Adhikarana athAnnasvarupavij~jAnIyo nAma saptamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋਨ੍ਨ੍ਸ੍ਵਰੁਪਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातोऽन्न्स्वरुपविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माऽहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (1) SUkadhAnyavargaH,SAliBedAH teShAM sAmAnyaguNAshca (2) · Śloka 2
ਰਕ੍ਤੋ ਮਹਾਨੂ ਸਕਲਮਸ੍ਤੂਰ੍ਣਕਃ ਸ਼ਕੁਨਾਹਤਃ| ਸ਼ਾਰਾਮੁਖ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਸ਼ੂਕੋ ਲੋਘ੍ਰਸ਼ੂਕਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਕਃ| ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਃ ਪ੍ਰਮੋਦੋ ਗੌਰਸ਼ਾਰਿਵੌ| ਕਞ੍ਚਨੋ ਮਹਿਸਃ ਸ਼ੂਕੋ ਦੂਸਕਃ ਕੁਸੁਮਾਣ੍ਡਕਃ| ਲਾਙ੍ਗਲਾ ਲੋਹਵਾਲਾਖ਼੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਦਮਾਃ ਸ਼ੀਤਭੀਰੁਕਾਃ| ਪਤਙ੍ਗਾਸ੍ਤਪਨੀਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਾਲਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ| ਸ੍ਵਾਦੁਪਾਕਰਸਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਵਸ੍ਯਾ ਬਦ੍ਧਾਲ੍ਪਵਰ੍ਚਸਃ| ਕਸਾਯਾਨੁਰਸਾਃ ਪਥ੍ਯਾ ਲਗ਼ਵੋ ਮੂਤ੍ਰਲਾ ਹਿਮਾਃ||੨||
रक्तो महानू सकलमस्तूर्णकः शकुनाहृतः| शारामुख़ो दीर्घशूको लोघ्रशूकः सुगन्धिकः| पुण्ड्रः पाण्डुः पुण्डरीकः प्रमोदो गौरशारिवौ| कञ्चनो महिषः शूको दूषकः कुसुमाण्डकः| लाङ्गला लोहवालाख़्याः कर्दमाः शीतभीरुकाः| पतङ्गास्तपनीयाश्च ये चान्ये शालयः शुभाः| स्वादुपाकरसाः स्निग्धा वृष्या बद्धाल्पवर्चसः| कषायानुरसाः पथ्या लग़वो मूत्रला हिमाः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUkajeshu raktashAlyAdInAM yathottaramavaratvam (3) · Śloka 3
ਸ਼ੂਕਜੇਸੁ ਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਣਾਤ੍ਰਿਦੋਸਹਾ| ਮਹਾਂਸ੍ਤਂ ਚਾਨੁ ਕਲਮਸ੍ਤਂ ਚਾਪ੍ਯਨੁ ਤਤਃ ਪਰੇ||੩||
शूकजेषु वरस्तत्र रक्तस्तृष्णात्रिदोषहा| महांस्तं चानु कलमस्तं चाप्यनु ततः परे||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavakAdInAM yathApUrvamavaratvam (4) · Śloka 4
ਯਵਕਾ ਹਾਯਨਃ ਪਾਂਸੁਵਾਪ੍ਯਨੈਸਧਕਾਦਯਃ| ਸ੍ਵਾਦੂਸ੍ਣਾ ਗੁਰਵਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਪਾਕੇਮ੍ਲਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਲਾਃ| ਸਸ੍ਟਮੂਤ੍ਰਪੁਰਿਸਾਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ||੪||
यवका हायनः पांसुवाप्यनैषधकादयः| स्वादूष्णा गुरवः स्निग्धाः पाकेऽम्लाः श्लेष्मपित्तलाः| सृष्टमूत्रपुरिषाश्च पूर्वं पूर्वं च निन्दिताः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vrIhiShu ShaShTikasya shraiShThyam (5) · Śloka 5
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਗ੍ਰਾਹਿ ਲਘੁਃ ਸ੍ਵਾਦੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਘ੍ਨਃ ਸ੍ਥਿਰੋ ਹਿਮਃ| ਸਸ੍ਟਿਕੋ ਵ੍ਰੀਹਿਸੁ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠੋ ਗੌਰਸ਼੍ਚਾਸਿਤਗੌਰਤਃ||੫||
स्निग्धो ग्राहि लघुः स्वादुस्त्रिदोषघ्नः स्थिरो हिमः| षष्टिको व्रीहिषु श्रेष्ठो गौरश्चासितगौरतः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAvrIhyAdInAM ShaShTikAt hInaguNatvam (6) · Śloka 6
ਤਤਃ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਮਹਾਵ੍ਰੀਹਿਕਸ੍ਣਵ੍ਰੀਹਿਜਤੂਮੁਖਾਃ| ਕੁਕ੍ਕਟਾਣ੍ਡਕਲਾਬਾਕ੍ਸਪਾਰਾਵਤਕਸੂਕਰਾਃ| ਵਰਕੋਦ੍ਦਾਲਕੋਜ੍ਜਾਲਚੀਨਸ਼ਾਰਦਦਰ੍ਦੁਰਾਃ| ਗਨ੍ਧਨਾਃ ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਗੁਣੈਰਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰਾਃ ਸ੍ਮਤਾਃ||੬||
ततः क्रमान्महाव्रीहिकृष्णव्रीहिजतूमुखाः| कुक्कटाण्डकलाबाक्षपारावतकसूकराः| वरकोद्दालकोज्जालचीनशारददर्दुराः| गन्धनाः कुरुविन्दाश्च गुणैरल्पान्तराः स्मृताः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana itaravrIhiguNAH (7) · Śloka 7
ਸ੍ਵਾਦੁਰਮ੍ਲਵਿਪਾਕੋਨ੍ਯੋ ਵ੍ਰੀਹਿਃ ਪਿਤ੍ਤਕਰੋ ਗੁਰੁਃ||੭||
स्वादुरम्लविपाकोऽन्यो व्रीहिः पित्तकरो गुरुः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pATalavrIhiguNAH (8) · Śloka 8
ਬਹੁਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸੋਸ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਦੋਸਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਪਾਟਲਃ||੮||
बहुमूत्रपुरीषोष्मा त्रिदोषस्त्वेव पाटलः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ka~ggvAditRuNadhAnyAnAM sAmAnyaguNAH ka~ggvAdInAM visheShaguNAH (9) · Śloka 9
ਕਙ੍ਗੁਕੋਦ੍ਰਵਜੂਰ੍ਣਾਹ੍ਵਗਦੀਵਰੁਣਪਾਦਿਕਾਃ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਤੋਯਸ਼੍ਯਾਮਾਕਹਸ੍ਤਿਸ਼੍ਯਾਮਾਕਸ਼ਿਲ੍ਬਿਕਾਃ| ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਦ੍ਦਾਲਨੀਵਾਰਵਰੂਕਬਰਕੋਤ੍ਕਟਾਃ| ਮਧੂਲਿਕਾਨ੍ਤਨਿਰ੍ਗਣ੍ਡੀਵੇਣੁਪਰ੍ਣੀਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਾਃ| ਗਵੇਧੁਕਾਣ੍ਡਲੌਹਿਤ੍ਯਤੋਯਪਰ੍ਣੀਮੁਕੁਨ੍ਦਰਾਃ| ਕਫਪਿਤ੍ਤਹਰਾ ਰੂਕ੍ਸਃ ਕਸਾਯਮਧੁਰਾ ਹਿਮਾਃ| ਵਾਤਲਾ ਬਦ੍ਧਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਾ ਲਘਵੋ ਲੇਖਨਾਤ੍ਮਕਾਃ| ਭਗ੍ਨਸਨ੍ਧਾਨਕਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਰ੍ਬਂਹਣੀ ਗੁਰੁਃ| ਕੋਰਦੂਸਃ ਪਰਂ ਗ੍ਰਾਹਿ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼ੀਤੋ ਵਿਸਾਪਹਃ| ਉਦ੍ਦਾਲਕਸ੍ਤੁ ਵੀਰ੍ਯੋਸ੍ਣੋ ਨੀਵਾਰਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਰ੍ਧਨਃ| ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਵਸ੍ਯਾ ਮਧੂਲਿਕਾ||੯||
कङ्गुकोद्रवजूर्णाह्वगदीवरुणपादिकाः| श्यामाकतोयश्यामाकहस्तिश्यामाकशिल्बिकाः| शिशिरोद्दालनीवारवरूकबरकोत्कटाः| मधूलिकान्तनिर्गण्डीवेणुपर्णीप्रशान्तिकाः| गवेधुकाण्डलौहित्यतोयपर्णीमुकुन्दराः| कफपित्तहरा रूक्षः कषायमधुरा हिमाः| वातला बद्धविण्मूत्रा लघवो लेखनात्मकाः| भग्नसन्धानकृत्तत्र प्रियङ्गुर्बृंहणी गुरुः| कोरदूषः परं ग्राहि स्पर्शे शीतो विषापहः| उद्दालकस्तु वीर्योष्णो नीवारः श्लेष्मवर्धनः| शीतवीर्या विशेषेण स्निग्धा वृष्या मधूलिका||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavAdInAM guNAH (10) · Śloka 10
ਰੂਕ੍ਸਃ ਸ਼ੀਤੋ ਗੁਰੁਃਸ੍ਵਾਦੁਃ ਸਰੋ ਵਿਡ੍ਵਾਤਕਦ੍ਯਵਃ| ਵਸ੍ਯਃ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਕਰੋ ਮੂਤ੍ਰਮੇਦਃਪਿਤ੍ਤਕਫਾਞ੍ਜਯੇਤ੍| ਪੀਨਸਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸੋਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਕਣ੍ਠਤ੍ਵਗਾਮਯਾਨ੍| ਗੁਣੈਰ੍ਨ੍ਯੂਨਤਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਯਵਾਦਨੁ ਯਵਾਹ੍ਵਯਾਃ| ਉਸ੍ਣਾਃ ਸਰਾ ਵੇਣੁਯਵਾਃ ਕਸਾਯਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਲਾਃ||੧੦||
रूक्षः शीतो गुरुःस्वादुः सरो विड्वातकृद्यवः| वृष्यः स्थैर्यकरो मूत्रमेदःपित्तकफाञ्जयेत्| पीनसश्वासकासोरुस्तम्भकण्ठत्वगामयान्| गुणैर्न्यूनतरा ज्ञेया यवादनु यवाह्वयाः| उष्णाः सरा वेणुयवाः कषाया वातपित्तलाः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana godhUmaguNAH (11) · Śloka 11
ਵਸ੍ਯਃ ਸ਼ੀਤੋ ਗੁਰੂਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਜੀਵਨੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਾ| ਸਨ੍ਧਾਨਕਾਰਿ ਮਧੁਰੋ ਗੋਧੂਮਃ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਕਤ੍ਸਰਃ| ਪਥ੍ਯਾ ਨਨ੍ਦੀਸੁਖੀ ਸ਼ੀਤਾ ਕਸਾਯਾ ਮਧੁਰਾ ਲਘੁਃ||੧੧||
वृष्यः शीतो गुरूः स्निग्धो जीवनो वातपित्तहा| सन्धानकारि मधुरो गोधूमः स्थैर्यकृत्सरः| पथ्या नन्दीसुखी शीता कषाया मधुरा लघुः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (2) shimbidhAnyavargaH shimbIparicayasteShAM sAmAnyaguNAshca (12) · Śloka 12
ਸ਼ਿਮ੍ਬਿਜਾ ਮੁਦ੍ਗਮਙ੍ਗਲ੍ਯਵਨਮੁਦ੍ਗਮਕੁਸ੍ਠਕਾਃ| ਮਸੂਰਕਫਲਾਢਕ੍ਯਸ਼੍ਚਣਕਾਸ਼੍ਚ ਪਥਗ੍ਵਿਧਾਃ| ਕਸਾਯਸ੍ਵਾਦੁਲਘਵੋ ਵਿਬਨ੍ਧਾਧ੍ਮਾਨਕਾਰਿਣਃ| ਰੂਕ੍ਸਾ ਬਦ੍ਧਮਲਾਃ ਸ਼ੀਤਾ ਵਿਪਾਕੇ ਕਟੁਕਾ ਹਿਤਾਃ| ਪਿਤ੍ਤਾਸਕ੍ਕਫਮੇਦਸ੍ਸੁ ਸੂਪਾਲੇਪਾਦਿਯੋਜਨਾਤ੍||੧੨||
शिम्बिजा मुद्गमङ्गल्यवनमुद्गमकुष्ठकाः| मसूरकफलाढक्यश्चणकाश्च पृथग्विधाः| कषायस्वादुलघवो विबन्धाध्मानकारिणः| रूक्षा बद्धमलाः शीता विपाके कटुका हिताः| पित्तासृक्कफमेदस्सु सूपालेपादियोजनात्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mudgaguNAH (13) · Śloka 13
ਸੂਪ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਾ ਮੁਦ੍ਗਾ ਲਘੀਯਾਂਸੋਲ੍ਪਮਾਰੁਤਾਃ| ਹਰਿਤਾਸ੍ਤੇਸ੍ਵਪਿਵਰਾ.....................||੧੩||
सूप्यानामुत्तमा मुद्गा लघीयांसोऽल्पमारुताः| हरितास्तेष्वपिवरा.....................||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana makuShThamasuraguNAH (14) · Śloka 14
........................ਂਅਕੁਸ੍ਠਾਃ ਕ੍ਰਿਮਿਕਾਰਿਣਃ| ਵਰ੍ਣ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਲੇਪਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮਸੂਰਾ ਗ੍ਰਾਹਿਣੋ ਭਸ਼ਮ੍||੧੪||
........................ंअकुष्ठाः क्रिमिकारिणः| वर्ण्याः परं प्रलेपाद्यैर्मसूरा ग्राहिणो भृशम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjamAShaguNAH (15) · Śloka 15
ਰਾਜਮਾਸੋ ਗੁਰੁਰ੍ਭੂਰਿਸ਼ਕਦ੍ਰੂਕ੍ਸੋਤਿਵਾਤਃ||੧੫||
राजमाषो गुरुर्भूरिशकृद्रूक्षोऽतिवातः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulatthaguNAH (16) · Śloka 16
ਕਸਾਯਸ੍ਵਾਦੁਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਾ ਕੁਲਤ੍ਥਾ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਲਾਃ| ਪੀਨਸਾਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਰ੍ਸ਼ੋਹਿਧ੍ਮਾਨਾਹਕਫਾਨਿਲਾਨ੍| ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਦਸ੍ਟਿਂ ਸ਼ੋਫਂ ਤਥੋਦਰਮ੍| ਗ੍ਰਾਹਿਣੋ ਲਘਵਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾ ਵਿਪਾਕੇਮ੍ਲਾ ਵਿਦਾਹਿਨਃ||੧੬||
कषायस्वादुरूक्षोष्णा कुलत्था रक्तपित्तलाः| पीनसाश्वासकासार्शोहिध्मानाहकफानिलान्| घ्नन्ति शुक्राश्मरीं शुक्रं दृष्टिं शोफं तथोदरम्| ग्राहिणो लघवस्तीक्ष्णा विपाकेऽम्ला विदाहिनः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niShpAvaguNAH (17) · Śloka 17
ਨਿਸ੍ਪਾਵਸ੍ਤੁ ਸਰੋ ਰੂਕ੍ਸਃ ਕਸਾਯਮਧੁਰੋ ਗੁਰੁਃ| ਪਾਕੇਮ੍ਲੋ ਵਾਤਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭੀ ਸ੍ਤਨ੍ਯਮੂਤ੍ਰਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਕਤ੍| ਉਸ੍ਣੋ ਵਿਦਾਹੀ ਦਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਰਕਫਸ਼ੋਫਵਿਸਾਪਹਃ||੧੭||
निष्पावस्तु सरो रूक्षः कषायमधुरो गुरुः| पाकेऽम्लो वातविष्टम्भी स्तन्यमूत्रास्रपित्तकृत्| उष्णो विदाही दृक्शुक्रकफशोफविषापहः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShaguNAH (18) · Śloka 18
ਮਾਸਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਬਲਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਮਲਪਿਤ੍ਤਕਰਃ ਸਰਃ| ਗੁਰੁਸ੍ਣੋਨਿਲਹਾ ਸ੍ਵਾਦੁਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਰੇਕਕਤ੍||੧੮||
माषः स्निग्धो बलश्लेष्ममलपित्तकरः सरः| गुरुष्णोऽनिलहा स्वादुः शुक्रवृद्धिर्विरेककृत्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAkANDolAtmaguptayorguNAH (19) · Śloka 19
ਫਲਾਨਿ ਗੁਣਵਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਕਾਣ੍ਡੋਲਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਯੋਃ||੧੯||
फलानि गुणवद्विद्यात् काकाण्डोलात्मगुप्तयोः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuSAmrashimbiguNAH (20) · Śloka 20
ਕੁਸ਼ਾਮ੍ਰਸ਼ਿਮ੍ਬੀ ਮਧੁਰਾ ਵਾਤਾਪਿਤ੍ਤਹਰਾ ਹਿਮਾ||੨੦||
कुशाम्रशिम्बी मधुरा वातापित्तहरा हिमा||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anuktaSimbidhAnyAnAM sAmAnyaguNAH (21) · Śloka 21
ਮਧੁਰਾਃ ਸ਼ੀਤਲਾ ਗੁਰ੍ਵ੍ਯੋ ਬਲਘ੍ਨ੍ਯੋ ਰੂਕ੍ਸਣਾਤ੍ਮਿਕਾਃ| ਸ੍ਨੇਹਾਢ੍ਯਾ ਬਲਿਭਿਰ੍ਭੋਜ੍ਯਾ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ਼ਿਮ੍ਬਿਜਾਤਯਃ||੨੧||
मधुराः शीतला गुर्व्यो बलघ्न्यो रूक्षणात्मिकाः| स्नेहाढ्या बलिभिर्भोज्या विविधाः शिम्बिजातयः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilaguNAH (22) · Śloka 22
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਤਿਕ੍ਤਕਟੁਕਃ ਕਸਾਯਮਧੁਰਸ੍ਤਿਲਃ| ਮੇਧ੍ਯਃ ਕੇਸ਼੍ਯੋ ਗੁਰੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼ੀਤੋਨਿਲਾਪਹਃ| ਅਲ੍ਪਮੂਤ੍ਰਃ ਕਟੁਃ ਪਾਕੇ ਮੇਧਾਗ੍ਨਿਕਫਪਿਤ੍ਤਕਤ੍| ਕਸ੍ਣਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਤਮਨੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਤਮਨੁ ਚਾਰੁਣਃ||੨੨||
स्निग्धोष्णतिक्तकटुकः कषायमधुरस्तिलः| मेध्यः केश्यो गुरुर्वर्ण्यः स्पर्शशीतोऽनिलापहः| अल्पमूत्रः कटुः पाके मेधाग्निकफपित्तकृत्| कृष्णः प्रशस्तस्तमनु शुक्लस्तमनु चारुणः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atasIguNAH (23) · Śloka 23
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਮਾ ਸ੍ਵਾਦੁਤਿਕ੍ਤੋਸ੍ਣਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤਕਰੀ ਗੁਰੁਃ| ਦਕ੍ਛੁਕ੍ਰਹਤ੍ਕਟੁਃ ਪਾਕੇ.....................||੨੩||
स्निग्धोमा स्वादुतिक्तोष्णा कफपित्तकरी गुरुः| दृक्छुक्रहृत्कटुः पाके.....................||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kusumBabIjaguNAH (24) · Śloka 24
.......................ਤਦ੍ਵਦ੍ਬੀਜਂ ਕੁਸੁਮ੍ਭਜਮ੍||੨੪||
.......................तद्वद्बीजं कुसुम्भजम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShayavakayoravaratvaM shimbishUka- dhAnyorvarAvaratvam (25) · Śloka 25
ਮਾਸੋਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਵਰੋ ਯਵਕਃ ਸ਼ੂਕਜੇਸੁ ਚ||੨੫||
माषोऽत्र सर्वेष्ववरो यवकः शूकजेषु च||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navapurANAdidhAnyaguNAHsUpyasya laghutvAva (26) · Śloka 26
ਨਵਂ ਧਾਨ੍ਯਮਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿ ਸੇਕ੍ਯਂ ਕੇਦਾਰਜਂ ਚ ਯਤ੍| ਲਘੁ ਵਰ੍ਸੋਸਿਤਂ ਦਗ੍ਧਭੂਮਿਜਂ ਸ੍ਥਲਸਮ੍ਭਮ੍| ਸ਼ੀਘ੍ਰਜਨ੍ਮ ਤਥਾ ਸੂਪ੍ਯਂ ਨਿਸ੍ਤੁਸਂ ਯੁਕ੍ਤਿਭਰ੍ਜਿਤਮ੍||੨੬||
नवं धान्यमभिष्यन्दि सेक्यं केदारजं च यत्| लघु वर्षोषितं दग्धभूमिजं स्थलसम्भम्| शीघ्रजन्म तथा सूप्यं निस्तुषं युक्तिभर्जितम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (3) kRutAnnavargaH maNDapeyAdInAM yathApUrva lAghavam| (27) · Śloka 27
ਮਣ੍ਡਪੇਯਾਵਿਲੇਪੀਨਾਮੋਦਨਸ੍ਯ ਚ ਲਾਘਵਮ੍| ਯਥਾਪੂਰ੍ਵ............................||੨੭||
मण्डपेयाविलेपीनामोदनस्य च लाघवम्| यथापूर्व............................||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDaguNAH (28) · Śloka 28
.................ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਣ੍ਡੋ ਵਾਤਾਨੁਲੋਮਨਃ| ਤਙ੍ਗਾਨਿਦੋਸਸ਼ੇਸਘ੍ਨਃ ਪਾਚਨੋ ਧਾਤੁਸਾਮ੍ਯਕਤ੍| ਸ੍ਰੋਤੋਮਾਰ੍ਦਵਕਤ੍ਸ੍ਵੇਦੀ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਯਤਿ ਚਾਨਲਮ੍||੨੮||
.................शिवस्तत्र मण्डो वातानुलोमनः| तृङ्गानिदोषशेषघ्नः पाचनो धातुसाम्यकृत्| स्रोतोमार्दवकृत्स्वेदी सन्धुक्षयति चानलम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyAguNAH (29) · Śloka 29
ਕ੍ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਣਾਗ੍ਲਾਨਿਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਕੁਕ੍ਸਿਰੋਗਜ੍ਵਰਾਪਹਾ| ਮਲਾਨੁਲੋਮਿਨੀ ਪਥ੍ਯਾ ਪੇਯਾ ਦੀਪਨਪਾਚਨੀ||੨੯||
क्षुत्तृष्णाग्लानिदौर्बल्यकुक्षिरोगज्वरापहा| मलानुलोमिनी पथ्या पेया दीपनपाचनी||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vilepIguNAH (30) · Śloka 30
ਵਿਲੇਪੀ ਗ੍ਰਾਹਿਣੀ ਹਦ੍ਯਾ ਤਸ੍ਣਾਘ੍ਨੀ ਦੀਪਨੀ ਹਿਤਾ| ਵ੍ਰਣਾਕ੍ਸਿਰੋਗਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਨੇਹਪਾਯਿਨਾਮ੍||੩੦||
विलेपी ग्राहिणी हृद्या तृष्णाघ्नी दीपनी हिता| व्रणाक्षिरोगसंशुद्धदुर्बलस्नेहपायिनाम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana odanasya gurulAghavam (31) · Śloka 31
ਸੁਧੌਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰੁਤਃ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋਸ੍ਮਾ ਚੌਦਨੋ ਲਘੁਃ| ਯਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨੇਯੌਸਧਕ੍ਵਾਥਸਾਧਿਤੋ ਭਸ੍ਟਤਣ੍ਡੁਲਃ| ਵਿਪਰੀਤੋ ਗੁਰੁਃ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਧਿਤਃ||੩੧||
सुधौतः प्रस्रुतः स्विन्नस्त्यक्तोष्मा चौदनो लघुः| यश्चाग्नेयौषधक्वाथसाधितो भृष्टतण्डुलः| विपरीतो गुरुः क्षीरमांसाद्यैर्यश्च साधितः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dravyakriyAdibhiH kRutAnnasya gurulAghavaM peyAdInAM guNAH (32) · Śloka 32
ਇਤਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਮਾਨਾਦ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਵਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੩੨||
इति द्रव्यक्रियायोगमानाद्यैः सर्वमादिशेत्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsaraguNAH (33) · Śloka 33
ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਯਾਧਿਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਾਂਕ੍ਸਿਣਾਮ੍| ਕਸ਼ਕ੍ਸਾਮਤੋਰਸ੍ਕਕ੍ਸੀਣਧਾਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੌਜਸਾਮ੍| ਦਸ੍ਟਿਸ਼੍ਰਵਣਵਹਨ੍ਯਾਯੁਰ੍ਬਲਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍| ਭਗ੍ਨਵਿਸ਼੍ਲਿਸ੍ਟਸਂਧੀਨਾ ਵ੍ਰਣਿਨਾਂ ਵਾਤਰੋਗਿਣਾਮ੍| ਹਦ੍ਯਃ ਪਥ੍ਯਂਃ ਪਰਂ ਵਸ੍ਯੋ ਬਂਹਣਃ ਪ੍ਰੀਣਨੋ ਰਸਃ||੩੩||
शुष्यतां व्याधिमुक्तानां शुद्धानां शुद्धिकांक्षिणाम्| कृशक्षामतोरस्कक्षीणधात्विन्द्रियौजसाम्| दृष्टिश्रवणवहन्यायुर्बलवर्णस्वरार्थिनाम्| भग्नविश्लिष्टसंधीना व्रणिनां वातरोगिणाम्| हृद्यः पथ्यंः परं वृष्यो बृंहणः प्रीणनो रसः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maudgarasaguNAH (34) · Śloka 34
ਮੌਦ੍ਗਸ੍ਤੁ ਪਥ੍ਯਃ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਵ੍ਰਣਕਣ੍ਠਾਕ੍ਸਿਰੋਗਿਣਾਮ੍||੩੪||
मौद्गस्तु पथ्यः संशुद्धव्रणकण्ठाक्षिरोगिणाम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaulattharasaguNAH (35) · Śloka 35
ਵਾਤਾਨੁਲੋਮੀ ਕੌਲਤ੍ਥੋ ਗੁਲ੍ਮਤੂਨਿਪ੍ਰਤੂਨਿਜਿਤ੍||੩੫||
वातानुलोमी कौलत्थो गुल्मतूनिप्रतूनिजित्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShasUpaguNAH (36) · Śloka 36
ਪ੍ਰਭੂਤਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਮਲੋ ਮਾਸਸੂਪਃ ਪਰਂ ਸ੍ਮਤਃ||੩੬||
प्रभूताभ्यन्तरमलो माषसूपः परं स्मृतः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana khalakAmbalikaguNAH (37) · Śloka 37
ਖਲਕਾਮ੍ਬਲਿਕੌ ਹਦ੍ਯੌ ਚ੍ਛੇਦਿਨੌ ਸ੍ਵੌਸਧਾਨੁਗੌ||੩੭||
खलकाम्बलिकौ हृद्यौ च्छेदिनौ स्वौषधानुगौ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasayUShakhalAnAM lakShaNAni (38) · Śloka 38
ਪਿਸ਼ਿਤੇਨ ਰਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੂਸੋ ਧਾਨ੍ਯੈਃ ਖਲਃ ਫਲੈਃ||੩੮||
पिशितेन रसस्तत्र यूषो धान्यैः खलः फलैः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmbalikalakShaNam (39) · Śloka 39
ਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਤਿਲਕਲ੍ਕਾਮ੍ਲਪ੍ਰਾਯਃ ਕਾਮ੍ਬਲਿਕਃ ਸ੍ਮਤਃ||੩੯||
मूलैश्च तिलकल्काम्लप्रायः काम्बलिकः स्मृतः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsarasAdInAM kRutAkRutalakShaNam (40) · Śloka 40
ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਕਤਾਕਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਯੁਤਵਰ੍ਜਿਤਾਃ||੪੦||
ज्ञेयाः कृताकृतास्ते तु स्नेहादियुतवर्जिताः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dakalAvaNikalakShaNam (41) · Śloka 41
ਅਲ੍ਪਮਾਂਸਾਦਯਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਦਕਲਾਵਣਿਕਾਃ ਸ੍ਮਤਾਃ||੪੧||
अल्पमांसादयः स्वच्छा दकलावणिकाः स्मृताः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yUShAdInAmuttarottaraM gurutvam (42) · Śloka 42
ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯੂਸੇ ਰਸੇ ਸੂਪੇ ਸ਼ਾਕੇ ਚੈਵੋਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਗੌਰਵਂ ਤਨੁਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾਮ੍ਲਸ੍ਵਾਦੁਸ੍ਵੇਸੁ ਪਥਕ੍ ਤਥਾ||੪੨||
विद्याद्यूषे रसे सूपे शाके चैवोत्तरोत्तरम्| गौरवं तनुसान्द्राम्लस्वादुष्वेषु पृथक् तथा||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilapiNyAkavikRutyAdInAM guNAH (43) · Śloka 43
ਤਿਲਪਿਣ੍ਯਾਕਵਿਕਤਿਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਸ਼ਾਕਂ ਵਿਰੂਢਕਮ੍| ਚਾਣ੍ਡਾਕੀਵਟਕਂ ਦਗ੍ਘ੍ਨਂ ਦੋਸਲਂ ਗ੍ਲਪਨਂ ਗੁਰੁ||੪੩||
तिलपिण्याकविकृतिः शुष्कशाकं विरूढकम्| चाण्डाकीवटकं दृग्घ्नं दोषलं ग्लपनं गुरु||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parpaTakShAraparpaTayorguNAH (44) · Śloka 44
ਪਰ੍ਪਟਾ ਲਘਵੋ ਰੂਚ੍ਯਾ ਲਘੀਯਾਨ੍ ਕ੍ਸਾਰਪਰ੍ਪਟਃ||੪੪||
पर्पटा लघवो रूच्या लघीयान् क्षारपर्पटः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAgaShADavayoguNAH (45) · Śloka 45
ਹਦ੍ਯਾ ਵਸ੍ਯਾ ਰੁਚਿਕਰਾ ਗੁਰਵੋ ਰਾਗਸਾਡਵਾਃ| ਪ੍ਰੀਣਨਾ ਭ੍ਰਮਤਟ੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਮਦਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਸ਼੍ਰਮਚ੍ਛਿਦਃ||੪੫||
हृद्या वृष्या रुचिकरा गुरवो रागषाडवाः| प्रीणना भ्रमतृट्च्छर्दिमदमूर्च्छाश्रमच्छिदः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana manthaguNAH rasAlAguNAH (47) · Śloka 47
ਤਟ੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਸ਼੍ਰਮਨੁਨ੍ਮਨ੍ਥਃ ਸ਼ੀਤਃ ਸਦ੍ਯੋਬਲਪ੍ਰਦਃ| ਪ੍ਰਮੇਹਕ੍ਸਯਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਨ ਚ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਨ੍ਥਪਾਯਿਨਃ||੪੬|| ਰਸਾਲਾ ਬਂਹਣੀ ਵਸ੍ਯਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਬਲ੍ਯਾ ਰੁਚਿਪ੍ਰਦਾ||੪੭||
तृट्च्छर्दिश्रमनुन्मन्थः शीतः सद्योबलप्रदः| प्रमेहक्षयकुष्ठानि न च स्युर्मन्थपायिनः||४६|| रसाला बृंहणी वृष्या स्निग्धा बल्या रुचिप्रदा||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnakaguNAH (48) · Śloka 48
ਸ਼੍ਰਮਕ੍ਸੁਤ੍ਤਟ੍ਕ੍ਲਮਹਰਂ ਪਾਨਕਂ ਪ੍ਰੀਣਨਂ ਗੁਰੁ| ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਿ ਮੂਤ੍ਰਲਂ ਹਦ੍ਯਂ ਯਥਾਦ੍ਰਵ੍ਯਗੁਣਂ ਚ ਤਤ੍||੪੮||
श्रमक्षुत्तृट्क्लमहरं पानकं प्रीणनं गुरु| विष्टम्भि मूत्रलं हृद्यं यथाद्रव्यगुणं च तत्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAjAguNAH (49) · Śloka 49
ਲਾਜਾਸ੍ਤਟੂਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਤੀਸਾਰਮੇਹਮੇਦਃਕਫਚ੍ਛਿਦਃ| ਕਾਸਪਿਤ੍ਤੋਪਸ਼ਮਨਾ ਦੀਪਨਾ ਲਘਵੋ ਹਿਮਾਃ||੪੯||
लाजास्तृटूच्छर्द्यतीसारमेहमेदःकफच्छिदः| कासपित्तोपशमना दीपना लघवो हिमाः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pRuthukaguNAH (50) · Śloka 50
ਪਥੁਕਾ ਗੁਰਵੋ ਬਲ੍ਯਾਃ ਕਫਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਕਾਰਿਣਃ||੫੦||
पृथुका गुरवो बल्याः कफविष्टम्भकारिणः||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnAguNAH (51) · Śloka 51
ਧਾਨਾਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਿਨੀ ਰੁਕ੍ਸਾ ਤਰ੍ਪਣੀ ਲੇਖਨੀ ਗੁਰੁਃ||੫੧||
धानाविष्टम्भिनी रुक्षा तर्पणी लेखनी गुरुः||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saktuprabhRutInAM guNAH (52) · Śloka 52
ਕਣ੍ਠਨੇਤ੍ਰਾਮਯਕ੍ਸੁਤ੍ਤਟ੍ਸ਼੍ਰਮਛਰ੍ਦਿਵ੍ਰਣਾਪਹਾਃ| ਸਕ੍ਤਵੋ ਲਘਵਃ ਪਾਨਾਤ੍ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਬਲਪ੍ਰਦਾਃ| ਨਿਚਯਾਤ੍ ਕਠਿਨਾ ਗੁਰ੍ਵੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡੀ ਮਦੁਰ੍ਲਘੁਃ| ਸਕ੍ਤੂਨਾਮ੍ ਦ੍ਰਵਤਾਯੋਗਾਲ੍ਲਘੀਯਸ੍ਯਵਲੇਹਿਕਾ| ਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਮੋਦਕਾਦੀਨਾਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੈਵਂ ਚ ਕਲ੍ਪਨਾ||੫੨||
कण्ठनेत्रामयक्षुत्तृट्श्रमछर्दिव्रणापहाः| सक्तवो लघवः पानात् सद्य एव बलप्रदाः| निचयात् कठिना गुर्वी प्रोक्ता पिण्डी मृदुर्लघुः| सक्तूनाम् द्रवतायोगाल्लघीयस्यवलेहिका| शष्कुलीमोदकादीनां व्याख्यातैवं च कल्पना||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saktubhakShaNe niyamAH (53) · Śloka 53
ਨੋਦਕਾਨ੍ਤਰਿਤਾਨ੍ਨ ਦ੍ਵਿਰ੍ਨ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਨ ਕੇਵਲਾਨ੍| ਨ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਦ੍ਵਿਜੈਸ਼੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਤੂਨਧ੍ਯਨ੍ਨ ਵਾ ਬਹੁਨ੍||੫੩||
नोदकान्तरितान्न द्विर्न निशायां न केवलान्| न भुक्त्वा न द्विजैश्छित्वा सक्तूनध्यन्न वा बहुन्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karkandhubadarAdi saktuguNAH (54) · Śloka 54
ਕਰ੍ਕਨ੍ਧੁਬਦਰਾਦੀਨਾਂ ਸ਼੍ਰਮਤਸ੍ਣਾਕ੍ਲਮਚ੍ਛਿਦਃ| ਸਕ੍ਤਬੋਮ੍ਲਰਸਾ ਹਘਾ ਯਥਾਦ੍ਰਵ੍ਯਗੁਣਾਸ਼੍ਚ ਤੇ||੫੪||
कर्कन्धुबदरादीनां श्रमतृष्णाक्लमच्छिदः| सक्तबोऽम्लरसा हृघा यथाद्रव्यगुणाश्च ते||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piNyAkaguNAH (55) · Śloka 55
ਪਿਣ੍ਯਾਕੋ ਗ੍ਲਪਨੋ ਰੂਕ੍ਸੋ ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭੀ ਦਸ੍ਟਿਦੂਸਣਃ||੫੫||
पिण्याको ग्लपनो रूक्षो विष्टम्भी दृष्टिदूषणः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana veSavAraguNAH (56) · Śloka 56
ਵੇਸ਼ਵਾਰੋ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਬਲੋਪਚਯਵਰ੍ਧਨਃ||੫੬||
वेशवारो गुरुः स्निग्धो बलोपचयवर्धनः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mudgAdijAnAM veSavArANAM guNAH (57) · Śloka 57
ਮੁਦ੍ਗਾਜਿਜਾਸ੍ਤੁ ਗੁਰਵੋ ਯਥਾਦ੍ਰਵ੍ਯਗੁਣਾਨੁਗਾਃ||੫੭||
मुद्गाजिजास्तु गुरवो यथाद्रव्यगुणानुगाः||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUlAdipakvAnAmapUpAnAM yathottaraM laGutvamGAryAdInAM yathottaraM gurutvam (58) · Śloka 58
ਕੁਕੂਲਕਰ੍ਪਰਭ੍ਰਾਸ੍ਟਕਨ੍ਦ੍ਵਙ੍ਗਾਰਵਿਪਾਚਿਤਾਨ੍| ਏਕਯੋਨੀਨ੍ ਸਘੂਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦਪੂਪਾਨੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਘਾਰੀ ਕੇਡਰਿਕਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗੁਰਵਸ਼੍ਚ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮ੍||੫੮||
कुकूलकर्परभ्राष्टकन्द्वङ्गारविपाचितान्| एकयोनीन् सघून्विद्यादपूपानुत्तरोत्तरम्| घारी केडरिकाद्याश्च गुरवश्च यथोत्तरम्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (4) mAMsavargaH mRugavargaH (59) · Śloka 59
ਹਰਿਣੈਣਕੁਰਙ੍ਗਰ੍ਸ਼੍ਯਗੋਕਰ੍ਣਮਗਮਾਤਕਾਃ| ਕਾਲਪੁਚ੍ਛਕਚਾਰੁਸ੍ਕਵਰਪੋਤਸ਼ਸ਼ੋਰਣਾਃ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਮਸ਼ਰਭਕੋਹਕਾਰਕਸ਼ਮ੍ਭਰਾਃ| ਕਰਾਲਕਤਮਾਲੌ ਚ ਪਸਤਸ਼੍ਚ ਮਗਾਃ ਸ੍ਮਤਾਃ||੫੯||
हरिणैणकुरङ्गर्श्यगोकर्णमृगमातृकाः| कालपुच्छकचारुष्कवरपोतशशोरणाः| श्वदंष्ट्रामशरभकोहकारकशम्भराः| करालकृतमालौ च पृषतश्च मृगाः स्मृताः||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShkiravargaH (60) · Śloka 60
ਲਾਵਵਾਤੀਕਵਰ੍ਤੀਰਰਕ੍ਤਵਰ੍ਤ੍ਮਕਕਕ੍ਕੁਭਾਃ| ਕਪਿਞ੍ਜਲੋਪਚਕ੍ਰਾਖ੍ਯਾਚਕੋਰਰੁਰੁਬਾਹਵਃ| ਵਰ੍ਤਕੋ ਵਰ੍ਤਿਕਾ ਚੇਤਿ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਃ ਕ੍ਰਕਰਃ ਸ਼ਿਖੀ| ਤਾਮ੍ਰਚੂਡਾਖ੍ਯਵਰਕਗੋਨਰ੍ਦਗਿਰਿਵਰ੍ਤਿਕਾਃ| ਤਥਾ ਸ਼ਾਰਪਦੇਨ੍ਦ੍ਰਾਹ੍ਵਵਾਰਟਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਸ੍ਕਿਰਾਃ||੬੦||
लाववातीकवर्तीररक्तवर्त्मककक्कुभाः| कपिञ्जलोपचक्राख्याचकोररुरुबाहवः| वर्तको वर्तिका चेति तित्तिरिः क्रकरः शिखी| ताम्रचूडाख्यवरकगोनर्दगिरिवर्तिकाः| तथा शारपदेन्द्राह्ववारटाश्चेति विष्किराः||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pratudavargaH (61) · Śloka 61
ਸ਼ਤਪਤ੍ਰੋ ਭਙ੍ਗਰਾਜਃ ਕੋਯਸ੍ਟੀ ਜੀਵਜੀਵਕਃ| ਖਞ੍ਜਰੀਟਕਹਾਰੀਤਦੁਰ੍ਨਾਮਾਰਿਕਸ਼ਾਗ੍ਰਹਾਃ| ਲਟ੍ਵਾ ਲਡੂਸੋ ਵਟਹਾ ਗੋਕ੍ਸ੍ਵੇਲੋ ਡਿਣ੍ਡਿਮਾਣਵਃ| ਜਟੀ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਪਾਰ੍ਕਾਰਲੋਹਪਸ੍ਠਕੁਲਿਙ੍ਗਕਾਃ| ਸ਼ਾਰਿਕਾਸ਼ੁਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਚਿਰੀਟੀਕਕੁਯਸ੍ਟਿਕਾਃ| ਮਞ੍ਜਰੀਯਕਦਾਤ੍ਯੂਹਗੋਧਾਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਜਾਃ| ਕਲਵਿਙ੍ਕਃ ਪਰਭਤਃ ਕਪੋਤੋਙ੍ਗਾਰਚੂਡਕਃ| ਪਾਰਾਵਤਃ ਪਾਣਵਿਕ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਤੁਦਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ||੬੧||
शतपत्रो भृङ्गराजः कोयष्टी जीवजीवकः| खञ्जरीटकहारीतदुर्नामारिकृशाग्रहाः| लट्वा लडूषो वटहा गोक्ष्वेलो डिण्डिमाणवः| जटी दुन्दुभिपार्कारलोहपृष्ठकुलिङ्गकाः| शारिकाशुकशार्ङ्गाचिरीटीककुयष्टिकाः| मञ्जरीयकदात्यूहगोधापुत्रप्रियात्मजाः| कलविङ्कः परभृतः कपोतोऽङ्गारचूडकः| पारावतः पाणविक इत्युक्ताः प्रतुदा द्विजाः||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bileSayavargaH (62) · Śloka 62
ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਪਸ੍ਠਃ ਕਾਲਕਃ ਕਾਕੁਲੀ ਮਗਃ| ਭੇਕਚਿਲ੍ਲਟਕੂਚੀਕਾ ਗੋਧਾਸ਼ਲ੍ਯਕਸ਼ਾਣ੍ਡਕਾਃ| ਵਸਾਹਿਕਦਲੀਸ਼੍ਵਾਵਿਨ੍ਨਕੁਲਾਦ੍ਯਾ ਬਿਲੇਸ਼ਯਾਃ||੬੨||
श्वेतः श्यामश्चित्रपृष्ठः कालकः काकुली मृगः| भेकचिल्लटकूचीका गोधाशल्यकशाण्डकाः| वृषाहिकदलीश्वाविन्नकुलाद्या बिलेशयाः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasahavargaH (63) · Śloka 63
ਗੋਖਰਾਸ਼੍ਵਤਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਦ੍ਵੀਪਿਸਿਂਹਰ੍ਕ੍ਸਵਾਨਰਾਃ| ਮਾਰ੍ਜਾਰਮੂਸਿਕਵ੍ਯਾਘ੍ਰਵਕਬਭ੍ਰੁਤਰਕ੍ਸਵਃ| ਲੋਪਾਕਜਮ੍ਬੁਕਸ਼੍ਯੇਨਚਾਸੋਲੂਕਸ਼੍ਵਵਾਯਸਾਃ| ਸ਼ਸ਼ਘ੍ਨੀਭਾਸਕੁਰਰਗਧ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯਕੁਲਿਙ੍ਗਕਾਃ| ਧੂਮਿਕਾ ਮਧੁਹਾ ਚੇਤਿ ਪ੍ਰਸਹਾਮਗਪਕ੍ਸਿਣਃ||੬੩||
गोखराश्वतरोष्ट्राश्वद्वीपिसिंहर्क्षवानराः| मार्जारमूषिकव्याघ्रवृकबभ्रुतरक्षवः| लोपाकजम्बुकश्येनचाषोलूकश्ववायसाः| शशघ्नीभासकुररगृध्रवेश्यकुलिङ्गकाः| धूमिका मधुहा चेति प्रसहामृगपक्षिणः||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAmRugAH (64) · Śloka 64
ਮਹਿਸਨ੍ਯਙ੍ਕੁਰੋਹੀਤਵਰਾਹਰੁਰੁਵਾਰਣਾਃ| ਸੁਮਰਸ਼੍ਚਮਰਃ ਖਡ੍ਗੋ ਗਵਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਗਾਃ||੬੪||
महिषन्यङ्कुरोहीतवराहरुरुवारणाः| सुमरश्चमरः खड्गो गवयश्च महामृगाः||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalacArivargaH (65) · Śloka 65
ਹਂਸਸਾਰਸਕਾਦਮ੍ਬਬਕਕਾਰਣ੍ਡਵਪ੍ਲਵਾਃ| ਮਣਾਲਕਣ੍ਠਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵਬਲਾਕਾ ਰਕ੍ਤਸ਼ੀਰ੍ਸਕਾਃ| ਉਤ੍ਕ੍ਰੋਸ਼ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸਸ਼ਰਾਰੀਮਣਿਤੁਣ੍ਡਕਾਃ| ਕਾਕਤੁਣ੍ਡਘਨਾਰਾਵਮਦ੍ਗੁਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਮ੍ਬੁਕੁਕ੍ਕੁਟਾਃ| ਨਂਦ੍ਯਾਸ੍ਯਮਲ੍ਲਿਕਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸਿਣੋ ਜਲਚਾਰਿਣਃ||੬੫||
हंससारसकादम्बबककारण्डवप्लवाः| मृणालकण्ठचक्राह्वबलाका रक्तशीर्षकाः| उत्क्रोशपुण्डरीकाक्षशरारीमणितुण्डकाः| काकतुण्डघनारावमद्गुक्रौञ्चाम्बुकुक्कुटाः| नंद्यास्यमल्लिकाद्याश्च पक्षिणो जलचारिणः||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana matsyavargaH (66) · Śloka 66
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਰੋਹਿਤਪਾਠੀਨਕੂਰ੍ਮਕੁਮ੍ਭੀਰਕਰ੍ਕਟਾਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਸ਼ਙ੍ਹ੍ਖੋਦ੍ਰੁਸ਼ਮ੍ਬੂਕਸ਼ਫਰੀਵਰ੍ਤ੍ਮਿਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾਃ| ਬੋਲੂਕੀਨਕ੍ਰਮਕਰਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾਃ| ਰਾਜੀ ਚਿਲਿਚਿਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਾਂਸਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰਸ੍ਟਧਾ||੬੬||
मत्स्यारोहितपाठीनकूर्मकुम्भीरकर्कटाः| शुक्तिशङ्ह्खोद्रुशम्बूकशफरीवर्त्मिचन्द्रिकाः| बोलूकीनक्रमकरशिशुमारतिमिङ्गलाः| राजी चिलिचिमाद्याश्च मांसमित्याहुरष्टधा||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajAvyoH yojyanishcayaH (67) · Śloka 67
ਯੋਨਿਸ੍ਵਜਾਵੀ ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰਗੋਚਰਤ੍ਵਾਦਨਿਸ਼੍ਚਿਤੇ||੬੭||
योनिष्वजावी व्यामिश्रगोचरत्वादनिश्चिते||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsasya traividhyAdi (68) · Śloka 68
ਅਦ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਜਾਙ੍ਹ੍ਗਲਾਨੂਪਾ ਮਧ੍ਯੌ ਸਾਧਾਰਣੌ ਸ੍ਮਤੌ| ਵਿਕੀਰ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੈਰ੍ਭਕ੍ਸਣਾਦ੍ਵਿਸ੍ਕਿਰਾਦਯਃ||੬੮||
अद्यान्त्या जाङ्ह्गलानूपा मध्यौ साधारणौ स्मृतौ| विकीर्यादिक्रियायोगैर्भक्षणाद्विष्किरादयः||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jA~ggalamAMsaguNAH (69) · Śloka 69
ਤਤ੍ਰ ਬਦ੍ਧਮਲਾ ਰੁਚ੍ਯਾ ਮਾਂਸਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਾ ਹਿਮਾਃ| ਕਸਾਯਸ੍ਵਾਦੁਵਿਸ਼ਦਾ ਲਘਵੋ ਜਾਙ੍ਗਲਾ ਹਿਤਾਃ| ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ ਵਾਤਮਧ੍ਯੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਕਫਾਨੁਗੇ||੬੯||
तत्र बद्धमला रुच्या मांसानामुत्तमा हिमाः| कषायस्वादुविशदा लघवो जाङ्गला हिताः| पित्तोत्तरे वातमध्ये सन्निपाते कफानुगे||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hariNaiNayorvarNAH guNASca (70) · Śloka 70
ਤਾਮ੍ਰੋਤ੍ਰ ਹਰਿਣਃ ਕਸ੍ਣਸ੍ਤ੍ਵੇਣੋ ਹਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਿਤ੍| ਲਘੀਯਾਨ੍ ਸਡ੍ਰਸਸ਼੍ਚਾਸੌ............................||੭੦||
ताम्रोऽत्र हरिणः कृष्णस्त्वेणो हृद्यस्त्रिदोषजित्| लघीयान् षड्रसश्चासौ............................||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shashaguNAH (71) · Śloka 71
........................ਗ੍ਰਾਹਿ ਰੂਕ੍ਸੋ ਹਿਮਃ ਸ਼ਸ਼ਃ| ਕਟੁਪਾਕੋਗ੍ਨਿਕਤ੍ ਪਥ੍ਯਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨਿਲਾਵਰੇ||੭੧||
........................ग्राहि रूक्षो हिमः शशः| कटुपाकोऽग्निकृत् पथ्यः सन्निपातेऽनिलावरे||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAvakapi~jjalayorguNAH (72) · Śloka 72
ਤਦ੍ਵਲ੍ਲਵੋਪ੍ਯਰੂਕ੍ਸਸ੍ਤੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਰੂਕ੍ਸਃ ਕਪਿਞ੍ਜਲਃ||੭੨||
तद्वल्लवोऽप्यरूक्षस्तु किञ्चिद्रूक्षः कपिञ्जलः||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vanyapArAvatakapotayorguNAH (73) · Śloka 73
ਪਾਰਾਵਤਾਃ ਕਪੋਤਾਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਯਾਃ ਸੁਪੂਜਿਤਾਃ||੭੩||
पारावताः कपोताश्च तद्वद्वन्याः सुपूजिताः||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vartakAdInAM sAmAnyaguNAH (74) · Śloka 74
ਈਸਦੁਸ੍ਣਗੁਰੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਬਂਹਣਾ ਵਰ੍ਤਕਾਦਯਃ||੭੪||
ईषदुष्णगुरुस्निग्धा बृंहणा वर्तकादयः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tittiriguNAH (75) · Śloka 75
ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਸ੍ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਵਰੋ ਮੇਧਾਗ੍ਨਿਬਲਸ਼ੁਕ੍ਰਕ ਗ੍ਰਾਹੀ ਵਰ੍ਣ੍ਯੋਨਿਲੋਕ੍ਤਸਨ੍ਨਿਪਾਤਹਰਃ ਪਰਮ੍| ਧਨ੍ਵਾਨੂਪਵਿਚਾਰਿਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਾਗੁਰੂਬਂਹਣਃ||੭੫||
तित्तिरिस्तेष्वपि वरो मेधाग्निबलशुक्रकृ ग्राही वर्ण्योऽनिलोक्तसन्निपातहरः परम्| धन्वानूपविचारित्वात् स्निग्धोष्णागुरूबृंहणः||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mayUraguNAH (76) · Śloka 76
ਨਾਤਿਪਥ੍ਯਃ ਸ਼ਿਖੀ ਪਥ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ੍ਵਰਵਯੋਦਸ਼ਾਮ੍||੭੬||
नातिपथ्यः शिखी पथ्यः श्रोत्रस्वरवयोदृशाम्||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukkuTaguNAH (77) · Śloka 77
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਵਸ੍ਯੋ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲੋ ਗੁਰੁਃ||੭੭||
तद्वच्च कुक्कुटो वृष्यो ग्राम्यस्तु श्लेष्मलो गुरुः||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krakaropacakrakaguNAH (78) · Śloka 78
ਮੇਧਾਨਲਕਰਾ ਹਦ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਕਰਾਃ ਸੋਪਚਕ੍ਰਕਾਃ||੭੮||
मेधानलकरा हृद्याः क्रकराः सोपचक्रकाः||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kANakapotaguNAH (79) · Śloka 79
ਗੁਰੁਃ ਸਲਵਣਃ ਕਾਣਕਪੋਤਃ ਸਰ੍ਵਦੋਸਕਤ੍||੭੯||
गुरुः सलवणः काणकपोतः सर्वदोषकृत्||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bileSayAdivargANAM yathottaraM gurutvAdisAmAnyaguNASca (80) · Śloka 80
ਗੁਰੂਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਧੁਰਾ ਵਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚਾਤੋ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਕਤੋ ਬਲ੍ਯਾ ਵਾਤਘ੍ਨਾਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਲਾਃ||੮੦||
गुरूष्णस्निग्धमधुरा वर्गाश्चातो यथोत्तरम्| मूत्रशुक्रकृतो बल्या वातघ्नाः कफपित्तलाः||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAmRugaguNAH (81) · Śloka 81
ਸ਼ੀਤਾਮਹਾਮਗਾਸ੍ਤੇਸੁ.................................||੮੧||
शीतामहामृगास्तेषु.................................||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasahaguNAH (82) · Śloka 82
.................................ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਃ ਪ੍ਰਸਹਾਃ ਪੁਨਃ| ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਾਃ ਸਸ੍ਟਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਮਾਂਸਲਾਃ ਕਟੁਪਾਕਿਨਃ| ਜੀਰ੍ਣਾਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਸ਼ੋਸਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰਂ ਹਿਤਾਃ||੮੨||
.................................क्रव्यादाः प्रसहाः पुनः| चक्षुष्याः सृष्टविण्मूत्रमांसलाः कटुपाकिनः| जीर्णार्शोग्रहणीदोषशोषार्तानां परं हिताः||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana godhAmUShakaguNAH (83) · Śloka 83
ਗੋਧਾ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ਵਿਸਂ ਮੂਸਿਕਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਕਰਃ||੮੩||
गोधा नियच्छति विषं मूषिकः शुक्रकरः||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gomAMsaguNAH (84) · Śloka 84
ਸ਼ੁਸ੍ਕਕਾਸਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਯਾਗ੍ਨਿਵਿਸਮਜ੍ਵਰਪੀਨਸਾਨ੍| ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਕੇਵਲਵਾਤਂਸ਼੍ਚ ਗੋਮਾਂਸਂ ਸਨ੍ਨਿਯਸ਼੍ਚਤਿ||੮੪||
शुष्ककासश्रमात्याग्निविषमज्वरपीनसान्| कार्श्यकेवलवातंश्च गोमांसं सन्नियश्चति||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caTakaguNAH (85) · Śloka 85
ਚਟਕਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਵਾਤਘ੍ਨਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਲਾਃ ਪਰਮ੍||੮੫||
चटकाः श्लेष्मलाः स्निग्धा वातघ्नाः शुक्रलाः परम्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahiShaguNAH (86) · Śloka 86
ਗੁਰੁਸ੍ਣੋ ਮਹਿਸਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਦਾਰ੍ਢ੍ਯਬਹਤ੍ਵਕਤ੍||੮੬||
गुरुष्णो महिषः स्निग्धः स्वप्नदार्ढ्यबृहत्वकृत्||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAhaguNAH (87) · Śloka 87
ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਰਾਹਃ ਸ਼੍ਰਮਾਹ ਰੁਚਿਸ਼ੁਕ੍ਰਬਲਪ੍ਰਦਃ||੮੭||
तद्वद्वराहः श्रमाह रुचिशुक्रबलप्रदः||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haMsaguNAH (88) · Śloka 88
ਹਂਸਃ ਸ੍ਵਰਕਰਃ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਜਿਨ੍ਮੇਦੁਰੋ ਹਿਮਃ||੮੮||
हंसः स्वरकरः पित्तरक्तजिन्मेदुरो हिमः||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana matsyasAmAnyaguNAH (89) · Śloka 89
ਕਫਪਿਤ੍ਤਕਰਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਪਵਨਨਾਸ਼ਨਾਃ||੮੯||
कफपित्तकरा मत्स्याः परं पवननाशनाः||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rohitamatsyacilicimayorguNAH (90) · Śloka 90
ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਰੋਤੋਵਿਚਾਰਿਤ੍ਵਾਦਾਕਾਸ਼ਪ੍ਲਵਨੇਨ ਚ| ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੈਵਾਲਭਕ੍ਸਤ੍ਵਾਦ੍ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਵਿਵਰ੍ਜਨਾਤ੍| ਰੋਹਿਤਃ ਪ੍ਰਵਰਸ੍ਤੇਸਾਂ ਪਰਂ ਚਿਲਿਚਿਮੋਵਰਃ| ਅਗੋਚਰਵਿਚਾਰਿਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਦੋਸਕਰੋ ਹਿ ਸਃ||੯੦||
प्रतिस्रोतोविचारित्वादाकाशप्लवनेन च| नित्यं शैवालभक्षत्वाद्दिवास्वप्नविवर्जनात्| रोहितः प्रवरस्तेषां परं चिलिचिमोऽवरः| अगोचरविचारित्वात् सर्वदोषकरो हि सः||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulIraguNAH (91) · Śloka 91
ਕੁਲੀਰਃ ਪਰਮਂ ਵਸ੍ਯੋ ਬਂਹਣਃ ਪ੍ਰੀਣਨੋ ਗੁਰੁਃ||੯੧||
कुलीरः परमं वृष्यो बृंहणः प्रीणनो गुरुः||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AjamAMsaguNAH (92) · Śloka 92
ਨਾਤਿਸ਼ੀਤਗੁਰੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮਾਸਂਮਾਜਮਦੋਸਲਮ੍| ਸ਼ਰੀਰਧਾਤੁਸਾਮਾਨ੍ਯਾਦਨਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿ ਬਹਣਮ੍||੯੨||
नातिशीतगुरुस्निग्धं मासंमाजमदोषलम्| शरीरधातुसामान्यादनभिष्यन्दि बृहणम्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AvikamAMsaguNAH (93) · Śloka 93
ਵਿਪਰੀਤਮਤੋ ਜ੍ਞੇਯਮਾਵਿਕਂ ਬਂਹਣਂ ਤੁ ਤਤ੍||੯੩||
विपरीतमतो ज्ञेयमाविकं बृंहणं तु तत्||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tyAjyaM mAMsam (94) · Śloka 94
ਅਤਿਮੇਦ੍ਯਂ ਤ੍ਯਜੇਨ੍ਮਾਂਸਂ ਹਤਂ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸੋਧਕੈਃ| ਸ੍ਵਯਂ ਮਤਂ ਧੂਮਪੂਰ੍ਣਮਗੋਚਰਭਤਂ ਕਸ਼ਮ੍||੯੪||
अतिमेद्यं त्यजेन्मांसं हतं व्याधिविषोधकैः| स्वयं मृतं धूमपूर्णमगोचरभृतं कृशम्||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana praSastaM mAMsam (95) · Śloka 95
ਸਦ੍ਯੋਹਤਂ ਵਯਸ੍ਥਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸੁਰਭਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੯੫||
सद्योहतं वयस्थं च शुद्धं सुरभि शस्यते||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svasvavargeShveNAdInAM varatvam (96) · Śloka 96
ਏਣਃ ਕੁਰਙ੍ਗੋ ਹਰਿਣਃ ਸ਼ਸ਼ੋ ਲਾਵਃ ਕਪਿਞ੍ਜਲਃ| ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਃ ਕ੍ਰਕਰੋ ਗੋਧਾ ਸ਼੍ਵਾਵਿਡ੍ਗਧ੍ਰੋ ਮਗਾਧਿਪਃ| ਤਥੈਵ ਸ਼ਾਰਿਕਾ ਨ੍ਯਙ੍ਕੁਰ੍ਹਂਸੌ ਰੋਹਿਤਕਚ੍ਛਪੌ| ਵਰ੍ਤ੍ਮੀ ਚਾਗ੍ਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਵਰ੍ਗੇਸੁ.......................||੯੬||
एणः कुरङ्गो हरिणः शशो लावः कपिञ्जलः| तित्तिरिः क्रकरो गोधा श्वाविड्गृध्रो मृगाधिपः| तथैव शारिका न्यङ्कुर्हंसौ रोहितकच्छपौ| वर्त्मी चाग्र्याः स्ववर्गेषु.......................||९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vareShu pravarAH (97) · Śloka 97
................................ਪ੍ਰਵਰਾਸ੍ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਸ੍ਮਤਾਃ| ਲਾਵੈਣਗੋਧਾਃ ਸਿਂਹਸ਼੍ਚ..................................||੯੭||
................................प्रवरास्तेष्वपि स्मृताः| लावैणगोधाः सिंहश्च..................................||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svasvavargeShu ninditAH (98) · Śloka 98
.......................................... ਨਿਨ੍ਦਿਤੌ ਗੌਃ ਸਦਰ੍ਦੁਰਃ| ਸ਼੍ਯਃ ਕਾਣਕਪੋਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਸਮੁਕ੍ਤਂ ਯਥਾਯਥਮ੍||੯੮||
.......................................... निन्दितौ गौः सदर्दुरः| ऋश्यः काणकपोतश्च शोषमुक्तं यथायथम्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aNDAnAM gurutvaM, bAlavRuddhayormAMsaguNAHmAMsAnAM gurulAghavam (99) · Śloka 99
ਗੁਰੁਣ੍ਯਣ੍ਡਾਨਿ ਬਾਲਾਨਾਂ ਕਸਾਯਮਧੁਰਂ ਪਲਮ੍| ਵਦ੍ਧਾਨਾਮ੍ ਸ੍ਨਾਯੁਭੂਯਿਸ੍ਠਮਬਲ੍ਯਂ ਗੁਰੁਦੋਸਲਮ੍| ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਃ ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧੇ ਗੁਰੁਣੀ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਗੁਰੁਹ੍| ਲਘੁਰ੍ਯੋਸਿਚ੍ਚਤੁਸ੍ਪਾਸ੍ਤੁ ਵਿਹਙ੍ਗੇਸੁ ਪੁਨਃ ਪੁਮਾਨ੍| ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਕਨ੍ਧਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਗੌਰਵਮ੍ ਸ਼ਿਰਸ੍ਕਨ੍ਧੋਰੁਪਸ੍ਠਸ੍ਯ ਕਟ੍ਯਾਃ ਸਕ੍ਥ੍ਨੋਸ਼੍ਚ ਗੌਰਵਮ੍| ਤਥਾਮਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਯੋਰ੍ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੇਤ੍| ਸ਼ੋਣਿਤਾਦੀਨਾਂ ਯਥੋਤ੍ਤਰਂ ਗੌਰਵਮ੍ ਸ਼ੋਣਿਤਪ੍ਰਭਤੀਨਾਞ੍ਚ ਧਾਤੂਨਾਮੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਮਾਂਸਾਦ੍ ਗਰੀਯੋ ਵਸਣਮੇਢ੍ਰਵਕ੍ਕਯਕਦ੍ਗੁਦਮ੍||੯੯||
गुरुण्यण्डानि बालानां कषायमधुरं पलम्| वृद्धानाम् स्नायुभूयिष्ठमबल्यं गुरुदोषलम्| पुंस्त्रियोः पूर्वपश्चार्धे गुरुणी गर्भिणी गुरुह्| लघुर्योषिच्चतुष्पास्तु विहङ्गेषु पुनः पुमान्| शिरःस्कन्धादीनां यथापूर्वं गौरवम् शिरस्कन्धोरुपृष्ठस्य कट्याः सक्थ्नोश्च गौरवम्| तथाऽऽमपक्वाशययोर्यथापूर्वं विनिर्देशेत्| शोणितादीनां यथोत्तरं गौरवम् शोणितप्रभृतीनाञ्च धातूनामुत्तरोत्तरम्| मांसाद् गरीयो वृषणमेढ्रवृक्कयकृद्गुदम्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (5)shAkavargaH pAThAdishAkasAmAnyaguNAH (100) · Śloka 100
ਸ਼ਾਕਂ ਪਾਠਾ ਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੂਸਾ ਸੁਨਿਸਣ੍ਡ ਸਤੀਨਜਂ| ਤ੍ਰਿਦੋਸਘ੍ਨਂ ਲਘੁ ਗ੍ਰਾਹਿ ਸਰਾਜਕ੍ਸਵਵਾਸ੍ਤੁਕਮ੍||੧੦੦||
शाकं पाठा शटी श्रूषा सुनिषण्ड सतीनजं| त्रिदोषघ्नं लघु ग्राहि सराजक्षववास्तुकम्||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suniShaNNakaguNAH (101) · Śloka 101
ਸੁਨਿਸਣ੍ਣੋਗ੍ਨਿਕਦ੍ਵਸ੍ਯਸ੍ਤੇਸੁ...........................||੧੦੧||
सुनिषण्णोऽग्निकृद्वृष्यस्तेषु...........................||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjakShavavAstukaguNAH (102) · Śloka 102
...................ਰਾਜਕ੍ਸਵਃ ਪਰਮ੍| ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋਵਿਕਾਰਘ੍ਨਃ ਵਰ੍ਚ੍ਚੋਭੇਦੀ ਤੁ ਵਾਸ੍ਤੁਕਃ||੧੦੨||
...................राजक्षवः परम्| ग्रहण्यर्शोविकारघ्नः वर्च्चोभेदी तु वास्तुकः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAkamAcIguNAH (103) · Śloka 103
ਹਨ੍ਤਿ ਦੋਸਤ੍ਰਯਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਵਸ੍ਯਾ ਸੋਸ੍ਣਾ ਰਸਾਯਨੀ| ਕਾਕਮਾਚੀ ਸਰਾ ਸਵਰ੍ਯਾ......................||੧੦੩||
हन्ति दोषत्रयं कुष्ठं वृष्या सोष्णा रसायनी| काकमाची सरा सवर्या......................||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cA~ggerIguNAH (104) · Śloka 104
.......................ਚਾਙ੍ਗੇਰ੍ਯਮ੍ਲਾਗ੍ਨਿਦੀਪਨੀ| ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋਨਿਲਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਿਤੋਸ੍ਣਾ ਗ੍ਰਾਹਿਣੀ ਲਘੁਃ||੧੦੪||
.......................चाङ्गेर्यम्लाऽग्निदीपनी| ग्रहण्यर्शोऽनिलश्लेष्महितोष्णा ग्राहिणी लघुः||१०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTolAdInAM sAmAnyaguNAH (105) · Śloka 105
ਪਟੋਲਸਪ੍ਤਲਾਰਿਸ੍ਟਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਵਲ੍ਗੁਜਾਮਤਾਃ| ਵੇਤ੍ਰਾਗ੍ਰਬਹਤੀਵਾਸਾਕੁਨ੍ਤਲੀਤਿਲਪਰ੍ਣਿਕਾਃ| ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣੀਕਰ੍ਕ੍ਕੋਟਕਾਰਵੇਲ੍ਲਕਪਰ੍ਪਟਾਃ| ਨਾਡੀਕਲਾਯਗੋਜਿਹ੍ਵਾ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਕਂ ਵਨਤਿਕ੍ਤਕਮ੍| ਕਰੀਰਂ ਕੂਲਕਂ ਨਨ੍ਦੀ ਕੁਵੇਲਾ ਸ਼ਕੁਲਾਦਨੀ| ਕਠਿਲ੍ਲਂ ਕੇਮ੍ਬੁਕਂ ਸ਼ੀਤਂ ਸਕੋਸ਼ਾਤਕਕਰ੍ਕ੍ਕਸ਼ਮ੍| ਤਿਕ੍ਤਂ ਪਾਕੇ ਕਟੁ ਗ੍ਰਾਹਿ ਵਾਤਲਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍||੧੦੫||
पटोलसप्तलारिष्टशार्ङ्गेष्टावल्गुजामृताः| वेत्राग्रबृहतीवासाकुन्तलीतिलपर्णिकाः| मण्डूकपर्णीकर्क्कोटकारवेल्लकपर्पटाः| नाडीकलायगोजिह्वा वार्त्ताकं वनतिक्तकम्| करीरं कूलकं नन्दी कुवेला शकुलादनी| कठिल्लं केम्बुकं शीतं सकोशातककर्क्कशम्| तिक्तं पाके कटु ग्राहि वातलं कफपित्तजित्||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTolaguNAH (106) · Śloka 106
ਹਦ੍ਯਂ ਪਟੋਲਂ ਕ੍ਰਿਮਿਨੁਤ੍ਸ੍ਵਾਦੁਪਾਕਂ ਰੁਚਿਪ੍ਰਦਮ੍||੧੦੬||
हृद्यं पटोलं क्रिमिनुत्स्वादुपाकं रुचिप्रदम्||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhatIdvayaguNAH (107) · Śloka 107
ਪਿਤ੍ਤਲਂ ਦੀਪਨਂ ਭੇਦਿ ਵਾਤਘ੍ਨਂ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍||੧੦੭||
पित्तलं दीपनं भेदि वातघ्नं बृहतीद्वयम्||१०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShaguNAH (108) · Śloka 108
ਵਸਂ ਤੁ ਵਮਿਕਾਸਘ੍ਨਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਪਰਮ੍||੧੦੮||
वृषं तु वमिकासघ्नं रक्तपित्तहरं परम्||१०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAravellaguNAH (109) · Śloka 109
ਕਾਰਵੇਲ੍ਲਂ ਸਕਟੁਕਂ ਦੀਪਨਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍||੧੦੯||
कारवेल्लं सकटुकं दीपनं कफपित्तजित्||१०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vArtAkaguNAH (110) · Śloka 110
ਵਾਰ੍ਤਾਕਂ ਕਟੁਤਿਕ੍ਤੋਸ੍ਣਂ ਮਧੁਰਂ ਕਫਵਾਤਜਿਤ੍| ਸਕ੍ਸਾਰਮਗ੍ਨਿਜਨਨਂ ਹਦ੍ਯਂ ਰੁਚ੍ਯਮਪਿਤ੍ਤਲਮ੍||੧੧੦||
वार्ताकं कटुतिक्तोष्णं मधुरं कफवातजित्| सक्षारमग्निजननं हृद्यं रुच्यमपित्तलम्||११०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karIraguNAH (111) · Śloka 111
ਕਰੀਰਮਾਧ੍ਮਾਨਕਰਂ ਕਸਾਯਂ ਸ੍ਵਾਦੁਤਿਕ੍ਤਕਂ||੧੧੧||
करीरमाध्मानकरं कषायं स्वादुतिक्तकं||१११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana koSAtakAvalgujaguNAH (112) · Śloka 112
ਕੋਸ਼ਾਤਕਾਵਲ੍ਗੁਜਕੌ ਭੇਦਿਨਾਵਗ੍ਨਿਦੀਪਨੌ||੧੧੨||
कोशातकावल्गुजकौ भेदिनावग्निदीपनौ||११२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SyAmAdInAM sAmAnyaguNAH (113) · Śloka 113
ਸ਼੍ਯਾਮਾਸ਼ਾਲ੍ਮਤਿਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਭਞ੍ਜੀਕਰ੍ਣਕਯੂਥਿਕਾਃ| ਵਕ੍ਸਾਦਿਨੀਕ੍ਸੀਰਵਕ੍ਸਬਿਮ੍ਬੀਤਨਿਕਵਕ੍ਸਕਾਃ| ਲੋਧ੍ਰਃ ਸ਼ਣਃ ਕਚ੍ਛੁਦਾਰਃ ਸਸ਼ੇਲੁਰ੍ਵਸਮੁਸ੍ਟਿਕਾ| ਭਲ੍ਲਾਤਕਃ ਕੋਵਿਦਾਰਃ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਕਿਂਸ਼ਕੁਮ੍| ਪਟੋਲਾਦਿਗੁਣਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਕਸਾਯਂ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍ ਪਰਮ੍||੧੧੩||
श्यामाशाल्मतिकाश्मर्यभञ्जीकर्णकयूथिकाः| वृक्षादिनीक्षीरवृक्षबिम्बीतनिकवृक्षकाः| लोध्रः शणः कच्छुदारः सशेलुर्वृषमुष्टिका| भल्लातकः कोविदारः कमलोत्पलकिंशकुम्| पटोलादिगुणं स्वादु कषायं पित्तजित् परम्||११३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Ba~jjIguNAH (114) · Śloka 114
ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਾ ਸਰਾ ਭਞ੍ਜੀ............................||੧੧੪||
बद्धमूत्रा सरा भञ्जी............................||११४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SatAvarya~gkuraguNAH (115) · Śloka 115
............................ਕਰੀਰਂ ਸ੍ਯਾਦਭੀਰੁਜਮ੍| ਸਤਿਕ੍ਤਂ ਲਘੁ ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਂ ਵਸ੍ਯਂ ਦੋਸਤ੍ਰਯਪ੍ਰਣੁਤ੍||੧੧੫||
............................करीरं स्यादभीरुजम्| सतिक्तं लघु चक्षुष्यं वृष्यं दोषत्रयप्रणुत्||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana taNDulIyaguNAH (116) · Śloka 116
ਤਣ੍ਡੁਲੀਯੋ ਹਿਮੋ ਰੂਕ੍ਸਃ ਸ੍ਵਾਦੁਪਾਕਰਸੋ ਲਘੁਃ| ਮਦਪਿਤ੍ਤਵਿਸਾਸ੍ਰਘ੍ਨੋ ....................................||੧੧੬||
तण्डुलीयो हिमो रूक्षः स्वादुपाकरसो लघुः| मदपित्तविषास्रघ्नो ....................................||११६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mu~jjAtaguNAH (117) · Śloka 117
................ਂਉਞ੍ਜਾਤਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ਼ੀਤਂ ਗੁਰੁ ਸ੍ਵਾਦੁ ਬਂਹਣਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਕਤ੍ ਪਰਮ੍||੧੧੭||
................ंउञ्जातं वातपित्तजित्| स्निग्धं शीतं गुरु स्वादु बृंहणं शुक्रकृत् परम्||११७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAlakyAguNAH (118) · Śloka 118
ਪਾਲਕ੍ਯਾ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾ ਗੁਰ੍ਵੀ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾ ਭੇਦਿਨੀ ਹਿਮਾਃ||੧੧੮||
पालक्या पिच्छिला गुर्वी श्लेष्मला भेदिनी हिमाः||११८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upodikAcu~jcuguNAH (119) · Śloka 119
ਮਦਘ੍ਨ੍ਯੁਪੋਦਕਾ ਚੁਞ੍ਚੁਰ੍ਗ੍ਰਾਹੀ ਤੌ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਤਥਾ||੧੧੯||
मदघ्न्युपोदका चुञ्चुर्ग्राही तौ पूर्ववत्तथा||११९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArIguNAH (120) · Śloka 120
ਵਿਦਾਰੀ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੀ ਮੂਤ੍ਰਲਾ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸ਼ੀਤਲਾ| ਜੀਵਨੀ ਬਂਹਣੀ ਕਣ੍ਠ੍ਯਾ ਗੁਰ੍ਵੀ ਵਸ੍ਯਾ ਰਸਾਯਨੀ||੧੨੦||
विदारी वातपित्तघ्नी मूत्रला स्वादु शीतला| जीवनी बृंहणी कण्ठ्या गुर्वी वृष्या रसायनी||१२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvantIguNAH (121) · Śloka 121
ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਦੋਸਘ੍ਨੀ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਮਧੁਰਾ ਹਿਮਾ| ਸ਼ਾਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾ ਨ੍ਯੂਨਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਤੁ||੧੨੧||
चक्षुष्या सर्वदोषघ्नी जीवन्ती मधुरा हिमा| शाकानां प्रवरा न्यूना द्वितीया किञ्चिदेव तु||१२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhaNDyAditrayaguNAH (122) · Śloka 122
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਰਾ ਭਣ੍ਡੀ ਪਰ੍ਵਣੀ ਪਰ੍ਵਪੁਸ੍ਪਿਕਾ||੧੨੨||
वातपित्तहरा भण्डी पर्वणी पर्वपुष्पिका||१२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kUShmANDAdInAM sAmAnyaguNAH (123) · Śloka 123
ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਤੁਮ੍ਬਕਾਲਿਙ੍ਗਕਰ੍ਕਾਰੂਰ੍ਵਾਰੁਤਿਣ੍ਡਿਸ਼ਮ੍| ਤਥਾ ਤ੍ਰਪੁਸਚੀਨਾਕਚਿਰ੍ਭਿਟਂ ਕਫਵਾਤਕਤ੍| ਭੇਦੀ ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭ੍ਯਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿ ਸ੍ਵਾਦੁਪਾਕਰਸਂ ਗੁਰੁ||੧੨੩||
कूष्माण्डतुम्बकालिङ्गकर्कारूर्वारुतिण्डिशम्| तथा त्रपुसचीनाकचिर्भिटं कफवातकृत्| भेदी विष्टम्भ्यभिष्यन्दि स्वादुपाकरसं गुरु||१२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kUShmANDaguNAH (124) · Śloka 124
ਵਲ੍ਲੀਫਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਕੂਸ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਵਾਤਪਿਤਾਜਿਤ੍| ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਂ ਵਸ੍ਯਂ............................||੧੨੪||
वल्लीफलानां प्रवरं कूष्माण्डं वातपिताजित्| बस्तिशुद्धिकरं वृष्यं............................||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trapusaguNAH (125) · Śloka 125
..................ਤ੍ਰਪੁਸਂ ਤ੍ਵਤਿਮੂਤ੍ਰਲਮ੍||੧੨੫||
..................त्रपुसं त्वतिमूत्रलम्||१२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tumbaguNAH (126) · Śloka 126
ਤੁਮ੍ਬਂ ਰੂਕ੍ਸਤਰਂ ਗ੍ਰਾਹਿ......................||੧੨੬||
तुम्बं रूक्षतरं ग्राहि......................||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasthABedena kAli~ggAdiguNAH (127) · Śloka 127
.........................ਕਾਲਿਙ੍ਗੋਰ੍ਵਾਰੁਚਿਰ੍ਭਿਟਮ੍| ਬਾਲਂ ਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਸ਼ੀਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਕ੍ਵਮਥੋਨ੍ਯਥਾ| ਸ਼ੀਰ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਤੁ ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਪਿਤ੍ਤਲਂ ਕਫਵਾਤਜਿਤ੍| ਰੋਚਨਂ ਦੀਪਨਂ ਹਦ੍ਯਮਸ੍ਠੀਲਾਨਾਹਨੁਲ੍ਲਘੁ||੧੨੭||
.........................कालिङ्गोर्वारुचिर्भिटम्| बालं पित्तहरं शीतं विद्यात् पक्वमथोऽन्यथा| शीर्णवृन्तं तु सक्षारं पित्तलं कफवातजित्| रोचनं दीपनं हृद्यमष्ठीलानाहनुल्लघु||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRuNAlAdiguNAH (128) · Śloka 128
ਮਣਾਲਬਿਸਸ਼ਾਲੂਕਸ਼੍ਰਙ੍ਗਾਟਕਕਸ਼ੇਰੁਕਾਃ| ਨਨ੍ਦੀਮਾਸਕਕੇਲੂਟਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਦਨਕਲੋਡ੍ਯਕਮ੍| ਸਤਰੂਢਂ ਕਦਮ੍ਬਂ ਚ ਰੂਕ੍ਸਂ ਗ੍ਰਾਹਿ ਹਿਮਂ ਗੁਰੁ||੧੨੮||
मृणालबिसशालूकश्रृङ्गाटककशेरुकाः| नन्दीमाषककेलूटक्रौञ्चादनकलोड्यकम्| सतरूढं कदम्बं च रूक्षं ग्राहि हिमं गुरु||१२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalambAdiguNAH (129) · Śloka 129
ਕਲਮ੍ਬੁਨਾਲਿਕਾਮਾਸਕਠਿਞ੍ਜਰਕੁਤੁਮ੍ਬਕਮ੍| ਚਿਲ੍ਲੀਲਟ੍ਵਾਕਨਿਸ੍ਪਾਵਕੁਰੂਟਕਗਵੇਧੁਕਾਃ| ਯਾਤੁਕਾ ਸਾਲਕਲ੍ਯਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀ ਪੀਲੁਪਰ੍ਣਿਕਾ| ਕੁਮਾਰੀ ਜੀਵਲੋਣੀਕਾ ਯਵਸ਼ਾਕਸੁਵਰ੍ਚਲਾਃ| ਕੁਸ੍ਮਾਣ੍ਡਨੀਲਿਨੀ ਸ੍ਵਰ੍ਚਾ ਵਕਧੂਮਕਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾ| ਆਲੂਪਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਥਾ ਸੂਪ੍ਯਾਨਿ ਰਾਲਕਃ| ਜੀਵਨ੍ਤਿਕਞ੍ਚੁਞ੍ਚੁਪਰ੍ਣੀਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਕੁਬੇਰਕਮ੍| ਸ੍ਵਾਦੁ ਰੂਕ੍ਸਂ ਸਲਵਣਂ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਰਂ ਗੁਰੁ| ਸ਼ੀਤਲਂ ਸਸ੍ਟਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਵਿਸ੍ਟਭ੍ਯ ਜੀਰ੍ਯਤਿ| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤਰਸਂ ਸ੍ਨੇਹਾਢ੍ਯਂ ਨਾਤਿਦੋਸਲਮ੍||੧੨੯||
कलम्बुनालिकामाषकठिञ्जरकुतुम्बकम्| चिल्लीलट्वाकनिष्पावकुरूटकगवेधुकाः| यातुका सालकल्याणी श्रीपर्णी पीलुपर्णिका| कुमारी जीवलोणीका यवशाकसुवर्चलाः| कुष्माण्डनीलिनी स्वर्चा वृकधूमकलक्ष्मणा| आलूपानि च सर्वाणि तथा सूप्यानि रालकः| जीवन्तिकञ्चुञ्चुपर्णीप्रपुन्नाटकुबेरकम्| स्वादु रूक्षं सलवणं वातश्लेष्मकरं गुरु| शीतलं सृष्टविण्मूत्रं प्रायो विष्टभ्य जीर्यति| स्विन्नं निष्पीडितरसं स्नेहाढ्यं नातिदोषलम्||१२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cillIguNAH (130) · Śloka 130
ਲਘੁਪਤ੍ਰਾ ਤੁ ਯਾ ਚਿਲ੍ਲੀ ਸਾ ਵਾਸ੍ਤੁਕਸਮਾ ਮਤਾ||੧੩੦||
लघुपत्रा तु या चिल्ली सा वास्तुकसमा मता||१३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana takkArIvaraNayorguNAH (131) · Śloka 131
ਤਕ੍ਕਾਰੀਵਰਣਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸਤਿਕ੍ਤਂ ਕਫਵਾਤਜਿਤ੍||੧੩੧||
तक्कारीवरणं स्वादु सतिक्तं कफवातजित्||१३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varShABUkAlaSAkAnAM guNAH (132) · Śloka 132
ਵਰ੍ਸਾਭ੍ਵੌ ਕਾਲਸ਼ਾਕਂ ਚ ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਕਟੁ ਤਿਕ੍ਤਕਮ੍| ਦੀਪਨਂ ਭੇਦਨਂ ਹਨ੍ਤਿ ਗਰਸ਼ੋਫਕਫਾਨਿਲਾਨ੍||੧੩੨||
वर्षाभ्वौ कालशाकं च सक्षारं कटु तिक्तकम्| दीपनं भेदनं हन्ति गरशोफकफानिलान्||१३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ciribilvA~gkuraguNAH (133) · Śloka 133
ਦੀਪਨਾਃ ਕਫਵਾਤਘ੍ਨਾਸ਼੍ਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਾਙ੍ਕੁਰਾਃ ਸਰਾਃ||੧੩੩||
दीपनाः कफवातघ्नाश्चिरिबिल्वाङ्कुराः सराः||१३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana urUbUkalA~ggalyorguNAH (134) · Śloka 134
ਲਘੁਰੁਸ੍ਣਾ ਸਰਾ ਤਿਕ੍ਤਾ ਸੋਰੁਬੂਕਾ ਚ ਲਾਙ੍ਗਲੀ||੧੩੪||
लघुरुष्णा सरा तिक्ता सोरुबूका च लाङ्गली||१३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilavetasayorguNAH (135) · Śloka 135
ਵਾਤਲੌ ਕਟੁਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲੌ ਭੇਦਿਨੌ ਤਿਲਵੇਤਸੌ||੧੩੫||
वातलौ कटुतिक्ताम्लौ भेदिनौ तिलवेतसौ||१३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcA~ggulaguNAH (136) · Śloka 136
ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੋ...................||੧੩੬||
तद्वत्पञ्चाङ्गुलो...................||१३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaMSakarIraguNAH (137) · Śloka 137
.............ਵਂਸ਼ਕਰੀਰਾਸ੍ਤੁ ਵਿਦਾਹਿਨਃ| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਰਾ ਰੂਕ੍ਸਾਃ ਕਟੁਪਾਕਾਃ ਕਫਾਪਹਾਃ||੧੩੭||
.............वंशकरीरास्तु विदाहिनः| वातपित्तकरा रूक्षाः कटुपाकाः कफापहाः||१३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bilvAdi SAkatrayaguNAH (138) · Śloka 138
ਬਿਲ੍ਵਰਾਸ੍ਨਾਬਲਾਸ਼ਾਕਂ ਵਾਤਘ੍ਨਮਤਿਸਾਰਜਿਤ੍||੧੩੮||
बिल्वरास्नाबलाशाकं वातघ्नमतिसारजित्||१३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vatsAdanyAdiguNAH (139) · Śloka 139
ਵਾਯੁਂ ਵਤ੍ਸਾਦਨੀ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਕਫਂ ਗਣ੍ਡੀਰਚਿਤ੍ਰਕੌ||੧੩੯||
वायुं वत्सादनी हन्यात् कफं गण्डीरचित्रकौ||१३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pattUraguNAH (140) · Śloka 140
ਪਤ੍ਤੂਰੋ ਦੀਪਨਸ੍ਤਿਕ੍ਤਃ ਪ੍ਲੀਹਾਰ੍ਸ਼ਃਕਫਵਾਤਜਿਤ੍||੧੪੦||
पत्तूरो दीपनस्तिक्तः प्लीहार्शःकफवातजित्||१४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsamardaguNAH (141) · Śloka 141
ਕ੍ਰਿਮਿਕਾਸਕਫੋਤ੍ਕ੍ਲੇਦਾਨ੍ਕਾਸਮਰ੍ਦੋ ਜਯੇਤ੍ਸਰਃ||੧੪੧||
क्रिमिकासकफोत्क्लेदान्कासमर्दो जयेत्सरः||१४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kausumBaSAkaguNAH (142) · Śloka 142
ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਮਮ੍ਲਂ ਕੌਸੁਮ੍ਭਂ ਗੁਰੁ ਪਿਤ੍ਤਕਰਂ ਸਰਮ੍||੧੪੨||
रूक्षोष्णमम्लं कौसुम्भं गुरु पित्तकरं सरम्||१४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArShapashAkaguNAH (143) · Śloka 143
ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਮਧੁਰਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮੁਸ੍ਣਂ ਗੁਰੁ ਚ ਸਾਰ੍ਸਪਮ੍| ਸ਼ਾਕਾਨਾਮਵਰਂ ਬਦ੍ਧਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਦੋਸਕਤ੍||੧੪੩||
सक्षारं मधुरं स्निग्धमुष्णं गुरु च सार्षपम्| शाकानामवरं बद्धविण्मूत्रं सर्वदोषकृत्||१४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasthAdiBedena mUlakaguNAH (144) · Śloka 144
ਯਦ੍ਬਾਲਮਵ੍ਯਕ੍ਤਰਸਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਸਾਰਂ ਸਤਿਕ੍ਤਕਮ੍| ਤਨ੍ਮੂਲਕਂ ਦੋਸਹਰਂ ਲਘੁ ਸੋਸ੍ਣਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਗੁਲ੍ਮਕਾਸਕ੍ਸਯਸ਼੍ਵਾਸਵ੍ਰਣਨੇਤ੍ਰਗਲਾਮਯਾਨ੍| ਸ੍ਵਰਾਗ੍ਨਿਸਾਦੋਦਾਵਰ੍ਤਪੀਨਸਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਤ੍ਪੁਨਃ| ਗੁਰੂਸ੍ਣਕਟੁਕਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਵਿਪਾਕਂ ਸਰ੍ਵਦੋਸਕਤ੍| ਗੁਰ੍ਵਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿ ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸਿਦ੍ਧਂ ਤਦਪਿ ਵਾਤਜਿਤ੍| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਸਰ੍ਵਮਾਮਂ ਤੁ ਦੋਸਲਮ੍||੧੪੪||
यद्बालमव्यक्तरसं किञ्चित्क्षारं सतिक्तकम्| तन्मूलकं दोषहरं लघु सोष्णं नियच्छति| गुल्मकासक्षयश्वासव्रणनेत्रगलामयान्| स्वराग्निसादोदावर्तपीनसांश्च महत्पुनः| गुरूष्णकटुकं स्वादु विपाकं सर्वदोषकृत्| गुर्वभिष्यन्दि च स्निग्धसिद्धं तदपि वातजित्| वातश्लेष्महरं शुष्कं सर्वमामं तु दोषलम्||१४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana piNDAlukaguNAH (145) · Śloka 145
ਕਟੂਸ੍ਣੋ ਵਾਤਕਫਹਾ ਪਿਣ੍ਡਾਲੁਃ ਪਿਤ੍ਤਵਰ੍ਧਨਃ||੧੪੫||
कटूष्णो वातकफहा पिण्डालुः पित्तवर्धनः||१४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTherAdiguNAH (haritavargaH) (146) · Śloka 146
ਕੁਠੇਰਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਰਸਸੁਮੁਖਾਸੁਰਿਭੂਸ੍ਤਣਾਃ| ਧਾਨ੍ਯਤੁਮ੍ਬੁਰੁਸ਼ੈਲੇਯਯਵਾਨੀ ਸ਼ਙ੍ਗਿਵੇਰਕਾਃ| ਪਰ੍ਣਾਸੋ ਗਞ੍ਜਨੋਜਾਜੀ ਜੀਰਕਂ ਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਫਣਿਰ੍ਜਾਰ੍ਜਕਜਮ੍ਬੀਰਖਰਾਹ੍ਵਾਕਾਲਮਾਲਿਕਾਃ| ਦੀਪ੍ਯਕਃ ਕ੍ਸਵਕਦ੍ਵੀਪਿਬਸ੍ਤਗਨ੍ਧਾਦਿ ਬਦ੍ਧਵਿਟ੍| ਰਸੇ ਪਾਕੇ ਚ ਕਟੁਕਂ ਦੋਸੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਰਂ ਲਘੁ| ਵਿਦਾਹਿ ਰੂਕ੍ਸਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਂ ਦਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਰਕ੍ਰਿਮਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਵਰ੍ਗੋ ਹਰਿਤਕਾਖ੍ਯੋਯਮੁਪਦਂਸ਼ੇਸੁ ਯੁਜ੍ਯਤੇ| ਵਾਸਨੋ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਾਂ ਚ ਹਦ੍ਯੋ ਦੀਪਨਰੋਚਨਃ||੧੪੬||
कुठेरशिग्रुसुरससुमुखासुरिभूस्तृणाः| धान्यतुम्बुरुशैलेययवानी शृङ्गिवेरकाः| पर्णासो गृञ्जनोऽजाजी जीरकं गजपिप्पली| फणिर्जार्जकजम्बीरखराह्वाकालमालिकाः| दीप्यकः क्षवकद्वीपिबस्तगन्धादि बद्धविट्| रसे पाके च कटुकं दोषोत्क्लेशकरं लघु| विदाहि रूक्षतीक्ष्णोष्णं दृक्शुक्रक्रिमिनाशनम्| वर्गो हरितकाख्योऽयमुपदंशेषु युज्यते| वासनो व्यञ्जनानां च हृद्यो दीपनरोचनः||१४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana surasasumuKadhAnakAnAM guNAH (147) · Śloka 147
ਹਿਧ੍ਮਾਕਾਸਵਿਸਸ਼੍ਵਾਸਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਰੁਕ੍ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਹਾ| ਸੁਰਸਃ ਸੁਮੁਖਃ ਸ਼ੋਫਗਨ੍ਧਹਾ ਧਾਨਕਾ ਪੁਨਃ| ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਮਧੁਰਾ ਮੂਤ੍ਰਲਾ ਨ ਚ ਪਿਤ੍ਤਕਤ੍||੧੪੭||
हिध्माकासविषश्वासपार्श्वरुक्पूतिगन्धहा| सुरसः सुमुखः शोफगन्धहा धानका पुनः| कषायतिक्तमधुरा मूत्रला न च पित्तकृत्||१४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana KarAhvacitrakayorguNAH (148) · Śloka 148
ਖਰਾਹ੍ਵਾ ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੂਲਘ੍ਨੀ ਚਿਤ੍ਰਕੋ ਦੀਪਨਃ ਪਰਮ੍||੧੪੮||
खराह्वा बस्तिशूलघ्नी चित्रको दीपनः परम्||१४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunaguNAH (149) · Śloka 149
ਪਤ੍ਰੇ ਸਕ੍ਸਾਰਮਧੁਰੋ ਮਧ੍ਯੇ ਮਧੁਰਪਿਚ੍ਛਿਲਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣੋ ਲਸ਼ੁਨਃ ਕਨ੍ਦੇ ਕਟੁਪਾਕਰਸਃ ਸਰਃ| ਹਦ੍ਯਃ ਕੇਸ਼੍ਯਃ ਗੁਰੁਰ੍ਬਸ੍ਯਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਰੋਚਨਦੀਪਨਃ| ਭਗ੍ਨਸਨ੍ਧਾਨਕਦ੍ ਬਲ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਦੂਸਣਃ| ਕਿਲਾਸਕੁਸ੍ਠਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ੀਮੇਹਕ੍ਰਿਮਿਕਫਾਨਿਲਾਨ੍| ਸਹਿਧ੍ਮਾਪੀਨਸਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਰਸਾਯਨਮ੍||੧੪੯||
पत्रे सक्षारमधुरो मध्ये मधुरपिच्छिलः| तीक्ष्णोष्णो लशुनः कन्दे कटुपाकरसः सरः| हृद्यः केश्यः गुरुर्बृष्यः स्निग्धो रोचनदीपनः| भग्नसन्धानकृद् बल्यो रक्तपित्तप्रदूषणः| किलासकुष्ठगुल्मार्शीमेहक्रिमिकफानिलान्| सहिध्मापीनसश्वासकासान् हन्ति रसायनम्||१४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palANDuguNAH (150) · Śloka 150
ਪਲਾਣ੍ਡੁਸ੍ਤਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਨ੍ਯੂਨੋ ਵਿਪਾਕੇ ਮਧੁਰਸ੍ਤੁ ਸਃ| ਕਫਂ ਕਰੋਤਿ ਨੋ ਪਿਤ੍ਤਂ ਕੇਵਲਾਨਿਲਨਾਸ਼ਨਃ||੧੫੦||
पलाण्डुस्तद्गुणैर्न्यूनो विपाके मधुरस्तु सः| कफं करोति नो पित्तं केवलानिलनाशनः||१५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUraNabhUkandayorguNAH (151) · Śloka 151
ਦੀਪਨਃ ਸੂਰਣੋ ਰੂਚ੍ਯਃ ਕਫਘ੍ਨੋ ਵਿਸ਼ਦੋ ਲਘੁਃ| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪਥ੍ਯੋ ਭੂਕਨ੍ਦਸ੍ਤ੍ਵਤਿਦੋਸਲਃ||੧੫੧||
दीपनः सूरणो रूच्यः कफघ्नो विशदो लघुः| विशेषादर्शसां पथ्यो भूकन्दस्त्वतिदोषलः||१५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAkAnAM patrapuShpAdikrameNa yathottaraM gurutvam (152) · Śloka 152
ਪਤ੍ਰੇ ਪੁਸ੍ਪੇ ਫਲੇ ਨਾਲੇ ਕਨ੍ਦੇ ਚ ਗੁਰੁਤਾ ਕ੍ਰਮਾਤ੍||੧੫੨||
पत्रे पुष्पे फले नाले कन्दे च गुरुता क्रमात्||१५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAvaraSAkam (153) · Śloka 153
ਵਰਾ ਸ਼ਾਕੇਸੁ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਸਾਰ੍ਸਪਾਸ੍ਤ੍ਵਵਰਾਃ ਪਰਮ੍||੧੫੩||
वरा शाकेषु जीवन्ती सार्षपास्त्ववराः परम्||१५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (6) PalavargaH drAkShAguNAH (154) · Śloka 154
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਫਲੋਤ੍ਤਮਾ ਵਸ੍ਯਾ ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਾ ਸਸ੍ਟਮੂਤ੍ਰਵਿਟ੍| ਸ੍ਵਾਦੁ ਪਾਕਰਸਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਸਕਸਾਯਾ ਹਿਮਾ ਗੁਰੁਃ| ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯਨਿਲਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਤਿਕ੍ਤਾਸ੍ਯਤ੍ਵਮਦਾਤ੍ਯਯਾਨ੍| ਤਸ੍ਣਾਕਾਸਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਵਰਭੇਦਕ੍ਸਤਕ੍ਸਯਾਨ੍||੧੫੪||
द्राक्षा फलोत्तमा वृष्या चक्षुष्या सृष्टमूत्रविट्| स्वादु पाकरसा स्निग्धा सकषाया हिमा गुरुः| निहन्त्यनिलपित्तास्रतिक्तास्यत्वमदात्ययान्| तृष्णाकासज्वरश्वासस्वरभेदक्षतक्षयान्||१५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dADimaguNAH (155) · Śloka 155
ਉਦ੍ਰਿਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਞ੍ਜਯਤਿ ਤ੍ਰਿਦੋਸਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਦੁ ਦਾਡਿਮਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਵਿਰੋਧਿ ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣਮਮ੍ਲਂ ਵਾਤਕਫਾਪਹਮ੍| ਸਰ੍ਵਂ ਹਦ੍ਯਂ ਲਘੁਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਗ੍ਰਾਹਿ ਰੋਚਨਦੀਪਨਮ੍||੧੫੫||
उद्रिक्तपित्ताञ्जयति त्रिदोषान् स्वादु दाडिमम्| पित्ताविरोधि नात्युष्णमम्लं वातकफापहम्| सर्वं हृद्यं लघुः स्निग्धं ग्राहि रोचनदीपनम्||१५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kadalyAdiphalAnAM sAmAnyaguNAH (156) · Śloka 156
ਮੋਚਖਰ੍ਜੂਰਪਨਸਨਾਲਿਕੇਰਪਰੁਸਕਮ੍| ਆਮ੍ਰਾਤਤਾਲਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਰਾਜਾਦਨਮਧੂਕਜਮ੍| ਸੌਵੀਰਬਦਰਾਙ੍ਕੋਲਫਲ੍ਗੁਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕੋਦ੍ਭਵਮ੍| ਵਾਤਾਮਾਭਿਸੁਕਾਕ੍ਸੋਡਮੁਕੂਲਕਨਿਕੋਚਕਮ੍| ਉਰੁਮਾਣਂ ਪ੍ਰਿਯਾਲਂ ਚ ਬਂਹਣਂ ਗੁਰੁਸ਼ੀਤਲਮ੍| ਦਾਹਕ੍ਸਤਕ੍ਸਯਹਰਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍| ਸ੍ਵਾਦੁ ਪਾਕਰਸਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਿ ਕਫਸ਼ੁਕ੍ਰਕਤ੍||੧੫੬||
मोचखर्जूरपनसनालिकेरपरुषकम्| आम्राततालकाश्मर्यराजादनमधूकजम्| सौवीरबदराङ्कोलफल्गुश्लेष्मातकोद्भवम्| वातामाभिषुकाक्षोडमुकूलकनिकोचकम्| उरुमाणं प्रियालं च बृंहणं गुरुशीतलम्| दाहक्षतक्षयहरं रक्तपित्तप्रसादनम्| स्वादु पाकरसं स्निग्धं विष्टम्भि कफशुक्रकृत्||१५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAlikeraguNAH,kadalIPalaguNAH,rAjAdanaPalaguNAH (157) · Śloka 157
ਨਾਲਿਕੇਰਂ ਗੁਰੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸ਼ੀਤਲਮ੍| ਬਲਮਾਂਸਕਰਂ ਹਦ੍ਯਂ ਬਂਹਣਂ ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੋਧਨਮ੍| ਮੋਚਂ ਸ੍ਵਾਦੁਰਸਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕਸਾਯਂ ਨਾਤਿਸ਼ੀਤਲਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਵਸ੍ਯਂ ਰੁਚ੍ਯਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਰਂ ਗੁਰੁ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਕਸਾਯਂ ਚ ਰਾਜਾਦਨਫਲਂ ਗੁਰੁ||੧੫੭||
नालिकेरं गुरु स्निग्धं पित्तघ्नं स्वादु शीतलम्| बलमांसकरं हृद्यं बृंहणं बस्तिशोधनम्| मोचं स्वादुरसं प्रोक्तं कषायं नातिशीतलम्| रक्तपित्तहरं वृष्यं रुच्यं श्लेष्मकरं गुरु| स्निग्धं स्वादु कषायं च राजादनफलं गुरु||१५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAlaPalakASmarIPalaguNAH (158) · Śloka 158
ਫਲਂ ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਲਂ ਤਾਲਂ ਸਰਂ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਜਂ ਹਿਮਮ੍| ਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਵਿਬਨ੍ਧਘ੍ਨਂ ਕੇਸ਼੍ਯਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਰਸਾਯਨਮ੍||੧੫੮||
फलं तु पित्तलं तालं सरं काश्मर्यजं हिमम्| शकृन्मूत्रविबन्धघ्नं केश्यं मेध्यं रसायनम्||१५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhUrakabadaraPalayorguNAH (159) · Śloka 159
ਮਧੂਕਜਮਹਦ੍ਯਂ ਤੁ ਬਦਰਂ ਸਰਣਾਤ੍ਮਕਮ੍||੧੫੯||
मधूकजमहृद्यं तु बदरं सरणात्मकम्||१५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAmAdiguNAH (160) · Śloka 160
ਵਾਤਾਮਾਦ੍ਯੁਸ੍ਣਵੀਰ੍ਯਂ ਤੁ ਕਫਪਿਤ੍ਤਕਰਂ ਸਰਮ੍||੧੬੦||
वातामाद्युष्णवीर्यं तु कफपित्तकरं सरम्||१६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana priyAlaguNAH (161) · Śloka 161
ਪਰਂ ਵਾਤਹਰਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਨੁਸ੍ਣਂ ਤੁ ਪ੍ਰਿਯਾਲਜਮ੍||੧੬੧||
परं वातहरं स्निग्धमनुष्णं तु प्रियालजम्||१६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana priyAlamajjakolamajjayorguNAH (162) · Śloka 162
ਪ੍ਰਿਯਾਲਮਜ੍ਜਾ ਮਧੁਰੋ ਵਸ੍ਯਃ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ| ਕੋਲਮਜ੍ਜਾ ਗੁਣੈਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਤਟ੍ਛਰ੍ਦਿਃ ਕਾਸਜਿਚ੍ਚ ਸਃ||੧੬੨||
प्रियालमज्जा मधुरो वृष्यः पित्तानिलापहः| कोलमज्जा गुणैस्तद्वत्तृट्छर्दिः कासजिच्च सः||१६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tindukAdInAM sAmAnyaguNAH (163) · Śloka 163
ਤਿਨ੍ਦੁਕਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਾਸੀਨਫਲਿਨੀ ਬਿਮ੍ਬਿਤੋਦਨਮ੍| ਟਙ੍ਕਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਬਕੁਲਗਾਙ੍ਗੇਰੁਧਵਧਨ੍ਵਨਮ੍| ਸ਼੍ਵੇਤਪਾਕਕਪਿਤ੍ਥਾਨਿ ਸਿਞ੍ਚਤੀ ਭਵ੍ਯਜਾਮ੍ਬਵਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਭਵਂ ਬੀਜਂ ਪੌਸ੍ਕਰਂ ਕਫਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| ਕਸਾਯਮਧੁਰਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਸ਼ੀਤਲਂ ਗੁਰੁ ਲੇਖਨਮ੍| ਵਿਬਨ੍ਧਾਧ੍ਮਾਨਜਨਨਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਂ ਵਾਤਕੋਪਨਮ੍||੧੬੩||
तिन्दुकाश्मन्तकासीनफलिनी बिम्बितोदनम्| टङ्काश्वकर्णबकुलगाङ्गेरुधवधन्वनम्| श्वेतपाककपित्थानि सिञ्चती भव्यजाम्बवम्| क्षीरिवृक्षभवं बीजं पौष्करं कफपित्तजित्| कषायमधुरं रूक्षं शीतलं गुरु लेखनम्| विबन्धाध्मानजननं स्तम्भनं वातकोपनम्||१६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kapitthaguNAH (164) · Śloka 164
ਕਪਿਤ੍ਥਮਾਮਂ ਕਣ੍ਠਘ੍ਨਂ ਕਸਾਯਾਮ੍ਲਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਕਤ੍| ਪਕ੍ਵਂ ਰੁਚ੍ਯਂ ਕਸਾਯਾਮ੍ਲਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਹਿਧ੍ਮਾਵਮਿਪ੍ਰਣੁਤ੍| ਦੋਸਘ੍ਨਂ ਸਾਡਵਾਰਿਸ੍ਟਰਾਗਯੁਕ੍ਤਿਸੁ ਪੂਜਿਤਮ੍| ਵਿਸਘ੍ਨਮੁਭਯਂ ਗ੍ਰਾਹਿ ਕਪਿਤ੍ਥਾਨ੍ਯੇਵਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੧੬੪||
कपित्थमामं कण्ठघ्नं कषायाम्लं त्रिदोषकृत्| पक्वं रुच्यं कषायाम्लं स्वादु हिध्मावमिप्रणुत्| दोषघ्नं षाडवारिष्टरागयुक्तिषु पूजितम्| विषघ्नमुभयं ग्राहि कपित्थान्येवमादिशेत्||१६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana si~jcitikAPalaguNAH (165) · Śloka 165
ਬਂਹਣਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸਿਞ੍ਚਿਤਿਕਾਫਲਮ੍||੧੬੫||
बृंहणं वातपित्तघ्नं स्निग्धं सिञ्चितिकाफलम्||१६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BavyajAmbavakShIrivRukShaPalaguNAH (166) · Śloka 166
ਭਵ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਦਮਮ੍ਲਞ੍ਚ ਜਾਮ੍ਬਵਂ ਤ੍ਵਤਿਵਾਤਲਮ੍| ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਕਦਕਣ੍ਠ੍ਯਂ ਚ ਸਾਮ੍ਲਨ੍ਤੁ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਜਮ੍||੧੬੬||
भव्यं विशदमम्लञ्च जाम्बवं त्वतिवातलम्| विष्टम्भकृदकण्ठ्यं च साम्लन्तु क्षीरिवृक्षजम्||१६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana akShakIPalaguNAH (167) · Śloka 167
ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਘ੍ਨਮਮ੍ਲਂ ਚ ਵਾਤਲਂ ਚਾਕ੍ਸਕੀਫਲਮ੍||੧੬੭||
पित्तश्लेष्मघ्नमम्लं च वातलं चाक्षकीफलम्||१६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmraguNAHsahakArarasaguNAH (168) · Śloka 168
ਬਾਲਂ ਕਸਾਯਕਟ੍ਵਮ੍ਲਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਵਾਤਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਕਤ੍| ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮਾਮ੍ਰਮਮ੍ਲਂ ਤੁ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕਫਪ੍ਰਦਮ੍| ਸ੍ਵਾਦੁ ਸਾਮ੍ਲਂ ਗੁਰੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮਾਰੁਤਘ੍ਨਮਪਿਤ੍ਤਲਮ੍| ਹਦ੍ਯਂ ਪਰ੍ਯਾਗਤਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਮਾਂਸਸ਼ੁਕ੍ਰਬਲਪ੍ਰਦਮ੍| ਸਹਕਾਰਰਸੋ ਹਦ੍ਯਃ ਸੁਰਭਿਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੋਚਨਃ| ਦੀਪਨਃ ਪਿਤ੍ਤਵਾਤਘ੍ਨਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼ੋਣਿਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਤ੍||੧੬੮||
बालं कषायकट्वम्लं रूक्षं वातास्रपित्तकृत्| सम्पूर्णमाम्रमम्लं तु रक्तपित्तकफप्रदम्| स्वादु साम्लं गुरु स्निग्धं मारुतघ्नमपित्तलम्| हृद्यं पर्यागतं श्लेष्ममांसशुक्रबलप्रदम्| सहकाररसो हृद्यः सुरभिः स्निग्धरोचनः| दीपनः पित्तवातघ्नः शुक्रशोणितशुद्धिकृत्||१६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lavalIPalaguNAH (169) · Śloka 169
ਕਸਾਯਂ ਰੋਚਨਂ ਹਦ੍ਯਂ ਵਾਤਲਂ ਲਵਲੀਫਲਮ੍||੧੬੯||
कषायं रोचनं हृद्यं वातलं लवलीफलम्||१६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bilvaguNAH (170) · Śloka 170
ਗੁਰ੍ਵਗ੍ਨਿਸਾਦਕਦ੍ਬਿਲ੍ਵਂ ਦੋਸਲਂ ਪੂਤਿਮਾਰੁਤਮ੍| ਪਕ੍ਵਂ ਬਾਲਂ ਪੁਨਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪਿਤ੍ਤਲਂ ਲਘੁਦੀਪਨਮ੍| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਘ੍ਨਮੁਸ੍ਣਂ ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੁਭਯਂ ਪਰਮ੍||੧੭੦||
गुर्वग्निसादकृद्बिल्वं दोषलं पूतिमारुतम्| पक्वं बालं पुनस्तीक्ष्णं पित्तलं लघुदीपनम्| वातश्लेष्मघ्नमुष्णं च स्निग्धं ग्राह्युभयं परम्||१७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRukShAmlakoSAmrayorguNAH (171) · Śloka 171
ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਂ ਗ੍ਰਾਹਿ ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਂ ਲਘੁ ਦੀਪਨਰੋਚਨਮ੍| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨਂ ਕੋਸ਼ਾਮ੍ਲਜਂ ਤਤਃ||੧੭੧||
वृक्षाम्लं ग्राहि रूक्षोष्णं लघु दीपनरोचनम्| वातश्लेष्महरं किञ्चिदूनं कोशाम्लजं ततः||१७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kara~jjaPalaguNAH (172) · Śloka 172
ਫਲਂ ਕਰਞ੍ਜਂ ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਿ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਵਿਰੋਧਿ ਚ||੧੭੨||
फलं करञ्जं विष्टम्भि पित्तश्लेष्माविरोधि च||१७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SamIPalaguNAH (173) · Śloka 173
ਗੁਰੂਸ੍ਣਮਧੁਰਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਕੇਸ਼ਘ੍ਨਂ ਚ ਸ਼ਮੀਫਲਮ੍||੧੭੩||
गुरूष्णमधुरं रूक्षं केशघ्नं च शमीफलम्||१७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pIluPalaguNAH (174) · Śloka 174
ਕਟੁਪਾਕਰਸਂ ਪੀਲੁ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਂ ਭੇਦਿ ਪਿਤ੍ਤਲਮ੍| ਕ੍ਰਿਮਿ ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਗਰਪ੍ਲੀਹਾਰ੍ਸ਼ਃ ਕਫਵਾਤਜਿਤ੍| ਸਤਿਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਯਤ੍ਪੀਲੁ ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣਂ ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਿਤ੍||੧੭੪||
कटुपाकरसं पीलु तीक्ष्णोष्णं भेदि पित्तलम्| क्रिमि गुल्मोदरगरप्लीहार्शः कफवातजित्| सतिक्तं स्वादु यत्पीलु नात्युष्णं तत्त्रिदोषजित्||१७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIpAdiPalAnAM guNAH (175) · Śloka 175
ਨੀਪਂ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸਿਕਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਗਰਂ ਤਣਸ਼ੂਲ੍ਯਜਮ੍| ਅਸ੍ਮਾਦਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰਗੁਣਮੇਙ੍ਗੁਦਂ ਸਵਿਕਙ੍ਕਤਮ੍||੧੭੫||
नीपं शताक्षिकं प्राचीनागरं तृणशूल्यजम्| अस्मादल्पान्तरगुणमेङ्गुदं सविकङ्कतम्||१७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtulu~ggaguNAH (176) · Śloka 176
ਤ੍ਵਕ੍ਤਿਕ੍ਤਕਟੁਕਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵਾਤਜਿਤ੍| ਬਂਹਣਂ ਮਧੁਰਂ ਮਾਂਸਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਗੁਰੁ| ਲਘੁ ਤਤ੍ਕੇਸਰਂ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਮਦਾਤ੍ਯਯਾਨ੍| ਅਸ੍ਯਸ਼ੋਸਾਨਿਲਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਬਨ੍ਧਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਰੋਚਕਾਨ੍| ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਰ੍ਸ਼ਃਸ਼ੂਲਾਨਿ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍||੧੭੬||
त्वक्तिक्तकटुका स्निग्धा मातुलुङ्गस्य वातजित्| बृंहणं मधुरं मांसं वातपित्तहरं गुरु| लघु तत्केसरं कासश्वासहिध्मामदात्ययान्| अस्यशोषानिलश्लेष्मविबन्धच्छर्द्यरोचकान्| गुल्मोदरार्शःशूलानि मन्दाग्नित्वं च नाशयेत्||१७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakaguNAH (177) · Śloka 177
ਭਲ੍ਲਾਤਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸ ਬਂਹਣਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸ਼ੀਤਲਮ੍| ਤਦਸ੍ਥ੍ਯਗ੍ਨਿਸਮਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਕਫਵਾਤਹਰਂ ਪਰਮ੍||੧੭੭||
भल्लातकस्य त्वङ्मांस बृंहणं स्वादु शीतलम्| तदस्थ्यग्निसमं मेध्यं कफवातहरं परम्||१७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pArAvatArukayorguNAH (178) · Śloka 178
ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਮ੍ਲਂ ਸ਼ੀਤਮੁਸ੍ਣਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਾਰਾਵਤਂ ਗੁਰੁ| ਰੁਚ੍ਯਮਤ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼ਮਨਂ ਰੁਚ੍ਯਂ ਮਧੁਰਮਾਰੁਕਮ੍| ਪਕ੍ਵਮਾਸ਼ੁ ਜਰਾਂ ਯਾਤਿ ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣਂ ਗੁਰੁ ਦੋਸਲਮ੍||੧੭੮||
स्वाद्वम्लं शीतमुष्णञ्च द्विधा पारावतं गुरु| रुच्यमत्यग्निशमनं रुच्यं मधुरमारुकम्| पक्वमाशु जरां याति नात्युष्णं गुरु दोषलम्||१७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArdradrAkShAdiguNAH (179) · Śloka 179
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪਰੂਸਕਂ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰਮਮ੍ਲਂ ਪਿਤ੍ਤਕਫਪ੍ਰਦਮ੍| ਗੁਰੂਸ੍ਣਵੀਰ੍ਯਂ ਵਾਤਘ੍ਨਂ ਸਰਂ ਸਕਰਮਰ੍ਦਕਮ੍||੧੭੯||
द्राक्षापरूषकं चार्द्रमम्लं पित्तकफप्रदम्| गुरूष्णवीर्यं वातघ्नं सरं सकरमर्दकम्||१७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kolAdiguNAH (180) · Śloka 180
ਤਥਾਮ੍ਲਂ ਕੋਲਕਰ੍ਕਨ੍ਧੁਲਿਕੁਚਾਮ੍ਰਾਤਕਾਰੁਕਮ੍| ਐਰਾਵਤਂ ਦਨ੍ਤਸ਼ਠਂ ਸਤ੍ਰੁਦਂ ਮਗਤਿਣ੍ਡਕਮ੍| ਨਾਤਿਪਿਤ੍ਤਕਰਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਚ ਕਰਮਰ੍ਦਕਮ੍||੧੮੦||
तथाम्लं कोलकर्कन्धुलिकुचाम्रातकारुकम्| ऐरावतं दन्तशठं सत्रुदं मृगतिण्डकम्| नातिपित्तकरं पक्वं शुष्कं च करमर्दकम्||१८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amlikA~gkolayorguNAH (181) · Śloka 181
ਦੀਪਨਂ ਭੇਦਨਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮਮ੍ਲਿਕਾਙ੍ਕੋਲਯੋਃ ਫਲਮ੍| ਤਸ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਕ੍ਲਮਚ੍ਛੇਦਿ ਲਘ੍ਵਿਸ੍ਟਂ ਕਫਵਾਤਯੋਃ||੧੮੧||
दीपनं भेदनं शुष्कमम्लिकाङ्कोलयोः फलम्| तृष्णाश्रमक्लमच्छेदि लघ्विष्टं कफवातयोः||१८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana likucaguNAH (182) · Śloka 182
ਫਲਾਨਾਮਵਰਂ ਤਤ੍ਰ ਲਿਕੁਚਂ ਸਰ੍ਵਦੋਸਕਤ੍||੧੮੨||
फलानामवरं तत्र लिकुचं सर्वदोषकृत्||१८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sApavAdaH tyAjyadhAnyashAkaphalanirdeshaH (183) · Śloka 183
ਹਿਮਾਨਿਲੋਸ੍ਣਦੁਰ੍ਵਾਤਵ੍ਯਲਲਾਲਾਦਿਦੂਸਿਤਮ੍| ਜਨ੍ਤੁਜੁਸ੍ਟਂ ਜਲੇ ਮਗ੍ਨਮਭੂਮਿਜਮਨਾਰ੍ਤਵਮ੍| ਅਨ੍ਯਧਾਨ੍ਯਯੁਤਂ ਹੀਨਵੀਰ੍ਯਂ ਜੀਰ੍ਣਤਯਾਤਿ ਚ| ਧਾਨ੍ਯਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਤਥਾ ਸ਼ਾਕਂ ਰੂਕ੍ਸਸਿਦ੍ਧਮਕੋਮਲਮ੍| ਅਸਞ੍ਜਾਤਰਸਂ ਤਦ੍ਵਚ੍ਛੁਸ੍ਕਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮੂਲਕਾਤ੍| ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਫਲਮਪ੍ਯੇਵਂ ਤਥਾਮਂ ਬਿਲ੍ਵਵਰ੍ਜਿਤਮ੍||੧੮੩||
हिमानिलोष्णदुर्वातव्यललालादिदूषितम्| जन्तुजुष्टं जले मग्नमभूमिजमनार्तवम्| अन्यधान्ययुतं हीनवीर्यं जीर्णतयाऽति च| धान्यं त्यजेत्तथा शाकं रूक्षसिद्धमकोमलम्| असञ्जातरसं तद्वच्छुष्कं चान्यत्र मूलकात्| प्रायेण फलमप्येवं तथामं बिल्ववर्जितम्||१८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (7) mAtrAdivargaH prakaraNopasaMhAraH (184) · Śloka 184
ਸ਼ਕਸ਼ਿਮ੍ਬਿਲਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਮਾਂਸਸ਼ਾਕਫਲਾਸ਼੍ਰਯੈਃ| ਵਰ੍ਗੈਰਨ੍ਨੈਕਦੇਸ਼ੋਯਂ ਭੂਯਿਸ੍ਠਮੁਪਯੋਗਵਾਨ੍| ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੋ ਰਸਵੀਰ੍ਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਸਾਧਨੇ||੧੮੪||
शकशिम्बिलपक्वान्नमांसशाकफलाश्रयैः| वर्गैरन्नैकदेशोऽयं भूयिष्ठमुपयोगवान्| निर्दिष्टो रसवीर्याद्यैर्यथास्वं कर्मसाधने||१८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtrAdivaSAt hitAhitasyABimatavastunaH niravaSeSheNa guNakathanaM duSSakam (185) · Śloka 185
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਪਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਥਾ| ਹਿਤਾਹਿਤਤ੍ਵੇਪ੍ਯੇਕਾਨ੍ਤਨਿਯਮੋਸ੍ਮਾਦਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ| ਮਾਤ੍ਰਾਯੋਗਕ੍ਰਿਯਾਦੇਸ਼ਕਾਲਾਵਸ੍ਥਾਦਿਭੇਦਤਃ| ਤਤਸ੍ਤਤੋ ਯਤੋ ਦਸ੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਤੇ ਭਾਵਾਸ੍ਤਥਾ ਤਥਾ||੧੮੫||
न शक्यं विस्तरेणापि वक्तुं सर्वं तु सर्वथा| हिताहितत्वेऽप्येकान्तनियमोऽस्मादनिश्चितः| मात्रायोगक्रियादेशकालावस्थादिभेदतः| ततस्ततो यतो दृष्टास्ते ते भावास्तथा तथा||१८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtrAviSeShodAharaNAni (186) · Śloka 186
ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਸੇਵਿਤਂ ਮਦ੍ਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਰੋਗਾਂਸ੍ਤਦੁਦ੍ਭਵਾਨ੍| ਨਿਸੇਵ੍ਯਮਾਣਂ ਤਿਲਸ਼ੋ ਵਿਸਮਪ੍ਯਮਤਾਯਤੇ| ਹੀਨਾਤਿਮਾਤ੍ਰਮਸ਼ਨਂ ਮਰੁਨ੍ਨਿਚਯਕੋਪਨਮ੍| ਭਜੇਤੇ ਵਿਸਰੁਪਤ੍ਵਂ ਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ੇ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸੀ||੧੮੬||
मात्रया सेवितं मद्यं हन्ति रोगांस्तदुद्भवान्| निषेव्यमाणं तिलशो विषमप्यमृतायते| हीनातिमात्रमशनं मरुन्निचयकोपनम्| भजेते विषरुपत्वं तुल्यांशे मधुसर्पिषी||१८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMyogaviSeShodAharaNam (187) · Śloka 187
ਕ੍ਸਾਰੋਮ੍ਲਰਸਸਂਯੋਗੋ ਮਧੁਰੀਭਵਤਿ ਕ੍ਸਣਾਤ੍| ਉਤ੍ਤੁਣ੍ਡਕਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿਨ੍ਦੁਕੇਨ ਤਿਕ੍ਤਤਾ ਮਧੁਰਾਯਤੇ| ਹਿਙ੍ਗੁਰ੍ਗੈਰਿਕਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਂ ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸਾਧਿਕਮ੍| ਪੂਗਤਾਮ੍ਬੂਲਸ਼ਙ੍ਖੇਭ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸੋਦ੍ਭਵਃ| ਕੋਦ੍ਰਵੋ ਹਨ੍ਤ੍ਯਸਕ੍ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਵਿਦਾਹਿਭਿਃ| ਕੁਸ੍ਠਂ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਪਿ ਤਿਲੋ ਹਨ੍ਤਿ ਭਲ੍ਲਾਤਕੈਃ ਸਹ| ਗੁਡਃ ਕਰ੍ਤਾਗ੍ਨਿਸਾਦਸ੍ਯ ਸ ਹਿਨਸ੍ਤ੍ਯਭਯਾਦਿਭਿਃ| ਤਸ੍ਯਤ੍ਯਗ੍ਨੇਃ ਸਮਦਨਂ ਸਰ੍ਪਿਰਪ੍ਯੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ| ਜੀਵਨੀਯਮਪਿ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਿਸਲੇਸ਼ੇਨ ਮਤ੍ਯਵੇ| ਤੁਲ੍ਯੇ ਅਪਿ ਹਤੋਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਿਸੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ| ਸਕ੍ਤਵੋ ਵਾਤਲਾ ਰੂਕ੍ਸਾਃ ਪੀਤਾਸ੍ਤੇ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਤਿ ਤੁ||੧੮੭||
क्षारोऽम्लरससंयोगो मधुरीभवति क्षणात्| उत्तुण्डकस्यास्तिन्दुकेन तिक्तता मधुरायते| हिङ्गुर्गैरिकसिन्धूत्थं गन्धवर्णरसाधिकम्| पूगताम्बूलशङ्खेभ्यो गन्धवर्णरसोद्भवः| कोद्रवो हन्त्यसृक्पित्तं करोत्येव विदाहिभिः| कुष्ठं तत्कार्यपि तिलो हन्ति भल्लातकैः सह| गुडः कर्ताग्निसादस्य स हिनस्त्यभयादिभिः| तृष्यत्यग्नेः समदनं सर्पिरप्युपदिश्यते| जीवनीयमपि क्षीरं विषलेशेन मृत्यवे| तुल्ये अपि हतोऽन्योन्यं विषे स्थावरजङ्गमे| सक्तवो वातला रूक्षाः पीतास्ते तर्पयन्ति तु||१८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svabhAvavisheShodAharaNam (188) · Śloka 188
ਵਿਨਾਪਿ ਚੋਪਯੋਗੇਨ ਮਣਿਮਨ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕਾਰ੍ਯਕਤ੍||੧੮੮||
विनापि चोपयोगेन मणिमन्त्रादिकार्यकृत्||१८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMskAravisheShodAharaNam (189) · Śloka 189
ਆਰ੍ਦ੍ਰਕਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਸਂਸ੍ਕਾਰੇਣ ਲਘੀਯਸੀ| ਲਘੁਭ੍ਯੋਪਿ ਹਿ ਸਕ੍ਤੁਭ੍ਯੋ ਗੁਰਵਃ ਸਿਦ੍ਧਪਿਣ੍ਡਿਕਾਃ||੧੮੯||
आर्द्रकाज्जायते शुण्ठी संस्कारेण लघीयसी| लघुभ्योऽपि हि सक्तुभ्यो गुरवः सिद्धपिण्डिकाः||१८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriyAsvabhAvavisheShodAharaNam (190) · Śloka 190
ਭਸ੍ਟਃ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣੋਪਿ ਪਥੁਕੋ ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲੇਰ੍ਲਘੋਰ੍ਗੁਰੁਃ||੧੯੦||
भृष्टः क्षुण्णोऽपि पृथुको रक्तशालेर्लघोर्गुरुः||१९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriyAvisheShodAharaNam (191) · Śloka 191
ਸ਼ਾਲਿਃ ਪਿਸ੍ਟੋ ਗਰੀਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗੋਧੂਮਾਦਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ||੧੯੧||
शालिः पिष्टो गरीयस्त्वं गोधूमादपि गच्छति||१९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMskAravisheShodAharaNam (192) · Śloka 192
ਲਘੁ ਪਿਤ੍ਤਹਰਾ ਲਾਜਾ ਵ੍ਰੀਹਿਤੋ ਗੁਰੁਪਿਤ੍ਤਲਾਤ੍| ਸਂਗ੍ਰਾਹਿਣੋ ਲਘੁਰ੍ਮੁਦ੍ਗਾਤ੍ਕੁਲ੍ਮਾਸੋ ਭੇਦਨੋ ਗੁਰੁਃ| ਆਮਂ ਗ੍ਰਾਹਿਤਰਂ ਤਕ੍ਰਂ ਨਾਗਰੀਕਤਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮ੍||੧੯੨||
लघु पित्तहरा लाजा व्रीहितो गुरुपित्तलात्| संग्राहिणो लघुर्मुद्गात्कुल्माषो भेदनो गुरुः| आमं ग्राहितरं तक्रं नागरीकृतमार्द्रकम्||१९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMyogasaMskAraviSeShodAharaNAni (193) · Śloka 193
ਗੁਡਾਤ੍ਤੋਯਾਚ੍ਚ ਸੁਤਰਾਂ ਮੂਤ੍ਰਲਂ ਗੁਰੁ ਪਾਨਕਮ੍||੧੯੩||
गुडात्तोयाच्च सुतरां मूत्रलं गुरु पानकम्||१९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriyAsaMyogavisheShodAharaNam (194) · Śloka 194
ਗਰੀਯੋ ਗੁਡਦਧ੍ਯੁਤ੍ਥਾ ਰਸਾਲਾ ਚਾਤਿਸ਼ੁਕ੍ਰਲਾ||੧੯੪||
गरीयो गुडदध्युत्था रसाला चातिशुक्रला||१९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriyAvisheShodAharaNam (195) · Śloka 195
ਦਣ੍ਡਾਭਿਮਥਨਾਦ੍ਦਧ੍ਨੋ ਗੁਰੁਣਸ਼੍ਚਾਤਿਸ਼ੋਫਦਾਤ੍| ਅਨੁਦ੍ਧਤਸ੍ਨੇਹਮਪਿ ਤਕ੍ਰਂ ਸ਼ੋਫਹਰਂ ਲਘੁ||੧੯੫||
दण्डाभिमथनाद्दध्नो गुरुणश्चातिशोफदात्| अनुद्धृतस्नेहमपि तक्रं शोफहरं लघु||१९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svabhAvavisheShodAharaNam (196) · Śloka 196
ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਰਂ ਹਨ੍ਤਿ ਨਾਰ੍ਦਿਤਂ ਨਵਨੀਤਵਤ੍||੧੯੬||
सर्पिः स्निग्धतरं हन्ति नार्दितं नवनीतवत्||१९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMskAravisheShodAharaNam (197) · Śloka 197
ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯੋਪਿ ਹਿ ਗੋਧੂਮਸ੍ਤੈਲਪਕ੍ਵਸ੍ਤੁ ਦਸ੍ਟਿਹਾ| ਮੂਲਕਂ ਦੋਸਜਨਨਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੁ ਤਦਦੋਸਲਮ੍| ਉਸ੍ਣਂ ਵਿਸੀਭਵਤ੍ਯੇਵ ਵਿਸਘ੍ਨਮਪਿ ਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍||੧੯੭||
चक्षुष्योऽपि हि गोधूमस्तैलपक्वस्तु दृष्टिहा| मूलकं दोषजननं सिद्धं तु तददोषलम्| उष्णं विषीभवत्येव विषघ्नमपि माक्षिकम्||१९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAtraviSeShodAharaNAni (198) · Śloka 198
ਦੁਰ੍ਭਾਜਨਸ੍ਥਾ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮ੍ਲਾ ਦੋਸਲਾ ਚ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ||੧੯੮||
दुर्भाजनस्था द्राक्षाम्ला दोषला च प्रजायते||१९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viruddhakriyAprayogaviSeShodAharaNam (199) · Śloka 199
ਸ਼੍ਲਖ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ੁਸ੍ਕਘਨੋ ਲੇਪਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਯਾਪਿ ਦਾਹਕਤ੍| ਤ੍ਵਗ੍ਗਤਸ੍ਯੋਸ੍ਮਣੋ ਰੋਧਾਚ੍ਛੀਤਕਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਥਾਗੁਰੋਃ||੧੯੯||
श्लख्श्णशुष्कघनो लेपश्चन्दनस्यापि दाहकृत्| त्वग्गतस्योष्मणो रोधाच्छीतकृत्त्वन्यथाऽगुरोः||१९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriyAsvaBAvavisheShodAharaNam (200) · Śloka 200
ਮੇਧ੍ਯਸ੍ਤਿਲਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼ੀਤੋ ਮੇਧ੍ਯਂ ਤੈਲਂ ਖਲੋ ਹਿਮਃ| ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਾਰਿਤ੍ਵਂ ਨ ਤੈਲਸ੍ਯ ਖਲਸ੍ਯ ਵਾ||੨੦੦||
मेध्यस्तिलः स्पर्शशीतो मेध्यं तैलं खलो हिमः| तस्यैव श्लेष्मकारित्वं न तैलस्य खलस्य वा||२००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaBAvavisheShodAharaNam (201) · Śloka 201
ਦਧ੍ਨਿ ਸ਼੍ਵਯਥੁਕਾਰਿਤ੍ਵਂ ਨ ਤਕ੍ਰਨਵਨੀਤਯੋਃ||੨੦੧||
दध्नि श्वयथुकारित्वं न तक्रनवनीतयोः||२०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana deshavisheSheShu sAtmyavisheShodAharaNAni (202) · Śloka 202
ਦੇਸ਼ਵਿਸ਼ੇਸੇਸੁ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸੋਦਾਹਰਣਾਨਿ ਭੂਮਿਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦਧਿਕ੍ਸੀਰਕਰੀਰਂ ਮਰੁਵਾਸਿਸੁ| ਕ੍ਸਾਰਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੇਸੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸੈਨ੍ਧਵੇਸ੍ਵਸ਼੍ਮਕੇਸੁ ਤੁ| ਤੈਲਾਮ੍ਲਃ ਕਨ੍ਦਮੂਲਾਨਿ ਮਲਯੇ ਕੋਙ੍ਕਣੇ ਪੁਨਃ| ਪੇਯਾ ਮਨ੍ਥ ਉਦੀਚ੍ਯੇਸੁ ਗੋਧੂਮੋਵਨ੍ਤਿਭੂਮਿਸੁ| ਬਾਹ੍ਲਿਕਾ ਬਾਹ੍ਲਵਾਸ਼੍ਚੀਨਾਃ ਸ਼ੂਲਿਕਾ ਯਵਨਾਃ ਸ਼ਕਾਃ| ਮਾਂਸਗੋਧੂਮਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋਚਿਤਾਃ||੨੦੨||
देशविशेषेषु सात्म्यविशेषोदाहरणानि भूमिसात्म्यं दधिक्षीरकरीरं मरुवासिषु| क्षारः प्राच्येषु मत्स्यास्तु सैन्धवेष्वश्मकेषु तु| तैलाम्लः कन्दमूलानि मलये कोङ्कणे पुनः| पेया मन्थ उदीच्येषु गोधूमोऽवन्तिभूमिषु| बाह्लिका बाह्लवाश्चीनाः शूलिका यवनाः शकाः| मांसगोधूममार्द्वीकशस्त्रवैश्वानरोचिताः||२०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dehasAtmyAsAtmyodAharaNAni (203) · Śloka 203
ਦੇਹਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਘਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਮਦ੍ਯਂ ਮਾਂਸਂ ਚ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍| ਪੇਯਾ ਯੂਸੋ ਰਸੋਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗੋਧੂਮੋਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਾਲਯਃ| ਅਹਿਤੈਰਪਿ ਤੇਸਾਂ ਚ ਤੈਰੇਵੋਪਹਿਤਂ ਹਿਤਮ੍||੨੦੩||
देहसात्म्यं घृतं क्षीरं मद्यं मांसं च कस्यचित्| पेया यूषो रसोऽन्यस्य गोधूमोऽन्यस्य शालयः| अहितैरपि तेषां च तैरेवोपहितं हितम्||२०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaBAvavisheShodAharaNam (204) · Śloka 204
ਅਨ੍ਨਪਾਨੌਸਧਂ ਦੋਸਮਾਤ੍ਰਾਕਾਲਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ| ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਬਲਂ ਧਤ੍ਤੇ ਨਾਤਿਦੋਸਞ੍ਚ ਬਹ੍ਵਪਿ||੨੦੪||
अन्नपानौषधं दोषमात्राकालाद्यपेक्षया| सात्म्यं ह्याशु बलं धत्ते नातिदोषञ्च बह्वपि||२०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dehavisheShodAharaNam (205) · Śloka 205
ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਸਤ੍ ਪਯੋ ਗਵ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਗ੍ਰਾਹਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍||੨੦੫||
स्रंसनं सत् पयो गव्यं भवति ग्राहि कस्यचित्||२०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prakRutivisheShaH (206) · Śloka 206
ਮਨ੍ਦੋਗ੍ਨਿਰ੍ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਾਯਃ ਕਫਵਾਯੋਤ੍ਤਰੇ ਹਿਮੇ||੨੦੬||
मन्दोऽग्निर्भवति प्रायः कफवायोत्तरे हिमे||२०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dehavisheShodAharaNam,avasthAvisheShodAharaNam (207) · Śloka 207
ਵਿਸਘ੍ਨੇਨਾਪਿ ਪਯਸਾ ਦੇਹੇਹੇਰ੍ਵਧਤੇ ਵਿਸਮ੍| ਸ੍ਥੂਲਸ੍ਥਵਿਰਬਾਲਾਦੌ ਵਮਨਾਦਿ ਨਿਸਿਧ੍ਯਤੇ||੨੦੭||
विषघ्नेनापि पयसा देहेऽहेर्वधते विषम्| स्थूलस्थविरबालादौ वमनादि निषिध्यते||२०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svabhAvavisheShodAharaNam (208) · Śloka 208
ਤਕ੍ਰਮਾਮਂ ਕਫਂ ਕੋਸ੍ਠੇ ਹਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਠੇ ਕਰੋਤਿ ਤੁ| ਵਾਤਹਤ੍ਵੇਪਿ ਮਦ੍ਵੀਕਖਰ੍ਜੂਰਂ ਕੋਸ੍ਠਵਾਤਕਤ੍||੨੦੮||
तक्रमामं कफं कोष्ठे हन्ति कण्ठे करोति तु| वातहृत्वेऽपि मृद्वीकखर्जूरं कोष्ठवातकृत्||२०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShayavisheShodAharaNAni (209) · Śloka 209
ਨਾਤਿਪਥ੍ਯਃ ਸ਼ਿਖੀ ਪਥ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ੍ਵਰਵਯੋਦਸ਼ਾਮ੍||੨੦੯||
नातिपथ्यः शिखी पथ्यः श्रोत्रस्वरवयोदृशाम्||२०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dRuShTishrotrayoH svabhAvavisheShodAharaNam (210) · Śloka 210
ਦਸ੍ਟੇਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਿਮਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ੍ਯੋਸ੍ਣਂ ਤੁ ਪੂਜਿਤਮ੍||੨੧੦||
दृष्टेः स्पर्शहिमं द्रव्यं श्रोत्रस्योष्णं तु पूजितम्||२१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasthAvisheShodAharaNam (211) · Śloka 211
ਪਯਃ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸਰਂ ਸ਼ੀਤਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਤਤੋ ਦਧਿ| ਕਾਲੇਨ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਵਚ੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਘਤਮ੍| ਪਯੋ ਦਧਿ ਚ ਵਾਤਘ੍ਨਮਜਾਤਂ ਵਾਤਲਂ ਤੁ ਤਤ੍| ਤਕ੍ਰਂ ਗ੍ਰਾਹਿ ਕਸਾਯਾਮ੍ਲਮਮ੍ਲਮੇਵ ਤੁ ਭੇਦਨਮ੍||੨੧੧||
पयः स्वादु सरं शीतं विपरीतं ततो दधि| कालेन जायते तस्मात् क्षीरवच्च पुनर्घृतम्| पयो दधि च वातघ्नमजातं वातलं तु तत्| तक्रं ग्राहि कषायाम्लमम्लमेव तु भेदनम्||२११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMskArakAlavisheShodAharaNAni (212) · Śloka 212
ਧਾਤਕੀਗੁਡਤੋਯਾਨਿ ਕਾਰਣਂ ਮਦ੍ਯਸ਼ੁਕ੍ਤਯੋਃ| ਸ਼ੀਤੇ ਨ ਤੁ ਤਦਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਲਵਣਾ ਹਿਤਾਃ| ਉਦਮਨ੍ਥਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨੌ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਰ੍ਹਿਤੌ||੨੧੨||
धातकीगुडतोयानि कारणं मद्यशुक्तयोः| शीते न तु तदाद्यन्ते स्निग्धाम्ललवणा हिताः| उदमन्थदिवास्वप्नौ ग्रीष्मादन्यत्र गर्हितौ||२१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAlasvabhAvavisheShodAharaNam (213) · Śloka 213
ਸਮਯੋਗੇਪਿ ਘਰ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਵਾਤਾਦਿਚਯਹੇਤਵਃ| ਤੁਸ੍ਵਨ੍ਯੋ ਰਸੇਸ੍ਵਨ੍ਯੋ ਰੌਕ੍ਸ੍ਯੇ ਸ੍ਨੇਹੇ ਬਲੇ ਕ੍ਰਮਃ||੨੧੩||
समयोगेऽपि घर्माद्या वातादिचयहेतवः| ऋतुष्वन्यो रसेष्वन्यो रौक्ष्ये स्नेहे बले क्रमः||२१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasthAvisheShodAharaNam (214) · Śloka 214
ਰਸਾਯਨਂ ਕਾਕਮਾਚੀ ਸਦ੍ਯਃ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਾ ਵਿਸਮ੍||੨੧੪||
रसायनं काकमाची सद्यः पर्युषिता विषम्||२१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAtivisheShodAharaNam (215) · Śloka 215
ਮੂਲਕਂ ਦੋਸਜਿਦ੍ਬਾਲਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਤੁ ਕਨ੍ਦਵਤ੍||੨੧੫||
मूलकं दोषजिद्बालं विपरीतं तु कन्दवत्||२१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyAdhyavasthAvisheShodAharaNam (216) · Śloka 216
ਜ੍ਵਰੇ ਪੇਯਾ ਕਸਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਸਡਹਂ ਸਡਹਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਵੀਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸਬਲਾਬਲਮ੍||੨੧੬||
ज्वरे पेया कषायाश्च सर्पिः क्षीरं विरेचनम्| षडहं षडहं युञ्ज्याद्वीक्ष्य दोषबलाबलम्||२१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogAvasthodAharaNam (217) · Śloka 217
ਛਰ੍ਦਿਹਦ੍ਰੋਗਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਤੇ ਵਮਨਂ ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ| ਨਿਸਿਦ੍ਧਮਪਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਬਸ੍ਤਿਰਰ੍ਸ਼ਸਕੁਸ੍ਠਿਨੋਃ||੨੧੭||
छर्दिहृद्रोगगुल्मार्ते वमनं च चिकित्सिते| निषिद्धमपि निर्दिष्टं बस्तिरर्शसकुष्ठिनोः||२१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samprAptivisheShodAharaNam (218) · Śloka 218
ਜ੍ਵਰੇ ਤੁਲ੍ਯਰ੍ਤੁਦੋਸਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮੇਹੇ ਤੁਲ੍ਯਦੂਸ੍ਯਤਾ| ਰਕ੍ਤਗੁਲ੍ਮੇ ਪੁਰਾਣਤ੍ਵਂ ਸੁਖਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਹੇਤਵਃ||੨੧੮||
ज्वरे तुल्यर्तुदोषत्वं प्रमेहे तुल्यदूष्यता| रक्तगुल्मे पुराणत्वं सुखसाध्यत्वहेतवः||२१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogAvasthAvisheShodAharaNam (219) · Śloka 219
ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਮਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇ ਯੁਞ੍ਜੀਤੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦਿਨਤ੍ਰਯਾਤ੍| ਅਞ੍ਜਨਂ ਪਕ੍ਵਦੋਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯੇ ਚ ਨਾਵਨਮ੍| ਨਾਤਿਪ੍ਰਵਦ੍ਧੇ ਤਿਮਿਰੇ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸੋ ਵਿਧੀਯਤੇ||੨੧੯||
आश्चोतनमभिष्यन्दे युञ्जीतोर्ध्वं दिनत्रयात्| अञ्जनं पक्वदोशस्य प्रतिश्याये च नावनम्| नातिप्रवृद्धे तिमिरे सिरामोक्षो विधीयते||२१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogasvabhAvavisheShodAharaNam (220) · Śloka 220
ਦੁਸ੍ਟਾਸ੍ਰਸਮ੍ਭਵੇਪੀਸ੍ਟੋ ਨਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤੇ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਃ||੨੨੦||
दुष्टास्रसम्भवेऽपीष्टो नास्रपित्ते सिराव्यधः||२२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pradesharogavisheShodAharaNam (221) · Śloka 221
ਅਪਥ੍ਯਂ ਪਥ੍ਯਮਪ੍ਯਨ੍ਨਂ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਨੇਤ੍ਰਰੋਗਿਣਾਮ੍||੨੨੧||
अपथ्यं पथ्यमप्यन्नं निशायां नेत्ररोगिणाम्||२२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAraNavisheShodAharaNam (222) · Śloka 222
ਅਹਿਤਾਃ ਸਕ੍ਤਵਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾ ਹਿਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਪ੍ਰਮੇਹਿਣਃ||੨੨੨||
अहिताः सक्तवः शुष्का हितास्ते तु प्रमेहिणः||२२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dravyashaktivisheShodAharaNam (223) · Śloka 223
ਗੁਲ੍ਮਿਨਃ ਕ੍ਸੀਰਦਧ੍ਯਾਦਿ ਹਪੁਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੁਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਵਾਤਲਂ ਵਾਤਕੋਪੇਪਿ ਵਰ੍ਸਾਸੁ ਮਧੁ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੨੨੩||
गुल्मिनः क्षीरदध्यादि हपुषाद्यैर्युतं हितम्| वातलं वातकोपेऽपि वर्षासु मधु शस्यते||२२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upayogavisheShodAharaNam (224) · Śloka 224
ਤਦੇਵ ਮਦ੍ਯਂ ਮਦ੍ਯਸ੍ਯ..............................||੨੨੪||
तदेव मद्यं मद्यस्य..............................||२२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vastuvisheShodAharaNam (225) · Śloka 225
..................................ਵਿਸਯਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸਾਨ੍ਤਰਮ੍||੨੨੫||
..................................विषयस्य तु विषान्तरम्||२२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana deshakAlavisheShodAharaNam,vyAdhisvabhAvavisheShodAharaNamvastusvabhAvavisheShodAharaNam (226) · Śloka 226
ਘਤਮਾਨੂਪਦੇਸ਼ੋਤ੍ਥਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਚ ਬਲਾਧਿਕਮ੍| ਆਲਸ੍ਯਗੌਰਵੇ ਰੂਪਂ ਵਾਤਜੇਪਿ ਜ੍ਵਰੇ ਪੁਰਃ| ਸ੍ਵੇਦੈਰ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ਮਂ ਦਾਹਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਲਸ਼ੁਨਪਾਨਜਃ||੨੨੬||
घृतमानूपदेशोत्थं हेमन्ते च बलाधिकम्| आलस्यगौरवे रूपं वातजेऽपि ज्वरे पुरः| स्वेदैर्याति शमं दाहः प्रायो लशुनपानजः||२२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAlavastusvabhAvavisheShodAharaNam (227) · Śloka 227
ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਾਜ੍ਜਰਾਂ ਯਾਤਿ ਭੁਕ੍ਤਮਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਰਦ੍ਯ ਨ|੨੨੭|
दिवास्वप्नाज्जरां याति भुक्तमन्येद्युरद्य न|२२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAraNavisheShodAharaNam (227) · Śloka 227
ਕੋਸ੍ਠੇ ਰੁਦ੍ਧੋਗ੍ਨਿਕਦ੍ਵਾਯੁਰ੍ਮੇਦਸਾਰ੍ਸ਼ੋਭਿਰਗ੍ਨਿਹਤ੍||੨੨੭||
कोष्ठे रुद्धोऽग्निकृद्वायुर्मेदसार्शोभिरग्निहृत्||२२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prabhAvavisheShodAharaNam (228) · Śloka 228
ਦੁਸ੍ਪਾਨਂ ਦੁਰ੍ਜਰਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦੀਪਨਂ ਚ ਪਯੋਨ੍ਯਥਾ|੨੨੮|
दुष्पानं दुर्जरं सर्पिर्दीपनं च पयोऽन्यथा|२२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vastusvabhAvavisheShodAharaNam (228) · Śloka 228
ਸਰ੍ਪਾਦਿਸ਼ਵਕੋਥੇਭ੍ਯੋ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਨਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ| ਤੇ ਤੈਰੇਵ ਪੁਨਰ੍ਦਸ੍ਟਾਃ ਸਦ੍ਯੋ ਜਹਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍|੨੨੮|
सर्पादिशवकोथेभ्यो वृश्चिकानां समुद्भवः| ते तैरेव पुनर्दष्टाः सद्यो जहति जीवितम्|२२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dravyasvabhAvavisheShodAharaNam (228) · Śloka 228
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵਿਸਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਾਨ੍ਪੁਨਰ੍ਨਾਤਿਬਾਧਤੇ|੨੨੮|
स्वयमेव विषं तीव्रं तान्पुनर्नातिबाधते|२२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasthAvisheShodAharaNam (228) · Śloka 228
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਵ੍ਯਾਪਿ ਤੇਸਾਞ੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਤ੍ਸਂਸਤਂ ਵਿਸਮ੍| ਤਨ੍ਮਾਂਸਮੁਪਯੋਗਾਯ ਮਾਂਸਵਰ੍ਗੇ ਚ ਪਠ੍ਯਤੇ||੨੨੮||
सर्वाङ्गव्यापि तेषाञ्च शुक्रवत्संसृतं विषम्| तन्मांसमुपयोगाय मांसवर्गे च पठ्यते||२२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svabhAvavisheSho viruddhakAryakAraNodAharaNam (229) · Śloka 229
ਛਰ੍ਦਿਘ੍ਨੀ ਮਕ੍ਸਿਕਾਵਿਟ੍ ਚ ਮਕ੍ਸਿਕੈਵ ਤੁ ਵਾਮਯੇਤ੍||੨੨੯||
छर्दिघ्नी मक्षिकाविट् च मक्षिकैव तु वामयेत्||२२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samprAptivisheShodAharaNam (230) · Śloka 230
ਕਫੇ ਲਙ੍ਘਨਸਾਧ੍ਯੇਪਿ ਕਰ੍ਤਰਿ ਜ੍ਵਰਗੁਲ੍ਮਯੋਃ| ਤੁਲ੍ਯੇਪਿ ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦੌ ਲਙ੍ਘਨਂ ਨ ਸਮਂ ਮਤਮ੍||੨੩੦||
कफे लङ्घनसाध्येऽपि कर्तरि ज्वरगुल्मयोः| तुल्येऽपि देशकालादौ लङ्घनं न समं मतम्||२३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogasvabhAvavisheShodAharaNam (231) · Śloka 231
ਸਰ੍ਵਥਾ ਦੋਸਜਿਤ੍ਤਕ੍ਰਂ ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾਂ ਦੋਸਕਦ੍ ਵ੍ਰਣੇ| ਸਂਸ੍ਕਾਰਸ੍ਵਭਾਵਵਿਸ਼ੇਸੋਦਾਹਰਣਮ੍ ਪੀਨਸਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਦੌ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੨੩੧||
सर्वथा दोषजित्तक्रं ग्रहण्यां दोषकृद् व्रणे| संस्कारस्वभावविशेषोदाहरणम् पीनसश्वासकासादौ सिद्धमेव प्रशस्यते||२३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtrAdiprakaraNopasaMhAraH (7) · Śloka 7
ਇਤ੍ਯੇਤੇਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਦੁਰ੍ਲਭਹੇਤੁਕਾਃ| ਧਰ੍ਮਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਭਾਵੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤੇਸਾਂ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍| ਦਿਸ਼ਾਨਯਾ ਸ਼ੇਸਮਪਿ ਸ੍ਵਯਮੂਹ੍ਯੇਤ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍| ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਸ਼ਰਣੋ ਨ ਚਾਨਾਲੋਚਿਤਾਗਮਃ||੨੩੨|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਙ੍ਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਅਨ੍ਨਸ੍ਵਰੂਪਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੭||
इत्येतेऽन्ये च बहवः सूक्ष्मा दुर्लभहेतुकाः| धर्मा विचित्रा भावेषु किञ्चित्तेषां निदर्शितम्| दिशाऽनया शेषमपि स्वयमूह्येत बुद्धिमान्| न शास्त्रमात्रशरणो न चानालोचितागमः||२३२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसङ्ग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने अन्नस्वरूपविज्ञानीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon