Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతో బాలామయప్రతిషేధం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
View original
अथातो बालामयप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
2. bālāmayapratiṣēdhaḥ
Adhikarana bAlatraividhyam (2) · Śloka 2
త్రివిధో హి బాలః ప్రాగుక్తస్తత్ర క్షీరపస్య క్షీరమదుష్టం ప్రయుంజీత| అన్నాదస్య హితమన్నం| ఉభయవృత్తేరుభయం||2||
View original
त्रिविधो हि बालः प्रागुक्तस्तत्र क्षीरपस्य क्षीरमदुष्टं प्रयुञ्जीत| अन्नादस्य हितमन्नम्| उभयवृत्तेरुभयम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIraduShTau hetuH (3) · Śloka 3
క్షీరం హి యథోక్తైర్దోషకోపనైరాహారవిహారైర్ధాత్ర్యా వ్యాపన్నం వివిధామయోదయాయ బాలస్య ప్రకల్పతే||3||
View original
क्षीरं हि यथोक्तैर्दोषकोपनैराहारविहारैर्धात्र्या व्यापन्नं विविधामयोदयाय बालस्य प्रकल्पते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAdiduShTastanyalakShaNAni (4) · Śloka 4
తత్ర శ్యావారుణవర్ణం తిక్తకషాయానురసం విశదం రూక్షమలక్ష్యగంధం ఫేనిలమతృప్తికరమాధ్మానమూత్రవర్చోవిబంధకృత్ కర్శనంసు విసర్పతి విచ్ఛిన్నంచ ప్లవతే వాతదుష్టం| కృష్ణనీలతామ్రావభాసం తిక్తామ్లకటుకానురసం కుణపరుధిరగంధి భృశోష్ణమప్సు పీతరాజిమద్విదాహకరంచ పిత్తదుష్టం| అత్యర్థశుక్లమధురం లవణానురసం ఘృతతైలవసామజ్జగంధి పిచ్ఛిలం బహలం తంతుమద్గురుసలిలేఽవసీదతి నిద్రాబహులంచశ్లేష్మదుష్టం||4||
View original
तत्र श्यावारुणवर्णं तिक्तकषायानुरसं विशदं रूक्षमलक्ष्यगन्धं फेनिलमतृप्तिकरमाध्मानमूत्रवर्चोविबन्धकृत् कर्शनम्सु विसर्पति विच्छिन्नञ्च प्लवते वातदुष्टम्| कृष्णनीलताम्रावभासं तिक्ताम्लकटुकानुरसं कुणपरुधिरगन्धि भृशोष्णमप्सु पीतराजिमद्विदाहकरञ्च पित्तदुष्टम्| अत्यर्थशुक्लमधुरं लवणानुरसं घृततैलवसामज्जगन्धि पिच्छिलं बहलं तन्तुमद्गुरुसलिलेऽवसीदति निद्राबहुलञ्चश्लेष्मदुष्टम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTastanyopayogapariNAmAH (5) · Śloka 5
తదుపయుజ్యమానం యథాస్వలింగాన్ వ్యాధీనభినిర్వర్తయతి||5||
View original
तदुपयुज्यमानं यथास्वलिङ्गान् व्याधीनभिनिर्वर्तयति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya rujAj~jAnopAyavisheShAH (6) · Śloka 6
స యం ప్రదేశమభీక్ష్ణం స్పృశతి స్పర్శం చ న క్షమతే తత్ర రుజముపలక్షయేత్| నిమీలితాక్షతయా మూర్ధ్ని రుజం| జిహ్వౌష్ఠదంశశ్వాసముష్టిబంధోర్ధ్వేక్షణైర్హృదయే| విణ్మూత్రసంగచ్ఛర్ద్యాధ్మానాంత్రకూజనస్తనదంశవేష్టనపృష్ఠవినమనజఠరోన్నమనైర్జఠరే| మూత్రసంగతృణ్మూర్చ్ఛోత్రాసదిగ్వీక్షణఖల్లీహస్తపాదస్తంభకుబ్జీభవనకేశలుంజనైర్బస్తౌ గుహ్యో చ| సర్వత్ర చ స్వభావాతిరిక్తరోదనేన ముఖవికూణనేన చ||6||
View original
स यं प्रदेशमभीक्ष्णं स्पृशति स्पर्शं च न क्षमते तत्र रुजमुपलक्षयेत्| निमीलिताक्षतया मूर्ध्नि रुजम्| जिह्वौष्ठदंशश्वासमुष्टिबन्धोर्ध्वेक्षणैर्हृदये| विण्मूत्रसङ्गच्छर्द्याध्मानान्त्रकूजनस्तनदंशवेष्टनपृष्ठविनमनजठरोन्नमनैर्जठरे| मूत्रसङ्गतृण्मूर्च्छोत्रासदिग्वीक्षणखल्लीहस्तपादस्तम्भकुब्जीभवनकेशलुञ्जनैर्बस्तौ गुह्यो च| सर्वत्र च स्वभावातिरिक्तरोदनेन मुखविकूणनेन च||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTastanyajavyAdhiShu cikitsAsUtram (7) · Śloka 7
అథ యథామయం యథాదోషం చ ధాత్ర్యాః శమనశోధనాని ప్రయుంజీత||7||
View original
अथ यथामयं यथादोषं च धात्र्याः शमनशोधनानि प्रयुञ्जीत||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaduShTastanyacikitsA (8) · Śloka 10
తత్ర వాతదూషితే స్తన్యే దేవరారుసరలకటురోహిణీవచాకుష్ఠపాఠాభారంగీంమాగధికావృశ్చికాలీచిత్రకాజమోదశుంఠీమరీచానాం క్వాథం దశమూలక్వాథం వా త్రిరాత్రం పాయయిత్వా వాతవ్యాధివిహితానాం సర్పిషామన్యతమం నిగదం మదిరానుపానం దద్యాద్వాతహరద్రవ్యసిద్ధం వా| తతః స్నిగ్ధాం మృదు విరేచ్య బస్తికర్మణోపచరేత్| వాతఘ్నైశ్చాభ్యంగస్వేదోపదేహోన్మర్దనైః| సరలరాస్నాజమోదాదేవదారుచూర్ణం సర్పిషా బాలమవలేహయేత్| ఏవంవిధైరేవ చ విపక్వం సశర్కరం సర్పిః| అపి చ తిక్తానురసం స్తన్యం ముద్గమాషపలాశాశ్యాం కాకోలీయుగలేన చ శోధయేత్| ప్రియాంగుధాతక్Oపుష్పపద్మకదేవదారుక్షౌద్రైర్వా| కషాయానురసం హింగుసైంధవవతా ఘృతేన| ఫేనిలం విచ్ఛిన్నం ప్లవమానంచ బిల్వాగ్నిమంథశృతేన పయసా హవిషా చ| సూప్యపర్ణీ కాకోలీబృహత్యవల్గుజఫలైర్వా||10||
View original
तत्र वातदूषिते स्तन्ये देवरारुसरलकटुरोहिणीवचाकुष्ठपाठाभार्ङ्गींमागधिकावृश्चिकालीचित्रकाजमोदशुण्ठीमरीचानां क्वाथं दशमूलक्वाथं वा त्रिरात्रं पाययित्वा वातव्याधिविहितानां सर्पिषामन्यतमं निगदं मदिरानुपानं दद्याद्वातहरद्रव्यसिद्धं वा| ततः स्निग्धां मृदु विरेच्य बस्तिकर्मणोपचरेत्| वातघ्नैश्चाभ्यङ्गस्वेदोपदेहोन्मर्दनैः| सरलरास्नाजमोदादेवदारुचूर्णं सर्पिषा बालमवलेहयेत्| एवंविधैरेव च विपक्वं सशर्करं सर्पिः| अपि च तिक्तानुरसं स्तन्यं मुद्गमाषपलाशाश्यां काकोलीयुगलेन च शोधयेत्| प्रियाङ्गुधातकोपुष्पपद्मकदेवदारुक्षौद्रैर्वा| कषायानुरसं हिङ्गुसैन्धववता घृतेन| फेनिलं विच्छिन्नं प्लवमानञ्च बिल्वाग्निमन्थशृतेन पयसा हविषा च| सूप्यपर्णी काकोलीबृहत्यवल्गुजफलैर्वा||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaduShTastanyacikitsA (9) · Śloka 9
పిత్తేఽమృతాపటోలపత్రసారివాశతావరీనింబచందనక్వాథం ధాత్రీ బాలశ్చ పిబేత్| త్రిఫలాభూనింబకటుకాముస్తక్వాథం వా| జీవకర్షభకద్వికాకోలీమధుకకట్ఫలకర్కటశృంగీక్వాథం వా| సక్షౌద్రం పటోలాదిపద్మకాదిం వా| సారివాదిం న్యగ్రోధాదిం వా| ఏభిరేవ చ ద్రవ్యైః సర్పిషి పిత్తఘ్నాని చ విరేచనాని శీతాంశ్చాభ్యంగప్రదేహసేకాన్ కుర్యాత్| అపి-చ తామ్రావభాసం పయో హృదయముద్వేష్టయతి| తత్ప్రియంగుముస్తాశాబరలోధ్రైః శోధయేత్| అమ్లానురసమమ్లపిత్తకరం| తత్ ద్రాక్షామధుకపయస్యాశ్రీపర్ణీభిః| కటుకానురసం ఛర్ద్యతీసారకాసశ్వాసకరం| తత్ కాకోలీవిదారీభ్యాం మధుపర్ణ్యా చ| భృశోష్ణమనామదాహజ్వరకరం విరేచనం చ తచ్చందనోత్పలకమలైః||9||
View original
पित्तेऽमृतापटोलपत्रसारिवाशतावरीनिम्बचन्दनक्वाथं धात्री बालश्च पिबेत्| त्रिफलाभूनिम्बकटुकामुस्तक्वाथं वा| जीवकर्षभकद्विकाकोलीमधुककट्फलकर्कटशृङ्गीक्वाथं वा| सक्षौद्रं पटोलादिपद्मकादिं वा| सारिवादिं न्यग्रोधादिं वा| एभिरेव च द्रव्यैः सर्पिषि पित्तघ्नानि च विरेचनानि शीतांश्चाभ्यङ्गप्रदेहसेकान् कुर्यात्| अपि-च ताम्रावभासं पयो हृदयमुद्वेष्टयति| तत्प्रियङ्गुमुस्ताशाबरलोध्रैः शोधयेत्| अम्लानुरसमम्लपित्तकरम्| तत् द्राक्षामधुकपयस्याश्रीपर्णीभिः| कटुकानुरसं छर्द्यतीसारकासश्वासकरम्| तत् काकोलीविदारीभ्यां मधुपर्ण्या च| भृशोष्णमनामदाहज्वरकरं विरेचनं च तच्चन्दनोत्पलकमलैः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPaduShTastanyacikitsA (10) · Śloka 10
కఫే తు సైంధవపిప్పలీయుక్తం సర్పిర్బాలం పాయయేత్| సైంధవమధుకసంసృష్టం వా మదనపుష్పకల్కేన చ సక్షౌద్రేణ స్తనం బాలస్య చోష్ఠమాలింపేత్| తేన సుఖం వమతి| ధాత్రీం తు తీక్ష్ణైర్వామయేత్| తతః కృతసంసర్జనాం పంచమూలఘనవచాతివిషాక్వాథం పాయయేత్| తగరసురదారుసురేంద్రయవపృథ్వీకావృశ్చికాలీక్వాథం వా| ఆరగ్వధాదిం ముస్తాదిం వా| రూక్షోష్ణాంశ్చ నస్యధూమగండూషపరిషేకాన్ శీలయేత్| అవిరుద్ధంచాన్నపానం యోజయేత్| అపి చ-లవణానురసం విసర్పకోఠకండూకరం| తత్ పిచుమందపటోలీక్షీరీవృక్షైః శోధయేత్| తంతుమద్దౌర్బల్యశ్వాసకాసకరం| తత్ పిప్పలీనాగరచూర్ణేన సమధుఘృతేన| గురుసదనాత్మకం ప్రతిశ్యాయసింఘాణకక్షీరాలసకకరం| తత్ పాఠావ్యోషకల్కేన పంచకోలచూర్ణేన వా క్షౌద్రఘృతాప్లుతేన| దోషోపక్రమణీయం చేక్షేత||10||
View original
कफे तु सैन्धवपिप्पलीयुक्तं सर्पिर्बालं पाययेत्| सैन्धवमधुकसंसृष्टं वा मदनपुष्पकल्केन च सक्षौद्रेण स्तनं बालस्य चोष्ठमालिम्पेत्| तेन सुख़ं वमति| धात्रीं तु तीक्ष्णैर्वामयेत्| ततः कृतसंसर्जनां पञ्चमूलग़नवचातिविषाक्वाथं पाययेत्| तगरसुरदारुसुरेन्द्रयवपृथ्वीकावृश्चिकालीक्वाथं वा| आरग्वधादिं मुस्तादिं वा| रूक्षोष्णांश्च नस्यधूमगण्डूषपरिषेकान् शीलयेत्| अविरुद्धंचान्नपानं योजयेत्| अपि च-लवणानुरसं विसर्पकोठकण्डूकरम्| तत् पिचुमन्दपटोलीक्षीरीवृक्षैः शोधयेत्| तन्तुमद्दौर्बल्यश्वासकासकरम्| तत् पिप्पलीनागरचूर्णेन समधुग़ृतेन| गुरुसदनात्मकं प्रतिश्यायसिङ्ग़ाणकक्षीरालसककरम्| तत् पाठाव्योषकल्केन पञ्चकोलचूर्णेन वा क्षौद्रग़ृताप्लुतेन| दोषोपक्रमणीयं चेक्षेत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIrAlasakam (11) · Śloka 11
యదా పునర్ధాత్రీ సన్నిపాతప్రకోపనాన్యాసేవేత తదాఽస్యాస్త్రయో మలా యుగపద్వక్షోఽభిప్రపన్నాః క్షీరవహా రసాయనీః సమనుసృత్య సంకీర్ణలింగం స్తన్యమావహంతి| తచ్చేదవిజ్ఞానాత్ సతతమప్రత్యవేక్షణాత్ ప్రమాదాద్వా మాతుః కుమారః పిబతి| తతః స తేన సలిలోపమమచ్ఛం విచ్ఛిన్నమామం దుర్గంధి నానావర్ణవేదనం ఫేనిలమతిసార్యతే| పీతశ్వేతమూత్రతావిష్టంభతృష్ణాజ్వరచ్ఛర్దివిజృంభికాశుష్కోద్గారారుచిభ్రమాంగభంగవిక్షేపకూజనఘ్Rఆణాక్షిముఖపాకదృష్ట్యుపప్లవస్వరసాదాదయశ్చాస్య ప్రాదుర్భవంతి| తం క్షీరాలసకమత్యయం చాచక్షతే||11||
View original
यदा पुनर्धात्री सन्निपातप्रकोपनान्यासेवेत तदाऽस्यास्त्रयो मला युगपद्वक्षोऽभिप्रपन्नाः क्षीरवहा रसायनीः समनुसृत्य सङ्कीर्णलिङ्गं स्तन्यमावहन्ति| तच्चेदविज्ञानात् सततमप्रत्यवेक्षणात् प्रमादाद्वा मातुः कुमारः पिबति| ततः स तेन सलिलोपममच्छं विच्छिन्नमामं दुर्गन्धि नानावर्णवेदनं फेनिलमतिसार्यते| पीतश्वेतमूत्रताविष्टम्भतृष्णाज्वरच्छर्दिविजृम्भिकाशुष्कोद्गारारुचिभ्रमाङ्गभङ्गविक्षेपकूजनघ्ऱाणाक्षिमुखपाकदृष्ट्युपप्लवस्वरसादादयश्चास्य प्रादुर्भवन्ति| तं क्षीरालसकमत्ययं चाचक्षते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIrAlasakacikitsA (12) · Śloka 12
తత్ర ధాత్రీం బాలంచ పూర్వమేవాశు వామయేత్| విహితసంసర్గయోశ్చ ముస్తాపాఠాతివిషాకుష్ఠకటుకానాం క్వాథం పానాయ దద్యాత్| రాస్నాజమోదాప్రియంగుభద్రదారూణాం వా| పాఠాతేజోవతీపునర్నవవృశ్చికాలీనాం వా| భూనింబామృతాకుటజఫలసారివాణాం వా| వచాహరిద్రాదిగణయోర్వా| పాఠాదిమహాకషాయస్య వా| జంబ్వామ్రతిందుకకపిత్థపత్రాణాం వా| బిల్వభంగస్య వా| అనుబంధే చ యథావ్యాధిం ప్రతికుర్వీత||12||
View original
तत्र धात्रीं बालञ्च पूर्वमेवाशु वामयेत्| विहितसंसर्गयोश्च मुस्तापाठातिविषाकुष्ठकटुकानां क्वाथं पानाय दद्यात्| रास्नाजमोदाप्रियङ्गुभद्रदारूणां वा| पाठातेजोवतीपुनर्नववृश्चिकालीनां वा| भूनिम्बामृताकुटजफलसारिवाणां वा| वचाहरिद्रादिगणयोर्वा| पाठादिमहाकषायस्य वा| जम्ब्वाम्रतिन्दुककपित्थपत्राणां वा| बिल्वभङ्गस्य वा| अनुबन्धे च यथाव्याधिं प्रतिकुर्वीत||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavAH gadAH (13) · Śloka 13
దంతోద్భేదశ్చ సర్వరోగాయతనం| విశేషేణ తు తన్మూలా జ్వరశిరోభితాపతృష్ణాభ్రమాభిష్యందకుకూణకపోథకీవమథుకాసశ్వాసాతీసారవిసర్పాః||13||
View original
दन्तोद्भेदश्च सर्वरोगायतनम्| विशेषेण तु तन्मूला ज्वरशिरोभितापतृष्णाभ्रमाभिष्यन्दकुकूणकपोथकीवमथुकासश्वासातीसारविसर्पाः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBedakAlasyAyurmaryAdayABisambandhaH (14) · Śloka 14
స దీర్ఘాయుషోఽష్టమాన్మాసాత్ పరతో వా ప్రవర్తతే| ఇతరేషాం తు చతుర్థాత్| తే హ్యతిబాల్యే దంతోత్పాదవేదనయా నిపీడితా న సమ్యక్ సంపూర్ణధాతుబలా భవంతి||14||
View original
स दीर्घायुषोऽष्टमान्मासात् परतो वा प्रवर्तते| इतरेषां तु चतुर्थात्| ते ह्यतिबाल्ये दन्तोत्पादवेदनया निपीडिता न सम्यक् सम्पूर्णधातुबला भवन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya punardantotpattau hetuH vRuddhAnAM punardantotpAdABAve hetushca (15) · Śloka 15
తత్రాఽస్థిమజ్జానౌ దంతోత్పత్తిహేతూ| తదా చ తయోరసంపూర్ణవీర్యత్వాత్ పునః కాలాంతరేణ దంతానాం పతనమాపూర్యమాణధాతుత్వాచ్చ పునరుత్థానమత ఏవ చ వృద్ధానాం న పునర్దంతోత్పత్తిః||15||
View original
तत्राऽस्थिमज्जानौ दन्तोत्पत्तिहेतू| तदा च तयोरसम्पूर्णवीर्यत्वात् पुनः कालान्तरेण दन्तानां पतनमापूर्यमाणधातुत्वाच्च पुनरुत्थानमत एव च वृद्धानां न पुनर्दन्तोत्पत्तिः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhighAtAdinA patitAnAM dantAnAM punaranutpAde hetuH (16) · Śloka 16
బలాన్నిపతితానాం తు సహసా తదధిష్ఠానగతధాతుబీజభ్రంశాత్ సంతతివ్యుచ్ఛేదాచ్ఛోణితాతిప్రవృత్త్యాఽభిఘాతాచ్చ నిస్సారితత్వాత్ సిరాణాం పునరనుత్పాదః| ఏతేన రోగచ్యుతా అపి ప్రాయశో వ్యాఖ్యాతాః||16||
View original
बलान्निपतितानां तु सहसा तदधिष्ठानगतधातुबीजभ्रंशात् सन्ततिव्युच्छेदाच्छोणितातिप्रवृत्त्याऽभिघाताच्च निस्सारितत्वात् सिराणां पुनरनुत्पादः| एतेन रोगच्युता अपि प्रायशो व्याख्याताः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavakramaH (17) · Śloka 17
తౌ తు ధాతూ కాలక్రమేణ పచ్యమానౌ యదా దంతాశయమనుప్రపద్యేతే తదాఽస్య కించిదుత్సేధనోర్ధ్వాధోదంతమాంససంఘట్టనాదంగహర్షో జాయతే| తద్గతేన చ శ్లేష్మణా కండూస్తయా చూచుకం దశ్యతే| యద్యదాలభతే తత్తదాస్యమానయతి| మారుతశ్చాస్య దంతమూలేషు మూర్చ్ఛతి| తతః స కఫానువిద్ధోఽస్థిమజ్జస్థితః సర్వతో విసరన్ సహ పిత్తేన మలాంశ్చ దూషయన్ వివిధాన్యథోదితానుపద్రవానభినిర్వర్తయతి||17||
View original
तौ तु धातू कालक्रमेण पच्यमानौ यदा दन्ताशयमनुप्रपद्येते तदाऽस्य किञ्चिदुत्सेधनोर्ध्वाधोदन्तमांससङ्घट्टनादङ्गहर्षो जायते| तद्गतेन च श्लेष्मणा कण्डूस्तया चूचुकं दश्यते| यद्यदालभते तत्तदास्यमानयति| मारुतश्चास्य दन्तमूलेषु मूर्च्छति| ततः स कफानुविद्धोऽस्थिमज्जस्थितः सर्वतो विसरन् सह पित्तेन मलांश्च दूषयन् विविधान्यथोदितानुपद्रवानभिनिर्वर्तयति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantAnAmasamBavahetuH (18) · Śloka 18
యదా పునర్దంతమాంసాశ్రయో కేవలో వికృతః ప్రబలోఽనిలః వాఽస్థిమజ్జానౌ శోషయతి తదా ద్విజానామసంభవ ఏవేతి||18||
View original
यदा पुनर्दन्तमांसाश्रयो केवलो विकृतः प्रबलोऽनिलः वाऽस्थिमज्जानौ शोषयति तदा द्विजानामसम्भव एवेति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMgrahashlokaH (19) · Śloka 19
భవంతి చాత్ర పృష్ఠభంగే బిడాలానాం బర్హిణాం చ శిఖోద్గమే| దంతోద్భేదే చ బాలానాం న హి కించిన్న దూయతే||19||
View original
भवन्ति चात्र पृष्ठभङ्गे बिडालानां बर्हिणां च शिखोद्गमे| दन्तोद्भेदे च बालानां न हि किञ्चिन्न दूयते||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlAmayacikitsAsUtrANi (20) · Śloka 20
యథాదోషం యథారోగం యథోద్రేకం యథాబలం| విభజ్య దేశకాలాదీంస్తత్ర యోజ్యం భిషగ్జితం| త ఏవ దోషా దూష్యాశ్చ జ్వరాద్యా వ్యాధయశ్చ యత్| అతస్తదేవ భైషజ్యం మాత్రా త్వస్య కనీయసీ| సౌకుమార్యాల్పకాయత్వాత్సర్వాన్నానుపసేవనాత్| స్నిగ్ధా ఏవ సదా బాలా ఘృతక్షీరనిషేవణాత్| సద్యస్తాన్ వమనం తస్మాత్ పాయయేన్మతిమాన్మృదు| బస్తిం సాధ్యే విరేకేణ మర్శేన ప్రతిమర్శనం| యుంజ్యాద్విరేచనాదీంస్తు ధాత్ర్యా ఏవ యథోచితాన్||20||
View original
यथादोषं यथारोगं यथोद्रेकं यथाबलम्| विभज्य देशकालादींस्तत्र योज्यं भिषग्जितम्| त एव दोषा दूष्याश्च ज्वराद्या व्याधयश्च यत्| अतस्तदेव भैषज्यं मात्रा त्वस्य कनीयसी| सौकुमार्याल्पकायत्वात्सर्वान्नानुपसेवनात्| स्निग्धा एव सदा बाला घृतक्षीरनिषेवणात्| सद्यस्तान् वमनं तस्मात् पाययेन्मतिमान्मृदु| बस्तिं साध्ये विरेकेण मर्शेन प्रतिमर्शनम्| युञ्ज्याद्विरेचनादींस्तु धात्र्या एव यथोचितान्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyadoShaharAH yogAH (21) · Śloka 21
మూర్వావ్యోషవరాకోలజంబూత్వగ్దారూసర్షపాః| సపాఠా మధునా లీఢాః స్తన్యదోషహరాః పరం| ఇక్షుమూలకశేర్వాఖ్యయష్ట్యాహ్వైస్తను శుద్ధ్యతి| సాంద్రం తు క్షౌద్రకాశ్మర్యగుడూచీతండులాంబుభిః| శృతైర్వా సురసశ్వేతసర్షపాబృహతీద్వయైః| గ్రథితం పద్మకోశీరఫలినీశ్వేతచందనైః||21||
View original
मूर्वाव्योषवराकोलजम्बूत्वग्दारूसर्षपाः| सपाठा मधुना लीढाः स्तन्यदोषहराः परम्| इक्षुमूलकशेर्वाख्ययष्ट्याह्वैस्तनु शुद्ध्यति| सान्द्रं तु क्षौद्रकाश्मर्यगुडूचीतण्डुलाम्बुभिः| शृतैर्वा सुरसश्वेतसर्षपाबृहतीद्वयैः| ग्रथितं पद्मकोशीरफलिनीश्वेतचन्दनैः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavarogANAM cikitsA (22) · Śloka 22
దంతపాలీం సమధునా చూర్ణేన ప్రతిసారయేత్| పిప్ప్ల్యా ధాతకీపుష్పధాత్రీఫలకృతేన వా| వాధ్రీణసకపోతోత్థరజస్తద్వచ్చ యోజితం| లావతిత్తిరవల్లూరరజః పుష్పరసద్రుతం| ద్రుతం కరోతి బాలానాం దంతకేసరవన్ముఖం| వచాద్విబృహతీపాఠాకటుకాతివిషాధనైః| మధురైశ్చ ఘృతం సిద్ధం సిద్ధం దశనజన్మని||22||
View original
दन्तपालीं समधुना चूर्णेन प्रतिसारयेत्| पिप्प्ल्या धातकीपुष्पधात्रीफलकृतेन वा| वाध्रीणसकपोतोत्थरजस्तद्वच्च योजितम्| लावतित्तिरवल्लूररजः पुष्परसद्रुतम्| द्रुतं करोति बालानां दन्तकेसरवन्मुखम्| वचाद्विबृहतीपाठाकटुकातिविषाधनैः| मधुरैश्च घृतं सिद्धं सिद्धं दशनजन्मनि||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajvaranAshanAH yogAH (23) · Śloka 23
భద్రదారు ఘనం యష్టీ సమంగా ససితోపలా| వాతజ్వరపరీతాంగః పిబేదంతరపానకం| సురాహ్వఘనయష్ట్యాహ్వపయస్యాంశుమతీద్వయం| నాగరం మరిచం భారంగీ వృశ్చికాలీ శతావరీ| ఘృతం తత్క్వాథదుగ్ధాభ్యాం సిద్ధం హంత్యనిలజ్వరం| బాలస్య పానాభ్యంగాభ్యామేభిశ్చోన్మర్దనం హితం| హరిద్రాకుష్ఠషడ్గ్రంథశతపుష్పాహరేణుభిః| భారంగ్యైలాసుషవీరాస్నావర్షాభూనతసర్షపైః| అక్షాంశైః సాంబుసౌవీరైర్మస్తుపిష్టైర్మరుజ్జ్వరే| తైలప్రస్థం సురామండతుల్యమభ్యంజనం పచేత్||23||
View original
भद्रदारु घनं यष्टी समङ्गा ससितोपला| वातज्वरपरीताङ्गः पिबेदन्तरपानकम्| सुराह्वघनयष्ट्याह्वपयस्यांशुमतीद्वयम्| नागरं मरिचं भार्ङ्गी वृश्चिकाली शतावरी| घृतं तत्क्वाथदुग्धाभ्यां सिद्धं हन्त्यनिलज्वरम्| बालस्य पानाभ्यङ्गाभ्यामेभिश्चोन्मर्दनं हितम्| हरिद्राकुष्ठषड्ग्रन्थशतपुष्पाहरेणुभिः| भार्ङ्ग्यैलासुषवीरास्नावर्षाभूनतसर्षपैः| अक्षांशैः साम्बुसौवीरैर्मस्तुपिष्टैर्मरुज्ज्वरे| तैलप्रस्थं सुरामण्डतुल्यमभ्यञ्जनं पचेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittajvare~atisAre ca yogAH (24) · Śloka 24
లాజనీలోత్పలకణామధుకాంజనశర్కరం| పిత్తజ్వరమతీసారం మధులీఢం నివర్తయేత్| లాజద్విపిప్పలీక్వాథః శర్కరామధుసంయుతః| పీతో జ్వరమతీసారం తృష్ణాం ఛర్దిం చ నాశయేత్| ఆమాతిసారే రక్తే చ కల్కితాం జగపిప్పలీం| పాయయేచ్ఛర్కరోపేతాం చూర్ణం వా దేవదారుజం||24||
View original
लाजनीलोत्पलकणामधुकाञ्जनशर्करम्| पित्तज्वरमतीसारं मधुलीढं निवर्तयेत्| लाजद्विपिप्पलीक्वाथः शर्करामधुसंयुतः| पीतो ज्वरमतीसारं तृष्णां छर्दिं च नाशयेत्| आमातिसारे रक्ते च कल्कितां जगपिप्पलीम्| पाययेच्छर्करोपेतां चूर्णं वा देवदारुजम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiro~aBitApe yogAH (25) · Śloka 25
శోరోభితాపే సఘృతైః శిరః శీతైః ప్రలేపయేత్| పత్రైః కపిత్థచాంగేరీబదరీకాకమాచిజైః| శిరోరుక్ చ్ఛర్ద్యతీసారనాశనం మూర్ధలేపనం| గవాదనీం దాడిమంచ తృడ్వాన్ కోష్ణాంభసా పిబేత్||25||
View original
शोरोभितापे सघृतैः शिरः शीतैः प्रलेपयेत्| पत्रैः कपित्थचाङ्गेरीबदरीकाकमाचिजैः| शिरोरुक् च्छर्द्यतीसारनाशनं मूर्धलेपनम्| गवादनीं दाडिमञ्च तृड्वान् कोष्णाम्भसा पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNakAdyakShirogaghnAH yogAH (26) · Śloka 26
కుర్యాత్ కుకూణపోథక్యోర్యథోక్తం స్వం స్వమౌషధం| మనఃశిలాశంఖనాభిః పిప్పల్యో మధుయష్టికా| క్షౌద్రేణ ఘృష్టా గులికా శిశోః సర్వాక్షిరోగజిత్| పిప్పలీతండులైర్ముద్గైః సుమనః కోరకైర్యవైః| నీలోత్పలస్య పత్రైశ్చ శ్రేష్ఠా వర్తిః శతోన్మితైః||26||
View original
कुर्यात् कुकूणपोथक्योर्यथोक्तं स्वं स्वमौषधम्| मनःशिलाशङ्खनाभिः पिप्पल्यो मधुयष्टिका| क्षौद्रेण घृष्टा गुलिका शिशोः सर्वाक्षिरोगजित्| पिप्पलीतण्डुलैर्मुद्गैः सुमनः कोरकैर्यवैः| नीलोत्पलस्य पत्रैश्च श्रेष्ठा वर्तिः शतोन्मितैः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRuShNAdinAshanAH yogAH (27) · Śloka 27
ప్రియంగ్వంజనముస్తానాం చూర్ణస్తండులవారిణా| తృష్ణాతిసారవమథూన్ హంతి పీతః సమాక్షికః| పటోలనింబకుటజసప్తపర్ణం సదీప్యకం| దేవదారువిడంగాని సరలో మాక్షికం ఘృతం| లీఢం జ్వరమతీసారం కాసం పాండ్వామయం వమిం| హన్యాచ్చ మాతృకాదోషాన్ రోగానన్యాంశ్చ తద్విధాన్||27||
View original
प्रियङ्ग्वञ्जनमुस्तानां चूर्णस्तण्डुलवारिणा| तृष्णातिसारवमथून् हन्ति पीतः समाक्षिकः| पटोलनिम्बकुटजसप्तपर्णं सदीप्यकम्| देवदारुविडङ्गानि सरलो माक्षिकं घृतम्| लीढं ज्वरमतीसारं कासं पाण्ड्वामयं वमिम्| हन्याच्च मातृकादोषान् रोगानन्यांश्च तद्विधान्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmajvaraghnAH yogAH (28) · Śloka 28
మధుకవ్యోషషడ్గ్రంథాగ్రంథికాస్పృష్టరోదికాః| క్షీరిణాంచ ప్రవాలాని పాఠా చ విపచేద్ ఘృతం| తత్పీతం సమధు శ్లేష్మజ్వరఘ్నం దీపనం పరం| రాస్నైలానతతర్కారీమధుశిగ్రుసురాహ్వయైః| సబిల్వకుష్ఠవరణరేణూకామిసిభిః కృతః| శ్లేష్మజ్వరహరో లేపస్తైలమభ్యంజనం చ తైః| మండలాని తు సాజ్యేన గజమూత్రేణ లేపయేత్||28||
View original
मधुकव्योषषड्ग्रन्थाग्रन्थिकास्पृष्टरोदिकाः| क्षीरिणाञ्च प्रवालानि पाठा च विपचेद् घृतम्| तत्पीतं समधु श्लेष्मज्वरघ्नं दीपनं परम्| रास्नैलानततर्कारीमधुशिग्रुसुराह्वयैः| सबिल्वकुष्ठवरणरेणूकामिसिभिः कृतः| श्लेष्मज्वरहरो लेपस्तैलमभ्यञ्जनं च तैः| मण्डलानि तु साज्येन गजमूत्रेण लेपयेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvarogaghnaM rajanyAdicUrNam (29) · Śloka 29
రజనీదారూసరలశ్రేయసీబృహతీద్వయం| పృశ్నిపర్ణీ శతాహ్వా చ లీఢం మాక్షికసర్పిషా| గ్రహణీదీపనం శ్రేష్ఠం మారుతస్యానులోమనం| అతీసారజ్వరశ్వాసకామలాపాండుకాసజిత్| బాలస్య సర్వరోగేషు పూజితం బలవర్ణదం||29||
View original
रजनीदारूसरलश्रेयसीबृहतीद्वयम्| पृश्निपर्णी शताह्वा च लीढं माक्षिकसर्पिषा| ग्रहणीदीपनं श्रेष्ठं मारुतस्यानुलोमनम्| अतीसारज्वरश्वासकामलापाण्डुकासजित्| बालस्य सर्वरोगेषु पूजितं बलवर्णदम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atisArAdinAshanAH yogAH (30) · Śloka 30
బిల్వపేశీగజకణాధాతకీలోధ్రబాలకం| హంతి లీఢమతిసారం శిశోః క్షౌద్రద్రుతం ద్రుతం| త్రిఫలాధాతకీపుష్పపద్మబిల్వశలాటుభిః| సకట్వంగైర్ఘృతం సిద్ధముదరామయనాశనం| పథ్యాసౌవర్చలక్షారవేల్లవ్యోషాగ్నిహింగుభిః| తిక్తయా చ ఘృతం సిద్ధం సమక్షీరం వ్యపోహతి| శూలానాహగుదభ్రంశశ్వాసకాసవిలంబికాః||30||
View original
बिल्वपेशीगजकणाधातकीलोध्रबालकम्| हन्ति लीढमतिसारं शिशोः क्षौद्रद्रुतं द्रुतम्| त्रिफलाधातकीपुष्पपद्मबिल्वशलाटुभिः| सकट्वङ्गैर्घृतं सिद्धमुदरामयनाशनम्| पथ्यासौवर्चलक्षारवेल्लव्योषाग्निहिङ्गुभिः| तिक्तया च घृतं सिद्धं समक्षीरं व्यपोहति| शूलानाहगुदभ्रंशश्वासकासविलम्बिकाः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhakAshyapanirmitaM sama~ggAdighRutam (31) · Śloka 31
సమంగాధాతకీలోధ్రకుటన్నటబలాద్వయైః| మహాసహాక్షుద్రసహాముద్గబిల్వశలాటుభిః| సకార్పాసీఫలైస్తోయే సధితైః సాధితం ఘృతం| క్షారమస్తుయుతం హంతి శీఘ్రం దంతోద్భవోద్భవాన్| వివిధానామయానేతద్వృద్ధకాశ్యపనిర్మితం||31||
View original
समङ्गाधातकीलोध्रकुटन्नटबलाद्वयैः| महासहाक्षुद्रसहामुद्गबिल्वशलाटुभिः| सकार्पासीफलैस्तोये सधितैः साधितं घृतम्| क्षारमस्तुयुतं हन्ति शीघ्रं दन्तोद्भवोद्भवान्| विविधानामयानेतद्वृद्धकाश्यपनिर्मितम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantodBavarogeShu bAlaM nAtitantrayet (32) · Śloka 32
దంతోద్భేదోత్థరోగేషు న బాలమతితంత్రయేత్| స్వయమప్యుపశామ్యంతి జాతదంతస్య యద్గదాః||32||
View original
दन्तोद्भेदोत्थरोगेषु न बालमतितन्त्रयेत्| स्वयमप्युपशाम्यन्ति जातदन्तस्य यद्गदाः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantAnAM patanaM punarudBavashca (33) · Śloka 33
యావన్మాసస్య యో జాతస్తావద్వర్షస్య స ద్విజః| పతతి ప్రాయశోఽష్టానాం తేషాం పూర్వేషు సంభవః||33||
View original
यावन्मासस्य यो जातस्तावद्वर्षस्य स द्विजः| पतति प्रायशोऽष्टानां तेषां पूर्वेषु सम्भवः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumArashoShaH (34) · Śloka 34
అత్యహః స్వప్నశీతాంబుశ్లైశ్మికస్తన్యసేవినః| శిశోః కఫేన రూద్ధేషు స్రోతస్సు రసవాహిషు| అరోచకః ప్రతిశ్యాయో జ్వరః కాసశ్చ జాయతే| కుమారః శుష్యతి తతః స్నిగ్ధశుక్లముఖేక్షణః||34||
View original
अत्यहः स्वप्नशीताम्बुश्लैश्मिकस्तन्यसेविनः| शिशोः कफेन रूद्धेषु स्रोतस्सु रसवाहिषु| अरोचकः प्रतिश्यायो ज्वरः कासश्च जायते| कुमारः शुष्यति ततः स्निग्धशुक्लमुखेक्षणः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumArashoShacikitsA (35) · Śloka 35
సైంధవవ్యోషశారంగేష్ఠాపాఠాగిరికదంబకాన్| శుష్యతో మధుసర్పిర్భ్యామరుచ్యాదిషు యోజయేత్| అశోకరోహిణీయుక్తం పంచకోలం చ చూర్ణితం| బదరీధాతకీధాత్రీచూర్ణం వా సర్పిషా ద్రుతం| అశ్వలిండరసక్షౌద్రయుక్తాం వా మధుయష్టికాం| ద్వివార్తాకీఫలరసం కేవలం వాశ్వవిడ్రసం| మధునా వా ధనవ్యోషపాఠామూర్వాశతావరీ| సపయస్యా పృథక్పర్ణీ ఘృతం వా మాక్షికాన్వితం| స్థిరామరతరువ్యోషద్విపునర్నవసాధితం| స్థిరావచాద్విబృహతీకాకోలీపిప్పలీనతైః| నిచులోత్పలవర్షాభూభారంగీముస్తైశ్చ కార్షికైః| సిద్ధం ప్రస్థార్ధమాజ్యస్య స్రోతసాం శోధనం పరం| సింహ్యశ్వగంధాసురసకణాగర్భం చ తద్గుణం| యష్ట్యాహ్వపిప్పలీలోధ్రపద్మకోత్పలచందనైః| తాలీససారివాభ్యాంచ సాధితం శోషజిద్ధృతం| రాస్నామధూలికాభారంగీపిప్పలీదేవదారుభిః| అశ్వగంధాద్వికాకోలీశృంగ్యర్షభకజీవకైః| సూప్యపర్ణీవిడంగైశ్చ కల్కితైః సాధితం ఘృతం| శశోత్తమాంగనిర్యూహే శుష్యతః పుష్టికృత్ పరం| వచావయస్థాతగరకాయస్థాచోరకైః శృతం| బస్తమూత్రసురాభ్యాం చ తైలమభ్యంజనే హితం| ద్వే బలే తుంబురుచ్ఛల్లీ వచా గిరికదంబకః| సురాపిష్టః ప్రదేహః స్యాదధః కాయే విశుష్య తాం| సింహస్కందీసింహవల్లీకరమర్దీత్రికంటకైః| భంగైః క్వాథః కుమారాణాం శుష్యతాం పరిషేచనం| సాశోకరోహిణీం కృష్ణాం మధ్వాజ్యేన లిహంజయేత్| శిశుః శోషం శరీరస్య ససితచ్ఛాగదుగ్ధభుక్||35||
View original
सैन्धवव्योषशार्ङ्गेष्ठापाठागिरिकदम्बकान्| शुष्यतो मधुसर्पिर्भ्यामरुच्यादिषु योजयेत्| अशोकरोहिणीयुक्तं पञ्चकोलं च चूर्णितम्| बदरीधातकीधात्रीचूर्णं वा सर्पिषा द्रुतम्| अश्वलिण्डरसक्षौद्रयुक्तां वा मधुयष्टिकाम्| द्विवार्ताकीफलरसं केवलं वाश्वविड्रसम्| मधुना वा धनव्योषपाठामूर्वाशतावरी| सपयस्या पृथक्पर्णी घृतं वा माक्षिकान्वितम्| स्थिरामरतरुव्योषद्विपुनर्नवसाधितम्| स्थिरावचाद्विबृहतीकाकोलीपिप्पलीनतैः| निचुलोत्पलवर्षाभूभार्ङ्गीमुस्तैश्च कार्षिकैः| सिद्धं प्रस्थार्धमाज्यस्य स्रोतसां शोधनं परम्| सिंह्यश्वगन्धासुरसकणागर्भं च तद्गुणम्| यष्ट्याह्वपिप्पलीलोध्रपद्मकोत्पलचन्दनैः| तालीससारिवाभ्याञ्च साधितं शोषजिद्धृतम्| रास्नामधूलिकाभार्ङ्गीपिप्पलीदेवदारुभिः| अश्वगन्धाद्विकाकोलीशृङ्ग्यर्षभकजीवकैः| सूप्यपर्णीविडङ्गैश्च कल्कितैः साधितं घृतम्| शशोत्तमाङ्गनिर्यूहे शुष्यतः पुष्टिकृत् परम्| वचावयस्थातगरकायस्थाचोरकैः शृतम्| बस्तमूत्रसुराभ्यां च तैलमभ्यञ्जने हितम्| द्वे बले तुम्बुरुच्छल्ली वचा गिरिकदम्बकः| सुरापिष्टः प्रदेहः स्यादधः काये विशुष्य ताम्| सिंहस्कन्दीसिंहवल्लीकरमर्दीत्रिकण्टकैः| भङ्गैः क्वाथः कुमाराणां शुष्यतां परिषेचनम्| साशोकरोहिणीं कृष्णां मध्वाज्येन लिहञ्जयेत्| शिशुः शोषं शरीरस्य ससितच्छागदुग्धभुक्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkakAsacikitsA (36) · Śloka 36
శుష్కకాసే కుమారస్య ధాత్ర్యాః స్తన్యవిశోధనః| మాషయూషః ప్రయోక్తవ్యః సకృష్ణో ఘృతభర్జితః| మధునాఽతివిషాశృంగీపిప్పలీర్లేహయేచ్ఛిశుం| ఏకాం వాతివిషాం కాసజ్వరచ్ఛర్దిరుపద్గుతం| కాసతృట్చ్ఛర్ద్యతీసారైరర్దితం లాజతర్పణం| లాజతాలీసపత్రం వా బీజాని కమలస్య వా| లోధ్రప్రియంగుకల్కం వా పాయయేత్తండులాంభసా| శర్కరామధుసంయుక్తం లాజకుస్తుంబరీరజః||36||
View original
शुष्ककासे कुमारस्य धात्र्याः स्तन्यविशोधनः| माषयूषः प्रयोक्तव्यः सकृष्णो घृतभर्जितः| मधुनाऽतिविषाशृङ्गीपिप्पलीर्लेहयेच्छिशुम्| एकां वातिविषां कासज्वरच्छर्दिरुपद्गुतम्| कासतृट्च्छर्द्यतीसारैरर्दितं लाजतर्पणम्| लाजतालीसपत्रं वा बीजानि कमलस्य वा| लोध्रप्रियङ्गुकल्कं वा पाययेत्तण्डुलाम्भसा| शर्करामधुसंयुक्तं लाजकुस्तुम्बरीरजः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana CardyAdInAM cikitsA (37) · Śloka 37
బృహతీఫలమూలత్వక్పిప్పలీగ్రంథికైః కృతః| తవక్షీరీయుతైః క్వాథో మధునా హంతి శీలితః| ఛర్దిమూర్చ్ఛాజ్వరశ్వాసకాసాతీసారపీనసాన్| పంచకోలద్వివాRర్తాకీమూలభారంగీతుగాహ్వయాః| క్షౌద్రాజ్యలీఢాః శ్వసనకాసపీనసరుక్చ్ఛర్దిః| శ్యామాతిముక్తాతక్కారీకుసుమక్వాథసాధితం| యష్టిగర్భం ధృతం తృష్ణాహిధ్మాశ్వాసాస్రపిత్తనుత్||37||
View original
बृहतीफलमूलत्वक्पिप्पलीग्रन्थिकैः कृतः| तवक्षीरीयुतैः क्वाथो मधुना हन्ति शीलितः| छर्दिमूर्च्छाज्वरश्वासकासातीसारपीनसान्| पञ्चकोलद्विवाऱ्र्ताकीमूलभार्ङ्गीतुगाह्वयाः| क्षौद्राज्यलीढाः श्वसनकासपीनसरुक्च्छर्दिः| श्यामातिमुक्तातक्कारीकुसुमक्वाथसाधितम्| यष्टिगर्भं धृतं तृष्णाहिध्माश्वासास्रपित्तनुत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pItastanyaCardane cikitsA (38) · Śloka 38
పీతం పీతం వమతి యః స్తన్యం తం మధుసర్పిషా| ద్వివార్తాకీఫలరసం పంచకోలం చ లేహయేత్| పిప్పలీపంచలవణం కృమిజిత్ పారిభద్రకం| తద్వల్లిహ్యాత్తథా వ్యోషం మషీ వా రోమచర్మణాం| లాభతః శల్యకశ్వావిట్గోధర్ష్యశిఖిజన్మనాం| ఖదిరార్జునతాలీసకుష్ఠచందనజే రసే| సక్షీరం సాధితం సర్పిర్వమథుం వినియచ్ఛతి| క్షీరీప్రవాలమధుకదర్భమూలవిసోత్పలైః| తృష్ణాదాహజ్వరహరః కషాయః ససితామధుః| శర్కరాదాడిమకణానాగకేసరజీవకం| లిహన్ కుమారః క్షౌద్రేణ తృట్చ్ఛర్దిభ్యాం విముచ్యతే| లాజైః సచందనోశీరయష్టీమధుకపద్మకైః| లిప్తో ధౌతః స్తనః పీతో భ్రమతృడ్దాహమోహహా||38||
View original
पीतं पीतं वमति यः स्तन्यं तं मधुसर्पिषा| द्विवार्ताकीफलरसं पञ्चकोलं च लेहयेत्| पिप्पलीपञ्चलवणं कृमिजित् पारिभद्रकम्| तद्वल्लिह्यात्तथा व्योषं मषी वा रोमचर्मणाम्| लाभतः शल्यकश्वाविट्गोधर्ष्यशिखिजन्मनाम्| खदिरार्जुनतालीसकुष्ठचन्दनजे रसे| सक्षीरं साधितं सर्पिर्वमथुं विनियच्छति| क्षीरीप्रवालमधुकदर्भमूलविसोत्पलैः| तृष्णादाहज्वरहरः कषायः ससितामधुः| शर्करादाडिमकणानागकेसरजीवकम्| लिहन् कुमारः क्षौद्रेण तृट्च्छर्दिभ्यां विमुच्यते| लाजैः सचन्दनोशीरयष्टीमधुकपद्मकैः| लिप्तो धौतः स्तनः पीतो भ्रमतृड्दाहमोहहा||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana la~gGanodBUtakArshyAdicikitsA (39) · Śloka 39
అస్నేహలవణం పీత్వా సంస్కృతం లావజం రసం| సశర్కరం విజయతే బాలో లంఘనజాన్ గదాన్||39||
View original
अस्नेहलवणं पीत्वा संस्कृतं लावजं रसम्| सशर्करं विजयते बालो लङ्घनजान् गदान्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahApadmavisarpaH (40) · Śloka 40
విసర్పస్తు శిశోః ప్రాణనాశనః బస్తిశీర్షజః| పద్మవర్ణో మహాపద్మనామా దోషత్రయోద్భవః| శాఖాభ్యాం హృదయం యాతి హృదయాద్వా గుదం వ్రజేత్||40||
View original
विसर्पस्तु शिशोः प्राणनाशनः बस्तिशीर्षजः| पद्मवर्णो महापद्मनामा दोषत्रयोद्भवः| शाखाभ्यां हृदयं याति हृदयाद्वा गुदं व्रजेत्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadantajAtasya shAntikarma (41) · Śloka 41
సదంతో జాయతే యస్తు దంతాః ప్రాగ్యస్య చోత్తరాః| కుర్వీత తస్మిన్నుత్పాతే శాంతిం తం చ ద్విజాతయే| దద్యాత్ సదక్షిణం బాలం నైగమేషం చ పూజయేత్| వత్సస్య మధులాజానామాపూర్యప్రాఙ్ముఖో ముఖం| చుంబేత్కుమారస్త్రీన్ వారాన్ ప్రాయశ్చిత్తమిదం పరం| నావమారోహయేత్ బాలం స్నాతం స్కంధం గజస్య వా| భోజయేత్ బ్రాహ్మణాంశ్చాత్ర పాయసం మధుసర్పిషా||41||
View original
सदन्तो जायते यस्तु दन्ताः प्राग्यस्य चोत्तराः| कुर्वीत तस्मिन्नुत्पाते शान्तिं तं च द्विजातये| दद्यात् सदक्षिणं बालं नैगमेषं च पूजयेत्| वत्सस्य मधुलाजानामापूर्यप्राङ्मुखो मुखम्| चुम्बेत्कुमारस्त्रीन् वारान् प्रायश्चित्तमिदं परम्| नावमारोहयेत् बालं स्नातं स्कन्धं गजस्य वा| भोजयेत् ब्राह्मणांश्चात्र पायसं मधुसर्पिषा||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paribhavAkhyavyAdheshcikitsA (42) · Śloka 42
మాతుః కుమారో గర్భిణ్యాః స్తన్యం ప్రాయోఽపిబన్నపి| కాసాగ్నినసాదవమథుతంద్రాకార్శ్యారుచిభ్రమైః| యుజ్యతే కోష్ఠవృద్ధ్యా చ తమాహుః పారిగర్భికం| రోగం పరిభవాఖ్యం చ యుంజ్యాత్తత్రాగ్నిదీపనం| పిప్పలీపిప్పలీమూలకటుకాదేవదారుభిః| క్షారద్వయవిడాజాజీబిల్వమధ్యాగ్నిదీప్యకైః| దధిసౌవీరకసురామండైశ్చ విపచేద్ ఘృతం| హంతి ప్రయుక్తం తత్కాలే రోగాన్ పారిభవాశ్రయాన్||42||
View original
मातुः कुमारो गर्भिण्याः स्तन्यं प्रायोऽपिबन्नपि| कासाग्निनसादवमथुतन्द्राकार्श्यारुचिभ्रमैः| युज्यते कोष्ठवृद्ध्या च तमाहुः पारिगर्भिकम्| रोगं परिभवाख्यं च युञ्ज्यात्तत्राग्निदीपनम्| पिप्पलीपिप्पलीमूलकटुकादेवदारुभिः| क्षारद्वयविडाजाजीबिल्वमध्याग्निदीप्यकैः| दधिसौवीरकसुरामण्डैश्च विपचेद् घृतम्| हन्ति प्रयुक्तं तत्काले रोगान् पारिभवाश्रयान्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pariBavAntaraM tatra cikitsA ca (43) · Śloka 43
అన్నేనోపహితం స్తన్యం పిబతో విహితాన్ పరం| ఇమానేవ గదాన్ కుర్యాత్ కుర్యాత్తేష్వేతదేవ చ| పీతం పీతం చ యః స్తన్యం సవాతమతిసార్యతే| తస్యాప్యేతత్పరం పథ్యం దీపనం బలవర్ణకృత్| అత్యుద్రిక్తక్షుధం బాలం పరిభూతం లేహయేత్| విదారీయవగోధూమకణాచూర్ణం ఘృతాప్లుతం| పాయయేదను చ క్షీరం శృతం సమధుశర్కరం| అక్షమజ్జాద్వికాకోలీయష్టీమధుకమోరటః| శ్రపయేత్ క్షీరమాజ్యం వా బీజైరిక్షురకస్య చ| తత్ప్రయోజ్యం గురు స్నిగ్ధం యచ్చాత్యగ్నౌ పురేరితం| శ్వవాయసబిడాలానాముచ్ఛిష్టేన జలేన చ| స్నాపయేత్తం న చేదేవం క్షుత్తస్య ప్రశమం వ్రజేత్| క్షీరీపాదపమూలస్థం విధినా స్నాపితం తతః| వస్త్రరత్నాద్యలంకారైః కుమారం భూషయేత్ సితైః| వృక్షం చాను తతః కుర్యాద్భూషణవ్యత్యయం తయోః| ఏతదాయుఃప్రదం ధన్యం స్నపనం సర్వరోగజిత్| జటీభూతకచాక్ష్యాదిపక్ష్మాణమతిలోలుపం| గోమూత్రగంధిం స్నపయేత్తీర్థే గవ్యశకృద్రసైః| వచాపుష్పశిలాకుష్ఠవయస్థాహింగుకట్ఫలైః| సబస్తమూత్రమదిరైస్తైలమభ్యంజనం పచేత్| వాలావిదారీత్రికటుకుష్ఠోశీరకుచందనైః| సిద్ధం పీతం హవిర్హంతి తం వికారమశేషతః||43||
View original
अन्नेनोपहितं स्तन्यं पिबतो विहितान् परम्| इमानेव गदान् कुर्यात् कुर्यात्तेष्वेतदेव च| पीतं पीतं च यः स्तन्यं सवातमतिसार्यते| तस्याप्येतत्परं पथ्यं दीपनं बलवर्णकृत्| अत्युद्रिक्तक्षुधं बालं परिभूतं लेहयेत्| विदारीयवगोधूमकणाचूर्णं घृताप्लुतम्| पाययेदनु च क्षीरं शृतं समधुशर्करम्| अक्षमज्जाद्विकाकोलीयष्टीमधुकमोरटः| श्रपयेत् क्षीरमाज्यं वा बीजैरिक्षुरकस्य च| तत्प्रयोज्यं गुरु स्निग्धं यच्चात्यग्नौ पुरेरितम्| श्ववायसबिडालानामुच्छिष्टेन जलेन च| स्नापयेत्तं न चेदेवं क्षुत्तस्य प्रशमं व्रजेत्| क्षीरीपादपमूलस्थं विधिना स्नापितं ततः| वस्त्ररत्नाद्यलङ्कारैः कुमारं भूषयेत् सितैः| वृक्षं चानु ततः कुर्याद्भूषणव्यत्ययं तयोः| एतदायुःप्रदं धन्यं स्नपनं सर्वरोगजित्| जटीभूतकचाक्ष्यादिपक्ष्माणमतिलोलुपम्| गोमूत्रगन्धिं स्नपयेत्तीर्थे गव्यशकृद्रसैः| वचापुष्पशिलाकुष्ठवयस्थाहिङ्गुकट्फलैः| सबस्तमूत्रमदिरैस्तैलमभ्यञ्जनं पचेत्| वालाविदारीत्रिकटुकुष्ठोशीरकुचन्दनैः| सिद्धं पीतं हविर्हन्ति तं विकारमशेषतः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parvAnuplavaH taccikitsA ca (44) · Śloka 44
శిరః పృష్ఠం తతో ముష్కౌ తతః పాదౌ చ యో రుజేత్| హస్తాభ్యాముత్థితో వాయుః స పర్వానుప్లవః స్మృతః| గౌరీవచాసదాపుష్పీహయగంధాకటుత్రయైః| సకట్ఫలద్వివార్తాకీవయస్థాహింగురోహిషైః| వస్తమూత్రసురాయుక్తైః సాధితం తస్య యోజయేత్| తైలమభ్యంజనే శేషం వాతవ్యాధివదాచరేత్||44||
View original
शिरः पृष्ठं ततो मुष्कौ ततः पादौ च यो रुजेत्| हस्ताभ्यामुत्थितो वायुः स पर्वानुप्लवः स्मृतः| गौरीवचासदापुष्पीहयगन्धाकटुत्रयैः| सकट्फलद्विवार्ताकीवयस्थाहिङ्गुरोहिषैः| वस्तमूत्रसुरायुक्तैः साधितं तस्य योजयेत्| तैलमभ्यञ्जने शेषं वातव्याधिवदाचरेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAlukaNTakaM taccikitsA ca (45) · Śloka 45
తాలుమాంసే కఫః క్రుద్ధః కురుతే తాలుకంటకం| తేన తాలుప్రదేశస్య నిమ్నతా మూర్ధ్ని జాయతే| తాలుపాతః స్తనద్వేషః కృచ్ఛ్రాత్పానం శకృద్ ద్రవం| తృడాస్యకండ్వక్షిరుజా గ్రీవాదుర్ధరతా వమిః| తత్రోత్క్షిప్య యవక్షారక్షౌద్రాభ్యాం ప్రతిసారయేత్| తాలు తద్వత్ కణాశుంఠీగోశకృద్రససైంధవైః| శృంగివేరనిశా కుష్ఠం కల్కితం వటపల్లవైః| బద్ధ్వా గోశకృతా లిప్తం కుకూలే స్వేదయేత్తతః| రసేన లింపేత్తాల్వాస్యం నేత్రే చ పరిషేచయేత్| హరీతకీవచాకుష్ఠకల్కం మాక్షికసంయుతం| పీత్వా కుమారః స్తన్యేన ముచ్యతే తాలుకంటకాత్||45||
View original
तालुमांसे कफः क्रुद्धः कुरुते तालुकण्टकम्| तेन तालुप्रदेशस्य निम्नता मूर्ध्नि जायते| तालुपातः स्तनद्वेषः कृच्छ्रात्पानं शकृद् द्रवम्| तृडास्यकण्ड्वक्षिरुजा ग्रीवादुर्धरता वमिः| तत्रोत्क्षिप्य यवक्षारक्षौद्राभ्यां प्रतिसारयेत्| तालु तद्वत् कणाशुण्ठीगोशकृद्रससैन्धवैः| शृङ्गिवेरनिशा कुष्ठं कल्कितं वटपल्लवैः| बद्ध्वा गोशकृता लिप्तं कुकूले स्वेदयेत्ततः| रसेन लिम्पेत्ताल्वास्यं नेत्रे च परिषेचयेत्| हरीतकीवचाकुष्ठकल्कं माक्षिकसंयुतम्| पीत्वा कुमारः स्तन्येन मुच्यते तालुकण्टकात्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana majjaHkShaye cikitsA (46) · Śloka 46
మస్తులుంగక్షయాద్యస్య వాయుస్తాల్వస్థి నామయేత్| తస్య తృడ్దైన్యయుక్తస్య సర్పిర్మధురకైః శృతం| పానాభ్యంజనయోర్యోజ్యముద్వేగశ్చ హిమాంబునా||46||
View original
मस्तुलुङ्गक्षयाद्यस्य वायुस्ताल्वस्थि नामयेत्| तस्य तृड्दैन्ययुक्तस्य सर्पिर्मधुरकैः शृतम्| पानाभ्यञ्जनयोर्योज्यमुद्वेगश्च हिमाम्बुना||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gudakuTTaM taccikitsA ca (47) · Śloka 47
మలోపలేపాత్ స్వేదాద్వా గుదే రక్తకఫోద్భవః| తామ్రో వ్రణోఽంతః కండూమాంజాయతే భూర్యుపద్రవః| కేచిత్తం మాతృకాదోషం వదంత్యంతే తు పౌతనం| పృష్ఠారుర్గుదకుట్టం చ కేచిచ్చ తమనామకం| తత్ర ధాత్ర్యాః పయః శోధ్యం పిత్తశ్లేష్మహరౌషధైః| సితశీతం చ శీతాంబుయుక్తమంతరపానకం| సక్షౌద్రతార్క్ష్యశైలేన వ్రణం తేన చ లేపయేత్| త్రిఫలాబదరీప్లక్షత్వక్క్వాథపరిషేచితం| కాసీసరోచనాతుత్థమనోహ్వాలరసాంజనః| లేపయేదమ్లపిష్టైర్వా చూర్ణితైర్వావచూర్ణయేత్| సుశ్లక్ష్ణైరథవా యష్టీశంఖసౌవీరకాంజనైః| శారివాశంఖనాభిభ్యామసనస్య త్వచాథ వా| రాగకండూత్కటే కుర్యాద్రక్తస్రావం జలౌకసా| సర్వం చ పిత్తవ్రణజిచ్ఛస్యతే గుదకుట్టకే| అనామస్థౌల్యపిత్తాస్రకండూగండగలామయే| ఉదరాత్యున్నతౌ చేష్తం తార్క్ష్యమంతరపానకం||47||
View original
मलोपलेपात् स्वेदाद्वा गुदे रक्तकफोद्भवः| ताम्रो व्रणोऽन्तः कण्डूमाञ्जायते भूर्युपद्रवः| केचित्तं मातृकादोषं वदन्त्यन्ते तु पौतनम्| पृष्ठारुर्गुदकुट्टं च केचिच्च तमनामकम्| तत्र धात्र्याः पयः शोध्यं पित्तश्लेष्महरौषधैः| सितशीतं च शीताम्बुयुक्तमन्तरपानकम्| सक्षौद्रतार्क्ष्यशैलेन व्रणं तेन च लेपयेत्| त्रिफलाबदरीप्लक्षत्वक्क्वाथपरिषेचितम्| कासीसरोचनातुत्थमनोह्वालरसाञ्जनः| लेपयेदम्लपिष्टैर्वा चूर्णितैर्वावचूर्णयेत्| सुश्लक्ष्णैरथवा यष्टीशङ्खसौवीरकाञ्जनैः| शारिवाशङ्खनाभिभ्यामसनस्य त्वचाथ वा| रागकण्डूत्कटे कुर्याद्रक्तस्रावं जलौकसा| सर्वं च पित्तव्रणजिच्छस्यते गुदकुट्टके| अनामस्थौल्यपित्तास्रकण्डूगण्डगलामये| उदरात्युन्नतौ चेष्तं तार्क्ष्यमन्तरपानकम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana acirajAtasya stanAgrahaNe upAyaH (48) · Śloka 48
గృహ్ణాని సూతికాగారే న స్తనం చేత్స్పృశేత్తతః| పథ్యాధాత్రీఫలకణైర్జిహ్వాం సఘృతమాక్షికైః||48||
View original
गृह्णानि सूतिकागारे न स्तनं चेत्स्पृशेत्ततः| पथ्याधात्रीफलकणैर्जिह्वां सघृतमाक्षिकैः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaikArikarodanatrAsayoshcikitsA (49) · Śloka 49
పిప్పలీత్రిఫలాచూర్ణం ఘృతక్షౌద్రపరిప్లుతం| రుదతే త్రస్యతే వాపి లేహం దద్యాత్సుఖావహం||49||
View original
पिप्पलीत्रिफलाचूर्णं घृतक्षौद्रपरिप्लुतम्| रुदते त्रस्यते वापि लेहं दद्यात्सुखावहम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nABinAlapatanasambaddhopacArAH (50) · Śloka 50
ప్రదీప్తాంగారరజసా ప్రశాంతేనాఽవచూర్ణయేత్| పంచమేఽహ్న్యపతన్నాలం లేపయేద్వా గుడాంభసా| సాంద్రేణ భూమౌ ఘృష్టేన.....................||50||
View original
प्रदीप्ताङ्गाररजसा प्रशान्तेनाऽवचूर्णयेत्| पञ्चमेऽह्न्यपतन्नालं लेपयेद्वा गुडाम्भसा| सान्द्रेण भूमौ घृष्टेन.....................||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAlapotottarAH nABisambaddhA upacArAH (51) · Śloka 51
........................నాలపాతేఽపి చోన్నతాం| నాభిం ఛాగేన శకృతా దగ్ధేనాంతర్విచూర్ణయేత్| అశ్వగంధాంజనాజావివిడ్యష్టీమధుకాదిభిః| రోపయేచ్చూర్ణితైర్నాభిం స్నేహయుక్తైరనున్నతాం| యష్టీలోధ్రనిశాశ్యామాకల్కపక్వేన సేచయేత్| నాభిం పాకే తు తైలేన తచ్చూర్ణైశ్చావచూర్ణయేత్| వాతేనాధ్మాపితాం నాభిం సరుజాం తుండిసంజ్ఞితాం| మారుతఘ్నైః ప్రశమయేత్ స్నేహస్వేదోపనాహనైః| అసమ్యక్కల్పనాన్నాభేః స్యాద్వినామో విజృంభికా| వాతపిత్తహరం కర్మ తత్రాంతర్బహిరాచరేత్||51||
View original
.......................ंआलपातेऽपि चोन्नताम्| नाभिं छागेन शकृता दग्धेनान्तर्विचूर्णयेत्| अश्वगन्धाञ्जनाजाविविड्यष्टीमधुकादिभिः| रोपयेच्चूर्णितैर्नाभिं स्नेहयुक्तैरनुन्नताम्| यष्टीलोध्रनिशाश्यामाकल्कपक्वेन सेचयेत्| नाभिं पाके तु तैलेन तच्चूर्णैश्चावचूर्णयेत्| वातेनाध्मापितां नाभिं सरुजां तुण्डिसंज्ञिताम्| मारुतघ्नैः प्रशमयेत् स्नेहस्वेदोपनाहनैः| असम्यक्कल्पनान्नाभेः स्याद्विनामो विजृम्भिका| वातपित्तहरं कर्म तत्रान्तर्बहिराचरेत्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ulbakaM taccikitsA ca (52) · Śloka 52
గర్భాంభసామవమనాచ్ఛ్లేష్మణః కంఠగస్య వా| సంపర్కాద్ధృదయే దుష్టో మార్గానావృణుతే రసః| బద్ధముష్టిస్తతో ముహ్యన్ రోగైర్బాలోఽభిభూయతే| హృద్రోగాక్షేపకశ్వాసకాసచ్ఛర్దిజ్వరాదిభిః| ఉల్బకం సహజం వ్యాధిమంబుపూర్ణంచ తం వదేత్| స్రోతోవిశోధనం ప్రాతస్తస్మిన్నంతరపానకం| విదధ్యాచ్ఛాగలం మూత్రం స్నానాభ్యంగౌ చ వర్జయేత్| బిల్వాదిమూలబృహతీపంచకోలం పలాంశకం| ధన్వమాంసపలాన్యష్టౌ శశమూర్ధ్నః పలాష్టకం| సాధయేత్ షోడశగుణే సలిలేఽష్టాంశశేషితం| తేన క్వాథేన కర్షాశైర్ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్| ఛగలీమూత్రమదిరాదధిక్షీరసమాంశకం| విడంగసైంధవాజాజీచవికాదేవదారుభిః| సహింస్రాహింగులశునైః సవ్యోషైః శ్లక్ష్ణకల్కితైః| తత్పానాద్ధంతి సహజగుల్మహిధ్మానిలామయాన్| పాండురోగం చ వాతోత్థం స్వస్థవృత్తే చ పుష్టిదం||52||
View original
गर्भाम्भसामवमनाच्छ्लेष्मणः कण्ठगस्य वा| सम्पर्काद्धृदये दुष्टो मार्गानावृणुते रसः| बद्धमुष्टिस्ततो मुह्यन् रोगैर्बालोऽभिभूयते| हृद्रोगाक्षेपकश्वासकासच्छर्दिज्वरादिभिः| उल्बकं सहजं व्याधिमम्बुपूर्णञ्च तं वदेत्| स्रोतोविशोधनं प्रातस्तस्मिन्नन्तरपानकम्| विदध्याच्छागलं मूत्रं स्नानाभ्यङ्गौ च वर्जयेत्| बिल्वादिमूलबृहतीपञ्चकोलं पलांशकम्| धन्वमांसपलान्यष्टौ शशमूर्ध्नः पलाष्टकम्| साधयेत् षोडशगुणे सलिलेऽष्टांशशेषितम्| तेन क्वाथेन कर्षाशैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत्| छगलीमूत्रमदिरादधिक्षीरसमांशकम्| विडङ्गसैन्धवाजाजीचविकादेवदारुभिः| सहिंस्राहिङ्गुलशुनैः सव्योषैः श्लक्ष्णकल्कितैः| तत्पानाद्धन्ति सहजगुल्महिध्मानिलामयान्| पाण्डुरोगं च वातोत्थं स्वस्थवृत्ते च पुष्टिदम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paridagdhacCaverupacAraH (53) · Śloka 53
పరిదగ్ధచ్ఛవిం బాలం దిహ్యాద్ దూర్వాతిలోత్పలైః| శమీపత్రశిరీషత్వక్శారివామధుకాభయైః||53||
View original
परिदग्धच्छविं बालं दिह्याद् दूर्वातिलोत्पलैः| शमीपत्रशिरीषत्वक्शारिवामधुकाभयैः||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDuroge mUrvAdicUrNam (54) · Śloka 54
మూర్వాధాత్రీనిశాచూర్ణం మూత్రేణ మధుమత్ పిబేత్| పాండురోగీ శృతం సర్పిర్వరాభృంగరసేన వా||54||
View original
मूर्वाधात्रीनिशाचूर्णं मूत्रेण मधुमत् पिबेत्| पाण्डुरोगी शृतं सर्पिर्वराभृङ्गरसेन वा||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRudBakShaNajanitarogeShu pAThAdicUrNam (55) · Śloka 55
పాఠావేల్లద్విరజనీముస్తాభారంగీపునర్నవైః| సబిల్వత్ర్యూషణైః సర్పిర్వృశ్చికాలీయుతైః శృతం| లిహానో మాత్రయా రోగైర్ముచ్యతే మృత్తికోద్భవైః||55||
View original
पाठावेल्लद्विरजनीमुस्ताभार्ङ्गीपुनर्नवैः| सबिल्वत्र्यूषणैः सर्पिर्वृश्चिकालीयुतैः शृतम्| लिहानो मात्रया रोगैर्मुच्यते मृत्तिकोद्भवैः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlAyauShadhadAnavidhivisheShaH (56) · Śloka 56
వ్యాధేర్యద్యస్య భైషజ్యం స్తనస్తేన ప్రలేపితః| స్థితో ముహూర్తం ధౌతోఽను పీతస్తం తం జయేద్గదం||56||
View original
व्याधेर्यद्यस्य भैषज्यं स्तनस्तेन प्रलेपितः| स्थितो मुहूर्तं धौतोऽनु पीतस्तं तं जयेद्गदम्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daivavyapAshrayauShadhAshrayaNam (57-58) · Śloka 58
గ్రహైరపి హి జాయంతే ప్రచ్ఛన్నైర్వ్యాధయః శిశోః| కర్మశస్తమతస్తేషు దైవయుక్త్యాశ్రయం సదా||57|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతావష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే బాలామయప్రతిషేధో నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః||58||
View original
ग्रहैरपि हि जायन्ते प्रच्छन्नैर्व्याधयः शिशोः| कर्मशस्तमतस्तेषु दैवयुक्त्याश्रयं सदा||५७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बालामयप्रतिषेधो नाम द्वितीयोऽध्यायः||५८||
🔊 Audio coming soon