Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਬਾਲੋਪਚਰਣੀਯਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
View original
अथातो बालोपचरणीयनामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
1. bālōpacaraṇīyaḥ
Adhikarana ulbAdvishodhanam (2) · Śloka 2
ਅਥ ਖਲੁ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਮੇਵ ਬਾਲਮੁਲ੍ਬਾਤ੍ ਸੈਨ੍ਧਵਸਰ੍ਪਿਸਾ ਮਾਰ੍ਜਯੇਤ੍||੨||
View original
अथ खलु जातमात्रमेव बालमुल्बात् सैन्धवसर्पिषा मार्जयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANapratyAnayanam (3) · Śloka 3
ਤਤੋਸ੍ਯਾਤਿਪ੍ਰਬਲਮੋਹਜ੍ਵਰਪਰੀਤਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਸ਼ਿਤੁਮਪਿ ਰੁਜਾਨੁਰੂਪਸਮਰ੍ਥਸ੍ਯਾਨਵਸ੍ਥਿਤਾਸ਼ੇਸਦੇਹਧਾਤੋਰਸਮ੍ਭਾਵ੍ਯ ਯੌਵਨਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਸ੍ਯ ਕ੍ਰਕਚਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਿਵ ਕਰਵਸਨਸ਼ਯਨਸਂਸਰ੍ਗਮਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯਾਵਿਕਲ੍ਪਿਤਮਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਕ੍ਸਿਪ੍ਤਃ ਪੁਨਰਿਵ ਮਰਣਮਨੁਭਵਤੋ ਲੀਯਮਾਨਸਂਜ੍ਞਸ੍ਯਾਤਿਸਮ੍ਬਾਧਯੋਨਿਪੁਟਾਵਪੀਡਿਤਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਤ੍ਯਾਨਯਨਾਯ ਬਲਾਤੈਲੇਨ ਪਰਿਸੇਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਰ੍ਣ ਮੂਲੇ ਚਾਸ਼੍ਮਨੋਃ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਮ੍||੩||
View original
ततोऽस्यातिप्रबलमोहज्वरपरीतसर्वगात्रस्य क्रोशितुमपि रुजानुरूपसमर्थस्यानवस्थिताशेषदेहधातोरसम्भाव्य यौवनाद्यवस्थस्य क्रकचस्पर्शमिव करवसनशयनसंसर्गमन्यमानस्याविकल्पितमङ्गानि विक्षिप्तः पुनरिव मरणमनुभवतो लीयमानसंज्ञस्यातिसम्बाधयोनिपुटावपीडितप्राणप्रत्यानयनाय बलातैलेन परिषेकं कुर्यात्| कर्ण मूले चाश्मनोः सङ्घट्टनम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nishceShTasya prabodhanaM karNe mantroccAraNaM ca (4) · Śloka 4
ਯਦਿ ਵਾਚੇਸ੍ਟ ਏਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਕਸ੍ਣਕਪਾਲਿਕਯਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪੇਣ ਚੈਨਮਭਿਨਿਸ੍ਪੁਨੀਯਾਤ੍| ਦਕ੍ਸਿਣਕਰ੍ਣਮੂਲੇ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਸ੍ਯੋਚ੍ਚਾਰਯੇਤ੍ _ ਅਙ੍ਗਾਦਙ੍ਗਤ੍ਸਮ੍ਭਵਸਿ ਹਦਯਾਦਭਿਜਾਯਸੇ| ਆਤ੍ਮਾ ਵੈ ਪੁਤ੍ਰਨਾਮਾਸਿ ਸ ਜੀਵ ਸ਼ਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍| ਸ਼ਤਾਯੁਃ ਸ਼ਤਵਰ੍ਸੋਸਿ ਦੀਰ੍ਗ਼ਮਾਯੁਰਵਾਪ੍ਨੁਹਿ| ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਸ਼ੋ ਰਾਤ੍ਰਿਰਹਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਭਿਰਕ੍ਸਤੁ||੪||
View original
यदि वाऽचेष्ट एव स्यात्ततः कृष्णकपालिकया शूर्पेण चैनमभिनिष्पुनीयात्| दक्षिणकर्णमूले च मन्त्रमस्योच्चारयेत् _ अङ्गादङ्गत्सम्भवसि हृदयादभिजायसे| आत्मा वै पुत्रनामासि स जीव शरदां शतम्| शतायुः शतवर्षोऽसि दीर्ग़मायुरवाप्नुहि| नक्षत्राणि दिशो रात्रिरहश्चत्वाभिरक्षतु||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAbhinAlacchedanAdi (5) · Śloka 5
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਕਤਿਭੂਤਸ੍ਯ ਨਾਭਿਨਾਲਂ ਨਾਲਾਭਿਬਨ੍ਧਨਾਚ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਕ੍ਸੋਉਮਸੂਤ੍ਰੇਣ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍ਧਯੇਤ੍| ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਚੈਨਮਾਸਜ੍ਜੇਤ੍| ਨਾਭਿਞ੍ਚ ਕੁਸ੍ਠਤੈਲੇਨ ਸੇਚਯੇਤ੍||੫||
View original
प्रत्यागतप्राणस्य च प्रकृतिभूतस्य नाभिनालं नालाभिबन्धनाच्चतुरङ्गुलस्योर्ध्वं क्षोउमसूत्रेण बद्ध्वा तीक्ष्णेन शस्त्रेण वर्धयेत्| ग्रीवायां चैनमासज्जेत्| नाभिञ्च कुष्ठतैलेन सेचयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snapanam (6) · Śloka 6
ਤਤਃ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇਣ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਵਾ ਸਪ੍ਤਤਪਨੀਯਰਜਤਨਿਰ੍ਵਾਪਣਕਵੋਸ੍ਣੇਨ ਕਪਿਤ੍ਥਪਤ੍ਰਕਸਾਯੇਣ ਵਾ ਤਦ੍ਵਿਧੇਨ ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍||੬||
View original
ततः क्षीरिवृक्षकषायेण सर्वगन्धोदकेन वा सप्ततपनीयरजतनिर्वापणकवोष्णेन कपित्थपत्रकषायेण वा तद्विधेन स्नापयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jihvauShThAdishodhanam (7) · Śloka 7
ਤਤੋਸ੍ਯ ਸੁਪਰਿਲਿਖ਼ਿਤਨਖ਼ਯਾ ਸੁਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਿਤੋਪਵਾਨਯਾ ਕਾਰ੍ਪਾਸਪਿਚ੍ਵਵਗੁਣ੍ਠਿਤਯਾ ਦਕ੍ਸਿਣਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯਾ ਜਿਹ੍ਵੋਉਸ੍ਠਕਣ੍ਠਮਨੁਸੁਖ਼ਂ ਪ੍ਰਮੁਜ੍ਯਾਤ੍| ਤਾਲੁਂ ਚੋਨ੍ਨਾਮ੍ਯ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਨੋਪਰਿਸ੍ਟਾਦਵਗੁਣ੍ਠਯੇਤ੍||੭||
View original
ततोऽस्य सुपरिलिख़ितनख़या सुप्रक्षालितोपवानया कार्पासपिच्ववगुण्ठितया दक्षिणप्रदेशिन्या जिह्वोउष्ठकण्ठमनुसुख़ं प्रमुज्यात्| तालुं चोन्नाम्य स्नेहपिचुनोपरिष्टादवगुण्ठयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medhAjanakaM prAshanam (8) · Śloka 8
ਤਤਸ਼੍ਚੈਨ੍ਦ੍ਰੀਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਵਚਾਕਲ੍ਕਂ ਮਧੁਘਤੋਪੇਤਂ ਹਰੇਣੁਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਂ ਸੌਵਰ੍ਣੇਨਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪਤ੍ਰੇਣ ਮੇਧਾਯੁਰ੍ਬਲਜਨਨਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਬਲਾਨਨ੍ਤਾਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਨ੍ਯਤਮਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ||੮||
View original
ततश्चैन्द्रीब्राह्मीशङ्खपुष्पीवचाकल्कं मधुघृतोपेतं हरेणुमात्रम् कुशाग्राभिमन्त्रितं सौवर्णेनाश्वत्थपत्रेण मेधायुर्बलजननं प्राशयेत्| तद्वद् ब्राह्मीबलानन्ताशतावर्यन्यतमचूर्णं वा||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBodakavAmanam (9) · Śloka 9
ਤਤਃ ਸੈਨ੍ਧਵੋਪਹਿਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਗਰ੍ਭੋਦਕਾਨਿ ਵਾਮਯੇਤ੍| ਤਥਾਸ੍ਯੋਰਃ ਕਣ੍ਠਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਲਾਘਵਮਭਿਲਾਸਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੯||
View original
ततः सैन्धवोपहितेन सर्पिषा गर्भोदकानि वामयेत्| तथास्योरः कण्ठविशुद्ध्या लाघवमभिलाषश्च जायते||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAtakarma (10) · Śloka 10
ਅਥਾਸ੍ਯ ਜਾਤਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੧੦||
View original
अथास्य जातकर्म प्राजापत्येन विधिना कुर्यात्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAyAH stanyAvataraNakAlaH (11) · Śloka 11
ਅਪਿ ਚ ਸਿਰਾਣਾਂ ਹਦਯਸ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਵਤਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਤਃ| ਤਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੧੧||
View original
अपि च सिराणां हृदयस्थानां विवृतत्वात्प्रसूतितः| तृतीयेऽह्नि चतुर्थे वा स्त्रीणां स्तन्यं प्रवर्तते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamAdidineShu shishoH prAshanam (12) · Śloka 12
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਥਮੇਹਨ੍ਯਨਨ੍ਤਾ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤੇ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਸੀ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤਤੀਯੇ ਚ||੧੨||
View original
तस्मात्प्रथमेऽहन्यनन्ता मिश्रिते मधुसर्पिषी मन्त्रपूते त्रिकालं प्राशयेत्| द्वितीये लक्ष्मणासिद्धं सर्पिस्तृतीये च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamastanyapAnavidhiH (13) · Śloka 13
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਙ੍ਨਿਵਾਰਿਤਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪਾਣਿਤਲਸਮ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦ੍ਵਿਕਾਲਂ ਦਾਪਯੇਦਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਸ੍ਤਨ੍ਯਮਿਸ੍ਟਿਤਃ||੧੩||
View original
ततः प्राङ्निवारितस्तन्यस्य स्वपाणितलसम्मितं सर्पिर्द्विकालं दापयेदनन्तरं च स्तन्यमिष्टितः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapathi snehadAnam (14) · Śloka 14
ਅਹਰਹਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਂ ਸ੍ਨੇਹਾਪ੍ਲੁਤੇਨ ਪ੍ਲੋਤੇਨ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਯੇਤ੍||੧੪||
View original
अहरहश्चास्य श्रोत्रशृङ्गाटकं स्नेहाप्लुतेन प्लोतेन प्रच्छादयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMveshanam (15) · Śloka 15
ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸਂ ਚੈਨਂ ਕ੍ਸੋਉਮਨਿਚਯੇ ਸਂਵੇਸ਼ਯੇਦੁਚ੍ਛੀਰ੍ਸਕੇ ਚਾਸ੍ਯਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮੁਦਕੁਮ੍ਭਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ ਦ੍ਵਾਰਪਕ੍ਸਯੋਸ਼੍ਚ||੧੫||
View original
प्राक्शिरसं चैनं क्षोउमनिचये संवेशयेदुच्छीर्षके चास्याभिमन्त्रितमुदकुम्भं स्थापयेत् द्वारपक्षयोश्च||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vIjanAdyupacArAH (16) · Śloka 16
ਆਦਾਰੀਵਿਦਾਰੀਬਦਰੀਖ਼ਦਿਰਨਿਮ੍ਬਪੀਲੁਪਰੂਸਕਸ਼ਾਖ਼ਾਭਿਰੇਨਂ ਵੀਜਯੇਤ੍| ਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸੂਤਿਕਾਗਾਰਂ ਪਰਿVਵਾਰਯੇਤ੍| ਸਰ੍ਸਪਾਤਸੀਕਣਕਣਿਕਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਃ ਪ੍ਰਕਿਰੇਤ੍| ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਬਲਿਮ੍||੧੬||
View original
आदारीविदारीबदरीख़दिरनिम्बपीलुपरूषकशाख़ाभिरेनं वीजयेत्| ताभिश्च समन्ततः सूतिकागारं परिVवारयेत्| सर्षपातसीकणकणिकाश्चान्तर्बहिः प्रकिरेत्| सायं प्रातश्च बलिम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpanaM shAntikarma ca (17) · Śloka 17
ਵ੍ਰਣੋਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਧੂਪਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਤਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਥਰ੍ਵਵੇਦਵਿਦ੍ਦਸ਼ਾਹਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਮਾਯੂਰੀਂ ਮਹਾਮਾਯੂਰੀਮਾਰ੍ਯਾਰਤ੍ਨਕੇਤੁਧਾਰਿਣੀਂ ਚੋਭਯਕਾਲਂ ਵਾਚਯੇਤ੍||੧੭||
View original
व्रणोक्तैश्च गुग्गुल्वादिभिर्धूपं कुर्वीत| तथा ब्राह्मणोऽथर्ववेदविद्दशाहं शान्तिकर्म कुर्यात्| मायूरीं महामायूरीमार्यारत्नकेतुधारिणीं चोभयकालं वाचयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rakShAkarmavisheShaH (18) · Śloka 18
ਹਿਙ੍ਗੁਵਚਾਤੁਰੁਸ੍ਕਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨੈਃ ਪੋਟਲਿਕਾਮੁਤ੍ਤਰਦੇਹਲ੍ਯਾਮਾਸਜ੍ਜੇਤ੍| ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਚ ਸਹ ਮਾਤ੍ਰਾ ਕਾਣ੍ਠੇ ਉਚ੍ਛੀਰ੍ਸਕੇ ਚ| ਤਦ੍ਵਦਾਰ੍ਯਾਪਰ੍ਣਸ਼ਬਰੀਮਾਰ੍ਯਾਪਰਾਜਿਤਾਂ ਚ ਗੋਰੋਚਨਾਭਿਲਿਖਿਤਾਮ੍| ਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਦੇਹਲੀਮਨੁਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮੁਸਲਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਕਣਕਣ੍ਡਕਤਿਨ੍ਦੁਕੇਨ੍ਧਨਾਗ੍ਨਿਂ ਨਕ੍ਤਂ ਦਿਵਞ੍ਚ ਜਾਗਯਾਤ੍| ਤਥਾਨੁਰਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੁਹਦਸ਼੍ਚ| ਪ੍ਰਹਸ੍ਟਜਨਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਞ੍ਚ ਤਦ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਕਾਰ੍ਯਮ੍||੧੮||
View original
हिङ्गुवचातुरुष्करक्षोघ्नैः पोटलिकामुत्तरदेहल्यामासज्जेत्| कुमारस्य च सह मात्रा काण्ठे उच्छीर्षके च| तद्वदार्यापर्णशबरीमार्यापराजितां च गोरोचनाभिलिखिताम्| द्वारे च देहलीमनुतिर्यङ्मुसलं निधापयेत्| कणकण्डकतिन्दुकेन्धनाग्निं नक्तं दिवञ्च जागृयात्| तथानुरक्ताः स्त्रियः सुहृदश्च| प्रहृष्टजनसम्पूर्णञ्च तद्वेश्म कार्यम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyadAnArhadhAtrIlakShaNam (19) · Śloka 19
ਅਥਾਸ੍ਯ ਸਮਾਨਵਰ੍ਣਾ ਮਧ੍ਯਮਵਯਾਃ ਸ਼ੁਚਿਰਲੋਲੁਪਾ ਨਿਭਤਾਨਾਤੁਰਾ ਜੀਵਦ੍ਵਤ੍ਸਾ ਵਤ੍ਸਲਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣ੍ਯਵ੍ਯਙ੍ਗਾ ਬਹੁਕ੍ਸੀਰਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਾਚਾਰਾ ਦੀਰ੍ਘਹ੍ਰਸ੍ਵਾਦਿਦੇਹਦੋਸਾਸ੍ਟਕਰਹਿਤਾ ਅਲਮ੍ਬੋਰ੍ਧ੍ਵਚੂਚੁਕਾਤਿਪੀਨਹੀਨਸ੍ਤਨਦੋਸਮੁਕ੍ਤਾ ਯੁਕ੍ਤਚੂਚੁਕਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਏਵ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਪਿਬੇਤ||੧੯||
View original
अथास्य समानवर्णा मध्यमवयाः शुचिरलोलुपा निभृतानातुरा जीवद्वत्सा वत्सला दक्षिणा ब्रह्मचारिण्यव्यङ्गा बहुक्षीरा शुक्लाम्बराचारा दीर्घह्रस्वादिदेहदोषाष्टकरहिता अलम्बोर्ध्वचूचुकातिपीनहीनस्तनदोषमुक्ता युक्तचूचुका धात्री स्यात्तस्य एव स्तन्यं पिबेत||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhastanyalakShaNam (20) · Śloka 20
ਤਚ੍ਚੋਦਕਪਾਤ੍ਰੇ ਦੁਹ੍ਯਮਾਨਮੇਕਤਾਂ ਯਦੁਦਕੇਨ ਸਹ ਗਚ੍ਛਤਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਦੋਸਰਹਿਤਞ੍ਚ ਤਚ੍ਛੁਦ੍ਧਮਾਰੋਗ੍ਯਬਲਜਨਨਮ੍||੨੦||
View original
तच्चोदकपात्रे दुह्यमानमेकतां यदुदकेन सह गच्छति वक्ष्यमाणदोषरहितञ्च तच्छुद्धमारोग्यबलजननम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtryAH stanadAnavidhiH (21) · Śloka 21
ਅਥ ਧਾਤ੍ਰੀ ਸ੍ਨਾਤਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾ ਨਿਤ੍ਯਮਹਤਵਾਸਾਃ ਸੁਮਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਥਾਪਨੌਸਧੀਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਬਿਭ੍ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੂਖੀ ਸ੍ਤਨਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਧੌਤਮੀਸਤ੍ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍||੨੧||
View original
अथ धात्री स्नाताऽनुलिप्ता नित्यमहतवासाः सुमनाः प्रजास्थापनौषधीः शिरसा बिभ्राणा प्राङ्मूखी स्तनं प्राग्दक्षिणं धौतमीषत्परिस्रुतं पाययेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAnAstanyapAnadoShAH (22) · Śloka 22
ਨਾਨਾਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹ੍ਯਸਾਤ੍ਮ੍ਯਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਅਪਰਿਸ੍ਰੁਤੇ ਚਾਤਿਸ੍ਤਨ੍ਯਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤਨਪਾਨੇਨੋਤ੍ਸ੍ਨੇਹਨਾਤ੍ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਸਾਂ ਸਮ੍ਭਵਃ||੨੨||
View original
नानास्तन्यस्य ह्यसात्म्यत्वान्नानाविधा व्यापदो भवन्ति| अपरिस्रुते चातिस्तन्यपूर्णस्तनपानेनोत्स्नेहनात् कासश्वासज्वरच्छर्दिषां सम्भवः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyanAshahetavaH stanyajananopAyAshca (23) · Śloka 23
ਰੂਕ੍ਸਾਨ੍ਨਪਾਨਕਰ੍ਸ਼ਨਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕਕਾਮਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਨਾਸ਼ਃ| ਸ੍ਤਨ੍ਯਜਨਨਾਨਿ ਤੁ ਮਦ੍ਯਾਨਿ ਸੀਧੁਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ਯਾਨੂਪਮਾਂਸਾਨਿ ਦ੍ਰਵਾਃ ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣਪ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚਾਹਾਰਾਃ ਕ੍ਸੀਰਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚੌਸਧਯਃ ਕ੍ਸੀਰਪਾਨਮਨਾਯਾਸਃ ਸੌਮਨਸ੍ਯਂ ਚ||੨੩||
View original
रूक्षान्नपानकर्शनक्रोधशोककामादिभिः स्तन्यनाशः| स्तन्यजननानि तु मद्यानि सीधुवर्ज्यान्यानूपमांसानि द्रवाः स्वाद्वम्ललवणप्रायाश्चाहाराः क्षीरिण्यश्चौषधयः क्षीरपानमनायासः सौमनस्यं च||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnAnarhastanyaM stanyAnarhabAlAvasthA ca (24) · Śloka 24
ਨ ਤੁ ਕ੍ਸੁਧਿਤਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਕ੍ਰੁਦ੍ਧਪ੍ਰਦੁਸ੍ਟਧਾਤੁਗਰ੍ਭਿਣੀਵਿਰੁਦ੍ਧਾਹਾਰਭੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਪਾਯਯੇਨ੍ਨਾਜੀਰ੍ਣੌਸਧਞ੍ਚ ਬਾਲਮਿਤਿ||੨੪||
View original
न तु क्षुधितशोकार्तश्रान्तक्रुद्धप्रदुष्टधातुगर्भिणीविरुद्धाहारभुक्तानां स्तन्यं पाययेन्नाजीर्णौषधञ्च बालमिति||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThInishAyAM visheShakRutyam (25) · Śloka 25
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਸਸ੍ਠੀਂ ਨਿਸ਼ਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਕਤਰਕ੍ਸਾਬਲਿਕ੍ਰਿਯਾਃ| ਜਾਗਯੁਰ੍ਬਾਨ੍ਧਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਧਤਃ ਪਰਮਾਂ ਮੁਦਮ੍||੨੫||
View original
भवति चात्र- षष्ठीं निशां विशेषेण कृतरक्षाबलिक्रियाः| जागृयुर्बान्धवास्तस्य दधतः परमां मुदम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAmakaraNam (26) · Śloka 26
ਦਸ਼ਮੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਵਾਹ੍ਨਿ ਗੋਤ੍ਰਾਚਾਰੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ਸ਼ੁਭੇ| ਸੂਤਾ ਸ੍ਨਾਨੋਤ੍ਸਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤਾਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ ਚ| ਦਿਨੇ ਸ਼ਤਤਮੇ ਵਾਖ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇਥਵਾ| ਵਿਭ੍ਰਤੋਙ੍ਗੈਰ੍ਮਨੋਹ੍ਵਾਲਰੋਚਨਾਗੁਰੁਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਪੂਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰੁਸਾਨੂਕਮਾਦੌ ਘੋਸਵਦਕ੍ਸਰਮ੍| ਅਵਦ੍ਧਂ ਕਤਮੂਸ੍ਮਾਨ੍ਤਮਨਰਾਤਿਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਮ੍| ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਦੇਵਤਾਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦੇਵ ਤੁ ਨ ਕੇਵਲਮ੍| ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਮਨ੍ਤਰਨ੍ਤਸ੍ਥਂ ਨ ਦੁਸ੍ਟਂ ਨ ਚ ਤਦ੍ਧਿਤਮ੍| ਪੁਂਸੋ ਵਿਸਰ੍ਜਨੀਯਾਨ੍ਤਂ ਸਮਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਪੁਨਃ| ਵਿਸਮਾਕ੍ਸਰਮਕ੍ਰੂਰਂ ਵਿਸ੍ਪਸ੍ਟਾਰ੍ਥਂ ਮਨੋਰਮਮ੍| ਸੁਖੋਦ੍ਯਂ ਦੀਰ੍ਘਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤਮਾਸ਼ੀਰ੍ਵਾਦਾਭਿਧਾਨਵਤ੍||੨੬||
View original
दशमे द्वादशे वाह्नि गोत्राचारैः शुभैः शुभे| सूता स्नानोत्सवं कुर्यात्पिताऽपत्यस्य नाम च| दिने शततमे वाख्यां पूर्णे संवत्सरेऽथवा| विभ्रतोऽङ्गैर्मनोह्वालरोचनागुरुचन्दनम्| पूज्यं त्रिपुरुषानूकमादौ घोषवदक्षरम्| अवृद्धं कृतमूष्मान्तमनरातिप्रतिष्ठितम्| नक्षत्रदेवतायुक्तं तदेव तु न केवलम्| मङ्गल्यमन्तरन्तस्थं न दुष्टं न च तद्धितम्| पुंसो विसर्जनीयान्तं समवर्णं स्त्रियाः पुनः| विषमाक्षरमक्रूरं विस्पष्टार्थं मनोरमम्| सुखोद्यं दीर्घवर्णान्तमाशीर्वादाभिधानवत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasyAyuHparIkShaNam (27) · Śloka 27
ਤਤਃ ਪ੍ਰਕਤਿਭੇਦੋਕ੍ਤਰੂਪੈਰਾਯੁਃ ਪਰੀਕ੍ਸਣਮ੍| ਪ੍ਰਾਗੁਦਕ੍ਸ਼ਿਰਸਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬਾਲਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ਭਿਸਕ੍||੨੭||
View original
ततः प्रकृतिभेदोक्तरूपैरायुः परीक्षणम्| प्रागुदक्शिरसः कुर्याद्बालस्य ज्ञानवान्भिषक्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prashastaM veshma upakaraNAni ca (28) · Śloka 28
ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਾਸ੍ਤੁਸ਼ਰਣਂ ਸਜ੍ਜੋਪਕਰਣਂ ਸ਼ੁਚਿ| ਨਿਰ੍ਵਾਤਂ ਚ ਪ੍ਰਵਾਤਂ ਚ ਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਸੇਵਿਤਮ੍| ਨਿਰ੍ਮਤ੍ਕੁਣਾਖੁਮਸ਼ਕਮਤਮਸ੍ਕਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਸ਼ੁਚਿਧੌਤੋਪਵਾਨਾਨਿ ਨਿਰ੍ਵਲੀਨਿ ਮਦੂਨਿ ਚ| ਸ਼ਯ੍ਯਾਸ੍ਤਰਣਵਾਸਾਂਸਿ ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨੈਰ੍ਧੂਪਿਤਾਨਿ ਚ||੨੮||
View original
प्रशस्तवास्तुशरणं सज्जोपकरणं शुचि| निर्वातं च प्रवातं च वृद्धस्त्रीवैद्यसेवितम्| निर्मत्कुणाखुमशकमतमस्कं च शस्यते| शुचिधौतोपवानानि निर्वलीनि मृदूनि च| शय्यास्तरणवासांसि रक्षोघ्नैर्धूपितानि च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpanam (29) · Śloka 29
ਕਾਕੋਵਿਸ਼ਸ੍ਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਧੂਪਨੇ ਤ੍ਰਿਵਤਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਵਚਾਜ੍ਯਕੁਸ੍ਠਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਸਰ੍ਸਪੈਰ੍ਧੂਪਯੇਤ੍ ਸਦਾ||੨੯||
View original
काकोऽविशस्तः शस्तश्च धूपने त्रिवृतान्वितः| वचाज्यकुष्ठश्रीवेष्टसर्षपैर्धूपयेत् सदा||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bodhanAdau sAvadhAnatA (30) · Śloka 30
ਬੋਧਯੇਤ੍ਸਹਸਾ ਸੁਪ੍ਤਂ ਨੋ ਨ ਚੈਨਂ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਥਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਤ੍ਰਾਸੋ ਵੇਗਰੋਧਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੩੦||
View original
बोधयेत्सहसा सुप्तं नो न चैनं समुत्क्षिपेत्| तथा ह्यस्य समुत्त्रासो वेगरोधश्च जायते||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAlApanodanopAyaH (31) · Śloka 31
ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਮਲਕਵ੍ਯੋਸਬਹਤੀਮੂਲਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਲਾਲੋਪਨੋਦਰੁਚ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੁਖ਼ਮਨ੍ਤਃਪਰਾਮਸ਼ੇਤ੍||੩੧||
View original
माक्षिकामलकव्योषबृहतीमूलसैन्धवैः| लालोपनोदरुच्यर्थं मुख़मन्तःपरामृशेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNyAdidhAraNam (32) · Śloka 32
ਜੀਵਤ੍ਖ਼ਡ੍ਗਾਦਿਸ਼ਙ੍ਗੇਸੁ ਸਮਾਸਕ੍ਤਾਞ੍ਛੁਭਾਨ੍ ਮਣੀਨ੍| ਧਾਰਯੇਦ੍ ਦਸ਼ ਚੈਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਾਦੀਞ੍ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਾਵਪਿ| ਆਯੁਰ੍ਮੇਧਾਸ੍ਮਤਿਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਕਰੀਂ ਰਕ੍ਸੋਭਿਰਕ੍ਸਣੀਮ੍| ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰੀਵਯਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸਾਨ੍ਸਤਤਂ ਵਚਾਮ੍||੩੨||
View original
जीवत्ख़ड्गादिशृङ्गेषु समासक्ताञ्छुभान् मणीन्| धारयेद् दश चैन्द्र्यादीञ्जीवकर्षभकावपि| आयुर्मेधास्मृतिस्वास्थ्यकरीं रक्षोभिरक्षणीम्| हस्ताभ्यां ग्रीवया मूर्ध्ना विशेषान्सततं वचाम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyadoShodBavAH gadAH (33) · Śloka 33
ਸ੍ਤਨ੍ਯਦੋਸਾਦ੍ਗਦਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ ਪਿਬੇਦ੍ਯਤਃ| ਪੀਨਾਤਿਕਨ੍ਧਰਾਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਾਕ੍ਸਮੂਰ੍ਧ੍ਵਗਃ| ਉਚ੍ਛ੍ਵਾਸਰੋਧਾਲ੍ਲਮ੍ਬੋਤਿਸ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਸਂਸ਼ਯਮ੍| ਨ ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯਾਃ ਪਿਬੇਤ੍ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਪਾਰਿਗਰ੍ਭਿਕਕਦ੍ਧਿ ਤਤ੍||੩੩||
View original
स्तन्यदोषाद्गदास्तस्य यथोक्तं तत् पिबेद्यतः| पीनाऽतिकन्धरास्तम्भं कुर्यादूर्ध्वाक्षमूर्ध्वगः| उच्छ्वासरोधाल्लम्बोऽतिस्तनो जीवितसंशयम्| न गर्भिण्याः पिबेत्स्तन्यं पारिगर्भिककृद्धि तत्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyABAve upAyaH (34) · Śloka 34
ਸ੍ਤਨ੍ਯਾਭਾਵੇ ਪਯਸ਼੍ਛਾਗਂ ਗਵ੍ਯਂ ਵਾ ਤਦ੍ਗੁਣਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਮੂਲੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਬਹਤ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਥਿਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਸਿਤਾਯੁਤਮ੍||੩੪||
View original
स्तन्याभावे पयश्छागं गव्यं वा तद्गुणं पिबेत्| मूलैः सिद्धं बृहत्याद्यैः स्थिराभ्यां वा सितायुतम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAgArAnniShkramaNavidhiH (35) · Śloka 35
ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਸੂਤਿਕਾਗਾਰਾਦਗ੍ਨਿਸ੍ਕਨ੍ਦਪੁਰੋਗਮਾਨ੍| ਮਾਸੇ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮਯੇਦ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤੁ ਸ੍ਵਲਂਕਤਾਮ੍||੩੫||
View original
चतुर्थे सूतिकागारादग्निस्कन्दपुरोगमान्| मासे निष्क्रामयेद्देवान् नमस्कर्त्तु स्वलंकृताम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dharaNyAmupaveshanantatra mantrashca (36) · Śloka 36
ਪਞ੍ਚਮੇ ਮਾਸਿ ਪੁਣ੍ਯੇਹ੍ਨਿ ਧਰਣ੍ਯਾਮੁਪਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਦ੍ਵਿਕਿਸ੍ਕੁਮਾਤ੍ਰਂ ਲਿਪ੍ਤਾਯਾਂ ਬਲਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍| ਧਰਣ੍ਯਸ਼ੇਸਭੂਤਾਨਾਂ ਮਾਤਾ ਤ੍ਵਮਸਿ ਕਾਮਧੁਕ੍| ਅਜਰਾ ਚਾਪ੍ਰਮੇਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਭੂਤਨਮਸ੍ਕਤਾ| ਚਰਾਚਰਾਣਾਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਾਸ੍ਯਵ੍ਯਯਾਸਿ ਚ| ਕੁਮਾਰਂ ਪਾਹਿ ਮਾਤੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਦਨੁਮਨ੍ਯਤਾਮ੍| ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍| ਸਾਸ਼੍ਰਯਂ ਸਾਵਲਮ੍ਬਂ ਚ ਕਟ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਮਰ੍ਦਯੇਦਨੁ||੩੬||
View original
पञ्चमे मासि पुण्येऽह्नि धरण्यामुपवेशयेत्| द्विकिष्कुमात्रं लिप्तायां बलिं दत्वा चतुर्दिशम्| धरण्यशेषभूतानां माता त्वमसि कामधुक्| अजरा चाप्रमेया च सर्वभूतनमस्कृता| चराचराणां लोकानां प्रतिष्ठास्यव्ययासि च| कुमारं पाहि मातेव ब्रह्मा तदनुमन्यताम्| स्वाहेति मन्त्रेणानेन प्रत्यहं च ततः परम्| साश्रयं सावलम्बं च कट्यादीन् मर्दयेदनु||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annaprAshanam (37) · Śloka 37
ਸਸ੍ਠੇਨ੍ਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨਂ ਮਾਸਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤਚ੍ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਚਿਰਾਨ੍ਨਿਸੇਵਮਾਣੋਨ੍ਨਂ ਬਾਲੋ ਨਾਤੁਰ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ| ਭਜੇਦ੍ਯਥਾ ਯਥਾ ਚਾਨ੍ਨਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਥਾ ਤਥਾ||੩੭||
View original
षष्ठेऽन्नप्राशनं मासि क्रमात्तच्च प्रयोजयेत्| चिरान्निषेवमाणोऽन्नं बालो नातुर्यमश्नुते| भजेद्यथा यथा चान्नं स्तन्यं त्याज्यं तथा तथा||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavyadhavidhiH savistaraH (38) · Śloka 38
ਸਟ੍ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਟਮਮਾਸੇਸੁ ਨੀਰੁਜਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭੇਹਨਿ| ਕਰ੍ਣੌ ਹਿਮਾਗਮੇ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੇਦ੍ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਕਸ੍ਥਸ੍ਯ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍| ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਭਿਸਗ੍ਵਾਮਂ ਤੁ ਯੋਸਿਤਃ| ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਦਧਤ੍ ਸੂਚੀਂ ਪਾਲੀਮਨ੍ਯੇਨ ਪਾਣਿਨਾ| ਮਧ੍ਯਤਃ ਕਰ੍ਣਪੀਠਸ੍ਯ ਕਿਦ੍ਦਿਗਣ੍ਡਾਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ| ਜਰਾਯੁਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਰਵਿਰਸ਼੍ਮ੍ਯਵਭਾਸਿਤੇ| ਘਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਸਮ੍ਯਗਲਕ੍ਤਕਰਸਾਙ੍ਕਿਤੇ| ਵਿਧ੍ਯੇਦ੍ਦੈਵਕਤੇ ਛਿਦ੍ਰੇ ਸਕਦੇਵਰ੍ਜੁ ਲਾਘਵਾਤ੍| ਨੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਨਾਧਃ ਸਿਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ| ਕਾਲਿਕਾਮਰ੍ਮਰੀਰਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯਧਾਦ੍ਰਾਗਰੁਗ੍ਜ੍ਵਰਾਃ| ਸਸ਼ੋਫਦਾਹਸਂਰਮ੍ਭਮਨ੍ਯਾਸ੍ਤਮ੍ਭਾਪਤਾਨਕਾਃ| ਤੇਸਾਂ ਯਥਾਮਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਭਜ੍ਯਾਸ਼ੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍| ਸ੍ਥਾਨਵ੍ਯਧਾਨ੍ਨ ਰੁਧਿਰਂ ਨ ਰੁਗ੍ਰਾਗਾਦਿਸਮ੍ਭਵਃ| ਸ੍ਨੇਹਾਕ੍ਤਂ ਸੂਚ੍ਯਨੁਸ੍ਯੂਤਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਚਾਨੁ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਆਮਤੈਲੇਨ ਸਿਞ੍ਚੇਚ੍ਚ ਬਹਲਾਂ ਤਦ੍ਵਦਾਰਯਾ| ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੇਤ੍ਪਾਲੀਂ ਹਿਤਭੁਜਃ ਸਞ੍ਚਾਰ੍ਯਾਥ ਸ੍ਥਵੀਯਸੀ| ਵਰ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ਤਤੋ ਰੂਢਂ ਵਰ੍ਧਯੇਤ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ| ਸ੍ਵੇਦਿਤੋਦ੍ਵਰ੍ਤਿਤਂ ਕਰ੍ਣਮਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਬਂਹਣੈਃ ਪੁਨਃ| ਨਾਜੀਰ੍ਣੇ ਨ ਮਲੋਦ੍ਰੇਕੇ ਨ ਚਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣੇਪਿ ਵਰ੍ਧਯੇਤ੍| ਸਦਾ ਚ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦਭ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ ਕਰ੍ਣਪਾਲੀਗਦੋਦਿਤਾਨ੍| ਪੁਸ੍ਟਿਨੀਰੁਕ੍ਤ੍ਵਜਨਨਾਨਿਤਿ ਸਂਵਰ੍ਧਿਤੇ ਦਢੇ| ਕਲਧੌਤਾਵਬਦ੍ਧਾਨਿ ਕਰ੍ਣੇ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਦਵਦ੍ਧੌ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਨ੍ਤੁ ਪਾਲੀਮਨ੍ਤਰਪਾਙ੍ਗਤਃ| ਨੈਵ ਚਾਪਾਙ੍ਗਯੋਰ੍ਬਾਹ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਾਪਦਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਤੋ ਧ੍ਰੁਵਾਃ| ਜਿਹ੍ਵਸੂਚੀਵ੍ਯਧਾਦ੍ਵਰ੍ਤਿਗਾਢਤ੍ਵਾਦਥਵਾ ਮਲੈਃ| ਜਾਤੇ ਮਹਤਿ ਸਂਰਮ੍ਭੇ ਵਰ੍ਤਿਮਾਸ਼੍ਵਪਨੀਯ ਤਤ੍| ਯਵੈਰਣ੍ਡਜਟਾਯਸ੍ਟੀਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਜ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਸੁਰੂਢਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਵਿਦ੍ਧਯੇਤ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਤੁ ਵਿਵਰ੍ਧਨਾਤ੍| ਛਿਦ੍ਯੇਤ ਪਾਲੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਸਨ੍ਦਧੀਤ ਤਾਮ੍| ਕਰ੍ਣਾਮਯਨਿਸੇਧੋਕ੍ਤਸਨ੍ਧਾਨਵਿਧਿਨਾ ਭਿਸਕ੍||੩੮||
View original
षट्सप्ताष्टममासेषु नीरुजस्य शुभेऽहनि| कर्णौ हिमागमे विद्ध्येद्धात्र्यङ्कस्थस्य सान्त्वयन्| प्राग्दक्षिणं कुमारस्य भिषग्वामं तु योषितः| दक्षिणेन दधत् सूचीं पालीमन्येन पाणिना| मध्यतः कर्णपीठस्य किद्दिगण्डाशयं प्रति| जरायुमात्रप्रच्छन्ने रविरश्म्यवभासिते| घृतस्य निश्चलं सम्यगलक्तकरसाङ्किते| विध्येद्दैवकृते छिद्रे सकृदेवर्जु लाघवात्| नोर्ध्वं न पार्श्वतो नाधः सिरास्तत्र हि संश्रिताः| कालिकामर्मरीरक्तास्तद्व्यधाद्रागरुग्ज्वराः| सशोफदाहसंरम्भमन्यास्तम्भापतानकाः| तेषां यथामयं कुर्याद्विभज्याशु चिकित्सितम्| स्थानव्यधान्न रुधिरं न रुग्रागादिसम्भवः| स्नेहाक्तं सूच्यनुस्यूतं सूत्रं चानु निधापयेत्| आमतैलेन सिञ्चेच्च बहलां तद्वदारया| विद्ध्येत्पालीं हितभुजः सञ्चार्याथ स्थवीयसी| वर्तिस्त्र्यहात्ततो रूढं वर्धयेत शनैः शनैः| स्वेदितोद्वर्तितं कर्णमभ्यक्तं बृंहणैः पुनः| नाजीर्णे न मलोद्रेके न चात्युष्णेऽपि वर्धयेत्| सदा च युञ्ज्यादभ्यङ्गान् कर्णपालीगदोदितान्| पुष्टिनीरुक्त्वजननानिति संवर्धिते दृढे| कलधौतावबद्धानि कर्णे रत्नानि निक्षिपेत्| भिन्द्यादवृद्धौ स्त्रीणान्तु पालीमन्तरपाङ्गतः| नैव चापाङ्गयोर्बाह्यां व्यापदः स्युस्ततो ध्रुवाः| जिह्वसूचीव्यधाद्वर्तिगाढत्वादथवा मलैः| जाते महति संरम्भे वर्तिमाश्वपनीय तत्| यवैरण्डजटायष्टीमञ्जिष्ठाज्यैः प्रलेपयेत्| सुरूढं च पुनर्विद्धयेत्त्वरया तु विवर्धनात्| छिद्येत पाली शुद्धस्य शुद्धास्त्रां सन्दधीत ताम्| कर्णामयनिषेधोक्तसन्धानविधिना भिषक्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varShaparyantAH niShedhavisheShAH (39) · Śloka 39
ਵਰ੍ਸਂ ਸ੍ਵਵਸਤੇਰ੍ਬਾਹ੍ਯਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍| ਦੀਪਮਾਤਪਮਗ੍ਨਿਂ ਚ ਰੂਪਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਭਾਸੁਰਮ੍||੩੯||
View original
वर्षं स्ववसतेर्बाह्यं कुमारस्य न दर्शयेत्| दीपमातपमग्निं च रूपमन्यच्च भासुरम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanAdapanayanam (40) · Śloka 40
ਅਥੈਤਂ ਜਾਤਦਸ਼ਨਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋਪਨਯੇਤ੍ ਸ੍ਤਨਾਤ੍| ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਮਨ੍ਨਞ੍ਚ ਲਘੁ ਬਂਹਣਮ੍||੪੦||
View original
अथैतं जातदशनं क्रमशोऽपनयेत् स्तनात्| पूर्वोक्तं योजयेत् क्षीरमन्नञ्च लघु बृंहणम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanAdapanayanopAyAH (41) · Śloka 41
ਕੁਰ੍ਯਾਦਪਸ੍ਤਨਂ ਸ੍ਨੇਹਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਤਨਲੇਪਨੈਃ| ਬੀਭਤ੍ਸੈਰ੍ਯਾ ਵਕਾਸੇਕਕਤ੍ਰਿਮਕ੍ਸਤਦਰ੍ਸ਼ਨੈਃ||੪੧||
View original
कुर्यादपस्तनं स्नेहसंक्रान्त्या स्तनलेपनैः| बीभत्सैर्या वकासेककृत्रिमक्षतदर्शनैः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apastanyasya modakAH (42) · Śloka 42
ਪ੍ਰਿਯਾਲਮਜ੍ਜਮਧੁਕਮਧੁਲਾਜਸਿਤੋਪਲੈਃ| ਅਪਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਯੋਜ੍ਯਃ ਪ੍ਰੀਣਨੋ ਮੋਦਕਃ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ| ਦੀਪਨੋ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵੈਲਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਲਾਜਸਕ੍ਤੁਭਿਃ| ਸਂਗ੍ਰਾਹੀ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਸ਼ਰ੍ਕਰਾਲਾਜਤਰ੍ਪਣੈਃ||੪੨||
View original
प्रियालमज्जमधुकमधुलाजसितोपलैः| अपस्तन्यस्य संयोज्यः प्रीणनो मोदकः शिशोः| दीपनो बालबिल्वैलाशर्करालाजसक्तुभिः| संग्राही धातकीपुष्पशर्करालाजतर्पणैः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIvrabuBukShAnivRuttAvupAyaH (43) · Śloka 43
ਬੁਭੁਕ੍ਸਾ ਚੇਤ੍ ਪ੍ਰਬਲਤਾਮਪਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ| ਅਤ੍ਯਗ੍ਨਿਜਿਦ੍ਧਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਂ ਪਾਰਿਗਰ੍ਭਿਕਮ੍||੪੩||
View original
बुभुक्षा चेत् प्रबलतामपस्तन्यस्य गच्छति| अत्यग्निजिद्धितं तस्य विधानं पारिगर्भिकम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumAradhAraH (44) · Śloka 44
ਅਭਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸਦਾਚਾਰੋ ਨਾਤਿਸ੍ਥੂਲੋ ਨ ਲੋਲੁਪਃ| ਕੁਮਾਰਧਾਰਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯੋ ਬਾਲਚਿਤ੍ਤਵਿਤ੍| ਅਧਾਰ੍ਮਿਕਂ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਸ੍ਥੂਲੋ ਵਿਕਟਗਾਮਿਨਮ੍| ਕਰੋਤਿ ਲੋਲੁਪੋ ਬਾਲਂ ਘਸ੍ਮਰਤ੍ਵੇਨ ਰੋਗਿਣਮ੍||੪੪||
View original
अभियुक्तः सदाचारो नातिस्थूलो न लोलुपः| कुमारधारः कर्त्तव्यस्तत्राद्यो बालचित्तवित्| अधार्मिकं दुराचारः स्थूलो विकटगामिनम्| करोति लोलुपो बालं घस्मरत्वेन रोगिणम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumAraBeShajAni (45) · Śloka 45
ਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਯੇਤ੍ਸੌਮ੍ਯੈਰ੍ਭੇਸਜੈਰਵਿਸਾਦਕੈਃ| ਅਨ੍ਯਤ੍ਰਾਤ੍ਯਯਿਕਾਦ੍ਵ੍ਯਾਧੇਵਿਰੇਕਂ ਸੁਤਰਾਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੪੫||
View original
रोगांश्चास्य जयेत्सौम्यैर्भेषजैरविषादकैः| अन्यत्रात्ययिकाद्व्याधेविरेकं सुतरां त्यजेत्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vitrAsananiShedhaH (46) · Śloka 46
ਤ੍ਰਾਸਯੇਨ੍ਨਾਵਿਧੇਯਂ ਚ ਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਹਿ ਗ੍ਰਹਾਃ| ਵਸ੍ਤ੍ਰਪਾਤਾਤ੍ਪਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਾਲਯੇਲ੍ਲਙ੍ਗ਼ਨਾਚ੍ਚ ਤਮ੍||੪੬||
View original
त्रासयेन्नाविधेयं च त्रस्तं गृह्णन्ति हि ग्रहाः| वस्त्रपातात्परस्पर्शात्पालयेल्लङ्ग़नाच्च तम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krIDABUmiH ramaNakAni ca (47) · Śloka 47
ਕ੍ਰੀਡਾਭੂਮਿਃ ਸਮਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋਪਲਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਵੇਲ੍ਲੋਸਣਕਣਾਮ੍ਭੋਭਿਃ ਸਿਕ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਬੋਦਕੇਨ ਵਾ| ਜਾਤੁਸਂ ਘੋਸਵਿਚ੍ਚਿਤ੍ਰਮਤ੍ਰਾਂਸ ਰਮਣਂ ਬਹਤ੍| ਅਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਗ੍ਰਂ ਗਵਾਸ਼੍ਵਾਦਿਮਙ੍ਗਲ੍ਯਮਥ ਵਾ ਫਲਮ੍||੪੭||
View original
क्रीडाभूमिः समा कार्या निश्शस्त्रोपलशर्करा| वेल्लोषणकणाम्भोभिः सिक्ता निम्बोदकेन वा| जातुषं घोषविच्चित्रमत्रांस रमणं बृहत्| अतीक्ष्णाग्रं गवाश्वादिमङ्गल्यमथ वा फलम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidyAdhyApanAdi (48) · Śloka 48
ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤਂ ਯਥਾਵਰ੍ਣਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮਧ੍ਯਾਪਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਅਨੁਸ਼ਿਸ੍ਯਾਤ੍ਸਦਾ ਚੈਨਂ ਧਰ੍ਮਾਯ ਵਿਨਯਾਯ ਚ| ਯਥਾ ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੁਸ੍ਟਾਸ਼੍ਵੈਰ੍ਹ੍ਨਿਯਤੇ ਯੌਵਨਾਗਮੇ||੪੮||
View original
शक्तिमन्तं यथावर्णं विद्यामध्यापयेत्ततः| अनुशिष्यात्सदा चैनं धर्माय विनयाय च| यथा नेन्द्रियदुष्टाश्वैर्ह्नियते यौवनागमे||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya dainandinakRutyAni (49) · Śloka 49
ਅਭ੍ਯਙ੍ਗੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਤ੍| ਸਹਦੇਵਾਸ੍ਥਿਰਾਕੌਨ੍ਤੀਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਬਹਤੀਫਲਤਕ੍ਕਾਰੀਸਰ੍ਸਪਾਕੁਸ੍ਠਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਬਲੈਰਣ੍ਡਤਿਲਾਪਾਮਾਰ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲੈਃ| ਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਫਲੈਸ੍ਤੈਲਂ ਸਾਜਕ੍ਸੀਰਂ ਵਿਪਾਚਿਤਮ੍| ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਃ ਪੁਸ੍ਤਿਦੋਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਤਦ੍ਵਦੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਚ ਤੈਃ| ਦਧਿਮਾਕ੍ਸਿਕਸਂਯੁਕ੍ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣੀਕਤਚਿਕ੍ਕਸੈਃ| ਮੂਰ੍ਵਾਮੂਲਦ੍ਵਿਰਜਨੀਯਵੈਸ਼੍ਚੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਕੁਲਤ੍ਥਚੂਰ੍ਣਮੇਕਂ ਵਾ ਵਾਜਿਗਨ੍ਧਾਰਜੋਪਿ ਵਾ| ਸ੍ਨਾਨੇ ਸਰ੍ਵੌਸਧੀਕਲ੍ਕੋ ਜੀਵਨੀਯਾਮ੍ਬੁ ਚੇਸ੍ਯਤੇ||੪੯||
View original
अभ्यङ्गोद्वर्तनं स्नानं प्रत्यहं च समाचरेत्| सहदेवास्थिराकौन्तीकुमुदोत्पलचन्दनैः| बृहतीफलतक्कारीसर्षपाकुष्ठसैन्धवैः| अश्वगन्धाबलैरण्डतिलापामार्गतण्डुलैः| सात्मगुप्ताफलैस्तैलं साजक्षीरं विपाचितम्| रक्षोघ्नः पुष्तिदोऽभ्यङ्गस्तद्वदुद्वर्तनं च तैः| दधिमाक्षिकसंयुक्तैस्त्रिगुणीकृतचिक्कसैः| मूर्वामूलद्विरजनीयवैश्चोद्वर्तनं हितम्| कुलत्थचूर्णमेकं वा वाजिगन्धारजोऽपि वा| स्नाने सर्वौषधीकल्को जीवनीयाम्बु चेष्यते||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BaktatvanusAraM bAlacaryAvisheShaH (50) · Śloka 50
ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਵਸਨ੍ਤਯੋਃ| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਕੁਮਾਰਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ ਘਤਮ੍| ਗ੍ਰੀਸ੍ਮੇ ਵਾਤਾਤਪਸ੍ਵੇਦੈਰ੍ਬਾਲਃ ਕ੍ਲਾਮ੍ਯਤ੍ਯਤੋ ਹਿਮਮ੍| ਪ੍ਰਾਤਰੇਵ ਪਿਬੇਦ੍ ਦੁਗ੍ਧਂ ਜੀਵਨੀਯਗਣੈਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਸਿਤਾਘਤਾਢ੍ਯਾਨ੍ ਸਕ੍ਤੂਂਸ਼੍ਚ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਪੀਤਕਮ੍| ਨਾਤ੍ਯਮ੍ਬੁਪਾਯੀ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਘਤਸਾਤ੍ਮ੍ਯੋ ਘਤਂ ਸ਼ਤਮ੍| ਕਾਕੋਲੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੇਦਾਤੁਗਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਜੀਵਕੈਃ| ਕੁਟਨ੍ਨਟੇਨ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਲਿਪ੍ਪੇਦਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਲੈਃ| ਰਾਸ੍ਨਾਸਰਲਵਰ੍ਸਾਭੂਹਿਙ੍ਗੁਸੈਨ੍ਧਵਦਾਰੁਭਿਃ| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਜਲੇ ਸਾਧਿਤਂ ਲੇਹਯੇਚ੍ਛਿਸ਼ੁਮ੍| ਪ੍ਰਪਣ੍ਡਰੀਕਂ ਮਧੁਕਂ ਸੂਪ੍ਯਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਦੁਰਾਲਭਾ| ਪ੍ਰਿਯਾਲਮਜ੍ਜਾਕਾਕੋਲੀਵਿਦਾਰੀਕਟ੍ਫਲਾਮਤਾਃ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਜਸ਼ਙ੍ਗੀ ਦੁਗ੍ਧੀਕਾ ਕ੍ਸੀਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਹਯਾਹ੍ਵਯਾ| ਸ਼ਙ੍ਗੀਮਧੁਕਕੁਸੁਮਮੇਦਰ੍ਸਭਕਜੀਵਕਮ੍| ਏਭਿਃ ਕ੍ਸੀਰਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਬਾਲੋ ਘਨਾਤ੍ਯਯੇ||੫੦||
View original
आरग्वधादिनिर्यूहे शृतं शीतवसन्तयोः| वत्सकादिप्रतीवापं कुमारं प्राशयेद् घृतम्| ग्रीष्मे वातातपस्वेदैर्बालः क्लाम्यत्यतो हिमम्| प्रातरेव पिबेद् दुग्धं जीवनीयगणैः शृतम्| सिताघृताढ्यान् सक्तूंश्च लिह्यान्न त्वेव पीतकम्| नात्यम्बुपायी लिह्याद्वा घृतसात्म्यो घृतं शृतम्| काकोलीशर्करामेदातुगायष्ट्याह्वजीवकैः| कुटन्नटेन मूर्धानं लिप्पेदन्यश्च शीतलैः| रास्नासरलवर्षाभूहिङ्गुसैन्धवदारुभिः| सर्पिर्विदार्यादिजले साधितं लेहयेच्छिशुम्| प्रपण्डरीकं मधुकं सूप्यपर्ण्यौ दुरालभा| प्रियालमज्जाकाकोलीविदारीकट्फलामृताः| द्राक्षाजशृङ्गी दुग्धीका क्षीरशुक्ला हयाह्वया| शृङ्गीमधुककुसुममेदर्षभकजीवकम्| एभिः क्षीरघृतं सिद्धं लिह्याद्बालो घनात्यये||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmyAdighRutam (51) · Śloka 51
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਵਚਾਸ਼ਾਰਿਵਾਕੁਸ੍ਠਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਸਕਣੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਪੀਤਂ ਵਾਙ੍ਮੇਧਾਸ੍ਮਤਿਕਦ੍ ਘਤਮ੍| ਆਯੁਸ੍ਯਂ ਪਾਪ੍ਮਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਂ ਭੂਤੋਨ੍ਮਾਦਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍||੫੧||
View original
ब्राह्मीसिद्धार्थकवचाशारिवाकुष्ठसैन्धवैः| सकणैः साधितं पीतं वाङ्मेधास्मृतिकृद् घृतम्| आयुष्यं पाप्मरक्षोघ्नं भूतोन्मादनिबर्हणम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArasvataghRutam (52) · Śloka 52
ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਾ ਸਮਙ੍ਗਾ ਸਾਰਿਵਾ ਵਚਾ| ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਪਾਠਾ ਦ੍ਵਿਬਹਤੀ ਦ੍ਵਿਸ੍ਥਿਰਾ ਦ੍ਵਿਪੁਨਰ੍ਨਵਮ੍| ਸਹਦੇਵਾ ਰਵੇਰ੍ਵਲ੍ਲੀ ਪਯਸ੍ਯ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾ| ਤੋਯਕੁਮ੍ਭੇ ਪਚੇਦੇਤਤ੍ ਪਲਾਂਸ਼ਂ ਪਾਦਸ਼ੇਸਿਤਮ੍| ਤੇਨ ਕੌਨ੍ਤੀਵਚਾਕੁਸ੍ਠਕਸ੍ਣਾਸਰ੍ਸਪਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਨੀਰੁਕ੍ਸਰੂਪਵਤ੍ਸਾਯਾਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਯਸਾ ਚ ਗੋਃ| ਪੁਸ੍ਯਯੋਗੇ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਹੇਮਸ਼ਕਲਂ ਸ਼ਤਮ੍| ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਮੇਧਾਸ੍ਮਤ੍ਯਾਯੁਃ ਪੁਸ੍ਟਿਬੁਦ੍ਧਿਦਮ੍| ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਂ ਚ ਵਿਸਘ੍ਨਂ ਚ ਸਾਰਸ੍ਵਤਮਿਦਂ ਘਤਮ੍||੫੨||
View original
त्रिफला लक्ष्मणानन्ता समङ्गा सारिवा वचा| ब्राह्मी पाठा द्विबृहती द्विस्थिरा द्विपुनर्नवम्| सहदेवा रवेर्वल्ली पयस्य गिरिकर्णिका| तोयकुम्भे पचेदेतत् पलांशं पादशेषितम्| तेन कौन्तीवचाकुष्ठकृष्णासर्षपसैन्धवैः| नीरुक्सरूपवत्सायाः संयुक्तं पयसा च गोः| पुष्ययोगे घृतप्रस्थं सहेमशकलं शृतम्| पानाभ्यञ्जनतो मेधास्मृत्यायुः पुष्टिबुद्धिदम्| रक्षोघ्नं च विषघ्नं च सारस्वतमिदं घृतम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAgvivardhanayogaH (53) · Śloka 53
ਲੀਢਂ ਵਾ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਵਚਾਹੇਮਰਜੋਲ੍ਪਸ਼ਃ| ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪਰਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਂ ਵਾਗ੍ਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍||੫੩||
View original
लीढं वा सघृतक्षौद्रं वचाहेमरजोऽल्पशः| संवत्सरं परं मेध्यं रक्षोघ्नं वाग्विवर्धनम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vayaHsthAdyavalehanam (54) · Śloka 54
ਵਯਃਸ੍ਥਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਕੁਸ੍ਠਂ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਵਚਾ| ਮਾਂਸੀ ਕੈਡਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਜਃ ਸਮਮ੍| ਲੀਢ੍ਵਾਜ੍ਯੇਨ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰ੍ਵਰ੍ਸਂ ਭਵਤ੍ਯਪਲਿਤੋਵ੍ਯਥਃ| ਬਲਵਾਨ੍ ਸ਼ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਤਾਯੁਃ ਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਃ| ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਰਿਮਂ ਲੇਹਂ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਚਾਸ੍ਯਾਵਲੇਹਯੇਤ੍||੫੪||
View original
वयःस्था पिप्पली कुष्ठं हरिद्रा शारिवा वचा| मांसी कैडर्यमित्येतच्चूर्णं ब्राह्मीरजः समम्| लीढ्वाज्येन शिशुर्वर्षं भवत्यपलितोऽव्यथः| बलवान् शृतसम्पन्नः शतायुः स्थिरयौवनः| प्रातः प्रातरिमं लेहं धात्रीं चास्यावलेहयेत्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUrvAdiprAshAH (55) · Śloka 55
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਵਦ੍ਯੋਜਯੇਦ੍ਦੂਰ੍ਵਾਂ ਮੂਰ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਵਰ੍ਚਲਾਮ੍| ਲਕ੍ਸ੍ਮਣਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਤਕ੍ਕਾਰੀਮਵ੍ਯਣ੍ਡਾਂ ਗੌਰਸਰ੍ਸਪਾਮ੍| ਸਹਸ੍ਰਵੀਰ੍ਯਾਂ ਫਲਿਨੀ ਪਕ੍ਵਂ ਚ ਬਹਤੀਫਲਮ੍| ਰੋਹਿਸਂ ਚੇਤ੍ਯਮੀ ਪ੍ਰਾਸ਼ਾਃ ਪਥਗ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ| ਮਹਤਾਪ੍ਯੁਪਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਰੇਣ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਾ||੫੫||
View original
ब्राह्मीवद्योजयेद्दूर्वां मूर्वां ब्रह्मसुवर्चलाम्| लक्ष्मणां श्वेततक्कारीमव्यण्डां गौरसर्षपाम्| सहस्रवीर्यां फलिनी पक्वं च बृहतीफलम्| रोहिषं चेत्यमी प्राशाः पृथग्द्वादश कीर्तिताः| महताऽप्युपयोक्तव्या नरेण नियतात्मना||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRudBakShaNAdbAlarakShA (56) · Śloka 56
ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਦ੍ਭਕ੍ਸਣਾਦ੍ਰਕ੍ਸੇਤ੍ਤਯਾ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਿਯਤਂ ਗਦਾਃ| ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਸ਼੍ਵਯਥੁਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਤੀਸਾਰਜਨ੍ਤਵਃ| ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਗ੍ਨਿਸਦਨਸ੍ਤਨ੍ਯਦ੍ਵੇਸਾਙ੍ਗਰੁਗ੍ਭ੍ਰਮਾਃ||੫੬||
View original
नित्यं मृद्भक्षणाद्रक्षेत्तया स्युर्नियतं गदाः| पाण्डुत्वश्वयथुश्वासकासातीसारजन्तवः| छर्दिमूर्च्छाग्निसदनस्तन्यद्वेषाङ्गरुग्भ्रमाः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantapavanaBakShaNaniShedhaH (57) · Śloka 57
ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਦਨ੍ਤਪਵਨਂ ਨਾਸ੍ਥਿਰਦ੍ਵਿਜਬਨ੍ਧਨਃ| ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਘਟ੍ਟਨਾਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਨ੍ਤਾਮਯਾਨ੍ਮਰੁਤ੍||੫੭||
View original
भक्षयेद्दन्तपवनं नास्थिरद्विजबन्धनः| तस्य तद् घट्टनात्क्रुद्धः कुर्याद्दन्तामयान्मरुत्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlopacArapAlanaPalam (58-59) · Śloka 59
ਸ਼ੂਰੈਰਾਯੁਧਿਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਮਧਸ੍ਯਂ ਨਗਰਂ ਪਰੈਃ| ਯਥਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰ੍ਵਪੁਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਧਿਭਿਰ੍ਗ੍ਰਹੈਃ||੫੮|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਬਾਲੋਪਚਰਣੀਯੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫੯||
View original
शूरैरायुधिभिर्गुप्तमधृष्यं नगरं परैः| यथा शिशोर्वपुस्तद्वद्यथोक्तैर्विधिभिर्ग्रहैः||५८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बालोपचरणीयो नाम प्रथमोऽध्यायः||५९||
🔊 Audio coming soon