Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਬਾਲਾਮਯਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
View original
अथातो बालामयप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
2. bālāmayapratiṣēdhaḥ
Adhikarana bAlatraividhyam (2) · Śloka 2
ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਹਿ ਬਾਲਃ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸੀਰਪਸ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਮਦੁਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਅਨ੍ਨਾਦਸ੍ਯ ਹਿਤਮਨ੍ਨਮ੍| ਉਭਯਵਤ੍ਤੇਰੁਭਯਮ੍||੨||
View original
त्रिविधो हि बालः प्रागुक्तस्तत्र क्षीरपस्य क्षीरमदुष्टं प्रयुञ्जीत| अन्नादस्य हितमन्नम्| उभयवृत्तेरुभयम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIraduShTau hetuH (3) · Śloka 3
ਕ੍ਸੀਰਂ ਹਿ ਯਥੋਕ੍ਤੈਰ੍ਦੋਸਕੋਪਨੈਰਾਹਾਰਵਿਹਾਰੈਰ੍ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਂ ਵਿਵਿਧਾਮਯੋਦਯਾਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇ||੩||
View original
क्षीरं हि यथोक्तैर्दोषकोपनैराहारविहारैर्धात्र्या व्यापन्नं विविधामयोदयाय बालस्य प्रकल्पते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAdiduShTastanyalakShaNAni (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਯਾਵਾਰੁਣਵਰ੍ਣਂ ਤਿਕ੍ਤਕਸਾਯਾਨੁਰਸਂ ਵਿਸ਼ਦਂ ਰੂਕ੍ਸਮਲਕ੍ਸ੍ਯਗਨ੍ਧਂ ਫੇਨਿਲਮਤਪ੍ਤਿਕਰਮਾਧ੍ਮਾਨਮੂਤ੍ਰਵਰ੍ਚੋਵਿਬਨ੍ਧਕਤ੍ ਕਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ਸੁ ਵਿਸਰ੍ਪਤਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪ੍ਲਵਤੇ ਵਾਤਦੁਸ੍ਟਮ੍| ਕਸ੍ਣਨੀਲਤਾਮ੍ਰਾਵਭਾਸਂ ਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲਕਟੁਕਾਨੁਰਸਂ ਕੁਣਪਰੁਧਿਰਗਨ੍ਧਿ ਭਸ਼ੋਸ੍ਣਮਪ੍ਸੁ ਪੀਤਰਾਜਿਮਦ੍ਵਿਦਾਹਕਰਞ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਦੁਸ੍ਟਮ੍| ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਸ਼ੁਕ੍ਲਮਧੁਰਂ ਲਵਣਾਨੁਰਸਂ ਘਤਤੈਲਵਸਾਮਜ੍ਜਗਨ੍ਧਿ ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਬਹਲਂ ਤਨ੍ਤੁਮਦ੍ਗੁਰੁਸਲਿਲੇਵਸੀਦਤਿ ਨਿਦ੍ਰਾਬਹੁਲਞ੍ਚਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਦੁਸ੍ਟਮ੍||੪||
View original
तत्र श्यावारुणवर्णं तिक्तकषायानुरसं विशदं रूक्षमलक्ष्यगन्धं फेनिलमतृप्तिकरमाध्मानमूत्रवर्चोविबन्धकृत् कर्शनम्सु विसर्पति विच्छिन्नञ्च प्लवते वातदुष्टम्| कृष्णनीलताम्रावभासं तिक्ताम्लकटुकानुरसं कुणपरुधिरगन्धि भृशोष्णमप्सु पीतराजिमद्विदाहकरञ्च पित्तदुष्टम्| अत्यर्थशुक्लमधुरं लवणानुरसं घृततैलवसामज्जगन्धि पिच्छिलं बहलं तन्तुमद्गुरुसलिलेऽवसीदति निद्राबहुलञ्चश्लेष्मदुष्टम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTastanyopayogapariNAmAH (5) · Śloka 5
ਤਦੁਪਯੁਜ੍ਯਮਾਨਂ ਯਥਾਸ੍ਵਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਧੀਨਭਿਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਯਤਿ||੫||
View original
तदुपयुज्यमानं यथास्वलिङ्गान् व्याधीनभिनिर्वर्तयति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya rujAj~jAnopAyavisheShAH (6) · Śloka 6
ਸ ਯਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸ੍ਪਸ਼ਤਿ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਚ ਨ ਕ੍ਸਮਤੇ ਤਤ੍ਰ ਰੁਜਮੁਪਲਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਨਿਮੀਲਿਤਾਕ੍ਸਤਯਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਰੁਜਮ੍| ਜਿਹ੍ਵੌਸ੍ਠਦਂਸ਼ਸ਼੍ਵਾਸਮੁਸ੍ਟਿਬਨ੍ਧੋਰ੍ਧ੍ਵੇਕ੍ਸਣੈਰ੍ਹਦਯੇ| ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਧ੍ਮਾਨਾਨ੍ਤ੍ਰਕੂਜਨਸ੍ਤਨਦਂਸ਼ਵੇਸ੍ਟਨਪਸ੍ਠਵਿਨਮਨਜਠਰੋਨ੍ਨਮਨੈਰ੍ਜਠਰੇ| ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਤਣ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛੋਤ੍ਰਾਸਦਿਗ੍ਵੀਕ੍ਸਣਖਲ੍ਲੀਹਸ੍ਤਪਾਦਸ੍ਤਮ੍ਭਕੁਬ੍ਜੀਭਵਨਕੇਸ਼ਲੁਞ੍ਜਨੈਰ੍ਬਸ੍ਤੌ ਗੁਹ੍ਯੋ ਚ| ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚ ਸ੍ਵਭਾਵਾਤਿਰਿਕ੍ਤਰੋਦਨੇਨ ਮੁਖਵਿਕੂਣਨੇਨ ਚ||੬||
View original
स यं प्रदेशमभीक्ष्णं स्पृशति स्पर्शं च न क्षमते तत्र रुजमुपलक्षयेत्| निमीलिताक्षतया मूर्ध्नि रुजम्| जिह्वौष्ठदंशश्वासमुष्टिबन्धोर्ध्वेक्षणैर्हृदये| विण्मूत्रसङ्गच्छर्द्याध्मानान्त्रकूजनस्तनदंशवेष्टनपृष्ठविनमनजठरोन्नमनैर्जठरे| मूत्रसङ्गतृण्मूर्च्छोत्रासदिग्वीक्षणखल्लीहस्तपादस्तम्भकुब्जीभवनकेशलुञ्जनैर्बस्तौ गुह्यो च| सर्वत्र च स्वभावातिरिक्तरोदनेन मुखविकूणनेन च||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTastanyajavyAdhiShu cikitsAsUtram (7) · Śloka 7
ਅਥ ਯਥਾਮਯਂ ਯਥਾਦੋਸਂ ਚ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਸ਼ਮਨਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੭||
View original
अथ यथामयं यथादोषं च धात्र्याः शमनशोधनानि प्रयुञ्जीत||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaduShTastanyacikitsA (8) · Śloka 10
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਦੂਸਿਤੇ ਸ੍ਤਨ੍ਯੇ ਦੇਵਰਾਰੁਸਰਲਕਟੁਰੋਹਿਣੀਵਚਾਕੁਸ੍ਠਪਾਠਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਂਮਾਗਧਿਕਾਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀਚਿਤ੍ਰਕਾਜਮੋਦਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮਰੀਚਾਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥਂ ਦਸ਼ਮੂਲਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧਿਵਿਹਿਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਨਿਗਦਂ ਮਦਿਰਾਨੁਪਾਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਤਹਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ| ਤਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂ ਮਦੁ ਵਿਰੇਚ੍ਯ ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮਣੋਪਚਰੇਤ੍| ਵਾਤਘ੍ਨੈਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਵੇਦੋਪਦੇਹੋਨ੍ਮਰ੍ਦਨੈਃ| ਸਰਲਰਾਸ੍ਨਾਜਮੋਦਾਦੇਵਦਾਰੁਚੂਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਬਾਲਮਵਲੇਹਯੇਤ੍| ਏਵਂਵਿਧੈਰੇਵ ਚ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਸਰ੍ਪਿਃ| ਅਪਿ ਚ ਤਿਕ੍ਤਾਨੁਰਸਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਲਾਸ਼ਾਸ਼੍ਯਾਂ ਕਾਕੋਲੀਯੁਗਲੇਨ ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਿਯਾਙ੍ਗੁਧਾਤਕੋਪੁਸ੍ਪਪਦ੍ਮਕਦੇਵਦਾਰੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਰ੍ਵਾ| ਕਸਾਯਾਨੁਰਸਂ ਹਿਙ੍ਗੁਸੈਨ੍ਧਵਵਤਾ ਘਤੇਨ| ਫੇਨਿਲਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪ੍ਲਵਮਾਨਞ੍ਚ ਬਿਲ੍ਵਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ਼ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਹਵਿਸਾ ਚ| ਸੂਪ੍ਯਪਰ੍ਣੀ ਕਾਕੋਲੀਬਹਤ੍ਯਵਲ੍ਗੁਜਫਲੈਰ੍ਵਾ||੧੦||
View original
तत्र वातदूषिते स्तन्ये देवरारुसरलकटुरोहिणीवचाकुष्ठपाठाभार्ङ्गींमागधिकावृश्चिकालीचित्रकाजमोदशुण्ठीमरीचानां क्वाथं दशमूलक्वाथं वा त्रिरात्रं पाययित्वा वातव्याधिविहितानां सर्पिषामन्यतमं निगदं मदिरानुपानं दद्याद्वातहरद्रव्यसिद्धं वा| ततः स्निग्धां मृदु विरेच्य बस्तिकर्मणोपचरेत्| वातघ्नैश्चाभ्यङ्गस्वेदोपदेहोन्मर्दनैः| सरलरास्नाजमोदादेवदारुचूर्णं सर्पिषा बालमवलेहयेत्| एवंविधैरेव च विपक्वं सशर्करं सर्पिः| अपि च तिक्तानुरसं स्तन्यं मुद्गमाषपलाशाश्यां काकोलीयुगलेन च शोधयेत्| प्रियाङ्गुधातकोपुष्पपद्मकदेवदारुक्षौद्रैर्वा| कषायानुरसं हिङ्गुसैन्धववता घृतेन| फेनिलं विच्छिन्नं प्लवमानञ्च बिल्वाग्निमन्थशृतेन पयसा हविषा च| सूप्यपर्णी काकोलीबृहत्यवल्गुजफलैर्वा||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaduShTastanyacikitsA (9) · Śloka 9
ਪਿਤ੍ਤੇਮਤਾਪਟੋਲਪਤ੍ਰਸਾਰਿਵਾਸ਼ਤਾਵਰੀਨਿਮ੍ਬਚਨ੍ਦਨਕ੍ਵਾਥਂ ਧਾਤ੍ਰੀ ਬਾਲਸ਼੍ਚ ਪਿਬੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਭੂਨਿਮ੍ਬਕਟੁਕਾਮੁਸ੍ਤਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ| ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਦ੍ਵਿਕਾਕੋਲੀਮਧੁਕਕਟ੍ਫਲਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਪਟੋਲਾਦਿਪਦ੍ਮਕਾਦਿਂ ਵਾ| ਸਾਰਿਵਾਦਿਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਂ ਵਾ| ਏਭਿਰੇਵ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਾਨਿ ਚ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪ੍ਰਦੇਹਸੇਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਅਪਿ-ਚ ਤਾਮ੍ਰਾਵਭਾਸਂ ਪਯੋ ਹਦਯਮੁਦ੍ਵੇਸ੍ਟਯਤਿ| ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਮੁਸ੍ਤਾਸ਼ਾਬਰਲੋਧ੍ਰੈਃ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍| ਅਮ੍ਲਾਨੁਰਸਮਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਕਰਮ੍| ਤਤ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਧੁਕਪਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਭਿਃ| ਕਟੁਕਾਨੁਰਸਂ ਛਰ੍ਦ੍ਯਤੀਸਾਰਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਕਰਮ੍| ਤਤ੍ ਕਾਕੋਲੀਵਿਦਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਮਧੁਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਚ| ਭਸ਼ੋਸ੍ਣਮਨਾਮਦਾਹਜ੍ਵਰਕਰਂ ਵਿਰੇਚਨਂ ਚ ਤਚ੍ਚਨ੍ਦਨੋਤ੍ਪਲਕਮਲੈਃ||੯||
View original
पित्तेऽमृतापटोलपत्रसारिवाशतावरीनिम्बचन्दनक्वाथं धात्री बालश्च पिबेत्| त्रिफलाभूनिम्बकटुकामुस्तक्वाथं वा| जीवकर्षभकद्विकाकोलीमधुककट्फलकर्कटशृङ्गीक्वाथं वा| सक्षौद्रं पटोलादिपद्मकादिं वा| सारिवादिं न्यग्रोधादिं वा| एभिरेव च द्रव्यैः सर्पिषि पित्तघ्नानि च विरेचनानि शीतांश्चाभ्यङ्गप्रदेहसेकान् कुर्यात्| अपि-च ताम्रावभासं पयो हृदयमुद्वेष्टयति| तत्प्रियङ्गुमुस्ताशाबरलोध्रैः शोधयेत्| अम्लानुरसमम्लपित्तकरम्| तत् द्राक्षामधुकपयस्याश्रीपर्णीभिः| कटुकानुरसं छर्द्यतीसारकासश्वासकरम्| तत् काकोलीविदारीभ्यां मधुपर्ण्या च| भृशोष्णमनामदाहज्वरकरं विरेचनं च तच्चन्दनोत्पलकमलैः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPaduShTastanyacikitsA (10) · Śloka 10
ਕਫੇ ਤੁ ਸੈਨ੍ਧਵਪਿਪ੍ਪਲੀਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਬਾਲਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਮਧੁਕਸਂਸਸ੍ਟਂ ਵਾ ਮਦਨਪੁਸ੍ਪਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਸ੍ਤਨਂ ਬਾਲਸ੍ਯ ਚੋਸ੍ਠਮਾਲਿਮ੍ਪੇਤ੍| ਤੇਨ ਸੁਖ਼ਂ ਵਮਤਿ| ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਤੁ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਾਮਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਕਤਸਂਸਰ੍ਜਨਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਗ਼ਨਵਚਾਤਿਵਿਸਾਕ੍ਵਾਥਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤਗਰਸੁਰਦਾਰੁਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਪਥ੍ਵੀਕਾਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਂ ਮੁਸ੍ਤਾਦਿਂ ਵਾ| ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਨਸ੍ਯਧੂਮਗਣ੍ਡੂਸਪਰਿਸੇਕਾਨ੍ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂਚਾਨ੍ਨਪਾਨਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਚ-ਲਵਣਾਨੁਰਸਂ ਵਿਸਰ੍ਪਕੋਠਕਣ੍ਡੂਕਰਮ੍| ਤਤ੍ ਪਿਚੁਮਨ੍ਦਪਟੋਲੀਕ੍ਸੀਰੀਵਕ੍ਸੈਃ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍| ਤਨ੍ਤੁਮਦ੍ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਕਰਮ੍| ਤਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਗਰਚੂਰ੍ਣੇਨ ਸਮਧੁਗ਼ਤੇਨ| ਗੁਰੁਸਦਨਾਤ੍ਮਕਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਸਿਙ੍ਗ਼ਾਣਕਕ੍ਸੀਰਾਲਸਕਕਰਮ੍| ਤਤ੍ ਪਾਠਾਵ੍ਯੋਸਕਲ੍ਕੇਨ ਪਞ੍ਚਕੋਲਚੂਰ੍ਣੇਨ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਗ਼ਤਾਪ੍ਲੁਤੇਨ| ਦੋਸੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯਂ ਚੇਕ੍ਸੇਤ||੧੦||
View original
कफे तु सैन्धवपिप्पलीयुक्तं सर्पिर्बालं पाययेत्| सैन्धवमधुकसंसृष्टं वा मदनपुष्पकल्केन च सक्षौद्रेण स्तनं बालस्य चोष्ठमालिम्पेत्| तेन सुख़ं वमति| धात्रीं तु तीक्ष्णैर्वामयेत्| ततः कृतसंसर्जनां पञ्चमूलग़नवचातिविषाक्वाथं पाययेत्| तगरसुरदारुसुरेन्द्रयवपृथ्वीकावृश्चिकालीक्वाथं वा| आरग्वधादिं मुस्तादिं वा| रूक्षोष्णांश्च नस्यधूमगण्डूषपरिषेकान् शीलयेत्| अविरुद्धंचान्नपानं योजयेत्| अपि च-लवणानुरसं विसर्पकोठकण्डूकरम्| तत् पिचुमन्दपटोलीक्षीरीवृक्षैः शोधयेत्| तन्तुमद्दौर्बल्यश्वासकासकरम्| तत् पिप्पलीनागरचूर्णेन समधुग़ृतेन| गुरुसदनात्मकं प्रतिश्यायसिङ्ग़ाणकक्षीरालसककरम्| तत् पाठाव्योषकल्केन पञ्चकोलचूर्णेन वा क्षौद्रग़ृताप्लुतेन| दोषोपक्रमणीयं चेक्षेत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIrAlasakam (11) · Śloka 11
ਯਦਾ ਪੁਨਰ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪ੍ਰਕੋਪਨਾਨ੍ਯਾਸੇਵੇਤ ਤਦਾਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਮਲਾ ਯੁਗਪਦ੍ਵਕ੍ਸੋਭਿਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਕ੍ਸੀਰਵਹਾ ਰਸਾਯਨੀਃ ਸਮਨੁਸਤ੍ਯ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਲਿਙ੍ਗਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਮਾਵਹਨ੍ਤਿ| ਤਚ੍ਚੇਦਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਸਤਤਮਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਕ੍ਸਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਵਾ ਮਾਤੁਃ ਕੁਮਾਰਃ ਪਿਬਤਿ| ਤਤਃ ਸ ਤੇਨ ਸਲਿਲੋਪਮਮਚ੍ਛਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਾਮਂ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਵੇਦਨਂ ਫੇਨਿਲਮਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ| ਪੀਤਸ਼੍ਵੇਤਮੂਤ੍ਰਤਾਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਤਸ੍ਣਾਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਵਿਜਮ੍ਭਿਕਾਸ਼ੁਸ੍ਕੋਦ੍ਗਾਰਾਰੁਚਿਭ੍ਰਮਾਙ੍ਗਭਙ੍ਗਵਿਕ੍ਸੇਪਕੂਜਨਘ੍ੜਾਣਾਕ੍ਸਿਮੁਖਪਾਕਦਸ੍ਟ੍ਯੁਪਪ੍ਲਵਸ੍ਵਰਸਾਦਾਦਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਾਲਸਕਮਤ੍ਯਯਂ ਚਾਚਕ੍ਸਤੇ||੧੧||
View original
यदा पुनर्धात्री सन्निपातप्रकोपनान्यासेवेत तदाऽस्यास्त्रयो मला युगपद्वक्षोऽभिप्रपन्नाः क्षीरवहा रसायनीः समनुसृत्य सङ्कीर्णलिङ्गं स्तन्यमावहन्ति| तच्चेदविज्ञानात् सततमप्रत्यवेक्षणात् प्रमादाद्वा मातुः कुमारः पिबति| ततः स तेन सलिलोपममच्छं विच्छिन्नमामं दुर्गन्धि नानावर्णवेदनं फेनिलमतिसार्यते| पीतश्वेतमूत्रताविष्टम्भतृष्णाज्वरच्छर्दिविजृम्भिकाशुष्कोद्गारारुचिभ्रमाङ्गभङ्गविक्षेपकूजनघ्ऱाणाक्षिमुखपाकदृष्ट्युपप्लवस्वरसादादयश्चास्य प्रादुर्भवन्ति| तं क्षीरालसकमत्ययं चाचक्षते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIrAlasakacikitsA (12) · Śloka 12
ਤਤ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਬਾਲਞ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਾਸ਼ੁ ਵਾਮਯੇਤ੍| ਵਿਹਿਤਸਂਸਰ੍ਗਯੋਸ਼੍ਚ ਮੁਸ੍ਤਾਪਾਠਾਤਿਵਿਸਾਕੁਸ੍ਠਕਟੁਕਾਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥਂ ਪਾਨਾਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਰਾਸ੍ਨਾਜਮੋਦਾਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਦ੍ਰਦਾਰੂਣਾਂ ਵਾ| ਪਾਠਾਤੇਜੋਵਤੀਪੁਨਰ੍ਨਵਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀਨਾਂ ਵਾ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਾਮਤਾਕੁਟਜਫਲਸਾਰਿਵਾਣਾਂ ਵਾ| ਵਚਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦਿਗਣਯੋਰ੍ਵਾ| ਪਾਠਾਦਿਮਹਾਕਸਾਯਸ੍ਯ ਵਾ| ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਤਿਨ੍ਦੁਕਕਪਿਤ੍ਥਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾ| ਬਿਲ੍ਵਭਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵਾ| ਅਨੁਬਨ੍ਧੇ ਚ ਯਥਾਵ੍ਯਾਧਿਂ ਪ੍ਰਤਿਕੁਰ੍ਵੀਤ||੧੨||
View original
तत्र धात्रीं बालञ्च पूर्वमेवाशु वामयेत्| विहितसंसर्गयोश्च मुस्तापाठातिविषाकुष्ठकटुकानां क्वाथं पानाय दद्यात्| रास्नाजमोदाप्रियङ्गुभद्रदारूणां वा| पाठातेजोवतीपुनर्नववृश्चिकालीनां वा| भूनिम्बामृताकुटजफलसारिवाणां वा| वचाहरिद्रादिगणयोर्वा| पाठादिमहाकषायस्य वा| जम्ब्वाम्रतिन्दुककपित्थपत्राणां वा| बिल्वभङ्गस्य वा| अनुबन्धे च यथाव्याधिं प्रतिकुर्वीत||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavAH gadAH (13) · Śloka 13
ਦਨ੍ਤੋਦ੍ਭੇਦਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਰੋਗਾਯਤਨਮ੍| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤੁ ਤਨ੍ਮੂਲਾ ਜ੍ਵਰਸ਼ਿਰੋਭਿਤਾਪਤਸ੍ਣਾਭ੍ਰਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਕੁਕੂਣਕਪੋਥਕੀਵਮਥੁਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਤੀਸਾਰਵਿਸਰ੍ਪਾਃ||੧੩||
View original
दन्तोद्भेदश्च सर्वरोगायतनम्| विशेषेण तु तन्मूला ज्वरशिरोभितापतृष्णाभ्रमाभिष्यन्दकुकूणकपोथकीवमथुकासश्वासातीसारविसर्पाः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBedakAlasyAyurmaryAdayABisambandhaH (14) · Śloka 14
ਸ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਸੋਸ੍ਟਮਾਨ੍ਮਾਸਾਤ੍ ਪਰਤੋ ਵਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਇਤਰੇਸਾਂ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਥਾਤ੍| ਤੇ ਹ੍ਯਤਿਬਾਲ੍ਯੇ ਦਨ੍ਤੋਤ੍ਪਾਦਵੇਦਨਯਾ ਨਿਪੀਡਿਤਾ ਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਧਾਤੁਬਲਾ ਭਵਨ੍ਤਿ||੧੪||
View original
स दीर्घायुषोऽष्टमान्मासात् परतो वा प्रवर्तते| इतरेषां तु चतुर्थात्| ते ह्यतिबाल्ये दन्तोत्पादवेदनया निपीडिता न सम्यक् सम्पूर्णधातुबला भवन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya punardantotpattau hetuH vRuddhAnAM punardantotpAdABAve hetushca (15) · Śloka 15
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਥਿਮਜ੍ਜਾਨੌ ਦਨ੍ਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੂ| ਤਦਾ ਚ ਤਯੋਰਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਵੀਰ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਕਾਲਾਨ੍ਤਰੇਣ ਦਨ੍ਤਾਨਾਂ ਪਤਨਮਾਪੂਰ੍ਯਮਾਣਧਾਤੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਨਮਤ ਏਵ ਚ ਵਦ੍ਧਾਨਾਂ ਨ ਪੁਨਰ੍ਦਨ੍ਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ||੧੫||
View original
तत्राऽस्थिमज्जानौ दन्तोत्पत्तिहेतू| तदा च तयोरसम्पूर्णवीर्यत्वात् पुनः कालान्तरेण दन्तानां पतनमापूर्यमाणधातुत्वाच्च पुनरुत्थानमत एव च वृद्धानां न पुनर्दन्तोत्पत्तिः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhighAtAdinA patitAnAM dantAnAM punaranutpAde hetuH (16) · Śloka 16
ਬਲਾਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸਾ ਤਦਧਿਸ੍ਠਾਨਗਤਧਾਤੁਬੀਜਭ੍ਰਂਸ਼ਾਤ੍ ਸਨ੍ਤਤਿਵ੍ਯੁਚ੍ਛੇਦਾਚ੍ਛੋਣਿਤਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤ੍ਯਾਭਿਘਾਤਾਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਰਿਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਿਰਾਣਾਂ ਪੁਨਰਨੁਤ੍ਪਾਦਃ| ਏਤੇਨ ਰੋਗਚ੍ਯੁਤਾ ਅਪਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ||੧੬||
View original
बलान्निपतितानां तु सहसा तदधिष्ठानगतधातुबीजभ्रंशात् सन्ततिव्युच्छेदाच्छोणितातिप्रवृत्त्याऽभिघाताच्च निस्सारितत्वात् सिराणां पुनरनुत्पादः| एतेन रोगच्युता अपि प्रायशो व्याख्याताः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavakramaH (17) · Śloka 17
ਤੌ ਤੁ ਧਾਤੂ ਕਾਲਕ੍ਰਮੇਣ ਪਚ੍ਯਮਾਨੌ ਯਦਾ ਦਨ੍ਤਾਸ਼ਯਮਨੁਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਤੇ ਤਦਾਸ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਤ੍ਸੇਧਨੋਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋਦਨ੍ਤਮਾਂਸਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਾਦਙ੍ਗਹਰ੍ਸੋ ਜਾਯਤੇ| ਤਦ੍ਗਤੇਨ ਚ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਕਣ੍ਡੂਸ੍ਤਯਾ ਚੂਚੁਕਂ ਦਸ਼੍ਯਤੇ| ਯਦ੍ਯਦਾਲਭਤੇ ਤਤ੍ਤਦਾਸ੍ਯਮਾਨਯਤਿ| ਮਾਰੁਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਦਨ੍ਤਮੂਲੇਸੁ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਤਿ| ਤਤਃ ਸ ਕਫਾਨੁਵਿਦ੍ਧੋਸ੍ਥਿਮਜ੍ਜਸ੍ਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਸਰਨ੍ ਸਹ ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਮਲਾਂਸ਼੍ਚ ਦੂਸਯਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯਥੋਦਿਤਾਨੁਪਦ੍ਰਵਾਨਭਿਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਯਤਿ||੧੭||
View original
तौ तु धातू कालक्रमेण पच्यमानौ यदा दन्ताशयमनुप्रपद्येते तदाऽस्य किञ्चिदुत्सेधनोर्ध्वाधोदन्तमांससङ्घट्टनादङ्गहर्षो जायते| तद्गतेन च श्लेष्मणा कण्डूस्तया चूचुकं दश्यते| यद्यदालभते तत्तदास्यमानयति| मारुतश्चास्य दन्तमूलेषु मूर्च्छति| ततः स कफानुविद्धोऽस्थिमज्जस्थितः सर्वतो विसरन् सह पित्तेन मलांश्च दूषयन् विविधान्यथोदितानुपद्रवानभिनिर्वर्तयति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantAnAmasamBavahetuH (18) · Śloka 18
ਯਦਾ ਪੁਨਰ੍ਦਨ੍ਤਮਾਂਸਾਸ਼੍ਰਯੋ ਕੇਵਲੋ ਵਿਕਤਃ ਪ੍ਰਬਲੋਨਿਲਃ ਵਾਸ੍ਥਿਮਜ੍ਜਾਨੌ ਸ਼ੋਸਯਤਿ ਤਦਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਸਮ੍ਭਵ ਏਵੇਤਿ||੧੮||
View original
यदा पुनर्दन्तमांसाश्रयो केवलो विकृतः प्रबलोऽनिलः वाऽस्थिमज्जानौ शोषयति तदा द्विजानामसम्भव एवेति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMgrahashlokaH (19) · Śloka 19
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਪਸ੍ਠਭਙ੍ਗੇ ਬਿਡਾਲਾਨਾਂ ਬਰ੍ਹਿਣਾਂ ਚ ਸ਼ਿਖੋਦ੍ਗਮੇ| ਦਨ੍ਤੋਦ੍ਭੇਦੇ ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਨ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਦੂਯਤੇ||੧੯||
View original
भवन्ति चात्र पृष्ठभङ्गे बिडालानां बर्हिणां च शिखोद्गमे| दन्तोद्भेदे च बालानां न हि किञ्चिन्न दूयते||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlAmayacikitsAsUtrANi (20) · Śloka 20
ਯਥਾਦੋਸਂ ਯਥਾਰੋਗਂ ਯਥੋਦ੍ਰੇਕਂ ਯਥਾਬਲਮ੍| ਵਿਭਜ੍ਯ ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦੀਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋਜ੍ਯਂ ਭਿਸਗ੍ਜਿਤਮ੍| ਤ ਏਵ ਦੋਸਾ ਦੂਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜ੍ਵਰਾਦ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਧਯਸ਼੍ਚ ਯਤ੍| ਅਤਸ੍ਤਦੇਵ ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਮਾਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਕਨੀਯਸੀ| ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਾਲ੍ਪਕਾਯਤ੍ਵਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨਾਨੁਪਸੇਵਨਾਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਏਵ ਸਦਾ ਬਾਲਾ ਘਤਕ੍ਸੀਰਨਿਸੇਵਣਾਤ੍| ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਮਨਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਾਯਯੇਨ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ਮਦੁ| ਬਸ੍ਤਿਂ ਸਾਧ੍ਯੇ ਵਿਰੇਕੇਣ ਮਰ੍ਸ਼ੇਨ ਪ੍ਰਤਿਮਰ੍ਸ਼ਨਮ੍| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨਾਦੀਂਸ੍ਤੁ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ਏਵ ਯਥੋਚਿਤਾਨ੍||੨੦||
View original
यथादोषं यथारोगं यथोद्रेकं यथाबलम्| विभज्य देशकालादींस्तत्र योज्यं भिषग्जितम्| त एव दोषा दूष्याश्च ज्वराद्या व्याधयश्च यत्| अतस्तदेव भैषज्यं मात्रा त्वस्य कनीयसी| सौकुमार्याल्पकायत्वात्सर्वान्नानुपसेवनात्| स्निग्धा एव सदा बाला घृतक्षीरनिषेवणात्| सद्यस्तान् वमनं तस्मात् पाययेन्मतिमान्मृदु| बस्तिं साध्ये विरेकेण मर्शेन प्रतिमर्शनम्| युञ्ज्याद्विरेचनादींस्तु धात्र्या एव यथोचितान्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyadoShaharAH yogAH (21) · Śloka 21
ਮੂਰ੍ਵਾਵ੍ਯੋਸਵਰਾਕੋਲਜਮ੍ਬੂਤ੍ਵਗ੍ਦਾਰੂਸਰ੍ਸਪਾਃ| ਸਪਾਠਾ ਮਧੁਨਾ ਲੀਢਾਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਦੋਸਹਰਾਃ ਪਰਮ੍| ਇਕ੍ਸੁਮੂਲਕਸ਼ੇਰ੍ਵਾਖ੍ਯਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵੈਸ੍ਤਨੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ| ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤੁ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਗੁਡੂਚੀਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਭਿਃ| ਸ਼ਤੈਰ੍ਵਾ ਸੁਰਸਸ਼੍ਵੇਤਸਰ੍ਸਪਾਬਹਤੀਦ੍ਵਯੈਃ| ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੀਰਫਲਿਨੀਸ਼੍ਵੇਤਚਨ੍ਦਨੈਃ||੨੧||
View original
मूर्वाव्योषवराकोलजम्बूत्वग्दारूसर्षपाः| सपाठा मधुना लीढाः स्तन्यदोषहराः परम्| इक्षुमूलकशेर्वाख्ययष्ट्याह्वैस्तनु शुद्ध्यति| सान्द्रं तु क्षौद्रकाश्मर्यगुडूचीतण्डुलाम्बुभिः| शृतैर्वा सुरसश्वेतसर्षपाबृहतीद्वयैः| ग्रथितं पद्मकोशीरफलिनीश्वेतचन्दनैः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavarogANAM cikitsA (22) · Śloka 22
ਦਨ੍ਤਪਾਲੀਂ ਸਮਧੁਨਾ ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰਯੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪ੍ਲ੍ਯਾ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਧਾਤ੍ਰੀਫਲਕਤੇਨ ਵਾ| ਵਾਧ੍ਰੀਣਸਕਪੋਤੋਤ੍ਥਰਜਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਯੋਜਿਤਮ੍| ਲਾਵਤਿਤ੍ਤਿਰਵਲ੍ਲੂਰਰਜਃ ਪੁਸ੍ਪਰਸਦ੍ਰੁਤਮ੍| ਦ੍ਰੁਤਂ ਕਰੋਤਿ ਬਾਲਾਨਾਂ ਦਨ੍ਤਕੇਸਰਵਨ੍ਮੁਖਮ੍| ਵਚਾਦ੍ਵਿਬਹਤੀਪਾਠਾਕਟੁਕਾਤਿਵਿਸਾਧਨੈਃ| ਮਧੁਰੈਸ਼੍ਚ ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਦਸ਼ਨਜਨ੍ਮਨਿ||੨੨||
View original
दन्तपालीं समधुना चूर्णेन प्रतिसारयेत्| पिप्प्ल्या धातकीपुष्पधात्रीफलकृतेन वा| वाध्रीणसकपोतोत्थरजस्तद्वच्च योजितम्| लावतित्तिरवल्लूररजः पुष्परसद्रुतम्| द्रुतं करोति बालानां दन्तकेसरवन्मुखम्| वचाद्विबृहतीपाठाकटुकातिविषाधनैः| मधुरैश्च घृतं सिद्धं सिद्धं दशनजन्मनि||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajvaranAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ ਘਨਂ ਯਸ੍ਟੀ ਸਮਙ੍ਗਾ ਸਸਿਤੋਪਲਾ| ਵਾਤਜ੍ਵਰਪਰੀਤਾਙ੍ਗਃ ਪਿਬੇਦਨ੍ਤਰਪਾਨਕਮ੍| ਸੁਰਾਹ੍ਵਘਨਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਪਯਸ੍ਯਾਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਨਾਗਰਂ ਮਰਿਚਂ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਘਤਂ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਦੁਗ੍ਧਾਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਨਿਲਜ੍ਵਰਮ੍| ਬਾਲਸ੍ਯ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਮੇਭਿਸ਼੍ਚੋਨ੍ਮਰ੍ਦਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਹਰਿਦ੍ਰਾਕੁਸ੍ਠਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਹਰੇਣੁਭਿਃ| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗ੍ਯੈਲਾਸੁਸਵੀਰਾਸ੍ਨਾਵਰ੍ਸਾਭੂਨਤਸਰ੍ਸਪੈਃ| ਅਕ੍ਸਾਂਸ਼ੈਃ ਸਾਮ੍ਬੁਸੌਵੀਰੈਰ੍ਮਸ੍ਤੁਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਮਰੁਜ੍ਜ੍ਵਰੇ| ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡਤੁਲ੍ਯਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪਚੇਤ੍||੨੩||
View original
भद्रदारु घनं यष्टी समङ्गा ससितोपला| वातज्वरपरीताङ्गः पिबेदन्तरपानकम्| सुराह्वघनयष्ट्याह्वपयस्यांशुमतीद्वयम्| नागरं मरिचं भार्ङ्गी वृश्चिकाली शतावरी| घृतं तत्क्वाथदुग्धाभ्यां सिद्धं हन्त्यनिलज्वरम्| बालस्य पानाभ्यङ्गाभ्यामेभिश्चोन्मर्दनं हितम्| हरिद्राकुष्ठषड्ग्रन्थशतपुष्पाहरेणुभिः| भार्ङ्ग्यैलासुषवीरास्नावर्षाभूनतसर्षपैः| अक्षांशैः साम्बुसौवीरैर्मस्तुपिष्टैर्मरुज्ज्वरे| तैलप्रस्थं सुरामण्डतुल्यमभ्यञ्जनं पचेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittajvare~atisAre ca yogAH (24) · Śloka 24
ਲਾਜਨੀਲੋਤ੍ਪਲਕਣਾਮਧੁਕਾਞ੍ਜਨਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਮਤੀਸਾਰਂ ਮਧੁਲੀਢਂ ਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਲਾਜਦ੍ਵਿਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਵਾਥਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਤਃ| ਪੀਤੋ ਜ੍ਵਰਮਤੀਸਾਰਂ ਤਸ੍ਣਾਂ ਛਰ੍ਦਿਂ ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਆਮਾਤਿਸਾਰੇ ਰਕ੍ਤੇ ਚ ਕਲ੍ਕਿਤਾਂ ਜਗਪਿਪ੍ਪਲੀਮ੍| ਪਾਯਯੇਚ੍ਛਰ੍ਕਰੋਪੇਤਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਦੇਵਦਾਰੁਜਮ੍||੨੪||
View original
लाजनीलोत्पलकणामधुकाञ्जनशर्करम्| पित्तज्वरमतीसारं मधुलीढं निवर्तयेत्| लाजद्विपिप्पलीक्वाथः शर्करामधुसंयुतः| पीतो ज्वरमतीसारं तृष्णां छर्दिं च नाशयेत्| आमातिसारे रक्ते च कल्कितां जगपिप्पलीम्| पाययेच्छर्करोपेतां चूर्णं वा देवदारुजम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiro~aBitApe yogAH (25) · Śloka 25
ਸ਼ੋਰੋਭਿਤਾਪੇ ਸਘਤੈਃ ਸ਼ਿਰਃ ਸ਼ੀਤੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਪਤ੍ਰੈਃ ਕਪਿਤ੍ਥਚਾਙ੍ਗੇਰੀਬਦਰੀਕਾਕਮਾਚਿਜੈਃ| ਸ਼ਿਰੋਰੁਕ੍ ਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਂ ਮੂਰ੍ਧਲੇਪਨਮ੍| ਗਵਾਦਨੀਂ ਦਾਡਿਮਞ੍ਚ ਤਡ੍ਵਾਨ੍ ਕੋਸ੍ਣਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੨੫||
View original
शोरोभितापे सघृतैः शिरः शीतैः प्रलेपयेत्| पत्रैः कपित्थचाङ्गेरीबदरीकाकमाचिजैः| शिरोरुक् च्छर्द्यतीसारनाशनं मूर्धलेपनम्| गवादनीं दाडिमञ्च तृड्वान् कोष्णाम्भसा पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNakAdyakShirogaghnAH yogAH (26) · Śloka 26
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਕੂਣਪੋਥਕ੍ਯੋਰ੍ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮੌਸਧਮ੍| ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਸ਼ਙ੍ਖਨਾਭਿਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੋ ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਘਸ੍ਟਾ ਗੁਲਿਕਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਜਿਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਤਣ੍ਡੁਲੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗੈਃ ਸੁਮਨਃ ਕੋਰਕੈਰ੍ਯਵੈਃ| ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਵਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ਤੋਨ੍ਮਿਤੈਃ||੨੬||
View original
कुर्यात् कुकूणपोथक्योर्यथोक्तं स्वं स्वमौषधम्| मनःशिलाशङ्खनाभिः पिप्पल्यो मधुयष्टिका| क्षौद्रेण घृष्टा गुलिका शिशोः सर्वाक्षिरोगजित्| पिप्पलीतण्डुलैर्मुद्गैः सुमनः कोरकैर्यवैः| नीलोत्पलस्य पत्रैश्च श्रेष्ठा वर्तिः शतोन्मितैः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRuShNAdinAshanAH yogAH (27) · Śloka 27
ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਞ੍ਜਨਮੁਸ੍ਤਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਵਾਰਿਣਾ| ਤਸ੍ਣਾਤਿਸਾਰਵਮਥੂਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਪੀਤਃ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਃ| ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਕੁਟਜਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਂ ਸਦੀਪ੍ਯਕਮ੍| ਦੇਵਦਾਰੁਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰਲੋ ਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਘਤਮ੍| ਲੀਢਂ ਜ੍ਵਰਮਤੀਸਾਰਂ ਕਾਸਂ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਂ ਵਮਿਮ੍| ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਾਤਕਾਦੋਸਾਨ੍ ਰੋਗਾਨਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨ੍||੨੭||
View original
प्रियङ्ग्वञ्जनमुस्तानां चूर्णस्तण्डुलवारिणा| तृष्णातिसारवमथून् हन्ति पीतः समाक्षिकः| पटोलनिम्बकुटजसप्तपर्णं सदीप्यकम्| देवदारुविडङ्गानि सरलो माक्षिकं घृतम्| लीढं ज्वरमतीसारं कासं पाण्ड्वामयं वमिम्| हन्याच्च मातृकादोषान् रोगानन्यांश्च तद्विधान्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmajvaraghnAH yogAH (28) · Śloka 28
ਮਧੁਕਵ੍ਯੋਸਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਾਸ੍ਪਸ੍ਟਰੋਦਿਕਾਃ| ਕ੍ਸੀਰਿਣਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਵਾਲਾਨਿ ਪਾਠਾ ਚ ਵਿਪਚੇਦ੍ ਘਤਮ੍| ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਸਮਧੁ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰਘ੍ਨਂ ਦੀਪਨਂ ਪਰਮ੍| ਰਾਸ੍ਨੈਲਾਨਤਤਰ੍ਕਾਰੀਮਧੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਰਾਹ੍ਵਯੈਃ| ਸਬਿਲ੍ਵਕੁਸ੍ਠਵਰਣਰੇਣੂਕਾਮਿਸਿਭਿਃ ਕਤਃ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰਹਰੋ ਲੇਪਸ੍ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਚ ਤੈਃ| ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ ਸਾਜ੍ਯੇਨ ਗਜਮੂਤ੍ਰੇਣ ਲੇਪਯੇਤ੍||੨੮||
View original
मधुकव्योषषड्ग्रन्थाग्रन्थिकास्पृष्टरोदिकाः| क्षीरिणाञ्च प्रवालानि पाठा च विपचेद् घृतम्| तत्पीतं समधु श्लेष्मज्वरघ्नं दीपनं परम्| रास्नैलानततर्कारीमधुशिग्रुसुराह्वयैः| सबिल्वकुष्ठवरणरेणूकामिसिभिः कृतः| श्लेष्मज्वरहरो लेपस्तैलमभ्यञ्जनं च तैः| मण्डलानि तु साज्येन गजमूत्रेण लेपयेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvarogaghnaM rajanyAdicUrNam (29) · Śloka 29
ਰਜਨੀਦਾਰੂਸਰਲਸ਼੍ਰੇਯਸੀਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾ ਚ ਲੀਢਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਗ੍ਰਹਣੀਦੀਪਨਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਮਾਰੁਤਸ੍ਯਾਨੁਲੋਮਨਮ੍| ਅਤੀਸਾਰਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਮਲਾਪਾਣ੍ਡੁਕਾਸਜਿਤ੍| ਬਾਲਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਰੋਗੇਸੁ ਪੂਜਿਤਂ ਬਲਵਰ੍ਣਦਮ੍||੨੯||
View original
रजनीदारूसरलश्रेयसीबृहतीद्वयम्| पृश्निपर्णी शताह्वा च लीढं माक्षिकसर्पिषा| ग्रहणीदीपनं श्रेष्ठं मारुतस्यानुलोमनम्| अतीसारज्वरश्वासकामलापाण्डुकासजित्| बालस्य सर्वरोगेषु पूजितं बलवर्णदम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisArAdinAshanAH yogAH (30) · Śloka 30
ਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ੀਗਜਕਣਾਧਾਤਕੀਲੋਧ੍ਰਬਾਲਕਮ੍| ਹਨ੍ਤਿ ਲੀਢਮਤਿਸਾਰਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰੁਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਪਦ੍ਮਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁਭਿਃ| ਸਕਟ੍ਵਙ੍ਗੈਰ੍ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਮੁਦਰਾਮਯਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਪਥ੍ਯਾਸੌਵਰ੍ਚਲਕ੍ਸਾਰਵੇਲ੍ਲਵ੍ਯੋਸਾਗ੍ਨਿਹਿਙ੍ਗੁਭਿਃ| ਤਿਕ੍ਤਯਾ ਚ ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਮਕ੍ਸੀਰਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ| ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਿਲਮ੍ਬਿਕਾਃ||੩੦||
View original
बिल्वपेशीगजकणाधातकीलोध्रबालकम्| हन्ति लीढमतिसारं शिशोः क्षौद्रद्रुतं द्रुतम्| त्रिफलाधातकीपुष्पपद्मबिल्वशलाटुभिः| सकट्वङ्गैर्घृतं सिद्धमुदरामयनाशनम्| पथ्यासौवर्चलक्षारवेल्लव्योषाग्निहिङ्गुभिः| तिक्तया च घृतं सिद्धं समक्षीरं व्यपोहति| शूलानाहगुदभ्रंशश्वासकासविलम्बिकाः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhakAshyapanirmitaM sama~ggAdighRutam (31) · Śloka 31
ਸਮਙ੍ਗਾਧਾਤਕੀਲੋਧ੍ਰਕੁਟਨ੍ਨਟਬਲਾਦ੍ਵਯੈਃ| ਮਹਾਸਹਾਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸਹਾਮੁਦ੍ਗਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁਭਿਃ| ਸਕਾਰ੍ਪਾਸੀਫਲੈਸ੍ਤੋਯੇ ਸਧਿਤੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਮ੍| ਕ੍ਸਾਰਮਸ੍ਤੁਯੁਤਂ ਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਦਨ੍ਤੋਦ੍ਭਵੋਦ੍ਭਵਾਨ੍| ਵਿਵਿਧਾਨਾਮਯਾਨੇਤਦ੍ਵਦ੍ਧਕਾਸ਼੍ਯਪਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍||੩੧||
View original
समङ्गाधातकीलोध्रकुटन्नटबलाद्वयैः| महासहाक्षुद्रसहामुद्गबिल्वशलाटुभिः| सकार्पासीफलैस्तोये सधितैः साधितं घृतम्| क्षारमस्तुयुतं हन्ति शीघ्रं दन्तोद्भवोद्भवान्| विविधानामयानेतद्वृद्धकाश्यपनिर्मितम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavarogeShu bAlaM nAtitantrayet (32) · Śloka 32
ਦਨ੍ਤੋਦ੍ਭੇਦੋਤ੍ਥਰੋਗੇਸੁ ਨ ਬਾਲਮਤਿਤਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ੍| ਸ੍ਵਯਮਪ੍ਯੁਪਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਾਤਦਨ੍ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਗਦਾਃ||੩੨||
View original
दन्तोद्भेदोत्थरोगेषु न बालमतितन्त्रयेत्| स्वयमप्युपशाम्यन्ति जातदन्तस्य यद्गदाः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantAnAM patanaM punarudBavashca (33) · Śloka 33
ਯਾਵਨ੍ਮਾਸਸ੍ਯ ਯੋ ਜਾਤਸ੍ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍ਸਸ੍ਯ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ| ਪਤਤਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋਸ੍ਟਾਨਾਂ ਤੇਸਾਂ ਪੂਰ੍ਵੇਸੁ ਸਮ੍ਭਵਃ||੩੩||
View original
यावन्मासस्य यो जातस्तावद्वर्षस्य स द्विजः| पतति प्रायशोऽष्टानां तेषां पूर्वेषु सम्भवः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumArashoShaH (34) · Śloka 34
ਅਤ੍ਯਹਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਸ਼੍ਲੈਸ਼੍ਮਿਕਸ੍ਤਨ੍ਯਸੇਵਿਨਃ| ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਕਫੇਨ ਰੂਦ੍ਧੇਸੁ ਸ੍ਰੋਤਸ੍ਸੁ ਰਸਵਾਹਿਸੁ| ਅਰੋਚਕਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯੋ ਜ੍ਵਰਃ ਕਾਸਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ| ਕੁਮਾਰਃ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਤਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੁਕ੍ਲਮੁਖੇਕ੍ਸਣਃ||੩੪||
View original
अत्यहः स्वप्नशीताम्बुश्लैश्मिकस्तन्यसेविनः| शिशोः कफेन रूद्धेषु स्रोतस्सु रसवाहिषु| अरोचकः प्रतिश्यायो ज्वरः कासश्च जायते| कुमारः शुष्यति ततः स्निग्धशुक्लमुखेक्षणः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumArashoShacikitsA (35) · Śloka 35
ਸੈਨ੍ਧਵਵ੍ਯੋਸਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਠਾਪਾਠਾਗਿਰਿਕਦਮ੍ਬਕਾਨ੍| ਸ਼ੁਸ੍ਯਤੋ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਮਰੁਚ੍ਯਾਦਿਸੁ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣੀਯੁਕ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਕੋਲਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਬਦਰੀਧਾਤਕੀਧਾਤ੍ਰੀਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਦ੍ਰੁਤਮ੍| ਅਸ਼੍ਵਲਿਣ੍ਡਰਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਂ ਵਾ ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾਮ੍| ਦ੍ਵਿਵਾਰ੍ਤਾਕੀਫਲਰਸਂ ਕੇਵਲਂ ਵਾਸ਼੍ਵਵਿਡ੍ਰਸਮ੍| ਮਧੁਨਾ ਵਾ ਧਨਵ੍ਯੋਸਪਾਠਾਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਸਪਯਸ੍ਯਾ ਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀ ਘਤਂ ਵਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਸ੍ਥਿਰਾਮਰਤਰੁਵ੍ਯੋਸਦ੍ਵਿਪੁਨਰ੍ਨਵਸਾਧਿਤਮ੍| ਸ੍ਥਿਰਾਵਚਾਦ੍ਵਿਬਹਤੀਕਾਕੋਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਨਤੈਃ| ਨਿਚੁਲੋਤ੍ਪਲਵਰ੍ਸਾਭੂਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਮੁਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਃ| ਸਿਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਮਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਪਰਮ੍| ਸਿਂਹ੍ਯਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਸੁਰਸਕਣਾਗਰ੍ਭਂ ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਮ੍| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਪਿਪ੍ਪਲੀਲੋਧ੍ਰਪਦ੍ਮਕੋਤ੍ਪਲਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਤਾਲੀਸਸਾਰਿਵਾਭ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸਾਧਿਤਂ ਸ਼ੋਸਜਿਦ੍ਧਤਮ੍| ਰਾਸ੍ਨਾਮਧੂਲਿਕਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਪਿਪ੍ਪਲੀਦੇਵਦਾਰੁਭਿਃ| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਦ੍ਵਿਕਾਕੋਲੀਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਰ੍ਸਭਕਜੀਵਕੈਃ| ਸੂਪ੍ਯਪਰ੍ਣੀਵਿਡਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਕਿਤੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਮ੍| ਸ਼ਸ਼ੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਃ ਪੁਸ੍ਟਿਕਤ੍ ਪਰਮ੍| ਵਚਾਵਯਸ੍ਥਾਤਗਰਕਾਯਸ੍ਥਾਚੋਰਕੈਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਹਿਤਮ੍| ਦ੍ਵੇ ਬਲੇ ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਚ੍ਛਲ੍ਲੀ ਵਚਾ ਗਿਰਿਕਦਮ੍ਬਕਃ| ਸੁਰਾਪਿਸ੍ਟਃ ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸ੍ਯਾਦਧਃ ਕਾਯੇ ਵਿਸ਼ੁਸ੍ਯ ਤਾਮ੍| ਸਿਂਹਸ੍ਕਨ੍ਦੀਸਿਂਹਵਲ੍ਲੀਕਰਮਰ੍ਦੀਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕੈਃ| ਭਙ੍ਗੈਃ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕੁਮਾਰਾਣਾਂ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਾਂ ਪਰਿਸੇਚਨਮ੍| ਸਾਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣੀਂ ਕਸ੍ਣਾਂ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੇਨ ਲਿਹਞ੍ਜਯੇਤ੍| ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਸ਼ੋਸਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਸਸਿਤਚ੍ਛਾਗਦੁਗ੍ਧਭੁਕ੍||੩੫||
View original
सैन्धवव्योषशार्ङ्गेष्ठापाठागिरिकदम्बकान्| शुष्यतो मधुसर्पिर्भ्यामरुच्यादिषु योजयेत्| अशोकरोहिणीयुक्तं पञ्चकोलं च चूर्णितम्| बदरीधातकीधात्रीचूर्णं वा सर्पिषा द्रुतम्| अश्वलिण्डरसक्षौद्रयुक्तां वा मधुयष्टिकाम्| द्विवार्ताकीफलरसं केवलं वाश्वविड्रसम्| मधुना वा धनव्योषपाठामूर्वाशतावरी| सपयस्या पृथक्पर्णी घृतं वा माक्षिकान्वितम्| स्थिरामरतरुव्योषद्विपुनर्नवसाधितम्| स्थिरावचाद्विबृहतीकाकोलीपिप्पलीनतैः| निचुलोत्पलवर्षाभूभार्ङ्गीमुस्तैश्च कार्षिकैः| सिद्धं प्रस्थार्धमाज्यस्य स्रोतसां शोधनं परम्| सिंह्यश्वगन्धासुरसकणागर्भं च तद्गुणम्| यष्ट्याह्वपिप्पलीलोध्रपद्मकोत्पलचन्दनैः| तालीससारिवाभ्याञ्च साधितं शोषजिद्धृतम्| रास्नामधूलिकाभार्ङ्गीपिप्पलीदेवदारुभिः| अश्वगन्धाद्विकाकोलीशृङ्ग्यर्षभकजीवकैः| सूप्यपर्णीविडङ्गैश्च कल्कितैः साधितं घृतम्| शशोत्तमाङ्गनिर्यूहे शुष्यतः पुष्टिकृत् परम्| वचावयस्थातगरकायस्थाचोरकैः शृतम्| बस्तमूत्रसुराभ्यां च तैलमभ्यञ्जने हितम्| द्वे बले तुम्बुरुच्छल्ली वचा गिरिकदम्बकः| सुरापिष्टः प्रदेहः स्यादधः काये विशुष्य ताम्| सिंहस्कन्दीसिंहवल्लीकरमर्दीत्रिकण्टकैः| भङ्गैः क्वाथः कुमाराणां शुष्यतां परिषेचनम्| साशोकरोहिणीं कृष्णां मध्वाज्येन लिहञ्जयेत्| शिशुः शोषं शरीरस्य ससितच्छागदुग्धभुक्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkakAsacikitsA (36) · Śloka 36
ਸ਼ੁਸ੍ਕਕਾਸੇ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਵਿਸ਼ੋਧਨਃ| ਮਾਸਯੂਸਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਕਸ੍ਣੋ ਘਤਭਰ੍ਜਿਤਃ| ਮਧੁਨਾਤਿਵਿਸਾਸ਼ਙ੍ਗੀਪਿਪ੍ਪਲੀਰ੍ਲੇਹਯੇਚ੍ਛਿਸ਼ੁਮ੍| ਏਕਾਂ ਵਾਤਿਵਿਸਾਂ ਕਾਸਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਰੁਪਦ੍ਗੁਤਮ੍| ਕਾਸਤਟ੍ਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਤੀਸਾਰੈਰਰ੍ਦਿਤਂ ਲਾਜਤਰ੍ਪਣਮ੍| ਲਾਜਤਾਲੀਸਪਤ੍ਰਂ ਵਾ ਬੀਜਾਨਿ ਕਮਲਸ੍ਯ ਵਾ| ਲੋਧ੍ਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਪਾਯਯੇਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਲਾਜਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬਰੀਰਜਃ||੩੬||
View original
शुष्ककासे कुमारस्य धात्र्याः स्तन्यविशोधनः| माषयूषः प्रयोक्तव्यः सकृष्णो घृतभर्जितः| मधुनाऽतिविषाशृङ्गीपिप्पलीर्लेहयेच्छिशुम्| एकां वातिविषां कासज्वरच्छर्दिरुपद्गुतम्| कासतृट्च्छर्द्यतीसारैरर्दितं लाजतर्पणम्| लाजतालीसपत्रं वा बीजानि कमलस्य वा| लोध्रप्रियङ्गुकल्कं वा पाययेत्तण्डुलाम्भसा| शर्करामधुसंयुक्तं लाजकुस्तुम्बरीरजः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana CardyAdInAM cikitsA (37) · Śloka 37
ਬਹਤੀਫਲਮੂਲਤ੍ਵਕ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕੈਃ ਕਤਃ| ਤਵਕ੍ਸੀਰੀਯੁਤੈਃ ਕ੍ਵਾਥੋ ਮਧੁਨਾ ਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਲਿਤਃ| ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਤੀਸਾਰਪੀਨਸਾਨ੍| ਪਞ੍ਚਕੋਲਦ੍ਵਿਵਾੜ੍ਰ੍ਤਾਕੀਮੂਲਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਤੁਗਾਹ੍ਵਯਾਃ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਜ੍ਯਲੀਢਾਃ ਸ਼੍ਵਸਨਕਾਸਪੀਨਸਰੁਕ੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਃ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤਿਮੁਕ੍ਤਾਤਕ੍ਕਾਰੀਕੁਸੁਮਕ੍ਵਾਥਸਾਧਿਤਮ੍| ਯਸ੍ਟਿਗਰ੍ਭਂ ਧਤਂ ਤਸ੍ਣਾਹਿਧ੍ਮਾਸ਼੍ਵਾਸਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਨੁਤ੍||੩੭||
View original
बृहतीफलमूलत्वक्पिप्पलीग्रन्थिकैः कृतः| तवक्षीरीयुतैः क्वाथो मधुना हन्ति शीलितः| छर्दिमूर्च्छाज्वरश्वासकासातीसारपीनसान्| पञ्चकोलद्विवाऱ्र्ताकीमूलभार्ङ्गीतुगाह्वयाः| क्षौद्राज्यलीढाः श्वसनकासपीनसरुक्च्छर्दिः| श्यामातिमुक्तातक्कारीकुसुमक्वाथसाधितम्| यष्टिगर्भं धृतं तृष्णाहिध्माश्वासास्रपित्तनुत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pItastanyaCardane cikitsA (38) · Śloka 38
ਪੀਤਂ ਪੀਤਂ ਵਮਤਿ ਯਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਤਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਦ੍ਵਿਵਾਰ੍ਤਾਕੀਫਲਰਸਂ ਪਞ੍ਚਕੋਲਂ ਚ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਞ੍ਚਲਵਣਂ ਕਮਿਜਿਤ੍ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕਮ੍| ਤਦ੍ਵਲ੍ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯੋਸਂ ਮਸੀ ਵਾ ਰੋਮਚਰ੍ਮਣਾਮ੍| ਲਾਭਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯਕਸ਼੍ਵਾਵਿਟ੍ਗੋਧਰ੍ਸ੍ਯਸ਼ਿਖਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍| ਖਦਿਰਾਰ੍ਜੁਨਤਾਲੀਸਕੁਸ੍ਠਚਨ੍ਦਨਜੇ ਰਸੇ| ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਸਾਧਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਮਥੁਂ ਵਿਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਕ੍ਸੀਰੀਪ੍ਰਵਾਲਮਧੁਕਦਰ੍ਭਮੂਲਵਿਸੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਤਸ੍ਣਾਦਾਹਜ੍ਵਰਹਰਃ ਕਸਾਯਃ ਸਸਿਤਾਮਧੁਃ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦਾਡਿਮਕਣਾਨਾਗਕੇਸਰਜੀਵਕਮ੍| ਲਿਹਨ੍ ਕੁਮਾਰਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਤਟ੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਭ੍ਯਾਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਲਾਜੈਃ ਸਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਪਦ੍ਮਕੈਃ| ਲਿਪ੍ਤੋ ਧੌਤਃ ਸ੍ਤਨਃ ਪੀਤੋ ਭ੍ਰਮਤਡ੍ਦਾਹਮੋਹਹਾ||੩੮||
View original
पीतं पीतं वमति यः स्तन्यं तं मधुसर्पिषा| द्विवार्ताकीफलरसं पञ्चकोलं च लेहयेत्| पिप्पलीपञ्चलवणं कृमिजित् पारिभद्रकम्| तद्वल्लिह्यात्तथा व्योषं मषी वा रोमचर्मणाम्| लाभतः शल्यकश्वाविट्गोधर्ष्यशिखिजन्मनाम्| खदिरार्जुनतालीसकुष्ठचन्दनजे रसे| सक्षीरं साधितं सर्पिर्वमथुं विनियच्छति| क्षीरीप्रवालमधुकदर्भमूलविसोत्पलैः| तृष्णादाहज्वरहरः कषायः ससितामधुः| शर्करादाडिमकणानागकेसरजीवकम्| लिहन् कुमारः क्षौद्रेण तृट्च्छर्दिभ्यां विमुच्यते| लाजैः सचन्दनोशीरयष्टीमधुकपद्मकैः| लिप्तो धौतः स्तनः पीतो भ्रमतृड्दाहमोहहा||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana la~gGanodBUtakArshyAdicikitsA (39) · Śloka 39
ਅਸ੍ਨੇਹਲਵਣਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਂਸ੍ਕਤਂ ਲਾਵਜਂ ਰਸਮ੍| ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਵਿਜਯਤੇ ਬਾਲੋ ਲਙ੍ਘਨਜਾਨ੍ ਗਦਾਨ੍||੩੯||
View original
अस्नेहलवणं पीत्वा संस्कृतं लावजं रसम्| सशर्करं विजयते बालो लङ्घनजान् गदान्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahApadmavisarpaH (40) · Śloka 40
ਵਿਸਰ੍ਪਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਪ੍ਰਾਣਨਾਸ਼ਨਃ ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੀਰ੍ਸਜਃ| ਪਦ੍ਮਵਰ੍ਣੋ ਮਹਾਪਦ੍ਮਨਾਮਾ ਦੋਸਤ੍ਰਯੋਦ੍ਭਵਃ| ਸ਼ਾਖਾਭ੍ਯਾਂ ਹਦਯਂ ਯਾਤਿ ਹਦਯਾਦ੍ਵਾ ਗੁਦਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍||੪੦||
View original
विसर्पस्तु शिशोः प्राणनाशनः बस्तिशीर्षजः| पद्मवर्णो महापद्मनामा दोषत्रयोद्भवः| शाखाभ्यां हृदयं याति हृदयाद्वा गुदं व्रजेत्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadantajAtasya shAntikarma (41) · Śloka 41
ਸਦਨ੍ਤੋ ਜਾਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਦਨ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਯਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਾਃ| ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਤ੍ਪਾਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਤਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ| ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸਦਕ੍ਸਿਣਂ ਬਾਲਂ ਨੈਗਮੇਸਂ ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍| ਵਤ੍ਸਸ੍ਯ ਮਧੁਲਾਜਾਨਾਮਾਪੂਰ੍ਯਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਮੁਖਮ੍| ਚੁਮ੍ਬੇਤ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਵਾਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਪਰਮ੍| ਨਾਵਮਾਰੋਹਯੇਤ੍ ਬਾਲਂ ਸ੍ਨਾਤਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਗਜਸ੍ਯ ਵਾ| ਭੋਜਯੇਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਪਾਯਸਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸਾ||੪੧||
View original
सदन्तो जायते यस्तु दन्ताः प्राग्यस्य चोत्तराः| कुर्वीत तस्मिन्नुत्पाते शान्तिं तं च द्विजातये| दद्यात् सदक्षिणं बालं नैगमेषं च पूजयेत्| वत्सस्य मधुलाजानामापूर्यप्राङ्मुखो मुखम्| चुम्बेत्कुमारस्त्रीन् वारान् प्रायश्चित्तमिदं परम्| नावमारोहयेत् बालं स्नातं स्कन्धं गजस्य वा| भोजयेत् ब्राह्मणांश्चात्र पायसं मधुसर्पिषा||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paribhavAkhyavyAdheshcikitsA (42) · Śloka 42
ਮਾਤੁਃ ਕੁਮਾਰੋ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਯੋਪਿਬਨ੍ਨਪਿ| ਕਾਸਾਗ੍ਨਿਨਸਾਦਵਮਥੁਤਨ੍ਦ੍ਰਾਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਾਰੁਚਿਭ੍ਰਮੈਃ| ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਕੋਸ੍ਠਵਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਤਮਾਹੁਃ ਪਾਰਿਗਰ੍ਭਿਕਮ੍| ਰੋਗਂ ਪਰਿਭਵਾਖ੍ਯਂ ਚ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਦੀਪਨਮ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਕਟੁਕਾਦੇਵਦਾਰੁਭਿਃ| ਕ੍ਸਾਰਦ੍ਵਯਵਿਡਾਜਾਜੀਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਾਗ੍ਨਿਦੀਪ੍ਯਕੈਃ| ਦਧਿਸੌਵੀਰਕਸੁਰਾਮਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਵਿਪਚੇਦ੍ ਘਤਮ੍| ਹਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਰੋਗਾਨ੍ ਪਾਰਿਭਵਾਸ਼੍ਰਯਾਨ੍||੪੨||
View original
मातुः कुमारो गर्भिण्याः स्तन्यं प्रायोऽपिबन्नपि| कासाग्निनसादवमथुतन्द्राकार्श्यारुचिभ्रमैः| युज्यते कोष्ठवृद्ध्या च तमाहुः पारिगर्भिकम्| रोगं परिभवाख्यं च युञ्ज्यात्तत्राग्निदीपनम्| पिप्पलीपिप्पलीमूलकटुकादेवदारुभिः| क्षारद्वयविडाजाजीबिल्वमध्याग्निदीप्यकैः| दधिसौवीरकसुरामण्डैश्च विपचेद् घृतम्| हन्ति प्रयुक्तं तत्काले रोगान् पारिभवाश्रयान्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pariBavAntaraM tatra cikitsA ca (43) · Śloka 43
ਅਨ੍ਨੇਨੋਪਹਿਤਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਪਿਬਤੋ ਵਿਹਿਤਾਨ੍ ਪਰਮ੍| ਇਮਾਨੇਵ ਗਦਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੇਸ੍ਵੇਤਦੇਵ ਚ| ਪੀਤਂ ਪੀਤਂ ਚ ਯਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਸਵਾਤਮਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੇਤਤ੍ਪਰਂ ਪਥ੍ਯਂ ਦੀਪਨਂ ਬਲਵਰ੍ਣਕਤ੍| ਅਤ੍ਯੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤਕ੍ਸੁਧਂ ਬਾਲਂ ਪਰਿਭੂਤਂ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਵਿਦਾਰੀਯਵਗੋਧੂਮਕਣਾਚੂਰ੍ਣਂ ਘਤਾਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਪਾਯਯੇਦਨੁ ਚ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ਤਂ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਅਕ੍ਸਮਜ੍ਜਾਦ੍ਵਿਕਾਕੋਲੀਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਮੋਰਟਃ| ਸ਼੍ਰਪਯੇਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਮਾਜ੍ਯਂ ਵਾ ਬੀਜੈਰਿਕ੍ਸੁਰਕਸ੍ਯ ਚ| ਤਤ੍ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਂ ਗੁਰੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਯਚ੍ਚਾਤ੍ਯਗ੍ਨੌ ਪੁਰੇਰਿਤਮ੍| ਸ਼੍ਵਵਾਯਸਬਿਡਾਲਾਨਾਮੁਚ੍ਛਿਸ੍ਟੇਨ ਜਲੇਨ ਚ| ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਤਂ ਨ ਚੇਦੇਵਂ ਕ੍ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍| ਕ੍ਸੀਰੀਪਾਦਪਮੂਲਸ੍ਥਂ ਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਨਾਪਿਤਂ ਤਤਃ| ਵਸ੍ਤ੍ਰਰਤ੍ਨਾਦ੍ਯਲਙ੍ਕਾਰੈਃ ਕੁਮਾਰਂ ਭੂਸਯੇਤ੍ ਸਿਤੈਃ| ਵਕ੍ਸਂ ਚਾਨੁ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭੂਸਣਵ੍ਯਤ੍ਯਯਂ ਤਯੋਃ| ਏਤਦਾਯੁਃਪ੍ਰਦਂ ਧਨ੍ਯਂ ਸ੍ਨਪਨਂ ਸਰ੍ਵਰੋਗਜਿਤ੍| ਜਟੀਭੂਤਕਚਾਕ੍ਸ੍ਯਾਦਿਪਕ੍ਸ੍ਮਾਣਮਤਿਲੋਲੁਪਮ੍| ਗੋਮੂਤ੍ਰਗਨ੍ਧਿਂ ਸ੍ਨਪਯੇਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਗਵ੍ਯਸ਼ਕਦ੍ਰਸੈਃ| ਵਚਾਪੁਸ੍ਪਸ਼ਿਲਾਕੁਸ੍ਠਵਯਸ੍ਥਾਹਿਙ੍ਗੁਕਟ੍ਫਲੈਃ| ਸਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਮਦਿਰੈਸ੍ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪਚੇਤ੍| ਵਾਲਾਵਿਦਾਰੀਤ੍ਰਿਕਟੁਕੁਸ੍ਠੋਸ਼ੀਰਕੁਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਸਿਦ੍ਧਂ ਪੀਤਂ ਹਵਿਰ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਿਕਾਰਮਸ਼ੇਸਤਃ||੪੩||
View original
अन्नेनोपहितं स्तन्यं पिबतो विहितान् परम्| इमानेव गदान् कुर्यात् कुर्यात्तेष्वेतदेव च| पीतं पीतं च यः स्तन्यं सवातमतिसार्यते| तस्याप्येतत्परं पथ्यं दीपनं बलवर्णकृत्| अत्युद्रिक्तक्षुधं बालं परिभूतं लेहयेत्| विदारीयवगोधूमकणाचूर्णं घृताप्लुतम्| पाययेदनु च क्षीरं शृतं समधुशर्करम्| अक्षमज्जाद्विकाकोलीयष्टीमधुकमोरटः| श्रपयेत् क्षीरमाज्यं वा बीजैरिक्षुरकस्य च| तत्प्रयोज्यं गुरु स्निग्धं यच्चात्यग्नौ पुरेरितम्| श्ववायसबिडालानामुच्छिष्टेन जलेन च| स्नापयेत्तं न चेदेवं क्षुत्तस्य प्रशमं व्रजेत्| क्षीरीपादपमूलस्थं विधिना स्नापितं ततः| वस्त्ररत्नाद्यलङ्कारैः कुमारं भूषयेत् सितैः| वृक्षं चानु ततः कुर्याद्भूषणव्यत्ययं तयोः| एतदायुःप्रदं धन्यं स्नपनं सर्वरोगजित्| जटीभूतकचाक्ष्यादिपक्ष्माणमतिलोलुपम्| गोमूत्रगन्धिं स्नपयेत्तीर्थे गव्यशकृद्रसैः| वचापुष्पशिलाकुष्ठवयस्थाहिङ्गुकट्फलैः| सबस्तमूत्रमदिरैस्तैलमभ्यञ्जनं पचेत्| वालाविदारीत्रिकटुकुष्ठोशीरकुचन्दनैः| सिद्धं पीतं हविर्हन्ति तं विकारमशेषतः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parvAnuplavaH taccikitsA ca (44) · Śloka 44
ਸ਼ਿਰਃ ਪਸ੍ਠਂ ਤਤੋ ਮੁਸ੍ਕੌ ਤਤਃ ਪਾਦੌ ਚ ਯੋ ਰੁਜੇਤ੍| ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਤ੍ਥਿਤੋ ਵਾਯੁਃ ਸ ਪਰ੍ਵਾਨੁਪ੍ਲਵਃ ਸ੍ਮਤਃ| ਗੌਰੀਵਚਾਸਦਾਪੁਸ੍ਪੀਹਯਗਨ੍ਧਾਕਟੁਤ੍ਰਯੈਃ| ਸਕਟ੍ਫਲਦ੍ਵਿਵਾਰ੍ਤਾਕੀਵਯਸ੍ਥਾਹਿਙ੍ਗੁਰੋਹਿਸੈਃ| ਵਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਤੈਲਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਸ਼ੇਸਂ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧਿਵਦਾਚਰੇਤ੍||੪੪||
View original
शिरः पृष्ठं ततो मुष्कौ ततः पादौ च यो रुजेत्| हस्ताभ्यामुत्थितो वायुः स पर्वानुप्लवः स्मृतः| गौरीवचासदापुष्पीहयगन्धाकटुत्रयैः| सकट्फलद्विवार्ताकीवयस्थाहिङ्गुरोहिषैः| वस्तमूत्रसुरायुक्तैः साधितं तस्य योजयेत्| तैलमभ्यञ्जने शेषं वातव्याधिवदाचरेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAlukaNTakaM taccikitsA ca (45) · Śloka 45
ਤਾਲੁਮਾਂਸੇ ਕਫਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕੁਰੁਤੇ ਤਾਲੁਕਣ੍ਟਕਮ੍| ਤੇਨ ਤਾਲੁਪ੍ਰਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਮ੍ਨਤਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਜਾਯਤੇ| ਤਾਲੁਪਾਤਃ ਸ੍ਤਨਦ੍ਵੇਸਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਪਾਨਂ ਸ਼ਕਦ੍ ਦ੍ਰਵਮ੍| ਤਡਾਸ੍ਯਕਣ੍ਡ੍ਵਕ੍ਸਿਰੁਜਾ ਗ੍ਰੀਵਾਦੁਰ੍ਧਰਤਾ ਵਮਿਃ| ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਯਵਕ੍ਸਾਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰਯੇਤ੍| ਤਾਲੁ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕਣਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਗੋਸ਼ਕਦ੍ਰਸਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਸ਼ਙ੍ਗਿਵੇਰਨਿਸ਼ਾ ਕੁਸ੍ਠਂ ਕਲ੍ਕਿਤਂ ਵਟਪਲ੍ਲਵੈਃ| ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਗੋਸ਼ਕਤਾ ਲਿਪ੍ਤਂ ਕੁਕੂਲੇ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਰਸੇਨ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਤਾਲ੍ਵਾਸ੍ਯਂ ਨੇਤ੍ਰੇ ਚ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਹਰੀਤਕੀਵਚਾਕੁਸ੍ਠਕਲ੍ਕਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸਂਯੁਤਮ੍| ਪੀਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯੇਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਾਲੁਕਣ੍ਟਕਾਤ੍||੪੫||
View original
तालुमांसे कफः क्रुद्धः कुरुते तालुकण्टकम्| तेन तालुप्रदेशस्य निम्नता मूर्ध्नि जायते| तालुपातः स्तनद्वेषः कृच्छ्रात्पानं शकृद् द्रवम्| तृडास्यकण्ड्वक्षिरुजा ग्रीवादुर्धरता वमिः| तत्रोत्क्षिप्य यवक्षारक्षौद्राभ्यां प्रतिसारयेत्| तालु तद्वत् कणाशुण्ठीगोशकृद्रससैन्धवैः| शृङ्गिवेरनिशा कुष्ठं कल्कितं वटपल्लवैः| बद्ध्वा गोशकृता लिप्तं कुकूले स्वेदयेत्ततः| रसेन लिम्पेत्ताल्वास्यं नेत्रे च परिषेचयेत्| हरीतकीवचाकुष्ठकल्कं माक्षिकसंयुतम्| पीत्वा कुमारः स्तन्येन मुच्यते तालुकण्टकात्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana majjaHkShaye cikitsA (46) · Śloka 46
ਮਸ੍ਤੁਲੁਙ੍ਗਕ੍ਸਯਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਯੁਸ੍ਤਾਲ੍ਵਸ੍ਥਿ ਨਾਮਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਯ ਤਡ੍ਦੈਨ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਰਕੈਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਯੋਰ੍ਯੋਜ੍ਯਮੁਦ੍ਵੇਗਸ਼੍ਚ ਹਿਮਾਮ੍ਬੁਨਾ||੪੬||
View original
मस्तुलुङ्गक्षयाद्यस्य वायुस्ताल्वस्थि नामयेत्| तस्य तृड्दैन्ययुक्तस्य सर्पिर्मधुरकैः शृतम्| पानाभ्यञ्जनयोर्योज्यमुद्वेगश्च हिमाम्बुना||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gudakuTTaM taccikitsA ca (47) · Śloka 47
ਮਲੋਪਲੇਪਾਤ੍ ਸ੍ਵੇਦਾਦ੍ਵਾ ਗੁਦੇ ਰਕ੍ਤਕਫੋਦ੍ਭਵਃ| ਤਾਮ੍ਰੋ ਵ੍ਰਣੋਨ੍ਤਃ ਕਣ੍ਡੂਮਾਞ੍ਜਾਯਤੇ ਭੂਰ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਃ| ਕੇਚਿਤ੍ਤਂ ਮਾਤਕਾਦੋਸਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੁ ਪੌਤਨਮ੍| ਪਸ੍ਠਾਰੁਰ੍ਗੁਦਕੁਟ੍ਟਂ ਚ ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਤਮਨਾਮਕਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪਯਃ ਸ਼ੋਧ੍ਯਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰੌਸਧੈਃ| ਸਿਤਸ਼ੀਤਂ ਚ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਯੁਕ੍ਤਮਨ੍ਤਰਪਾਨਕਮ੍| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲੇਨ ਵ੍ਰਣਂ ਤੇਨ ਚ ਲੇਪਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾਬਦਰੀਪ੍ਲਕ੍ਸਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਵਾਥਪਰਿਸੇਚਿਤਮ੍| ਕਾਸੀਸਰੋਚਨਾਤੁਤ੍ਥਮਨੋਹ੍ਵਾਲਰਸਾਞ੍ਜਨਃ| ਲੇਪਯੇਦਮ੍ਲਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰ੍ਵਾਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣੈਰਥਵਾ ਯਸ੍ਟੀਸ਼ਙ੍ਖਸੌਵੀਰਕਾਞ੍ਜਨੈਃ| ਸ਼ਾਰਿਵਾਸ਼ਙ੍ਖਨਾਭਿਭ੍ਯਾਮਸਨਸ੍ਯ ਤ੍ਵਚਾਥ ਵਾ| ਰਾਗਕਣ੍ਡੂਤ੍ਕਟੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਂ ਜਲੌਕਸਾ| ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪਿਤ੍ਤਵ੍ਰਣਜਿਚ੍ਛਸ੍ਯਤੇ ਗੁਦਕੁਟ੍ਟਕੇ| ਅਨਾਮਸ੍ਥੌਲ੍ਯਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਕਣ੍ਡੂਗਣ੍ਡਗਲਾਮਯੇ| ਉਦਰਾਤ੍ਯੁਨ੍ਨਤੌ ਚੇਸ੍ਤਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਰਪਾਨਕਮ੍||੪੭||
View original
मलोपलेपात् स्वेदाद्वा गुदे रक्तकफोद्भवः| ताम्रो व्रणोऽन्तः कण्डूमाञ्जायते भूर्युपद्रवः| केचित्तं मातृकादोषं वदन्त्यन्ते तु पौतनम्| पृष्ठारुर्गुदकुट्टं च केचिच्च तमनामकम्| तत्र धात्र्याः पयः शोध्यं पित्तश्लेष्महरौषधैः| सितशीतं च शीताम्बुयुक्तमन्तरपानकम्| सक्षौद्रतार्क्ष्यशैलेन व्रणं तेन च लेपयेत्| त्रिफलाबदरीप्लक्षत्वक्क्वाथपरिषेचितम्| कासीसरोचनातुत्थमनोह्वालरसाञ्जनः| लेपयेदम्लपिष्टैर्वा चूर्णितैर्वावचूर्णयेत्| सुश्लक्ष्णैरथवा यष्टीशङ्खसौवीरकाञ्जनैः| शारिवाशङ्खनाभिभ्यामसनस्य त्वचाथ वा| रागकण्डूत्कटे कुर्याद्रक्तस्रावं जलौकसा| सर्वं च पित्तव्रणजिच्छस्यते गुदकुट्टके| अनामस्थौल्यपित्तास्रकण्डूगण्डगलामये| उदरात्युन्नतौ चेष्तं तार्क्ष्यमन्तरपानकम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana acirajAtasya stanAgrahaNe upAyaH (48) · Śloka 48
ਗਹ੍ਣਾਨਿ ਸੂਤਿਕਾਗਾਰੇ ਨ ਸ੍ਤਨਂ ਚੇਤ੍ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍ਤਤਃ| ਪਥ੍ਯਾਧਾਤ੍ਰੀਫਲਕਣੈਰ੍ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਸਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕੈਃ||੪੮||
View original
गृह्णानि सूतिकागारे न स्तनं चेत्स्पृशेत्ततः| पथ्याधात्रीफलकणैर्जिह्वां सघृतमाक्षिकैः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaikArikarodanatrAsayoshcikitsA (49) · Śloka 49
ਪਿਪ੍ਪਲੀਤ੍ਰਿਫਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍| ਰੁਦਤੇ ਤ੍ਰਸ੍ਯਤੇ ਵਾਪਿ ਲੇਹਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖਾਵਹਮ੍||੪੯||
View original
पिप्पलीत्रिफलाचूर्णं घृतक्षौद्रपरिप्लुतम्| रुदते त्रस्यते वापि लेहं दद्यात्सुखावहम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nABinAlapatanasambaddhopacArAH (50) · Śloka 50
ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਙ੍ਗਾਰਰਜਸਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੇਨਾਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਪਞ੍ਚਮੇਹ੍ਨ੍ਯਪਤਨ੍ਨਾਲਂ ਲੇਪਯੇਦ੍ਵਾ ਗੁਡਾਮ੍ਭਸਾ| ਸਾਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਭੂਮੌ ਘਸ੍ਟੇਨ.....................||੫੦||
View original
प्रदीप्ताङ्गाररजसा प्रशान्तेनाऽवचूर्णयेत्| पञ्चमेऽह्न्यपतन्नालं लेपयेद्वा गुडाम्भसा| सान्द्रेण भूमौ घृष्टेन.....................||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAlapotottarAH nABisambaddhA upacArAH (51) · Śloka 51
.......................ਂਆਲਪਾਤੇਪਿ ਚੋਨ੍ਨਤਾਮ੍| ਨਾਭਿਂ ਛਾਗੇਨ ਸ਼ਕਤਾ ਦਗ੍ਧੇਨਾਨ੍ਤਰ੍ਵਿਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਞ੍ਜਨਾਜਾਵਿਵਿਡ੍ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਾਦਿਭਿਃ| ਰੋਪਯੇਚ੍ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰ੍ਨਾਭਿਂ ਸ੍ਨੇਹਯੁਕ੍ਤੈਰਨੁਨ੍ਨਤਾਮ੍| ਯਸ੍ਟੀਲੋਧ੍ਰਨਿਸ਼ਾਸ਼੍ਯਾਮਾਕਲ੍ਕਪਕ੍ਵੇਨ ਸੇਚਯੇਤ੍| ਨਾਭਿਂ ਪਾਕੇ ਤੁ ਤੈਲੇਨ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਵਾਤੇਨਾਧ੍ਮਾਪਿਤਾਂ ਨਾਭਿਂ ਸਰੁਜਾਂ ਤੁਣ੍ਡਿਸਂਜ੍ਞਿਤਾਮ੍| ਮਾਰੁਤਘ੍ਨੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯੇਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਨਾਹਨੈਃ| ਅਸਮ੍ਯਕ੍ਕਲ੍ਪਨਾਨ੍ਨਾਭੇਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਨਾਮੋ ਵਿਜਮ੍ਭਿਕਾ| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰਾਚਰੇਤ੍||੫੧||
View original
.......................ंआलपातेऽपि चोन्नताम्| नाभिं छागेन शकृता दग्धेनान्तर्विचूर्णयेत्| अश्वगन्धाञ्जनाजाविविड्यष्टीमधुकादिभिः| रोपयेच्चूर्णितैर्नाभिं स्नेहयुक्तैरनुन्नताम्| यष्टीलोध्रनिशाश्यामाकल्कपक्वेन सेचयेत्| नाभिं पाके तु तैलेन तच्चूर्णैश्चावचूर्णयेत्| वातेनाध्मापितां नाभिं सरुजां तुण्डिसंज्ञिताम्| मारुतघ्नैः प्रशमयेत् स्नेहस्वेदोपनाहनैः| असम्यक्कल्पनान्नाभेः स्याद्विनामो विजृम्भिका| वातपित्तहरं कर्म तत्रान्तर्बहिराचरेत्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ulbakaM taccikitsA ca (52) · Śloka 52
ਗਰ੍ਭਾਮ੍ਭਸਾਮਵਮਨਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਣਃ ਕਣ੍ਠਗਸ੍ਯ ਵਾ| ਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਦ੍ਧਦਯੇ ਦੁਸ੍ਟੋ ਮਾਰ੍ਗਾਨਾਵਣੁਤੇ ਰਸਃ| ਬਦ੍ਧਮੁਸ੍ਟਿਸ੍ਤਤੋ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ ਰੋਗੈਰ੍ਬਾਲੋਭਿਭੂਯਤੇ| ਹਦ੍ਰੋਗਾਕ੍ਸੇਪਕਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਚ੍ਛਰ੍ਦਿਜ੍ਵਰਾਦਿਭਿਃ| ਉਲ੍ਬਕਂ ਸਹਜਂ ਵ੍ਯਾਧਿਮਮ੍ਬੁਪੂਰ੍ਣਞ੍ਚ ਤਂ ਵਦੇਤ੍| ਸ੍ਰੋਤੋਵਿਸ਼ੋਧਨਂ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰਪਾਨਕਮ੍| ਵਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਛਾਗਲਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸ੍ਨਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੌ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਮੂਲਬਹਤੀਪਞ੍ਚਕੋਲਂ ਪਲਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਧਨ੍ਵਮਾਂਸਪਲਾਨ੍ਯਸ੍ਟੌ ਸ਼ਸ਼ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਃ ਪਲਾਸ੍ਟਕਮ੍| ਸਾਧਯੇਤ੍ ਸੋਡਸ਼ਗੁਣੇ ਸਲਿਲੇਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸਿਤਮ੍| ਤੇਨ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਰ੍ਸਾਸ਼ੈਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਛਗਲੀਮੂਤ੍ਰਮਦਿਰਾਦਧਿਕ੍ਸੀਰਸਮਾਂਸ਼ਕਮ੍| ਵਿਡਙ੍ਗਸੈਨ੍ਧਵਾਜਾਜੀਚਵਿਕਾਦੇਵਦਾਰੁਭਿਃ| ਸਹਿਂਸ੍ਰਾਹਿਙ੍ਗੁਲਸ਼ੁਨੈਃ ਸਵ੍ਯੋਸੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਕਲ੍ਕਿਤੈਃ| ਤਤ੍ਪਾਨਾਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਹਜਗੁਲ੍ਮਹਿਧ੍ਮਾਨਿਲਾਮਯਾਨ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਂ ਚ ਵਾਤੋਤ੍ਥਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਵਤ੍ਤੇ ਚ ਪੁਸ੍ਟਿਦਮ੍||੫੨||
View original
गर्भाम्भसामवमनाच्छ्लेष्मणः कण्ठगस्य वा| सम्पर्काद्धृदये दुष्टो मार्गानावृणुते रसः| बद्धमुष्टिस्ततो मुह्यन् रोगैर्बालोऽभिभूयते| हृद्रोगाक्षेपकश्वासकासच्छर्दिज्वरादिभिः| उल्बकं सहजं व्याधिमम्बुपूर्णञ्च तं वदेत्| स्रोतोविशोधनं प्रातस्तस्मिन्नन्तरपानकम्| विदध्याच्छागलं मूत्रं स्नानाभ्यङ्गौ च वर्जयेत्| बिल्वादिमूलबृहतीपञ्चकोलं पलांशकम्| धन्वमांसपलान्यष्टौ शशमूर्ध्नः पलाष्टकम्| साधयेत् षोडशगुणे सलिलेऽष्टांशशेषितम्| तेन क्वाथेन कर्षाशैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत्| छगलीमूत्रमदिरादधिक्षीरसमांशकम्| विडङ्गसैन्धवाजाजीचविकादेवदारुभिः| सहिंस्राहिङ्गुलशुनैः सव्योषैः श्लक्ष्णकल्कितैः| तत्पानाद्धन्ति सहजगुल्महिध्मानिलामयान्| पाण्डुरोगं च वातोत्थं स्वस्थवृत्ते च पुष्टिदम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paridagdhacCaverupacAraH (53) · Śloka 53
ਪਰਿਦਗ੍ਧਚ੍ਛਵਿਂ ਬਾਲਂ ਦਿਹ੍ਯਾਦ੍ ਦੂਰ੍ਵਾਤਿਲੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਸ਼ਮੀਪਤ੍ਰਸ਼ਿਰੀਸਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਾਰਿਵਾਮਧੁਕਾਭਯੈਃ||੫੩||
View original
परिदग्धच्छविं बालं दिह्याद् दूर्वातिलोत्पलैः| शमीपत्रशिरीषत्वक्शारिवामधुकाभयैः||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mUrvAdicUrNam (54) · Śloka 54
ਮੂਰ੍ਵਾਧਾਤ੍ਰੀਨਿਸ਼ਾਚੂਰ੍ਣਂ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਮਧੁਮਤ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੀ ਸ਼ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਰਾਭਙ੍ਗਰਸੇਨ ਵਾ||੫੪||
View original
मूर्वाधात्रीनिशाचूर्णं मूत्रेण मधुमत् पिबेत्| पाण्डुरोगी शृतं सर्पिर्वराभृङ्गरसेन वा||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRudBakShaNajanitarogeShu pAThAdicUrNam (55) · Śloka 55
ਪਾਠਾਵੇਲ੍ਲਦ੍ਵਿਰਜਨੀਮੁਸ੍ਤਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ| ਸਬਿਲ੍ਵਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣੈਃ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀਯੁਤੈਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਲਿਹਾਨੋ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਰੋਗੈਰ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਮਤ੍ਤਿਕੋਦ੍ਭਵੈਃ||੫੫||
View original
पाठावेल्लद्विरजनीमुस्ताभार्ङ्गीपुनर्नवैः| सबिल्वत्र्यूषणैः सर्पिर्वृश्चिकालीयुतैः शृतम्| लिहानो मात्रया रोगैर्मुच्यते मृत्तिकोद्भवैः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlAyauShadhadAnavidhivisheShaH (56) · Śloka 56
ਵ੍ਯਾਧੇਰ੍ਯਦ੍ਯਸ੍ਯ ਭੈਸਜ੍ਯਂ ਸ੍ਤਨਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਲੇਪਿਤਃ| ਸ੍ਥਿਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਧੌਤੋਨੁ ਪੀਤਸ੍ਤਂ ਤਂ ਜਯੇਦ੍ਗਦਮ੍||੫੬||
View original
व्याधेर्यद्यस्य भैषज्यं स्तनस्तेन प्रलेपितः| स्थितो मुहूर्तं धौतोऽनु पीतस्तं तं जयेद्गदम्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daivavyapAshrayauShadhAshrayaNam (57-58) · Śloka 58
ਗ੍ਰਹੈਰਪਿ ਹਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨੈਰ੍ਵ੍ਯਾਧਯਃ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ| ਕਰ੍ਮਸ਼ਸ੍ਤਮਤਸ੍ਤੇਸੁ ਦੈਵਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਂ ਸਦਾ||੫੭|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਬਾਲਾਮਯਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫੮||
View original
ग्रहैरपि हि जायन्ते प्रच्छन्नैर्व्याधयः शिशोः| कर्मशस्तमतस्तेषु दैवयुक्त्याश्रयं सदा||५७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बालामयप्रतिषेधो नाम द्वितीयोऽध्यायः||५८||
🔊 Audio coming soon