6. dravadravyavijñānīyaḥ

Adhikarana atha dravadravyavij~jAnIyo nAma ShaShTho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ದ್ರವದ್ರವ್ಯವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana (1) toyavargaH (2) · Śloka 2

ಜೀವನಂ ತರ್ಪಣಂ ಹ್ರ್ದ್ಯಂ ಹ್ಲಾದಿ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಬೋಧನಮ್| ತನ್ವವ್ಯಕ್ತರಸಂ ಮೃಷ್ಟಂ ಶೀತಂ ಶುಚ್ಯಮೃತೋಪಮಮ್| ಸೂರ್ಯೋದ್ಧೃತಪ್ರಭುಕ್ತತ್ತ್ವಾಲ್ಲಘು ವಾತಕಫಾಪಹಮ್| ಶೈತ್ಯಜೀವನಸೌಮ್ಯತ್ವೈಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತವಿಷಾರ್ತಿಜಿತ್| ಗಙ್ಗಾಮ್ಬು ನಭಸೋ ಭ್ರಷ್ಟಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ತ್ವರ್ಕೇನ್ದುಮಾರುತೈಃ| ಹಿತಾಹಿತತ್ವೇ ತದ್ಭೂಯೋ ದೇಶಕಾಲಾವಪೇಕ್ಷತೇ||೨||

Adhikarana gA~ggasAmudrajalalakShaNe tayoH pEyatvamapeyatva~jca (3) · Śloka 3

ಯೇನಾಭಿವೃಷ್ಟಮಮಲಂ ಶಾಲ್ಯನ್ನಂ ರಾಜತಸ್ಥಿತಮ್| ಅಕ್ಲಿನ್ನಮವಿವರ್ಣಂ ವಾ ತತ್ಪೇಯಂ ಗಾಙ್ಗಮನ್ಯಥಾ| ಸಾಮುದ್ರಂ ತನ್ನ ಪಾತವ್ಯಂ ಮಾಸಾದಾಶ್ವಯುಜಾದ್ವಿನಾ||೩||

Adhikarana gA~ggodakasaMgrahaNopAyaH (4) · Śloka 4

ಖಾತಧೌತಶಿಲಾಪೃಷ್ಠವಸ್ತ್ರಾದಿಭ್ಯಶ್ಚ್ಯುತಂ ಜಲಮ್| ಹೇಮಮೃನ್ಮಯಪಾತ್ರಸ್ಥಮವಿಪನ್ನಂ ಸದಾ ಪಿಬೇತ್||೪||

Adhikarana BUmiShThamudakam (5) · Śloka 5

ತದಭಾವೇ ಚ ಭೂಮಿಷ್ಠಮಾನ್ತರಿಕ್ಷಾನುಕಾರಿ ಯತ್||೫||

Adhikarana deshavargaBedEna BUtavisheSheNa ca jale rasAH (6) · Śloka 6

ಶ್ವೇತೇ ಕಷಾಯಂ ತತ್ಸ್ವಾದು ಕೃಷ್ಣೇ ತಿಕ್ತಂ ಚ ಪಾಣ್ಡುರೇ| ನೀಲೇ ಕಷಾಯಮಧುರಂ ದೇಶೇ ಲವಣಮೂಷರೇ| ಸಕ್ಷಾರಂ ಕಪಿಲೇ ಮಿಶ್ರಂ ಮಿಶ್ರೇಽಥಾಮ್ಬುಗುಣಾಧಿಕೇ| ಮ್ಧುರಂ ಲವಣಾಮ್ಲಂ ತು ಭವೇದ್ಭೂಮಿಗುಣಾಧಿಕೇ| ತೇಜೋಧಿಕೇ ತಿಕ್ತಕಟು ಕಷಾಯಂ ಪವನಾಧಿಕೇ| ದಿವ್ಯಾನುಕಾರಿ ತ್ವವ್ಯಕ್ತರಸತ್ವಾಸ್ತ್ವಗುಣಾಧಿಕೇ| ಶುಚಿಪೃಥ್ವಸಿತಶ್ವೇತೇ ದೇಶೇ ಚಾರ್ಕಾನಿಲಾಹತಮ್||೬||

Adhikarana jalasyAShTau BedAsteShAM guNAshca (7) · Śloka 7

ಕೌಪಸಾರಸತಾಟಾಕಚೌಣ್ಡಪ್ರಾಸ್ತ್ರವಣೋದ್ಭಿದಮ್| ವಾಪೀನದೀತೋಯಮಿತಿ ತತ್ಪುನಃ ಸ್ಮೃತಮಷ್ಟಧಾ| ಸಕ್ಷಾರಂ ಪಿತ್ತಕೃತ್ಕೌಪಂ ದೀಪನಂ ನಾತಿವಾತಲಮ್| ಸಾರಸಂ ಸ್ವಾದು ಲಘು ಚ ತಾಟಾಕಂ ಗುರು ವಾತಲಮ್| ಚೌಣ್ಡಂ ತು ಪಿತ್ತಲಂ ದೋಷಹರಂ ಪ್ರಾಸ್ತ್ರವಣೋದಕಮ್| ಔದ್ಭಿದಂ ಸ್ವಾದು ಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಸ್ವಾದು ವಾಪೀಜಲಂ ಲಘು| ನಾದೇಯಂ ವಾತಲಂ ರೂಕ್ಷಂ ಕಟುಕಞ್ಚ ತದಾಽಽದಿಶೇತ್| ಧನ್ವಾನೂಪಮಹೀಧ್ರಾಣಾಂ ಸಾಮೀಪ್ಯಾದ್ ಗುರುಲಾಘವಮ್||೭||

Adhikarana pathyA~apathyAshca nadyaH samudrajalaguNAshca (8) · Śloka 8

ಪಶ್ಚಿಮೋದಧಿಗಾಃ ಶೀಘ್ರವಹಾ ಯಾಶ್ಚಾಮಲೋದಕಾಃ| ಪಥ್ಯಾಃ ಸಮಾಸಾತ್ತಾ ನದ್ಯೋ ವಿಪರೀತಾಸ್ತತೋಽನ್ಯಥಾ| ಉಪಲಾಸ್ಫಾಲನಾಕ್ಷೇಪವಿಚ್ಛೇದೈಃ ಖೇದಿತೋದಕಾಃ| ಹಿಮವನ್ಮಲಯೋದ್ಭೂತಾಃ ಪಥ್ಯಾಸ್ತಾ ಏವ ಚ ಸ್ಥಿತಾಃ| ಕೃಮಿಶ್ಲೀಪದಹೃತ್ಕಣ್ಠಶಿರೋರೋಗಾನ್ಪ್ರಕುರ್ವತೇ| ಪ್ರಾಚ್ಯಾವನ್ತ್ಯಪರಾನ್ತೋತ್ಥಾ ದುರ್ನಾಮಾನಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಜಾಃ| ಉದರಶ್ಲೀಪದಾತಙ್ಕಾನ್ ಸಹ್ಯವಿನ್ಧ್ಯಭವಾಃ ಪುನಃ| ಕುಷ್ಠಪಾಣ್ಡುಶಿರೋರೋಗಾನ್ ದೋಷಘ್ನ್ಯಃ ಪಾರಿಯಾತ್ರಜಾಃ| ಬಲಪೌರುಷಕಾರಿಣ್ಯಃ ಸಾಗರಾಮ್ಭಸ್ತ್ರಿದೋಷಕೃತ್||೮||

Adhikarana snAnapAnayorvarjyajalaM tatra hetuSca (9) · Śloka 9

ಕೀಟಾಹಿಮೂತ್ರವಿಟ್ಕೋಥತೃಣಜಾಲೋತ್ಕರಾವಿಲಮ್| ಪಙ್ಕಪಙ್ಕಜಶೈವಾಲಹಠಪರ್ಣಾದಿಸಂಸ್ತೃತಮ್| ಸೂರ್ಯೇನ್ದುಪವನಾದೃಷ್ಟಂ ಜುಷ್ಟಂ ಚ ಕ್ಷುದ್ರಜನ್ತುಭಿಃ| ಅಭಿವೃಷ್ಟಂ ವಿವರ್ಣಞ್ಚ ಕಲುಷಂ ಸ್ಥೂಲಫೇನಿಲಮ್| ವಿರಸಂ ಗನ್ಧವತ್ತಪ್ತಂ ದನ್ತಗ್ರಹ್ಯತಿಶೈತ್ಯತಃ| ಅನಾರ್ತವಂ ಚ ಯದ್ದಿವ್ಯಮಾರ್ತವಂ ಪ್ರಥಮಞ್ಚ ಯತ್| ಲೂತಾದಿತನ್ತುವಿಣ್ಮೂತ್ರವಿಷಸಂಶ್ಲೇಷದೂಷಿತಮ್| ತತ್ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ನಾನಪಾನಾಭ್ಯಾಂ ತೃಷ್ಣಾಽಽಧ್ಮಾನೋದರಜ್ವರಾನ್| ಕಾಸಾಗ್ನಿಸಾದಾಭಿಷ್ಯನ್ದಕಣ್ಡೂಗಣ್ಡಾದಿಕಾನತಃ| ತದ್ವರ್ಜಯೇದಭಾವೇ ವಾ ತೋಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ಶಸ್ಯತೇ| ಘನವಸ್ತ್ರಪರಿಸ್ತ್ರಾವೈಃ ಕ್ಷುದ್ರಜನ್ತ್ವಭಿರಕ್ಷಣಮ್| ವ್ಯಾಪನ್ನಸ್ಯಾಸ್ಯ ತಪನಮಗ್ನ್ಯರ್ಕಾಯಸಪಿಣ್ಡಕೈಃ| ಪರ್ಣೀಮೂಲ-ಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಮುಕ್ತಾ-ಕತಕ-ಶೈವಲೈಃ| ವಸ್ತ್ರಗೋಮೇದಕಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಕಾರಯೇತ್ತತ್ಪ್ರಸಾದನಮ್| ಪಾಟಲಾ-ಕರವೀರಾದಿ-ಕುಸುಮೈರ್ಗನ್ಧ-ನಾಶನಮ್||೯||

Adhikarana jalapAnaniyamAH (10) · Śloka 10

ಪಾನೀಯಂ ನ ತು ಪಾನೀಯಂ ಪಾನೀಯೇಽನ್ಯಪ್ರದೇಶಜೇ| ಅಜೀರ್ಣೇ ಕ್ವಥಿತಂ ಚಾಮೇ ಪಕ್ವೇ ಜೀರ್ಣೇಽಪಿ ನೇತರತ್| ಶೀತೇ ವಿಧಿರಯಂ ತಪ್ತೇ ತ್ವಜೀರ್ಣೇ ಶಿಶಿರಂ ತ್ಯಜೇತ್||೧೦||

Adhikarana jalasya prANamayatvaM nAtyantaniShedhaH (11) · Śloka 11

ಪಾನೀಯಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಪ್ರಾಣಾ ವಿಶ್ವಮೇವ ಚ ತನ್ಮಯಮ್| ಅತೋಽತ್ಯನ್ತನಿಷೇಧೇನ ನ ಕ್ವಚಿದ್ವಾರಿ ವಾರ್ಯತೇ| ಆಸ್ಯಶೋಷಾಙ್ಗಸಾದಾದ್ಯಾ ಮೃತ್ಯುರ್ವಾ ತದಲಾಭತಃ| ನಹಿ ತೋಯಾದ್ವಿನಾ ವೃತ್ತಿಃ ಸ್ವಸ್ಥ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯಾಧಿತಸ್ಯ ಚ||೧೧||

Adhikarana avasthAvashAjjalavisheShasya hitAhitatvaM jalasyopayogaprakArAshca (12) · Śloka 12

ಕೇವಲಂ ಸೌಷಧಂ ಪಕ್ವಮಾಮಮುಷ್ಣಂ ಹಿತಞ್ಚ ತತ್| ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಮಾತ್ರಯಾ ಯುಕ್ತಮಮೃತಂ ವಿಷಮನ್ಯಥಾ||೧೨||

Adhikarana tRuShyato~apyatijalapAne doShAH (13) · Śloka 13

ಅತಿಯೋಗೇನ ಸಲಿಲಂ ತೃಷ್ಯತೋಽಪಿ ಪ್ರಯೋಜಿತಮ್| ಪ್ರಯಾತಿ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮತ್ವಂ ಜ್ವರಿತಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ| ವರ್ಧಯತ್ಯಾಮತೃಣ್ನಿದ್ರಾತನ್ದ್ರಾಧ್ಮಾನಾಙ್ಗಗೌರವಮ್| ಕಾಸಾಗ್ನಿಸಾದಹೃಲ್ಲಾಸಪ್ರಸೇಕಶ್ವಾಸಪೀನಸಾನ್||೧೩||

Adhikarana jalasya laghutvameva (14) · Śloka 14

ಪಾಕೇ ಸ್ವಾದು ಹಿಮಂ ವೀರ್ಯೇ ತದುಷ್ಣಮಪಿ ಯೋಜಿತಮ್| ತಸ್ಮಾದಯೋಗಪಾನೇನ ಲಾಘವಾನ್ನ ವಿಯೋಜಯೇತ್||೧೪||

Adhikarana AmaviShTabdhayostRuShNArahitasyApi koShNajalapAnavidhiH (15) · Śloka 15

ಆಮವಿಷ್ಟಬ್ಧಯೋಃ ಕೋಷ್ಣಂ ನಿಷ್ಪಿಪಾಸೋಽಪ್ಯಪಃ ಪಿಬೇತ್| ಯಾವತ್ಯಃ ಕ್ಲೇದಯನ್ತ್ಯನ್ನಮತಿಕ್ಲೇದೋಽಗ್ನಿನಾಶನಃ| ವಿಬದ್ಧಃ ಕಫವಾತಾಭ್ಯಾಂ ಮುಕ್ತಾಮಾಶಯಬನ್ಧನಃ| ಪಚ್ಯತೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾಹಾರಃ ಕೋಷ್ಣತೋಯದ್ರವೀಕೃತಃ||೧೫||

Adhikarana vishiShTAvasthAyAM sarvAmanA jalaniShedhaH saMskRutajalapAnavidhishca (16) · Śloka 16

ಅನವಸ್ಥಿತದೋಷಾಗ್ನೇರ್ವ್ಯಾಧಿಕ್ಷೀಣಬಲಸ್ಯ ಚ| ನಲ್ಪಮಪ್ಯಾಮಮುದಕಂ ಹಿತಂ ತದ್ಧಿ ತ್ರಿದೋಷಕೃತ್| ತೇಜಸಃ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷತ್ವಾನ್ಮನ್ದಾಗ್ನಿರ್ವರ್ಜಯೇಜ್ಜಲಮ್| ಸರ್ವಮೇವ ತಥಾ ಸ್ಯನ್ದಪ್ಲೀಹವಿದ್ರದ್ಧಿಗುಲ್ಮಿನಃ| ಪಾಣ್ಡೂದರಾತಿಸಾರಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀಶೋಷಶೋಫಿನಃ| ಕಾಮಮಲ್ಪಮಶಕ್ತೌ ತು ಪೇಯಮೌಷಧಸಂಸ್ಕೃತಮ್| ಋತೇ ಶರನ್ನಿದಾಘಾಭ್ಯಾಮ್ಪಿಬೇತ್ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ಚಾಲ್ಪಶಃ||೧೬||

Adhikarana bhojanasyAdimadhyAnteShu jalapAnam (17) · Śloka 17

ಭಕ್ತಸ್ಯಾದೌ ಜಲಂ ಪೀತಮಗ್ನಿಸಾದಂ ಕೃಶಾಙ್ಗತಾಮ್| ಅನ್ತೇ ಕರೋತಿ ಸ್ಥೂಲತ್ವಮೂರ್ಧ್ವಂ ಚಾಮಾಶಯಾತ್ಕಫಮ್| ಮಧ್ಯೇ ಮಧ್ಯಾಙ್ಗತಾಂ ಸಾಮ್ಯಂ ಧಾತೂನಾಂ ಜರಣಂ ಸುಖಮ್||೧೭||

Adhikarana shItajalaguNAH (18) · Śloka 18

ಶೀತಂ ಮದಾತ್ಯಯಗ್ಲಾನಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಚ್ಛರ್ದಿಶ್ರಮಭ್ರಮಾನ್| ತೃಷ್ಣೋಷ್ಣದಾಹಪಿತ್ತಾಸೃಗ್ವಷಾಣಿ ಚ ನಿಹನ್ತಿ ತತ್||೧೮||

Adhikarana uShNakvathitashItajalaguNAH (19) · Śloka 19

ಕ್ಷೀಣಪಾದತ್ರಿಭಾಗಾರ್ಧಂ ದೇಶರ್ತುಗುರುಲಾಘವಾತ್| ಕ್ವಥಿತಂ ಫೇನರಹಿತಮವೇಗಮಮಲಂ ಹಿತಮ್| ಹಿಧ್ಮಾಽಽಧ್ಮಾನಾನಿಲಶ್ಲೇಷತೃಟ್ಕಾಸಶ್ವಾಸಪೀನಸೇ| ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಾಮಮೇದಃಸು ಸದ್ಯಃ ಶುದ್ಧೌ ನವಜ್ವರೇ| ದೀಪನಂ ಪಾಚನಂ ಕಣ್ಠ್ಯಂ ಲಘು ಬಸ್ತಿವಿಶೋಧನಮ್| ಪಾಷಾಣರೂಪ್ಯಮೃದ್ಧೇಮಜತುತಾಪಾರ್ಕತಾಪಿತಮ್| ಪಾನೀಯಮುಷ್ಣಂ ಶೀತಂ ವಾ ತ್ರಿದೋಷಘ್ನಂ ತೃಡರ್ತಿಜಿತ್| ಲಘ್ವರೂಕ್ಷಂ ಕ್ಲಮಘ್ನಞ್ಚ ತೋಯಂ ಕ್ವಥಿತಶೀತಲಮ್| ಸಂಸರ್ಗೇ ಪಿತ್ತಕಫಯೋಃ ಸನ್ನಿಪಾತೇ ಚ ಶಸ್ಯತೇ||೧೯||

Adhikarana paryuShitajalaguNAH (20) · Śloka 20

ತೋಯಂ ವಹ್ನಿಗುಣಭ್ರಷ್ಟಂ ಪಾಕೇಽಮ್ಲಂ ಸರ್ವದೋಷಕೃತ್| ಭವೇತ್ಪರ್ಯುಷಿತಂ ತಚ್ಚ............................||೨೦||

Adhikarana himakarajalaguNAH (21) · Śloka 21

...............................ತೋಯಂ ಹಿಮಕರೋದ್ಭವಮ್| ಅತಿಶೈತ್ಯಗುರುಸ್ಥೈರ್ಯಸಙ್ಘಾತೈಃ ಕಫವಾತಕೃತ್||೨೧||

Adhikarana candrakAntajalaguNAH (22) · Śloka 22

ಚನ್ದ್ರಕನ್ತಭವಂ ರಕ್ಷೋವಿಷಪಿತ್ತಜ್ವರಾಪಹಮ್| ದೃಷ್ಟಿಮೇಧಾವಪುಸ್ಥೈರ್ಯಕರಂ ಸ್ವಾದು ಹಿಮಂ ಲಘು||೨೨||

Adhikarana nArikelodakaguNAH (23) · Śloka 23

ನಾರಿಕೇಲೋದಕಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ವಾದು ವೃಷ್ಯಂ ಹಿಮಂ ಲಘು| ತೃಷ್ಣಾಪಿತ್ತಾನಿಲಹರಂ ದೀಪನಂ ಬಸ್ತಿಶೋಧನಮ್||೨೩||

Adhikarana jalAnAM varAvaratve (24) · Śloka 24

ದ್ವಯಂ ವಾರಿ ವರಂ ವರ್ಷೇ ನಾದೇಯಮವರಂ ಪರಮ್||೨೪||

Adhikarana (2) kShIravargaH kShIrabhedAH kShIrasAmAnyaguNAH (26) · Śloka 26

ಗವ್ಯಂ ಮಾಹಿಷಮಾಜಂ ಚ ಕ್ರಾರಭಂ ಸ್ತ್ರೈಣಮಾವಿಕಮ್| ಐಭಮೈಕಶಫಂ ಚೇತಿ ಕ್ಷೀರಮಷ್ಟವಿಧಂ ಸ್ಮೃತಮ್||೨೫|| ಸ್ವಾದುಪಾಕರಸಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮೋಜಸ್ಯಂ ಧಾತುವರ್ಧನಮ್| ವಾತಪಿತ್ತಹರಂ ವೃಷ್ಯಂ ಸ್ಲೇಷ್ಮಲಂ ಗುರು ಶೀತಲಮ್| ಪ್ರಾಯಃ ಪಯೋ......................................||೨೬||

Adhikarana sagokShIraM kShIrANAM guNAH (27) · Śloka 27

..........ಽತ್ರ ಗವ್ಯಂ ತು ಜೀವನೀಯಂ ರಸಾಯನಮ್| ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಹಿತಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಬಲ್ಯಂ ಸ್ತನ್ಯಕರಂ ಸರಮ್| ಶ್ರಮಭ್ರಮಮದಾಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ವಾಸಕಾಸಾತಿತೃಟ್ಕ್ಷುಧಃ| ಜೀರ್ಣಜ್ವರಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಚ ನಾಶಯೇತ್||೨೭||

Adhikarana mAhiShakShIraguNAH (28) · Śloka 28

ಹಿತಮತ್ಯಗ್ನ್ಯನಿದ್ರೇಭ್ಯೋ ಗರೀಯೋ ಮಾಹಿಷಂ ಹಿಮಮ್||೨೮||

Adhikarana AjakShIraguNAH (29) · Śloka 29

ಅಲ್ಪಾಮ್ಬುಪಾನವ್ಯಾಯಾಮಕಟುತಿಕ್ತಾಶನೈರ್ಲಘು| ಆಜಂ ಶೋಷಜ್ವರಶ್ವಾಸರಕ್ತಪಿತ್ತಾತಿಸಾರಜಿತ್||೨೯||

Adhikarana uShTrIkShIraguNAH (30) · Śloka 30

ಈಷ್ದ್ರುಕ್ಷೋಷ್ಣಲವಣಮೌಷ್ಟ್ರಿಕಂ ದೀಪನಂ ಲಘು| ಶಸ್ತಂ ವಾತಕಫಾನಾಹಕೃಮಿಶೋಫೋದರಾರ್ಶಸಾಮ್||೩೦||

Adhikarana mAnuShakShIraguNAH (31) · Śloka 31

ಮಾನುಷಂ ವಾತಪಿತ್ತಾಸೃಗಭಿಘಾತಾಕ್ಷೀರೋಗಜಿತ್| ತರ್ಪಣಾಶ್ಚ್ಯೋತನೈರ್ನಸ್ಯೇರಹೃದ್ಯಂ ತೂಷ್ಣಮಾವಿಕಮ್||೩೧||

Adhikarana AvikShIraguNAH (32) · Śloka 32

ವಾತವ್ಯಾಧಿಹರಂ ಹಿಧ್ಮಾಶ್ವಾಸಪಿತ್ತಕಫಪ್ರದಮ್||೩೨||

Adhikarana hastinIkShIraguNAH (33) · Śloka 33

ಹಸ್ತಿನ್ಯಾಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಕೃದ್ವಾಢಮುಷ್ಣಂ ತ್ವೈಕಶಫಂ ಲಘು||೩೩||

Adhikarana EkashaPakShIraguNAH (34) · Śloka 34

ಶಖಾವಾತಹರಂ ಸಾಮ್ಲಲವಣಂ ಜಡತಾಕರಮ್||೩೪||

Adhikarana Ama-shRuta-dhAroShNapayoguNAH (35) · Śloka 35

ಪಯೋಽಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಗುರ್ವಾಮಂ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಶೃತಮತೋಽನ್ಯಥಾ| ವಿನಾ ತು ವನಿತಾಸ್ತನ್ಯಮಾಮೇವ ತು ತದ್ಧಿತಮ್| ಭವೇದ್ ಗರೀಯೋಽತಿಶೃತಂ ಧಾರೋಷ್ಣಮಮೃತೋಪಮಮ್||೩೫||

Adhikarana AhAradivashena kShIrAdInAM lAghavagauravam (36) · Śloka 36

ಪಿಣ್ಯಾಕಾಮ್ಲಾಶಿನೀನಾನ್ತು ಗುರ್ವಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ತದ್ಭೃಶಮ್| ಅಚೇಷ್ಟಯಾ ಚ ಪ್ರಾದೋಷಾದ್ ಗರೀಯಃ ಸ್ಮೃತಮೌಷಸಮ್| ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಸ್ತೇನ ಲಘಿಮಾ ಚೇಷ್ಟಾವತ್ಪ್ರಕೃತಿಷ್ವಪಿ| ಹ್ರತ್ವೇಷು ಚಾತಿದೇಹೇಭ್ಯೋ ಮಾಂಸೇಷ್ವಪ್ಯೇವಮಾದಿಶೇತ್||೩೬||

Adhikarana dadhiguNAH (37) · Śloka 37

ಅಮ್ಲಪಾಕರಸಂ ಗ್ರಾಹಿ ಗುರೂಷ್ಣಂ ದಧಿ ವಾತಜಿತ್| ಮೇದಃಶುಕ್ರಬಲಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತರಕ್ತಾಗ್ನಿಶೋಫಕೃತ್| ರೋಚಿಷ್ಣು ಶಸ್ತಮರುಚೌ ಶೀತಕೇ ವಿಷಮಜ್ವರೇ| ಪೀನಸೇ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರೇ ಚ ರೂಕ್ಷಂ ತು ಗ್ರಹಣೀಗದೇ||೩೭||

Adhikarana dadhyupayoge niyamAH niyamasya ulla~gghane hAnishca (38) · Śloka 38

ನೈವಾದ್ಯಾನ್ನಿಶಿ ನೈವೋಷ್ಣಂ ವಸನ್ತೋಷ್ಣಶರತ್ಸು ನ| ನಾಮುದ್ಗಸೂಪಂ ನಾಕ್ಷೌದ್ರಂ ನಾಘೃತಂ ನಾಸಿತೋಪಲಮ್| ನ ಚಾನಾಮಲಕಂ ನಾಪಿ ನಿತ್ಯಂ ನೋ ಮನ್ದಮನ್ಯಥಾ| ಜ್ವರಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತ ವೀಸರ್ಪಕುಷ್ಠಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಪ್ರದಮ್||೩೮||

Adhikarana takraguNAH takravarjyAH (39) · Śloka 39

ತಕ್ರಂ ಲಘು ಕಷಾಯಾಮ್ಲಂ ದೀಪನಂ ಕಫವಾತಜಿತ್| ಶೋಫೋದರಾರ್ಶೋ- ಗ್ರಹಣೀ- ದೋಷ- ಮೂತ್ರ- ಗ್ರಹಾರುಚೀಃ| ಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹಘೃತವ್ಯಾಪದ್ಗರಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಾಞ್ಜಯೇತ್| ನೈವಂ ತಕ್ರಂ ಕ್ಷತೇ ದದ್ಯಾನ್ನೋಷ್ಣಕಾಲೇ ನ ದುರ್ಬಲೇ| ನ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಭ್ರಮದಾಹೇಷು ನ ರೋಗೇ ರಕ್ತಪೈತ್ತಿಕೇ||೩೯||

Adhikarana mastuguNAH (40) · Śloka 40

ತದ್ವನ್ಮಸ್ತು ಸ್ತ್ರೋತಶ್ಶೋಧಿ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಜಿಲ್ಲಘು||೪೦||

Adhikarana navanItaguNAH (41) · Śloka 41

ಶೀತಂ ಸ್ವಾದು ಕಷಾಯಾಮ್ಲಂ ನವನೀತಂ ನವೋದ್ಧೃತಮ್| ಯಕ್ಷ್ಮಾರ್ಶೋಽರ್ದಿತಪಿತ್ತಾಸೃಗ್ವಾತಜಿದ್ ಗ್ರಾಹಿ ದೀಪನಮ್||೪೧||

Adhikarana kShIroddhRutanavanItaguNAH (42) · Śloka 42

ಕ್ಷೀರೋದ್ಭವಂ ತು ಸಂಗ್ರಾಹಿ ರಕ್ತಪಿತ್ತಾಕ್ಷಿರೋಗಜಿತ್||೪೨||

Adhikarana GRutaguNAH (43) · Śloka 43

ಶಸ್ತಂ ಧೀಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಗ್ನಿಬಲಾಯುಃ ಶುಕ್ರಚಕ್ಷುಷಾಮ್| ಬಾಲವೃದ್ಧಪ್ರಜಾಕಾನ್ತಿಸೌಕುಮಾರ್ಯಸ್ವರಾರ್ಥಿನಾಮ್| ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಪರೀಸರ್ಪಶಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿಗ್ಲಪಿತಾತ್ಮನಾಮ್| ವಾತಪಿತ್ತವಿಷೋನ್ಮಾದಶೋಷಾಲಕ್ಷ್ಮೀಜ್ವರಾಪಹಮ್| ಸ್ನೋಹಾನಾಮುತ್ತಮಂ ಶೀತಂ ವಯಸಃಸ್ಥಾಪನಂ ಘೃತಮ್| ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯಂ ವಿಧಿಭಿಃ ಶೃತಂ ಕರ್ಮಸಹಸ್ರಕೃತ್||೪೩||

Adhikarana purANaGRutaguNAH (44) · Śloka 44

ಮದಾಪಸ್ಮಾರಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಶಿರಃಕರ್ಣಾಕ್ಷಿಯೋನಿಜಾನ್| ಪುರಾಣಂ ಜಯತಿ ವ್ಯಾಧೀನ್ ವ್ರಣಶೋಧನರೋಪಣಮ್| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಂಶ್ಚಾಧಿಕಾನ್ಕುರ್ಯಾದ್ ಗುಣಾಂಸ್ತದಮೃತೋಪಮಮ್||೪೪||

Adhikarana GRutamaNDaguNAH (45) · Śloka 45

ತದ್ವಚ್ಚ ಘೃತಮಣ್ಡೋಽಪಿ ರೂಕ್ಷಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಸ್ತನುಶ್ಚ ಸಃ||೪೫||

Adhikarana kIlATAdikShIravikAraguNAH (46) · Śloka 46

ಬಲ್ಯಾಃ ಕೀಲಾಟಕೂಚೀಕಾತಕ್ರಪಿಣ್ಡಕಮೋರಟಾಃ| ಸಕ್ಷೀರಶಾಕಪೀಯೂಷಾ ರೋಚನಾ ವಹ್ನಿಸಾದನಾಃ| ಶುಕ್ರನಿದ್ರಾಕಫಕರಾ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಿಗುರುದೋಷಲಾಃ||೪೬||

Adhikarana dadhighRutAdInAM kShIraguNAtideshaH (47) · Śloka 47

ವಿದ್ಯಾದ್ದಧಿಘೃತಾದೀನಾಂ ಗುಣದೋಷಾನ್ ಯಥಾ ಪಯಃ||೪೭||

Adhikarana varAvarakShIraghRute (48) · Śloka 48

ಗವ್ಯೇ ಕ್ಷೀರಘೃತೇ ಶ್ರೇಷ್ಠೇ ನಿನ್ದಿತೇ ಚಾವಿಸಮ್ಭವೇ||೪೮||

Adhikarana (3) ikShuvargaH ikShurasaguNAH (49) · Śloka 49

ಇಕ್ಷೋಃ ರಸೋ ಗುರುಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಬೃಂಹಣಃ ಕಫಮೂತ್ರಕೃತ್| ವೃಷ್ಯಃ ಶೀತಃ ಪವನಜಿತ್ ಭುಕ್ತೇ ವಾತಪ್ರಕೋಪನಃ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಃ ಸ್ವಾದುಪಾಕರಸೋ ಸರಃ|೪೯|

Adhikarana dantapIDitekShurasaguNAH (49) · Śloka 49

ಸೋಽಗ್ರೇ ಸಲವಣೋ ದನ್ತಪೀಡಿತಃ ಶರ್ಕರಾಸಮಃ||೪೯||

Adhikarana yAntrikekShurasaguNAH (50) · Śloka 50

ಮೂಲಾಗ್ರಜನ್ತುಜಗ್ಧಾದಿಪೀಡನಾನ್ಮಲಸಙ್ಕರಾತ್| ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾಲವಿಧೃತ್ಯಾ ಚ ವಿಕೃತಿಂ ಯಾತಿ ಯಾನ್ತ್ರಿಕಃ| ವಿದಾಹೀ ಗುರುವಿಷ್ಟಮ್ಭೀ ತೇನಾಸೌ...................||೫೦||

Adhikarana pauNDrakAdInAM guNAH (51) · Śloka 51

.................ತತ್ರ ಪೌಣ್ಡ್ರಕಃ| ಶೈತ್ಯಪ್ರಸಾದಮಾಧುರ್ಯೈರ್ವರಸ್ತಮನು ವಾಂಶಿಕಃ| ಶತಪರ್ವಕಕಾಂತಾರನೈಪಾಲಾದ್ಯಾಸ್ತತಃ ಕ್ರಮಾತ್| ಸಕ್ಷಾರಾಃ ಸಕಷಾಯಾಶ್ಚ ಸೋಷ್ಣಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿದಾಹಿನಃ||೫೧||

Adhikarana phANitaguNAH (52) · Śloka 52

ಫಾಣಿತಂ ಗುರ್ವಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಚಯಕೃನ್ಮೂತ್ರಶೋಧನಂ||೫೨||

Adhikarana dhautAdiBEdena dhautaguDaguNAH (53) · Śloka 53

ನಾತಿಶ್ಲೇಷ್ಮಕರೋ ಧೌತಃ ಸೃಷ್ಟಮೂತ್ರಶಕೃದ್ಗುಡಃ| ಪ್ರಭೂತಕೃಮಿಮಜ್ಜಾಸೃಙ್ಮೇದೋಮಾಂಸಕಫೋಽಪರಃ||೫೩||

Adhikarana purANanavaguDaguNAH (54) · Śloka 54

ಹೃದ್ಯಃ ಪುರಾಣಃಪಥ್ಯಶ್ಚ ನವಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಗ್ನಿಸಾದಕೃತ್||೫೪||

Adhikarana matsyaNDikA-khaNDa-sharkarAguNAH (55) · Śloka 55

ವೃಷ್ಯಾಃ ಕ್ಷೀಣಕ್ಷತಹಿತಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಾನಿಲಾಪಹಾ| ಮತ್ಸ್ಯಣ್ಡಿಕಾಖಣ್ಡಸಿತಾಃ ಕ್ರಮೇಣ ಗುಣವತ್ತಮಾಃ||೫೫||

Adhikarana yAShaSarkarAdInAM guNAH (56) · Śloka 56

ತದ್ಗುಣಾ ತಿಕ್ತಮಧುರಾ ಕಷಾಯಾ ಯಾಷಶರ್ಕರಾ| ತ್ರಿದೋಷಘ್ನೀ ಸಿತಾ ಕಾಶೇಕ್ಷುದರ್ಭಚ್ಛದಸಂಭವಾ||೫೬||

Adhikarana sarvasharkarAguNAH (57) · Śloka 57

ದಾಹತೃಟ್ಚ್ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತಘ್ನ್ಯಃ ಸರ್ವಶರ್ಕರಾಃ||೫೭||

Adhikarana sharkarAphANitayorvarAvaratvam (58) · Śloka 58

ಶರ್ಕರೇಕ್ಷುವಿಕಾರಾಣಾಂ ಫಾಣಿತಂ ಚ ವರಾವರೇ||೫೮||

Adhikarana madhunaH madhusharkarAyAshca guNAH (59) · Śloka 59

ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಛೇದಿ ತೃಟ್ಶ್ಲೇಷ್ಮವಿಷಹಿಧ್ಮಾಸ್ರಪಿತ್ತನುತ್| ಕುಷ್ಠಮೇಹಕೃಮಿಚ್ಛರ್ದಿಶ್ವಾಸಕಾಸಾತಿಸಾರಜಿತ್| ವ್ರಣಶೋಧನಸನ್ಧಾನರೋಪಣಂ ವಾತಲಂ ಮಧು| ರೂಕ್ಷಂ ಕಶಾಯಮಧುರಂ ತತ್ತುಲ್ಯಾ ಮಧುಶರ್ಕರಾ||೫೯||

Adhikarana uShNena madhuno virodhaH (60) · Śloka 60

ಉಷ್ಣಮುಷ್ಣಾರ್ತಮುಷ್ಣೇ ಚ ಯುಕ್ತಂ ಚೋಷ್ಣೈರ್ನಿಹನ್ತಿ ತತ್| ವಿಷಾನ್ವಯತ್ವೇನವಿಷಪುಷ್ಪೇಭ್ಯೋಽಪಿ ಯತೋ ಮಧು| ಕುರ್ವತೇ ತೇ ಸ್ವಯಂ ಯಚ್ಚ ಸವಿಷಾ ಭ್ರಮರಾದಯಃ||೬೦||

Adhikarana madhunaH uShNavirodhasyApavAdaH (61) · Śloka 61

ಪ್ರಚ್ಛರ್ದನೇ ನಿರೂಹೇ ಚ ಮಧೂಷ್ಣಂ ನ ನಿವಾರ್ಯತೇ| ಅಲಬ್ಧಪಾಕಮಾಶ್ವೇವ ತಯೋರ್ಯಸ್ಮಾನ್ನಿವರ್ತತೇ||೬೧||

Adhikarana madhuno hitA mAtrA (62) · Śloka 62

ಗುರುರೂಕ್ಷಕಷಾಯತ್ವಾಚ್ಛೈತ್ಯಾಚ್ಚಾಲ್ಪಂ ಹಿತಂ ಮಧು| ನ ಹಿ ಕಷ್ಟತಮಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ತದಜೀರ್ಣಾದ್ಯತೋ ನರಮ್| ಉಪಕ್ರಮವಿರೋಧತ್ವಾತ್ಸದ್ಯೋ ಹನ್ಯಾದ್ಯಥಾ ವಿಷಮ್||೬೨||

Adhikarana madhuno yogavAhitvam (63) · Śloka 63

ನಾನಾದ್ರವ್ಯಾತ್ಮಕತ್ವಾಚ್ಚ ಯೋಗವಾಹಿ ಪರಂ ಮಧು| ವೃಷ್ಯಯೋಗೈರತೋ ಯುಕ್ತಂ ವೃಷತಾಮನುವರ್ತತೇ||೬೩||

Adhikarana madhuno BedAH teShAM shreShThatvAdi ca (64) · Śloka 64

ಭ್ರಾಮರಂ ಪೌಷ್ಪಿಕಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಚ ಯಥೋತ್ತರಮ್| ವರಂ ಜೀರ್ಣಂ ಚ ತೇಷ್ವನ್ತ್ಯೇ ದ್ವೇ ಏವ ಹ್ಯುಪಯೋಜಯೇತ್||೬೪||

Adhikarana (4) tailavargaH tailasAmAnyaguNAH tilatailaguNAshca (65) · Śloka 65

ತೈಲಂ ಸ್ವಯೋನಿವತ್ತತ್ರ ಮುಖ್ಯಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ವ್ಯವಾಯಿ ಚ| ತ್ವಗ್ದೋಷಕೃದಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮೋಷ್ಣಂ ಕಫಕೃನ್ನ ಚ| ಕೃಶಾನಾಂ ಬೃಂಹಣಾಯಾಲಂ ಸ್ಥೂಲಾನಾಂ ಕರ್ಶನಾಯ ಚ| ಬದ್ಧವಿಟ್ಕಂ ಕೃಮಿಘ್ನಞ್ಚ ಸಂಸ್ಕಾರಾತ್ಸರ್ವರೋಗಜಿತ್||೬೫||

Adhikarana tailaprayogasyetihAsaH (66) · Śloka 66

ತೈಲಪ್ರಯೋಗಾದಜರಾ ನಿರ್ವಿಕಾರಾ ಜಿತಶ್ರಮಾಃ| ಆಸನ್ನತಿಬಲಾ ಯುದ್ಧೇ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಯಃ ಪುರಾ||೬೬||

Adhikarana eraNDatailaguNAH (67) · Śloka 67

ಸತಿಕ್ತೋಷಣಮೈರಣ್ಡಂ ತೈಲಂ ಸ್ವಾದು ಸರಂ ಗುರು| ವರ್ಧ್ಮಗುಲ್ಮಾನಿಲಕಫಾನುದರಂ ವಿಷಮಜ್ವರಮ್| ರುಕ್ಛೋಫೋ ಚ ಕಟೀಗುಹ್ಯಕೋಷ್ಠಪೃಷ್ಠಾಶ್ರಯೋ ಜಯೇತ್||೬೭||

Adhikarana rakteraNDatailaguNAH (68) · Śloka 68

ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ವಿಸ್ರಂ ರಕ್ತೈರಣ್ಡೋದ್ಭವನ್ತ್ವತಿ||೬೮||

Adhikarana sarShapatailaguNAHumAkusumbhatailaguNAH (69) · Śloka 69

ಕಟೂಷ್ಣಂ ಸಾರ್ಷಪಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಕಫಶುಕ್ರಾನಿಲಾಪಹಮ್| ಲಘು ಪಿತ್ತಾಸ್ರಕೃತ್ಕೋಠಕುಣ್ಠಾಕ್ಷೋ ವ್ರಣಜನ್ತುಜಿತ್| ಉಮಾಕುಔಮ್ಭಜಞ್ಚೋಷ್ಣಂ ತ್ವಗ್ದೋಷಕಫಪಿತ್ತಕೃತ್||೬೯||

Adhikarana dantyAditailAnAM sAmAnyaguNAH (70) · Śloka 70

ದನ್ತೀಮೂಲಕರಕ್ಷೋಘ್ನಕರಞ್ಚಾರಿಷ್ಟಶಿಗ್ರುಜಮ್| ಸುವರ್ಚಲೇಙ್ಗುದೀಪೀಲುಶಙ್ಖಿನೀನೀಪಸಮ್ಭವಮ್| ಸರಲಾಗುರುದೇವಹ್ವಶಿಂಶಪಾಸಾರಜನ್ಮ ಚ| ತುವರಾರು೦ಕರೋಥ್ಯಞ್ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಕಟ್ವಸ್ರಪಿತ್ತಕೃತ್| ಅರ್ಶಃಕುಷ್ಠಕ್ರಿಮಿಶ್ಲೇಷ್ಮಶುಕ್ರಮೇದೋನಿಲಾಪಹಮ್||೭೦||

Adhikarana kara~jcanimbatailaguNAH (71) · Śloka 71

ಕರಞ್ಚನಿಮ್ಬಜೇ ತಿಕ್ತೇ ನಾತ್ಯುಷ್ಣೇ ತತ್ರ ನಿರ್ದಿಶೇತ್||೭೧||

Adhikarana saralatailaguNAH (72) · Śloka 72

ಕಷಾಯತಿಕ್ತಕಟುಕಂ ಸಾರಲಂ ವ್ರಣಶೋಧನಮ್||೭೨||

Adhikarana tuvarAruShkaratailaguNAH (73) · Śloka 73

ಭೃಶೋಷ್ಣೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಕಟುಕೇ ತುವರಾರುಷ್ಕರೋದ್ಭವೇ| ವಿಶೇಷಾತ್ಕ್ರಿಮಿಕುಷ್ಠಘ್ನೇ ತತೋರ್ಧ್ವಾಧೋ ವಿರೇಚನೇ||೭೩||

Adhikarana akShAditailAnAM guNAH (74) · Śloka 74

ಅಕ್ಷಾತಿಮುಕ್ತಕಾಕ್ಷೋಡನಾಲಿಕೇರಮಧೂಕಜಮ್| ತ್ರಪುಸೈರ್ವಾರುಕುಷ್ಮಾಣ್ಡುಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕಪ್ರಿಯಾಲಜಮ್| ವಾತಪಿತ್ತಹರಂ ಕೇಶ್ಯಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಂ ಗುರು ಶೀತಲಮ್||೭೪||

Adhikarana shrIparNIkiMshukatailaguNAH (75) · Śloka 75

ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಶಮನಂ ಶ್ರೀಪರ್ಣೀಕಿಂಶುಕೋದ್ಭವಮ್||೭೫||

Adhikarana taileshu varAvaratvAnirUpaNam (76) · Śloka 76

ತಿಲತೈಲಂ ವರಂ ತೇಷು ಕೌಸುಮ್ಭಮವರಂ ಪರಮ್||೭೬||

Adhikarana vasAdInAM svarUpaM guNAshca (77) · Śloka 77

ವಸಾ ಮಜ್ಜಾ ಚ ವಾತಘ್ನೌ ಬಲಪಿತ್ತಕಫಪ್ರದೌ| ಮಾಂಸಾನುಗಸ್ವರೂಪೌ ಚ ವಿದ್ಯಾನ್ಮೇದೋಽಪಿ ತಾವಿವ||೭೭||

Adhikarana varAvaravasAH (78) · Śloka 78

ಬೌಲೂಕೀ ಶೌಕರೀ ಪಾಕಹಂಸಜಾ ಕುಕ್ಕುದೋದ್ಭವಾ| ವಸಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಸ್ವವರ್ಗೇಷು ಕುಮ್ಭೀರಮಹಿಷೋದ್ಭವಾ| ಕಾಕಮದ್ಗುವಸಾ ತದ್ವತ್ಕಾರಣ್ಡೋತ್ಥಾ ಚ ನಿನ್ದಿತಾ||೭೮||

Adhikarana medaHsu varAvaraBedaH (79) · Śloka 79

ಶಾಖಾದಮೇದಸಾಂ ಚ್ಛಾಗಂ ಹಾಸ್ತಿನಂ ಚ ವರಾವರೇ||೭೯||

Adhikarana (5) madyavargaH madyasAmAnyaguNAH (80) · Śloka 80

ದೀಪನಂ ರೋಚನಂ ಮದ್ಯಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ತುಷ್ಟಿಪುಷ್ಟಿದಮ್| ಸಸ್ವಾದುತಿಕ್ತಕಟುಕಮಮ್ಲಪಾಕರಸಂ ಸರಮ್| ಸಕಷಾಯಂ ಸ್ವರಾರೋಗ್ಯಪ್ರತಿಭಾವರ್ಣಕೃಲ್ಲಘು| ನಷ್ಟನಿದ್ರಾತಿನಿದ್ರೇಭ್ಯೋ ಹಿತಂ ಪಿತ್ತಾಸ್ರದೂಷಣಮ್| ಕೃಶಸ್ಥೂಲಹಿತಂ ರೂಕ್ಷಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಸ್ರೋತೋವಿಶೋಧನಮ್| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಂ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಪೀತಂ ವಿಷವದನ್ಯಥಾ||೮೦||

Adhikarana nava-purANamadyaguNAH (81) · Śloka 81

ಗುರು ತ್ರಿದೋಷಜನನಂ ನವಂ ಜೀರ್ಣಮತೋಽನ್ಯಥಾ||೮೧||

Adhikarana madyapAne visheShaniyamAH (82) · Śloka 82

ಪೇಯಂ ನೋಷ್ಣೋಪಚಾರೇಣ ನ ವಿರಿಕ್ತಕ್ಷುಧಾತುರೈಃ| ನಾತಿತೀಕ್ಷ್ಣಮೃದುಸ್ವಚ್ಛಘನಂ ವ್ಯಾಪನ್ನಮೇವ ವಾ||೮೨||

Adhikarana surAguNAH (83) · Śloka 83

ಗುಲ್ಮೋದರಾರ್ಶೋ ಗ್ರಹಣೀಶೋಷಹೃತ್ ಸ್ನೇಹನೀ ಗುರುಃ| ಸುರಾಽನಿಲಘ್ನೀಃ ಮೇದೋಽಸೃಕ್ಸ್ತನ್ಯಮೂತ್ರಕಫಾವಹಾ||೮೩||

Adhikarana vAruNIguNAH (84) · Śloka 84

ತದ್ಗುಣಾ ವಾರುಣೀ ಹೃದ್ಯಾ ಲಘುಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ನಿಹನ್ತಿ ಚ| ಶೂಲಕಾಸವಮಿಶ್ವಾಸವಿಬನ್ಧಾಧ್ಮಾನಪೀನಸಾನ್||೮೪||

Adhikarana jagalamedakayorguNAH (85) · Śloka 85

ಶೂಲಪ್ರವಾಹಾಹಿಕಾಟೋಪತೃಷ್ಣಾಶೋಫಾರ್ಶಸಾಂ ಹಿತಃ| ಜಗಲಃ ಪಾಚನೋ ಗ್ರಾಹಿ ರೂಕ್ಷಸ್ತದ್ವಚ್ಚ ಮೇದಕಃ||೮೫||

Adhikarana bakkasaguNAH (86) · Śloka 86

ಬಕ್ಕಸೋ ಹೃತಸಾರತ್ವಾದ್ವಿಷ್ಟಮ್ಭೀ ದೋಷಕೋಪನಃ||೮೬||

Adhikarana baibhItakIsurAguNAH (87) · Śloka 87

ನಾತಿತೀವ್ರಮದಾ ಲಘ್ವೀ ತಥ್ಯಾ ಬೈಭೀತಕೀ ಸುರಾ| ವ್ರಣೇ ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯೇ ಕುಷ್ಠೇ ನ ಚಾತ್ಯರ್ಥಂ ವಿರುಧ್ಯತೇ||೮೭||

Adhikarana yavasurAyAH guNAH (88) · Śloka 88

ವಿಷ್ಟಮ್ಭಿನೀ ಯವಸುರಾ ಗುರ್ವೀ ರೂಕ್ಷಾ ತ್ರಿದೋಷಲಾ||೮೮||

Adhikarana kauhalImadhUlakasurayorguNAH (89) · Śloka 89

ಕೌಹಲೀ ಬೃಂಹಣೀ ಗೌರ್ವೀ ಸ್ಲೇಷ್ಮಲಸ್ತು ಮಧೂಲಕಃ||೮೯||

Adhikarana ariShTaguNAH (90) · Śloka 90

ಯಥಾದ್ರವ್ಯಗುಣೋಽರಿಷ್ಟಃ ಸರ್ವಮದ್ಯಗುಣಾಧಿಕಃ| ಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡುಕುಷ್ಠಾರ್ಶಃಶೋಷಶೋಫೋದರಜ್ವರಾನ್| ಹನ್ತಿ ಗುಲ್ಮಕೃಮಿಪ್ಲೀಹಃ ಕಷಾಯಕಟುವಾತಲಃ||೯೦||

Adhikarana mArdvIkamadyaguNAH (91) · Śloka 91

ಮಾರ್ದ್ವೀಕಂ ಲೇಖನಂ ಹೃದ್ಯಂ ನಾತ್ಯುಷ್ಣಂ ಮಧುರಂ ಸರಮ್| ಅಲ್ಪಪಿತ್ತಾನಿಲಂ ಪಾಣ್ಡುಮೇಹಾರ್ಶಃಕೃಮಿನಾಶನಮ್||೯೧||

Adhikarana khArjUramadyaguNAH (92) · Śloka 92

ಅಸ್ಮಾದಲ್ಪಾದನ್ತರಗುಣಂ ಖಾರ್ಜೂರಂ ವಾತಲಂ ಗುರು||೯೨||

Adhikarana shArkaramadyaguNAH (93) · Śloka 93

ಶಾರ್ಕರಃ ಸುರಭಿಃ ಸ್ವಾದುರ್ಹೃದ್ಯೋ ನಾತಿಮದೋ ಲಘು||೯೩||

Adhikarana gauDamadyaguNAH,shIdhuguNAH (95) · Śloka 95

ಸೃಷ್ಟಮೂತ್ರಶಕೃದ್ವಾತೋ ಗೌಡಸ್ತರ್ಪಣದೀಪನಃ||೯೪|| ವಾತಪಿತ್ತಕರಃ ಶೀಧುಃ ಸ್ನೇಹಶ್ಲೇಷ್ಮವಿಕಾರಹಾ| ಮೇದಃಶೋಫೋದರಾರ್ಶೋಘ್ನಸ್ತತ್ರ ಪಕ್ವಾರಸೋ ವರಃ||೯೫||

Adhikarana madhvAsavAdInAM guNAH (96) · Śloka 96

ಛೇದೀ ಮಧ್ವಾಸವಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೋ ಮೇಹಪೀನಸಕಾಸಜಿತ್| ಸುರಾಸವಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಮದಃ ಸ್ವಾದುಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೋಽನಿಲಾವಹಃ| ಮೈರೇಯೋ ಮಧುರೋ ವೃಷ್ಯಃ ಸರಃ ಸನ್ತರ್ಪಣೋ ಗುರುಃ| ಧಾತಕ್ಯಭಿಷುತೋ ಜೀರ್ಣೋ ರೂಕ್ಷೋ ರೋಚನದೀಪನಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಸವೋ ಮಧುಸಮಃ ಪರಮಂ ಸ ತು ದೀಪನಃ| ಮಾರ್ದ್ವೀಕಸದೃಶಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮೃದ್ವೀಕೇಕ್ಷುರಸಾಸವಃ||೯೬||

Adhikarana AsavasAmAnyaguNAH (97) · Śloka 97

ಸಮಾಸಾದಾಸವೋ ಹೃದ್ಯೋ ವಾತಲಃ ಸ್ವೌಷಧಾನುಗಃ||೯೭||

Adhikarana madyayonayaH (98) · Śloka 98

ದ್ರಾಕ್ಷೇಕ್ಷುಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಶಾಲಿರುತ್ತಮಾ ವ್ರೀಹಿಪಞ್ಚಮಾಃ| ಮದ್ಯಾಕರಾ ಯದೇಭ್ಯೋಽನ್ಯತ್ತನ್ಮದ್ಯಪ್ರತಿರೂಪಕಮ್| ಗುಣೈರ್ಯಥೋಲ್ಬಣೈರ್ವಿದ್ಯಾನ್ಮದ್ಯಮಾಕರಸಙ್ಕರಾತ್||೯೮||

Adhikarana shuktaguNAH (99) · Śloka 99

ರಕ್ತಪಿತ್ತಕಫೋತ್ಕ್ಲೇದಿ ಶುಕ್ತಂ ವಾತಾನುಲೋಮನ್| ವಿದಾಹೀ ಭೃಶತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಹೃದ್ಯಂ ರುಚಿಕರಂ ಸರಮ್| ದೀಪನಂ ಶಿಶಿರಸ್ಪರ್ಶಂ ಪಾಣ್ಡುದೃಕ್ಕ್ರಿಮಿನಾಶನಮ್||೯೯||

Adhikarana guDashuktAdInAmuttarottaraM laghutvam (100) · Śloka 100

ಗುಡೇಕ್ಷುಮದ್ಯಮಾರ್ದ್ವೀಕಶುಕ್ತಂ ಲಘು ಯಥೋತ್ತರಮ್||೧೦೦||

Adhikarana kandamUlAdyAsutaguNAH (101) · Śloka 101

ಕನ್ದಮೂಲಫಲಾದ್ಯಾಂಶ್ಚ ತದ್ವದ್ವಿದ್ಯಾತ್ತದಾಸುತಮ್||೧೦೧||

Adhikarana shANDAkIguNAH (102) · Śloka 102

ಶಾಣ್ಡಾಕೀ ಚಾಸುತಂ ಚಾನ್ಯತ್ಕಾಲಾಮ್ಲಂ ರೋಚನಂ ಲಘು||೧೦೨||

Adhikarana dhAnyAmlaguNAH (103) · Śloka 103

ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಭೇದಿ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಪಿತ್ತಕೃತ್ಸ್ಪರ್ಶಶೀತಲಮ್| ಶ್ರಮಕ್ಲಮಹರಂ ರುಚ್ಯಂ ದೀಪನಂ ಬಸ್ತಿಶೂಲನುತ್| ಶಸ್ತಮಾಸ್ಥಾಪನೇ ಹೃದ್ಯಂ ಲಘು ವಾತಕಫಾಪಹಮ್||೧೦೩||

Adhikarana sauvIrakAmlatuShodakAmlayorguNAH (104) · Śloka 104

ಏಭಿರೇವ ಗುಣೈರ್ಯುಕ್ತೇ ಸೌವೀರಕತುಷೋದಕೇ| ಕ್ರಿಮಿಹೃದ್ರೋಗಗುಲ್ಮಾರ್ಶಃಪಾಣ್ಡುರೋಗನಿಬರ್ಹಣೇ| ತೇ ಕ್ರಮಾದ್ವಿತುಷೈರ್ವಿದ್ಯಾತ್ಸತುಷೈಶ್ಚ ಯವೈಃ ಕೃತೇ||೧೦೪||

Adhikarana (6) mUtravargaH gavAdimUtrasAmAnyaguNAH gomUtrasya prAdhAnya~jca (105) · Śloka 105

ಮೂತ್ರಂ ಗೋಜಾವಿಮಹಿಷೀಗಜಾಶ್ವೇಷ್ಟ್ರಖರೋದ್ಭವಮ್| ಪಿತ್ತಲಂ ರೂಕ್ಷತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಲವಣಾನುರಸಂ ಕಟು| ಕ್ರಿಮಿಶೋಫೋದರಾನಾಹಶೂಲಪಾಣ್ಡುಕಫಾನಿಲಾನ್| ಗುಲ್ಮಾರುಚಿವಿಶ್ವಿತ್ರಕುಷ್ಠಾರ್ಶಾಂಸಿ ಜಯೇಲ್ಲಘು| ವಿರೇಕಾಸ್ಥಾಪನಾಲೇಪಸ್ವೇದಾದಿಷು ಚ ಪೂಜಿತಮ್| ದೀಪನಂ ಪಾಚನಂ ಭೇದಿ ತೇಷು ಗೋಮೂತ್ರಮುತ್ತಮಮ್||೧೦೫||

Adhikarana CAgagajavAjimUtraguNAH (106) · Śloka 106

ಶ್ವಾಸಕಾಸಹರಂ ಛಾಗಂ ಪೂರಣಾತ್ ಕರ್ಣಶೂಲಜಿತ್| ದದ್ಯಾತ್ಕ್ಷಾರೇ ಕಿಲಾಸೇ ಚ ಗಜವಾಜಿಸಮುದ್ಭವಮ್||೧೦೬||

Adhikarana rAsabhamUtraguNAH (107) · Śloka 107

ಹನ್ತ್ಯುನ್ಮಾದಮಪಸ್ಮಾರಂ ಕ್ರಿಮೀನ್ಮೇಹಞ್ಚ ರಾಸಭಮ್||೧೦೭||

Adhikarana gavAdishakRudguNAH,mRugAdInAM shakRudguNAH (108) · Śloka 108

ಕಷಾಯತಿಕ್ತಮೇತೇಷಾಂ ಹಿಧ್ಮಾಶ್ವಸಹರಂ ಶಕೃತ್| ಮಾರ್ಗಮೋಜಃಕ್ಷಯಹರಂ ವೈಷ್ಕಿರಂ ವಾತರೋಗನುತ್| ಪ್ರಸಹಾನಾಮಪಸ್ಮಾರಮುನ್ಮಾದಞ್ಚ ನಿಯಚ್ಛತಿ| ಮಹಾಮೃಗಸಮುದ್ಭೂತಂ ಕುಷ್ಠಹೃಜ್ಜಲಚಾರಿಣಾಮ್| ನೇತ್ರರೋಗಹರಂ ಪಿತ್ತಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಞ್ಚ ನಿಯಚ್ಛತಿ||೧೦೮||

Adhikarana gavAdipittarocanayorguNAH (109) · Śloka 109

ಪಿತ್ತಂ ತಿಕ್ತಂ ವಿಷಹರಂ ರೋಚನಾ ಕಫವಾತಜಿತ್| ತಿಕ್ತಾ ಪಾಮಾಹರಾ..........................||೧೦೯||

Adhikarana mAnuShamUtraguNAH (110) · Śloka 110

........................ ಮೂತ್ರಂ ಮಾನುಷಂ ತು ವಿಷಾಪಹಮ್||೧೧೦||

Adhikarana upasaMhAraH (6) · Śloka 6

ತೋಯಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುತೈಲಾನಾಂ ವರ್ಗೈರ್ಮದ್ಯಸ್ಯ ಚ ಕ್ರಮಾತ್| ಇತಿ ದ್ರವ್ಯೈಕದೇಶೋಽಯಂ ಯಥಾಸ್ಥೂಲಮುದಾಹೃತಃ||೧೧೧|| ಇತಿಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ದ್ರವದ್ರವ್ಯವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೬||