാ ബലവര്ണയോഃ| രോഗവൃദ്ധിമയുക്ത്യാ ച ദൃഷ്ട്വാ മരണമാദിശേത്||൨||
स्वरस्य दुर्बलीभावण् हानिं वा बलवर्णयोः| रोगवृद्धिमयुक्त्या च दृष्ट्वा मरणमादिशेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmamaraNabhAShaNAdyAshrayaM riShTam (19) · Śloka 19
അപസ്വരം ഭാഷമാണം പ്രാപ്തം മരണമാത്മനഃ| ശ്രോതാരം ചാസ്യ ശബ്ദസ്യ ദൂരതഃ പരിവര്ജയേത്||൧൯||
अपस्वरं भाषमाणं प्राप्तं मरणमात्मनः| श्रोतारं चास्य शब्दस्य दूरतः परिवर्जयेत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UrdhvashvAsAdIni riShTAni (2) · Śloka 2
ഊര്ധ്വശ്വാസം ഗതോഷ്മാണം ശൂലോപഹതവങ്ക്ഷണമ്| ശര്മ ചാനധിഗച്ഛന്തം ബുദ്ധിമാന് പരിവര്ജയേത്|൨|
ऊर्ध्वश्वासं गतोष्माणं शूलोपहतवङ्क्षणम्| शर्म चानधिगच्छन्तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shItapiTakAdIni riShTani (2) · Śloka 2
യോ ജാതഃ ശീതപിടകഃ ശീതാങ്ഗോ വാ വിദഹ്യതേ| ഉഷ്ണദ്വേഷീ ച ശീതാര്ത്തഃ സ പ്രേതാധിപഗോചരഃ||൨||
यो जातः शीतपिटकः शीताङ्गो वा विदह्यते| उष्णद्वेषी च शीतार्त्तः स प्रेताधिपगोचरः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNThagatarajjucchAyAsamAshrayaM riShTam (20-9) · Śloka 9
യസ്യ രജ്ജുരിവ ച്ഛായാ കണ്ഠേ സക്തോപലക്ഷ്യതേ| അവശ്യം കൃഷ്യതേ ജന്തുഃ സോऽചിരാദ്യമകിങ്കരൈഃ||൨൦|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതൌ അഷ്ടങ്ഗസംഗ്രഹ- സംഹിതായാം ശാരീരസ്ഥാനേ വികൃതാങ്ഗവിജ്ഞാനീയോ നാമ നവമോऽധ്യായഃ||൯||
यस्य रज्जुरिव च्छाया कण्ठे सक्तोपलक्ष्यते| अवश्यं कृष्यते जन्तुः सोऽचिराद्यमकिङ्करैः||२०|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टङ्गसंग्रह- संहितायां शारीरस्थाने विकृताङ्गविज्ञानीयो नाम नवमोऽध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon