10. vikr̥tēhāvijñānīyaḥ

Adhikarana atha vikRutehAvij~jAnIyo nAma dashamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ விகதேஹாவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

Adhikarana arundhatyAdyanavalokane riShTam (2) · Śloka 2

ஸந்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாஂ யோ ந பஶ்யத்யருந்ததீம்| த்ருவமாகாஶகங்காஂ வா ந ஸ பஶ்யதி தாஂ ஸமாம்|௨|

Adhikarana meghAdyabhAve~api tacchabdashravaNAdau riShTam (2) · Śloka 2

மேகதோயௌகநிர்கோஷவீணாப்ரணவவேணுஜாந்| ஶணோத்யந்யாஂஶ்ச யஃ ஶப்தாநஸதோ ந ஸதோऽபி வா||௨||

Adhikarana karNaniShpIDanasvarAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

நிஷ்பீட்ய கர்ணௌ ஶணுயாந்ந யோ துகதுகாஸ்வநம்|௧|

Adhikarana gandharasasparshaviparyyayAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

தத்வத்கந்தரஸஸ்பர்ஶாந் மந்யதே யோ விபர்ய்யயாத்|௧|

Adhikarana dIpagandhAdyAghrANAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

ஸர்வஶோ வா ந யோ யஶ்ச தீபகந்தஂ ந ஜிக்ரதி|௧|

Adhikarana rasAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

விதிநா யஸ்ய தோஷாய ஸ்வாஸ்த்யாயாவிதிநா ரஸாஃ|௧|

Adhikarana a~ggAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஃ பாஂஸுநேவ கீர்ணாங்கோ யோऽங்கே காதஂ ந வேத்தி வா||௧||

Adhikarana akasmAdatIndriyadarshanAdriShTam (2) · Śloka 2

அந்தரேண தபஸ்தீவ்ரஂ யோகஂ வா விதிபூர்வகம்| ஜாநாத்யதீந்த்ரியஂ யஶ்ச தேஷாஂ மரணமாதிஶேத்|௨|

Adhikarana jihvAmukhanetramUrdhAshrayaM riShTam (2) · Śloka 2

ஜிஹ்வா ஶ்யாவா முகஂ பூதிஸவ்யமக்ஷி நிமஜ்ஜதி| ககா வா மூர்த்நி லீயந்தே யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்||௨||

Adhikarana pAdagharShaNacyutAMsatvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

நிகஷந்நிவ யஃ பாதௌ ச்யுதாஂஸஃ பரிஸர்பதி|௧|

Adhikarana hitAnnasevAyAmapi balakShaye riShTam (1) · Śloka 1

ஹீயதே பலதஃ ஶரவத் யோऽந்நமஶ்நந் ஹிதஂ பஹு|௧|

Adhikarana viNmUtrAlpatvabAhulyAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யோऽல்பாஶீ பஹுவிண்மூத்ரோ பஹ்வாஶீ சால்பமுத்ரவிட்|௧|

Adhikarana alpannA~ashitve~api kaphapravRuddhau dIrghashvAse ca riShsTam (1) · Śloka 1

யோ வாऽல்பஶீ கபேநார்த்தோ தீர்கஂ ஶ்வாஸிதி சேஷ்டதே||௧||

Adhikarana shvAsaniHshvAsaspandAshrayaM riShTam (2) · Śloka 2

தீர்கமுச்ச்வஸ்ய யோ ஹ்ரஸ்வஂ நிஃஶ்வஸ்ய பரிதாம்யதி| ஹ்ரஸ்வஞ்ச யஃ ப்ரஶ்வஸிதி வ்யாவித்தஂ ஸ்பந்ததே பஶம்|௨|

Adhikarana prapANikAku~jcanapUrvakaM shirovikShepe riShTam (2) · Śloka 2

ஶிரோ விக்ஷிபதே கச்ச்ராத்யோऽஞ்சயித்வா ப்ரபாணிகௌ| யோ லலாடாத்ஸ்ருதஸ்வேதஃ ஶ்லதஸந்தாநபந்தநஃ||௨||

Adhikarana uttApyamAnasya mUrcchAyAM riShsTam (1) · Śloka 1

உத்தாப்யமாநஃ ஸம்முஹ்யேத்யோ பலீ துர்பலோऽபி வா|௧|

Adhikarana muhuH pAdaprasAraNAku~jcanapUrvaka muttAnasvApe riShTam (1) · Śloka 1

உத்தாந ஏவ ஸ்விபிதி யஃ பாதௌ விகரோதி ச|௧|

Adhikarana shyAnAsanAdyasadbastuji ghRukShAyAM riShTam (1) · Śloka 1

ஶயநாஸநகுட்யாதேர்யோऽஸதேவ ஜிகக்ஷதி|௧|

Adhikarana ahAsyahanauShThalehanAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

அஹாஸ்யஹாஸீ ஸம்முஹ்யந்யோ லேடி தஶநச்சதௌ|௧|

Adhikarana uttarauShThalehanapUrvakaM phUtkArAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

உத்தரோஷ்டஂ பரிலிஹந் பூத்காராஶ்ச கரோதி யஃ|௧|

Adhikarana kRuShNapItAdicchAyAbhirabhidravaNe riShTam (1) · Śloka 1

யமபித்ரவதி சாயா கஷ்ணா பீதாऽருணாபி வா||௧||

Adhikarana bhiShagbheShajAdidveShe riShTam (3) · Śloka 3

பிஷக்பேஷஜபாநாந்நகுருமித்ரத்விஷஶ்ச யே| வஶகாஃ ஸர்வ ஏவைதே விஜ்ஞேயாஃ ஸமவர்திநஃ||௩||

Adhikarana grIvAlalATahRudayeShu prasvede shaitye ca riShTam (4) · Śloka 4

க்ரீவாலலாடஹதயஂ யஸ்ய ஸ்வித்யதி ஶீதலம்| ஊஷ்ணோऽபரஃ ப்ரதேஶஶ்ச ஶரணஂ தஸ்ய தேவதாஃ||௪||

Adhikarana svalpaprakAshAdau riShTam (1) · Śloka 1

யோऽணுஜ்யோதிரநேகாக்ரோ துஶ்சாயோ துர்மநாஃ ஸதா|௧|

Adhikarana balibhugbhirbalInAmabhakShaNe riShTam (1) · Śloka 1

பலிஂ பலிபுஜோ யஸ்ய ப்ரணீதஂ நோபபுஞ்ஜதே||௧||

Adhikarana nirnimittaM medhAshobhAdilAbhe riShTam (2) · Śloka 2

நிர்நிமித்தஂ ச யோ மேதாஂ ஶோபமுபசயஂ ஶ்ரியம்| ப்ராப்நோத்யதோ வா விப்ரஂஶஂ ஸ ப்ராப்நோதி யமக்ஷயம்|௨|

Adhikarana prakRuteranyathAtve riShTam (2) · Śloka 2

குணதோஷமயீ யஸ்ய ஸ்வஸ்தஸ்ய வ்யாதிதஸ்ய வா| யாத்யந்யதாத்வஂ ப்ரகதிஃ ஷண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி|௨|

Adhikarana bhaktishIlAdInAmahetukaM nivRuttau riShTam (2) · Śloka 2

பக்திஃ ஶீலஂ ஸ்மதிஸ்த்யாகோ புத்திர்பலமஹேதுகம்| ஷடேதாநி நிவர்த்தந்தே ஷட்பிர்மாஸைர்மரிஷ்யதஃ||௨||

Adhikarana mattavadgatikampamohe riShTam (1) · Śloka 1

மத்தவத்கதிவாக்கம்பமோஹா மாஸாந்மரிஷ்யதஃ|௧|

Adhikarana keshalu~jcanAdau riShTam (1) · Śloka 1

நஶ்யத்யஜாநந் ஷடஹாத் கேஶலுஞ்சநவேதநாம்|௧|

Adhikarana kaNThAmayAdRute AhArasya kaNThAprApaNe riShTam (1) · Śloka 1

ந யாதி யஸ்ய சாஹாரஃ கண்டஂ கண்டாமயாததே|௧|

Adhikarana bhRutyAnAM prAtikUlye riShTam (1) · Śloka 1

ப்ரேஷ்யாஃ ப்ரதீபதாஂ யாந்தி ப்ரேதாகதிருதீர்ய்யதே|௧|

Adhikarana satataM nidrAyAmanidrAyAM vA riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய நித்ரா பவேந்நித்யா நைவ வா ந ஸ ஜீவதி||௧||

Adhikarana ashrubhirvaktrapUraNAdau riShTam (2) · Śloka 2

வக்த்ரமாபூऽர்யதேऽஶ்ரூணாஂ ஸ்வித்யதஶ்சரணௌ பஶம்| சக்ஷுஶ்சாகுலதாஂ யாதி யமராஜ்யஂ கமிஷ்யதஃ||௨||

Adhikarana manoramANAM pradveShe riShTam (5) · Śloka 5

யைஃ புரா ரமதே பாவைரேரதிஸ்தைர்ந ஜீவதி||௫||

Adhikarana pRuShTo~api bhiSha~gmumUrShormaraNaM na kathayenna cikitsecca (2) · Śloka 2

கதயேந்ந ச பஷ்டோऽபி துஃஶ்ரவஂ மரணஂ பிஷக்| கதாஸோர்பந்துமித்ராணாஂ ந சேச்சேத்தஂ சிகித்ஸிதும்||௨||

Adhikarana parAsorbhUtAnubandhAtkriyAvaiphalyam (6) · Śloka 6

யமதூதபிஶாசாத்யைர்யத் பராஸுருபாஸ்யதே க்நத்பிரௌஷதவீர்யாணி தஸ்மாத்தஂ பரிவர்ஜ்ஜயேத்||௬|| கதாஸோர்முமூர்ஷோர்பந்துப்யோ மித்ரேப்யஶ்ச பிஷங்மரணஂ ந கதயேத்| ந ச தஂ சிகித்ஸிதுமிச்சேத்| குதஶ்சிகித்ஸிதுஂ நேச்சேதித்யாऽऽஹ-யத்யஸ்மாத்பராஸுர்யமதூதாதிபிரௌஷதவீர்ய்யாணி க்நத்பிருபாஸ்யதே| அதஃ பரித்யஜேத்| அந்யதா வைத்யோ யஶஸா பரிஹீயதே| ததேவ த்ரடயதி||௬||

Adhikarana riShTAriShTavij~jAnIyaM carakamatam (7) · Śloka 7

அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ தஷ்டரிஷ்டஂ ச ஜீவிதம்| அரிஷ்டஂ ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ ந ச ரிஷ்டேऽப்யநைபுணாத்||௭||

Adhikarana riShTAriShTaj~jAne sushrutamatam (8) · Śloka 8

த்ருவஂ ஹி ரிஷ்டே மரணஂ ப்ராஹ்மணைஸ்தத் கிலாமலைஃ| ரஸாயநதபோதாநதத்பரைஶ்ச நிவார்ய்யதே||௮||

Adhikarana kRuShNAtreyamatena riShTAnAM dvaiviGyam (9) · Śloka 9

கஷ்ணாத்ரேயோ த்விதா ரிஷ்டஂ ஸ்திராஸ்திரவிபேததஃ| தோஷணாமபி பாஹுல்யாத்ரிஷ்டாபாஸஃ ஸமுத்பவேத்| தத்தோஷாணஂ ஶமே ஶம்யேத்ஸ்தாய்யவஶ்யஂ து மத்யவே||௯||

Adhikarana riShTavij~jAnaprayojanam (10-11) · Śloka 11

ஆயுர்வேதபலஂ கத்ஸ்நஂ யதாऽऽயுர்ஜ்ஞே ப்ரதிஷ்டிதம்| ரிஷ்டஜ்ஞாநாததஸ்தஸ்மாத் ஸர்வதைவ பவேத்பிஷக்||௧௦|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே விகதே விஜ்ஞாநீயோநாம தஶமோऽத்யாயஃ||௧௧||