Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతో బాలోపచరణీయనామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
View original
अथातो बालोपचरणीयनामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
1. bālōpacaraṇīyaḥ
Adhikarana ulbAdvishodhanam (2) · Śloka 2
అథ ఖలు జాతమాత్రమేవ బాలముల్బాత్ సైంధవసర్పిషా మార్జయేత్||2||
View original
अथ खलु जातमात्रमेव बालमुल्बात् सैन्धवसर्पिषा मार्जयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANapratyAnayanam (3) · Śloka 3
తతోఽస్యాతిప్రబలమోహజ్వరపరీతసర్వగాత్రస్య క్రోశితుమపి రుజానురూపసమర్థస్యానవస్థితాశేషదేహధాతోరసంభావ్య యౌవనాద్యవస్థస్య క్రకచస్పర్శమివ కరవసనశయనసంసర్గమన్యమానస్యావికల్పితమంగాని విక్షిప్తః పునరివ మరణమనుభవతో లీయమానసంజ్ఞస్యాతిసంబాధయోనిపుటావపీడితప్రాణప్రత్యానయనాయ బలాతైలేన పరిషేకం కుర్యాత్| కర్ణ మూలే చాశ్మనోః సంఘట్టనం||3||
View original
ततोऽस्यातिप्रबलमोहज्वरपरीतसर्वगात्रस्य क्रोशितुमपि रुजानुरूपसमर्थस्यानवस्थिताशेषदेहधातोरसम्भाव्य यौवनाद्यवस्थस्य क्रकचस्पर्शमिव करवसनशयनसंसर्गमन्यमानस्याविकल्पितमङ्गानि विक्षिप्तः पुनरिव मरणमनुभवतो लीयमानसंज्ञस्यातिसम्बाधयोनिपुटावपीडितप्राणप्रत्यानयनाय बलातैलेन परिषेकं कुर्यात्| कर्ण मूले चाश्मनोः सङ्घट्टनम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nishceShTasya prabodhanaM karNe mantroccAraNaM ca (4) · Śloka 4
యది వాఽచేష్ట ఏవ స్యాత్తతః కృష్ణకపాలికయా శూర్పేణ చైనమభినిష్పునీయాత్| దక్షిణకర్ణమూలే చ మంత్రమస్యోచ్చారయేత్ _ అంగాదంగత్సంభవసి హృదయాదభిజాయసే| ఆత్మా వై పుత్రనామాసి స జీవ శరదాం శతం| శతాయుః శతవర్షోఽసి దీర్ఘమాయురవాప్నుహి| నక్షత్రాణి దిశో రాత్రిరహశ్చత్వాభిరక్షతు||4||
View original
यदि वाऽचेष्ट एव स्यात्ततः कृष्णकपालिकया शूर्पेण चैनमभिनिष्पुनीयात्| दक्षिणकर्णमूले च मन्त्रमस्योच्चारयेत् _ अङ्गादङ्गत्सम्भवसि हृदयादभिजायसे| आत्मा वै पुत्रनामासि स जीव शरदां शतम्| शतायुः शतवर्षोऽसि दीर्ग़मायुरवाप्नुहि| नक्षत्राणि दिशो रात्रिरहश्चत्वाभिरक्षतु||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAbhinAlacchedanAdi (5) · Śloka 5
ప్రత్యాగతప్రాణస్య చ ప్రకృతిభూతస్య నాభినాలం నాలాభిబంధనాచ్చతురంగులస్యోర్ధ్వం క్షౌమసూత్రేణ బద్ధ్వా తీక్ష్ణేన శస్త్రేణ వర్ధయేత్| గ్రీవాయాం చైనమాసజ్జేత్| నాభించ కుష్ఠతైలేన సేచయేత్||5||
View original
प्रत्यागतप्राणस्य च प्रकृतिभूतस्य नाभिनालं नालाभिबन्धनाच्चतुरङ्गुलस्योर्ध्वं क्षोउमसूत्रेण बद्ध्वा तीक्ष्णेन शस्त्रेण वर्धयेत्| ग्रीवायां चैनमासज्जेत्| नाभिञ्च कुष्ठतैलेन सेचयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snapanam (6) · Śloka 6
తతః క్షీరివృక్షకషాయేణ సర్వగంధోదకేన వా సప్తతపనీయరజతనిర్వాపణకవోష్ణేన కపిత్థపత్రకషాయేణ వా తద్విధేన స్నాపయేత్||6||
View original
ततः क्षीरिवृक्षकषायेण सर्वगन्धोदकेन वा सप्ततपनीयरजतनिर्वापणकवोष्णेन कपित्थपत्रकषायेण वा तद्विधेन स्नापयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jihvauShThAdishodhanam (7) · Śloka 7
తతోఽస్య సుపరిలిఖితనఖయా సుప్రక్షాలితోపవానయా కార్పాసపిచ్వవగుంఠితయా దక్షిణప్రదేశిన్యా జిహ్వౌష్ఠకంఠమనుసుఖం ప్రముజ్యాత్| తాలుం చోన్నామ్య స్నేహపిచునోపరిష్టాదవగుంఠయేత్||7||
View original
ततोऽस्य सुपरिलिख़ितनख़या सुप्रक्षालितोपवानया कार्पासपिच्ववगुण्ठितया दक्षिणप्रदेशिन्या जिह्वोउष्ठकण्ठमनुसुख़ं प्रमुज्यात्| तालुं चोन्नाम्य स्नेहपिचुनोपरिष्टादवगुण्ठयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medhAjanakaM prAshanam (8) · Śloka 8
తతశ్చైంద్రీబ్రాహ్మీశంఖపుష్పీవచాకల్కం మధుఘృతోపేతం హరేణుమాత్రం కుశాగ్రాభిమంత్రితం సౌవర్ణేనాశ్వత్థపత్రేణ మేధాయుర్బలజననం ప్రాశయేత్| తద్వద్ బ్రాహ్మీబలానంతాశతావర్యన్యతమచూర్ణం వా||8||
View original
ततश्चैन्द्रीब्राह्मीशङ्खपुष्पीवचाकल्कं मधुघृतोपेतं हरेणुमात्रम् कुशाग्राभिमन्त्रितं सौवर्णेनाश्वत्थपत्रेण मेधायुर्बलजननं प्राशयेत्| तद्वद् ब्राह्मीबलानन्ताशतावर्यन्यतमचूर्णं वा||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBodakavAmanam (9) · Śloka 9
తతః సైంధవోపహితేన సర్పిషా గర్భోదకాని వామయేత్| తథాస్యోరః కంఠవిశుద్ధ్యా లాఘవమభిలాషశ్చ జాయతే||9||
View original
ततः सैन्धवोपहितेन सर्पिषा गर्भोदकानि वामयेत्| तथास्योरः कण्ठविशुद्ध्या लाघवमभिलाषश्च जायते||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAtakarma (10) · Śloka 10
అథాస్య జాతకర్మ ప్రాజాపత్యేన విధినా కుర్యాత్||10||
View original
अथास्य जातकर्म प्राजापत्येन विधिना कुर्यात्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAyAH stanyAvataraNakAlaH (11) · Śloka 11
అపి చ సిరాణాం హృదయస్థానాం వివృతత్వాత్ప్రసూతితః| తృతీయేఽహ్ని చతుర్థే వా స్త్రీణాం స్తన్యం ప్రవర్తతే||11||
View original
अपि च सिराणां हृदयस्थानां विवृतत्वात्प्रसूतितः| तृतीयेऽह्नि चतुर्थे वा स्त्रीणां स्तन्यं प्रवर्तते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamAdidineShu shishoH prAshanam (12) · Śloka 12
తస్మాత్ప్రథమేఽహన్యనంతా మిశ్రితే మధుసర్పిషీ మంత్రపూతే త్రికాలం ప్రాశయేత్| ద్వితీయే లక్ష్మణాసిద్ధం సర్పిస్తృతీయే చ||12||
View original
तस्मात्प्रथमेऽहन्यनन्ता मिश्रिते मधुसर्पिषी मन्त्रपूते त्रिकालं प्राशयेत्| द्वितीये लक्ष्मणासिद्धं सर्पिस्तृतीये च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamastanyapAnavidhiH (13) · Śloka 13
తతః ప్రాఙ్నివారితస్తన్యస్య స్వపాణితలసమ్మితం సర్పిర్ద్వికాలం దాపయేదనంతరం చ స్తన్యమిష్టితః||13||
View original
ततः प्राङ्निवारितस्तन्यस्य स्वपाणितलसम्मितं सर्पिर्द्विकालं दापयेदनन्तरं च स्तन्यमिष्टितः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapathi snehadAnam (14) · Śloka 14
అహరహశ్చాస్య శ్రోత్రశృంగాటకం స్నేహాప్లుతేన ప్లోతేన ప్రచ్ఛాదయేత్||14||
View original
अहरहश्चास्य श्रोत्रशृङ्गाटकं स्नेहाप्लुतेन प्लोतेन प्रच्छादयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMveshanam (15) · Śloka 15
ప్రాక్శిరసం చైనం క్షౌమనిచయే సంవేశయేదుచ్ఛీర్షకే చాస్యాభిమంత్రితముదకుంభం స్థాపయేత్ ద్వారపక్షయోశ్చ||15||
View original
प्राक्शिरसं चैनं क्षोउमनिचये संवेशयेदुच्छीर्षके चास्याभिमन्त्रितमुदकुम्भं स्थापयेत् द्वारपक्षयोश्च||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vIjanAdyupacArAH (16) · Śloka 16
ఆదారీవిదారీబదరీఖదిరనింబపీలుపరూషకశాఖాభిరేనం వీజయేత్| తాభిశ్చ సమంతతః సూతికాగారం పరివ్వారయేత్| సర్షపాతసీకణకణికాశ్చాంతర్బహిః ప్రకిరేత్| సాయం ప్రాతశ్చ బలిం||16||
View original
आदारीविदारीबदरीख़दिरनिम्बपीलुपरूषकशाख़ाभिरेनं वीजयेत्| ताभिश्च समन्ततः सूतिकागारं परिVवारयेत्| सर्षपातसीकणकणिकाश्चान्तर्बहिः प्रकिरेत्| सायं प्रातश्च बलिम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpanaM shAntikarma ca (17) · Śloka 17
వ్రణోక్తైశ్చ గుగ్గుల్వాదిభిర్ధూపం కుర్వీత| తథా బ్రాహ్మణోఽథర్వవేదవిద్దశాహం శాంతికర్మ కుర్యాత్| మాయూరీం మహామాయూరీమార్యారత్నకేతుధారిణీం చోభయకాలం వాచయేత్||17||
View original
व्रणोक्तैश्च गुग्गुल्वादिभिर्धूपं कुर्वीत| तथा ब्राह्मणोऽथर्ववेदविद्दशाहं शान्तिकर्म कुर्यात्| मायूरीं महामायूरीमार्यारत्नकेतुधारिणीं चोभयकालं वाचयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rakShAkarmavisheShaH (18) · Śloka 18
హింగువచాతురుష్కరక్షోఘ్నైః పోటలికాముత్తరదేహల్యామాసజ్జేత్| కుమారస్య చ సహ మాత్రా కాంఠే ఉచ్ఛీర్షకే చ| తద్వదార్యాపర్ణశబరీమార్యాపరాజితాం చ గోరోచనాభిలిఖితాం| ద్వారే చ దేహలీమనుతిర్యఙ్ముసలం నిధాపయేత్| కణకండకతిందుకేంధనాగ్నిం నక్తం దివంచ జాగృయాత్| తథానురక్తాః స్త్రియః సుహృదశ్చ| ప్రహృష్టజనసంపూర్ణంచ తద్వేశ్మ కార్యం||18||
View original
हिङ्गुवचातुरुष्करक्षोघ्नैः पोटलिकामुत्तरदेहल्यामासज्जेत्| कुमारस्य च सह मात्रा काण्ठे उच्छीर्षके च| तद्वदार्यापर्णशबरीमार्यापराजितां च गोरोचनाभिलिखिताम्| द्वारे च देहलीमनुतिर्यङ्मुसलं निधापयेत्| कणकण्डकतिन्दुकेन्धनाग्निं नक्तं दिवञ्च जागृयात्| तथानुरक्ताः स्त्रियः सुहृदश्च| प्रहृष्टजनसम्पूर्णञ्च तद्वेश्म कार्यम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyadAnArhadhAtrIlakShaNam (19) · Śloka 19
అథాస్య సమానవర్ణా మధ్యమవయాః శుచిరలోలుపా నిభృతానాతురా జీవద్వత్సా వత్సలా దక్షిణా బ్రహ్మచారిణ్యవ్యంగా బహుక్షీరా శుక్లాంబరాచారా దీర్ఘహ్రస్వాదిదేహదోషాష్టకరహితా అలంబోర్ధ్వచూచుకాతిపీనహీనస్తనదోషముక్తా యుక్తచూచుకా ధాత్రీ స్యాత్తస్య ఏవ స్తన్యం పిబేత||19||
View original
अथास्य समानवर्णा मध्यमवयाः शुचिरलोलुपा निभृतानातुरा जीवद्वत्सा वत्सला दक्षिणा ब्रह्मचारिण्यव्यङ्गा बहुक्षीरा शुक्लाम्बराचारा दीर्घह्रस्वादिदेहदोषाष्टकरहिता अलम्बोर्ध्वचूचुकातिपीनहीनस्तनदोषमुक्ता युक्तचूचुका धात्री स्यात्तस्य एव स्तन्यं पिबेत||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhastanyalakShaNam (20) · Śloka 20
తచ్చోదకపాత్రే దుహ్యమానమేకతాం యదుదకేన సహ గచ్ఛతి వక్ష్యమాణదోషరహితంచ తచ్ఛుద్ధమారోగ్యబలజననం||20||
View original
तच्चोदकपात्रे दुह्यमानमेकतां यदुदकेन सह गच्छति वक्ष्यमाणदोषरहितञ्च तच्छुद्धमारोग्यबलजननम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtryAH stanadAnavidhiH (21) · Śloka 21
అథ ధాత్రీ స్నాతాఽనులిప్తా నిత్యమహతవాసాః సుమనాః ప్రజాస్థాపనౌషధీః శిరసా బిభ్రాణా ప్రాఙ్మూఖీ స్తనం ప్రాగ్దక్షిణం ధౌతమీషత్పరిస్రుతం పాయయేత్||21||
View original
अथ धात्री स्नाताऽनुलिप्ता नित्यमहतवासाः सुमनाः प्रजास्थापनौषधीः शिरसा बिभ्राणा प्राङ्मूखी स्तनं प्राग्दक्षिणं धौतमीषत्परिस्रुतं पाययेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAnAstanyapAnadoShAH (22) · Śloka 22
నానాస్తన్యస్య హ్యసాత్మ్యత్వాన్నానావిధా వ్యాపదో భవంతి| అపరిస్రుతే చాతిస్తన్యపూర్ణస్తనపానేనోత్స్నేహనాత్ కాసశ్వాసజ్వరచ్ఛర్దిషాం సంభవః||22||
View original
नानास्तन्यस्य ह्यसात्म्यत्वान्नानाविधा व्यापदो भवन्ति| अपरिस्रुते चातिस्तन्यपूर्णस्तनपानेनोत्स्नेहनात् कासश्वासज्वरच्छर्दिषां सम्भवः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyanAshahetavaH stanyajananopAyAshca (23) · Śloka 23
రూక్షాన్నపానకర్శనక్రోధశోకకామాదిభిః స్తన్యనాశః| స్తన్యజననాని తు మద్యాని సీధువర్జ్యాన్యానూపమాంసాని ద్రవాః స్వాద్వమ్లలవణప్రాయాశ్చాహారాః క్షీరిణ్యశ్చౌషధయః క్షీరపానమనాయాసః సౌమనస్యం చ||23||
View original
रूक्षान्नपानकर्शनक्रोधशोककामादिभिः स्तन्यनाशः| स्तन्यजननानि तु मद्यानि सीधुवर्ज्यान्यानूपमांसानि द्रवाः स्वाद्वम्ललवणप्रायाश्चाहाराः क्षीरिण्यश्चौषधयः क्षीरपानमनायासः सौमनस्यं च||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnAnarhastanyaM stanyAnarhabAlAvasthA ca (24) · Śloka 24
న తు క్షుధితశోకార్తశ్రాంతక్రుద్ధప్రదుష్టధాతుగర్భిణీవిరుద్ధాహారభుక్తానాం స్తన్యం పాయయేన్నాజీర్ణౌషధంచ బాలమితి||24||
View original
न तु क्षुधितशोकार्तश्रान्तक्रुद्धप्रदुष्टधातुगर्भिणीविरुद्धाहारभुक्तानां स्तन्यं पाययेन्नाजीर्णौषधञ्च बालमिति||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThInishAyAM visheShakRutyam (25) · Śloka 25
భవతి చాత్ర- షష్ఠీం నిశాం విశేషేణ కృతరక్షాబలిక్రియాః| జాగృయుర్బాంధవాస్తస్య దధతః పరమాం ముదం||25||
View original
भवति चात्र- षष्ठीं निशां विशेषेण कृतरक्षाबलिक्रियाः| जागृयुर्बान्धवास्तस्य दधतः परमां मुदम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAmakaraNam (26) · Śloka 26
దశమే ద్వాదశే వాహ్ని గోత్రాచారైః శుభైః శుభే| సూతా స్నానోత్సవం కుర్యాత్పితాఽపత్యస్య నామ చ| దినే శతతమే వాఖ్యాం పూర్ణే సంవత్సరేఽథవా| విభ్రతోఽంగైర్మనోహ్వాలరోచనాగురుచందనం| పూజ్యం త్రిపురుషానూకమాదౌ ఘోషవదక్షరం| అవృద్ధం కృతమూష్మాంతమనరాతిప్రతిష్ఠితం| నక్షత్రదేవతాయుక్తం తదేవ తు న కేవలం| మంగల్యమంతరంతస్థం న దుష్టం న చ తద్ధితం| పుంసో విసర్జనీయాంతం సమవర్ణం స్త్రియాః పునః| విషమాక్షరమక్రూరం విస్పష్టార్థం మనోరమం| సుఖోద్యం దీర్ఘవర్ణాంతమాశీర్వాదాభిధానవత్||26||
View original
दशमे द्वादशे वाह्नि गोत्राचारैः शुभैः शुभे| सूता स्नानोत्सवं कुर्यात्पिताऽपत्यस्य नाम च| दिने शततमे वाख्यां पूर्णे संवत्सरेऽथवा| विभ्रतोऽङ्गैर्मनोह्वालरोचनागुरुचन्दनम्| पूज्यं त्रिपुरुषानूकमादौ घोषवदक्षरम्| अवृद्धं कृतमूष्मान्तमनरातिप्रतिष्ठितम्| नक्षत्रदेवतायुक्तं तदेव तु न केवलम्| मङ्गल्यमन्तरन्तस्थं न दुष्टं न च तद्धितम्| पुंसो विसर्जनीयान्तं समवर्णं स्त्रियाः पुनः| विषमाक्षरमक्रूरं विस्पष्टार्थं मनोरमम्| सुखोद्यं दीर्घवर्णान्तमाशीर्वादाभिधानवत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasyAyuHparIkShaNam (27) · Śloka 27
తతః ప్రకృతిభేదోక్తరూపైరాయుః పరీక్షణం| ప్రాగుదక్శిరసః కుర్యాద్బాలస్య జ్ఞానవాంభిషక్||27||
View original
ततः प्रकृतिभेदोक्तरूपैरायुः परीक्षणम्| प्रागुदक्शिरसः कुर्याद्बालस्य ज्ञानवान्भिषक्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prashastaM veshma upakaraNAni ca (28) · Śloka 28
ప్రశస్తవాస్తుశరణం సజ్జోపకరణం శుచి| నిర్వాతం చ ప్రవాతం చ వృద్ధస్త్రీవైద్యసేవితం| నిర్మత్కుణాఖుమశకమతమస్కం చ శస్యతే| శుచిధౌతోపవానాని నిర్వలీని మృదూని చ| శయ్యాస్తరణవాసాంసి రక్షోఘ్నైర్ధూపితాని చ||28||
View original
प्रशस्तवास्तुशरणं सज्जोपकरणं शुचि| निर्वातं च प्रवातं च वृद्धस्त्रीवैद्यसेवितम्| निर्मत्कुणाखुमशकमतमस्कं च शस्यते| शुचिधौतोपवानानि निर्वलीनि मृदूनि च| शय्यास्तरणवासांसि रक्षोघ्नैर्धूपितानि च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpanam (29) · Śloka 29
కాకోఽవిశస్తః శస్తశ్చ ధూపనే త్రివృతాన్వితః| వచాజ్యకుష్ఠశ్రీవేష్టసర్షపైర్ధూపయేత్ సదా||29||
View original
काकोऽविशस्तः शस्तश्च धूपने त्रिवृतान्वितः| वचाज्यकुष्ठश्रीवेष्टसर्षपैर्धूपयेत् सदा||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bodhanAdau sAvadhAnatA (30) · Śloka 30
బోధయేత్సహసా సుప్తం నో న చైనం సముత్క్షిపేత్| తథా హ్యస్య సముత్త్రాసో వేగరోధశ్చ జాయతే||30||
View original
बोधयेत्सहसा सुप्तं नो न चैनं समुत्क्षिपेत्| तथा ह्यस्य समुत्त्रासो वेगरोधश्च जायते||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAlApanodanopAyaH (31) · Śloka 31
మాక్షికామలకవ్యోషబృహతీమూలసైంధవైః| లాలోపనోదరుచ్యర్థం ముఖమంతఃపరామృశేత్||31||
View original
माक्षिकामलकव्योषबृहतीमूलसैन्धवैः| लालोपनोदरुच्यर्थं मुख़मन्तःपरामृशेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNyAdidhAraNam (32) · Śloka 32
జీవత్ఖడ్గాదిశృంగేషు సమాసక్తాంఛుభాన్ మణీన్| ధారయేద్ దశ చైంద్ర్యాదీంజీవకర్షభకావపి| ఆయుర్మేధాస్మృతిస్వాస్థ్యకరీం రక్షోభిరక్షణీం| హస్తాభ్యాం గ్రీవయా మూర్ధ్నా విశేషాన్సతతం వచాం||32||
View original
जीवत्ख़ड्गादिशृङ्गेषु समासक्ताञ्छुभान् मणीन्| धारयेद् दश चैन्द्र्यादीञ्जीवकर्षभकावपि| आयुर्मेधास्मृतिस्वास्थ्यकरीं रक्षोभिरक्षणीम्| हस्ताभ्यां ग्रीवया मूर्ध्ना विशेषान्सततं वचाम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyadoShodBavAH gadAH (33) · Śloka 33
స్తన్యదోషాద్గదాస్తస్య యథోక్తం తత్ పిబేద్యతః| పీనాఽతికంధరాస్తంభం కుర్యాదూర్ధ్వాక్షమూర్ధ్వగః| ఉచ్ఛ్వాసరోధాల్లంబోఽతిస్తనో జీవితసంశయం| న గర్భిణ్యాః పిబేత్స్తన్యం పారిగర్భికకృద్ధి తత్||33||
View original
स्तन्यदोषाद्गदास्तस्य यथोक्तं तत् पिबेद्यतः| पीनाऽतिकन्धरास्तम्भं कुर्यादूर्ध्वाक्षमूर्ध्वगः| उच्छ्वासरोधाल्लम्बोऽतिस्तनो जीवितसंशयम्| न गर्भिण्याः पिबेत्स्तन्यं पारिगर्भिककृद्धि तत्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyABAve upAyaH (34) · Śloka 34
స్తన్యాభావే పయశ్ఛాగం గవ్యం వా తద్గుణం పిబేత్| మూలైః సిద్ధం బృహత్యాద్యైః స్థిరాభ్యాం వా సితాయుతం||34||
View original
स्तन्याभावे पयश्छागं गव्यं वा तद्गुणं पिबेत्| मूलैः सिद्धं बृहत्याद्यैः स्थिराभ्यां वा सितायुतम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAgArAnniShkramaNavidhiH (35) · Śloka 35
చతుర్థే సూతికాగారాదగ్నిస్కందపురోగమాన్| మాసే నిష్క్రామయేద్దేవాన్ నమస్కర్త్తు స్వలంకృతాం||35||
View original
चतुर्थे सूतिकागारादग्निस्कन्दपुरोगमान्| मासे निष्क्रामयेद्देवान् नमस्कर्त्तु स्वलंकृताम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dharaNyAmupaveshanantatra mantrashca (36) · Śloka 36
పంచమే మాసి పుణ్యేఽహ్ని ధరణ్యాముపవేశయేత్| ద్వికిష్కుమాత్రం లిప్తాయాం బలిం దత్వా చతుర్దిశం| ధరణ్యశేషభూతానాం మాతా త్వమసి కామధుక్| అజరా చాప్రమేయా చ సర్వభూతనమస్కృతా| చరాచరాణాం లోకానాం ప్రతిష్ఠాస్యవ్యయాసి చ| కుమారం పాహి మాతేవ బ్రహ్మా తదనుమన్యతాం| స్వాహేతి మంత్రేణానేన ప్రత్యహం చ తతః పరం| సాశ్రయం సావలంబం చ కట్యాదీన్ మర్దయేదను||36||
View original
पञ्चमे मासि पुण्येऽह्नि धरण्यामुपवेशयेत्| द्विकिष्कुमात्रं लिप्तायां बलिं दत्वा चतुर्दिशम्| धरण्यशेषभूतानां माता त्वमसि कामधुक्| अजरा चाप्रमेया च सर्वभूतनमस्कृता| चराचराणां लोकानां प्रतिष्ठास्यव्ययासि च| कुमारं पाहि मातेव ब्रह्मा तदनुमन्यताम्| स्वाहेति मन्त्रेणानेन प्रत्यहं च ततः परम्| साश्रयं सावलम्बं च कट्यादीन् मर्दयेदनु||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annaprAshanam (37) · Śloka 37
షష్ఠేఽన్నప్రాశనం మాసి క్రమాత్తచ్చ ప్రయోజయేత్| చిరాన్నిషేవమాణోఽన్నం బాలో నాతుర్యమశ్నుతే| భజేద్యథా యథా చాన్నం స్తన్యం త్యాజ్యం తథా తథా||37||
View original
षष्ठेऽन्नप्राशनं मासि क्रमात्तच्च प्रयोजयेत्| चिरान्निषेवमाणोऽन्नं बालो नातुर्यमश्नुते| भजेद्यथा यथा चान्नं स्तन्यं त्याज्यं तथा तथा||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavyadhavidhiH savistaraH (38) · Śloka 38
షట్సప్తాష్టమమాసేషు నీరుజస్య శుభేఽహని| కర్ణౌ హిమాగమే విద్ధ్యేద్ధాత్ర్యంకస్థస్య సాంత్వయన్| ప్రాగ్దక్షిణం కుమారస్య భిషగ్వామం తు యోషితః| దక్షిణేన దధత్ సూచీం పాలీమన్యేన పాణినా| మధ్యతః కర్ణపీఠస్య కిద్దిగండాశయం ప్రతి| జరాయుమాత్రప్రచ్ఛన్నే రవిరశ్మ్యవభాసితే| ఘృతస్య నిశ్చలం సమ్యగలక్తకరసాంకితే| విధ్యేద్దైవకృతే ఛిద్రే సకృదేవర్జు లాఘవాత్| నోర్ధ్వం న పార్శ్వతో నాధః సిరాస్తత్ర హి సంశ్రితాః| కాలికామర్మరీరక్తాస్తద్వ్యధాద్రాగరుగ్జ్వరాః| సశోఫదాహసంరంభమన్యాస్తంభాపతానకాః| తేషాం యథామయం కుర్యాద్విభజ్యాశు చికిత్సితం| స్థానవ్యధాన్న రుధిరం న రుగ్రాగాదిసంభవః| స్నేహాక్తం సూచ్యనుస్యూతం సూత్రం చాను నిధాపయేత్| ఆమతైలేన సించేచ్చ బహలాం తద్వదారయా| విద్ధ్యేత్పాలీం హితభుజః సంచార్యాథ స్థవీయసీ| వర్తిస్త్ర్యహాత్తతో రూఢం వర్ధయేత శనైః శనైః| స్వేదితోద్వర్తితం కర్ణమభ్యక్తం బృంహణైః పునః| నాజీర్ణే న మలోద్రేకే న చాత్యుష్ణేఽపి వర్ధయేత్| సదా చ యుంజ్యాదభ్యంగాన్ కర్ణపాలీగదోదితాన్| పుష్టినీరుక్త్వజననానితి సంవర్ధితే దృఢే| కలధౌతావబద్ధాని కర్ణే రత్నాని నిక్షిపేత్| భింద్యాదవృద్ధౌ స్త్రీణాంతు పాలీమంతరపాంగతః| నైవ చాపాంగయోర్బాహ్యాం వ్యాపదః స్యుస్తతో ధ్రువాః| జిహ్వసూచీవ్యధాద్వర్తిగాఢత్వాదథవా మలైః| జాతే మహతి సంరంభే వర్తిమాశ్వపనీయ తత్| యవైరండజటాయష్టీమంజిష్ఠాజ్యైః ప్రలేపయేత్| సురూఢం చ పునర్విద్ధయేత్త్వరయా తు వివర్ధనాత్| ఛిద్యేత పాలీ శుద్ధస్య శుద్ధాస్త్రాం సందధీత తాం| కర్ణామయనిషేధోక్తసంధానవిధినా భిషక్||38||
View original
षट्सप्ताष्टममासेषु नीरुजस्य शुभेऽहनि| कर्णौ हिमागमे विद्ध्येद्धात्र्यङ्कस्थस्य सान्त्वयन्| प्राग्दक्षिणं कुमारस्य भिषग्वामं तु योषितः| दक्षिणेन दधत् सूचीं पालीमन्येन पाणिना| मध्यतः कर्णपीठस्य किद्दिगण्डाशयं प्रति| जरायुमात्रप्रच्छन्ने रविरश्म्यवभासिते| घृतस्य निश्चलं सम्यगलक्तकरसाङ्किते| विध्येद्दैवकृते छिद्रे सकृदेवर्जु लाघवात्| नोर्ध्वं न पार्श्वतो नाधः सिरास्तत्र हि संश्रिताः| कालिकामर्मरीरक्तास्तद्व्यधाद्रागरुग्ज्वराः| सशोफदाहसंरम्भमन्यास्तम्भापतानकाः| तेषां यथामयं कुर्याद्विभज्याशु चिकित्सितम्| स्थानव्यधान्न रुधिरं न रुग्रागादिसम्भवः| स्नेहाक्तं सूच्यनुस्यूतं सूत्रं चानु निधापयेत्| आमतैलेन सिञ्चेच्च बहलां तद्वदारया| विद्ध्येत्पालीं हितभुजः सञ्चार्याथ स्थवीयसी| वर्तिस्त्र्यहात्ततो रूढं वर्धयेत शनैः शनैः| स्वेदितोद्वर्तितं कर्णमभ्यक्तं बृंहणैः पुनः| नाजीर्णे न मलोद्रेके न चात्युष्णेऽपि वर्धयेत्| सदा च युञ्ज्यादभ्यङ्गान् कर्णपालीगदोदितान्| पुष्टिनीरुक्त्वजननानिति संवर्धिते दृढे| कलधौतावबद्धानि कर्णे रत्नानि निक्षिपेत्| भिन्द्यादवृद्धौ स्त्रीणान्तु पालीमन्तरपाङ्गतः| नैव चापाङ्गयोर्बाह्यां व्यापदः स्युस्ततो ध्रुवाः| जिह्वसूचीव्यधाद्वर्तिगाढत्वादथवा मलैः| जाते महति संरम्भे वर्तिमाश्वपनीय तत्| यवैरण्डजटायष्टीमञ्जिष्ठाज्यैः प्रलेपयेत्| सुरूढं च पुनर्विद्धयेत्त्वरया तु विवर्धनात्| छिद्येत पाली शुद्धस्य शुद्धास्त्रां सन्दधीत ताम्| कर्णामयनिषेधोक्तसन्धानविधिना भिषक्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varShaparyantAH niShedhavisheShAH (39) · Śloka 39
వర్షం స్వవసతేర్బాహ్యం కుమారస్య న దర్శయేత్| దీపమాతపమగ్నిం చ రూపమన్యచ్చ భాసురం||39||
View original
वर्षं स्ववसतेर्बाह्यं कुमारस्य न दर्शयेत्| दीपमातपमग्निं च रूपमन्यच्च भासुरम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanAdapanayanam (40) · Śloka 40
అథైతం జాతదశనం క్రమశోఽపనయేత్ స్తనాత్| పూర్వోక్తం యోజయేత్ క్షీరమన్నంచ లఘు బృంహణం||40||
View original
अथैतं जातदशनं क्रमशोऽपनयेत् स्तनात्| पूर्वोक्तं योजयेत् क्षीरमन्नञ्च लघु बृंहणम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanAdapanayanopAyAH (41) · Śloka 41
కుర్యాదపస్తనం స్నేహసంక్రాంత్యా స్తనలేపనైః| బీభత్సైర్యా వకాసేకకృత్రిమక్షతదర్శనైః||41||
View original
कुर्यादपस्तनं स्नेहसंक्रान्त्या स्तनलेपनैः| बीभत्सैर्या वकासेककृत्रिमक्षतदर्शनैः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apastanyasya modakAH (42) · Śloka 42
ప్రియాలమజ్జమధుకమధులాజసితోపలైః| అపస్తన్యస్య సంయోజ్యః ప్రీణనో మోదకః శిశోః| దీపనో బాలబిల్వైలాశర్కరాలాజసక్తుభిః| సంగ్రాహీ ధాతకీపుష్పశర్కరాలాజతర్పణైః||42||
View original
प्रियालमज्जमधुकमधुलाजसितोपलैः| अपस्तन्यस्य संयोज्यः प्रीणनो मोदकः शिशोः| दीपनो बालबिल्वैलाशर्करालाजसक्तुभिः| संग्राही धातकीपुष्पशर्करालाजतर्पणैः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIvrabuBukShAnivRuttAvupAyaH (43) · Śloka 43
బుభుక్షా చేత్ ప్రబలతామపస్తన్యస్య గచ్ఛతి| అత్యగ్నిజిద్ధితం తస్య విధానం పారిగర్భికం||43||
View original
बुभुक्षा चेत् प्रबलतामपस्तन्यस्य गच्छति| अत्यग्निजिद्धितं तस्य विधानं पारिगर्भिकम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumAradhAraH (44) · Śloka 44
అభియుక్తః సదాచారో నాతిస్థూలో న లోలుపః| కుమారధారః కర్త్తవ్యస్తత్రాద్యో బాలచిత్తవిత్| అధార్మికం దురాచారః స్థూలో వికటగామినం| కరోతి లోలుపో బాలం ఘస్మరత్వేన రోగిణం||44||
View original
अभियुक्तः सदाचारो नातिस्थूलो न लोलुपः| कुमारधारः कर्त्तव्यस्तत्राद्यो बालचित्तवित्| अधार्मिकं दुराचारः स्थूलो विकटगामिनम्| करोति लोलुपो बालं घस्मरत्वेन रोगिणम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumAraBeShajAni (45) · Śloka 45
రోగాంశ్చాస్య జయేత్సౌమ్యైర్భేషజైరవిషాదకైః| అన్యత్రాత్యయికాద్వ్యాధేవిరేకం సుతరాం త్యజేత్||45||
View original
रोगांश्चास्य जयेत्सौम्यैर्भेषजैरविषादकैः| अन्यत्रात्ययिकाद्व्याधेविरेकं सुतरां त्यजेत्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vitrAsananiShedhaH (46) · Śloka 46
త్రాసయేన్నావిధేయం చ త్రస్తం గృహ్ణంతి హి గ్రహాః| వస్త్రపాతాత్పరస్పర్శాత్పాలయేల్లంఘనాచ్చ తం||46||
View original
त्रासयेन्नाविधेयं च त्रस्तं गृह्णन्ति हि ग्रहाः| वस्त्रपातात्परस्पर्शात्पालयेल्लङ्ग़नाच्च तम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krIDABUmiH ramaNakAni ca (47) · Śloka 47
క్రీడాభూమిః సమా కార్యా నిశ్శస్త్రోపలశర్కరా| వేల్లోషణకణాంభోభిః సిక్తా నింబోదకేన వా| జాతుషం ఘోషవిచ్చిత్రమత్రాంస రమణం బృహత్| అతీక్ష్ణాగ్రం గవాశ్వాదిమంగల్యమథ వా ఫలం||47||
View original
क्रीडाभूमिः समा कार्या निश्शस्त्रोपलशर्करा| वेल्लोषणकणाम्भोभिः सिक्ता निम्बोदकेन वा| जातुषं घोषविच्चित्रमत्रांस रमणं बृहत्| अतीक्ष्णाग्रं गवाश्वादिमङ्गल्यमथ वा फलम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidyAdhyApanAdi (48) · Śloka 48
శక్తిమంతం యథావర్ణం విద్యామధ్యాపయేత్తతః| అనుశిష్యాత్సదా చైనం ధర్మాయ వినయాయ చ| యథా నేంద్రియదుష్టాశ్వైర్హ్నియతే యౌవనాగమే||48||
View original
शक्तिमन्तं यथावर्णं विद्यामध्यापयेत्ततः| अनुशिष्यात्सदा चैनं धर्माय विनयाय च| यथा नेन्द्रियदुष्टाश्वैर्ह्नियते यौवनागमे||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya dainandinakRutyAni (49) · Śloka 49
అభ్యంగోద్వర్తనం స్నానం ప్రత్యహం చ సమాచరేత్| సహదేవాస్థిరాకౌంతీకుముదోత్పలచందనైః| బృహతీఫలతక్కారీసర్షపాకుష్ఠసైంధవైః| అశ్వగంధాబలైరండతిలాపామార్గతండులైః| సాత్మగుప్తాఫలైస్తైలం సాజక్షీరం విపాచితం| రక్షోఘ్నః పుష్తిదోఽభ్యంగస్తద్వదుద్వర్తనం చ తైః| దధిమాక్షికసంయుక్తైస్త్రిగుణీకృతచిక్కసైః| మూర్వామూలద్విరజనీయవైశ్చోద్వర్తనం హితం| కులత్థచూర్ణమేకం వా వాజిగంధారజోఽపి వా| స్నానే సర్వౌషధీకల్కో జీవనీయాంబు చేష్యతే||49||
View original
अभ्यङ्गोद्वर्तनं स्नानं प्रत्यहं च समाचरेत्| सहदेवास्थिराकौन्तीकुमुदोत्पलचन्दनैः| बृहतीफलतक्कारीसर्षपाकुष्ठसैन्धवैः| अश्वगन्धाबलैरण्डतिलापामार्गतण्डुलैः| सात्मगुप्ताफलैस्तैलं साजक्षीरं विपाचितम्| रक्षोघ्नः पुष्तिदोऽभ्यङ्गस्तद्वदुद्वर्तनं च तैः| दधिमाक्षिकसंयुक्तैस्त्रिगुणीकृतचिक्कसैः| मूर्वामूलद्विरजनीयवैश्चोद्वर्तनं हितम्| कुलत्थचूर्णमेकं वा वाजिगन्धारजोऽपि वा| स्नाने सर्वौषधीकल्को जीवनीयाम्बु चेष्यते||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BaktatvanusAraM bAlacaryAvisheShaH (50) · Śloka 50
ఆరగ్వధాదినిర్యూహే శృతం శీతవసంతయోః| వత్సకాదిప్రతీవాపం కుమారం ప్రాశయేద్ ఘృతం| గ్రీష్మే వాతాతపస్వేదైర్బాలః క్లామ్యత్యతో హిమం| ప్రాతరేవ పిబేద్ దుగ్ధం జీవనీయగణైః శృతం| సితాఘృతాఢ్యాన్ సక్తూంశ్చ లిహ్యాన్న త్వేవ పీతకం| నాత్యంబుపాయీ లిహ్యాద్వా ఘృతసాత్మ్యో ఘృతం శృతం| కాకోలీశర్కరామేదాతుగాయష్ట్యాహ్వజీవకైః| కుటన్నటేన మూర్ధానం లిప్పేదన్యశ్చ శీతలైః| రాస్నాసరలవర్షాభూహింగుసైంధవదారుభిః| సర్పిర్విదార్యాదిజలే సాధితం లేహయేచ్ఛిశుం| ప్రపండరీకం మధుకం సూప్యపర్ణ్యౌ దురాలభా| ప్రియాలమజ్జాకాకోలీవిదారీకట్ఫలామృతాః| ద్రాక్షాజశృంగీ దుగ్ధీకా క్షీరశుక్లా హయాహ్వయా| శృంగీమధుకకుసుమమేదర్షభకజీవకం| ఏభిః క్షీరఘృతం సిద్ధం లిహ్యాద్బాలో ఘనాత్యయే||50||
View original
आरग्वधादिनिर्यूहे शृतं शीतवसन्तयोः| वत्सकादिप्रतीवापं कुमारं प्राशयेद् घृतम्| ग्रीष्मे वातातपस्वेदैर्बालः क्लाम्यत्यतो हिमम्| प्रातरेव पिबेद् दुग्धं जीवनीयगणैः शृतम्| सिताघृताढ्यान् सक्तूंश्च लिह्यान्न त्वेव पीतकम्| नात्यम्बुपायी लिह्याद्वा घृतसात्म्यो घृतं शृतम्| काकोलीशर्करामेदातुगायष्ट्याह्वजीवकैः| कुटन्नटेन मूर्धानं लिप्पेदन्यश्च शीतलैः| रास्नासरलवर्षाभूहिङ्गुसैन्धवदारुभिः| सर्पिर्विदार्यादिजले साधितं लेहयेच्छिशुम्| प्रपण्डरीकं मधुकं सूप्यपर्ण्यौ दुरालभा| प्रियालमज्जाकाकोलीविदारीकट्फलामृताः| द्राक्षाजशृङ्गी दुग्धीका क्षीरशुक्ला हयाह्वया| शृङ्गीमधुककुसुममेदर्षभकजीवकम्| एभिः क्षीरघृतं सिद्धं लिह्याद्बालो घनात्यये||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmyAdighRutam (51) · Śloka 51
బ్రాహ్మీసిద్ధార్థకవచాశారివాకుష్ఠసైంధవైః| సకణైః సాధితం పీతం వాఙ్మేధాస్మృతికృద్ ఘృతం| ఆయుష్యం పాప్మరక్షోఘ్నం భూతోన్మాదనిబర్హణం||51||
View original
ब्राह्मीसिद्धार्थकवचाशारिवाकुष्ठसैन्धवैः| सकणैः साधितं पीतं वाङ्मेधास्मृतिकृद् घृतम्| आयुष्यं पाप्मरक्षोघ्नं भूतोन्मादनिबर्हणम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArasvataghRutam (52) · Śloka 52
త్రిఫలా లక్ష్మణానంతా సమంగా సారివా వచా| బ్రాహ్మీ పాఠా ద్విబృహతీ ద్విస్థిరా ద్విపునర్నవం| సహదేవా రవేర్వల్లీ పయస్య గిరికర్ణికా| తోయకుంభే పచేదేతత్ పలాంశం పాదశేషితం| తేన కౌంతీవచాకుష్ఠకృష్ణాసర్షపసైంధవైః| నీరుక్సరూపవత్సాయాః సంయుక్తం పయసా చ గోః| పుష్యయోగే ఘృతప్రస్థం సహేమశకలం శృతం| పానాభ్యంజనతో మేధాస్మృత్యాయుః పుష్టిబుద్ధిదం| రక్షోఘ్నం చ విషఘ్నం చ సారస్వతమిదం ఘృతం||52||
View original
त्रिफला लक्ष्मणानन्ता समङ्गा सारिवा वचा| ब्राह्मी पाठा द्विबृहती द्विस्थिरा द्विपुनर्नवम्| सहदेवा रवेर्वल्ली पयस्य गिरिकर्णिका| तोयकुम्भे पचेदेतत् पलांशं पादशेषितम्| तेन कौन्तीवचाकुष्ठकृष्णासर्षपसैन्धवैः| नीरुक्सरूपवत्सायाः संयुक्तं पयसा च गोः| पुष्ययोगे घृतप्रस्थं सहेमशकलं शृतम्| पानाभ्यञ्जनतो मेधास्मृत्यायुः पुष्टिबुद्धिदम्| रक्षोघ्नं च विषघ्नं च सारस्वतमिदं घृतम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAgvivardhanayogaH (53) · Śloka 53
లీఢం వా సఘృతక్షౌద్రం వచాహేమరజోఽల్పశః| సంవత్సరం పరం మేధ్యం రక్షోఘ్నం వాగ్వివర్ధనం||53||
View original
लीढं वा सघृतक्षौद्रं वचाहेमरजोऽल्पशः| संवत्सरं परं मेध्यं रक्षोघ्नं वाग्विवर्धनम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vayaHsthAdyavalehanam (54) · Śloka 54
వయఃస్థా పిప్పలీ కుష్ఠం హరిద్రా శారివా వచా| మాంసీ కైడర్యమిత్యేతచ్చూర్ణం బ్రాహ్మీరజః సమం| లీఢ్వాజ్యేన శిశుర్వర్షం భవత్యపలితోఽవ్యథః| బలవాన్ శృతసంపన్నః శతాయుః స్థిరయౌవనః| ప్రాతః ప్రాతరిమం లేహం ధాత్రీం చాస్యావలేహయేత్||54||
View original
वयःस्था पिप्पली कुष्ठं हरिद्रा शारिवा वचा| मांसी कैडर्यमित्येतच्चूर्णं ब्राह्मीरजः समम्| लीढ्वाज्येन शिशुर्वर्षं भवत्यपलितोऽव्यथः| बलवान् शृतसम्पन्नः शतायुः स्थिरयौवनः| प्रातः प्रातरिमं लेहं धात्रीं चास्यावलेहयेत्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUrvAdiprAshAH (55) · Śloka 55
బ్రాహ్మీవద్యోజయేద్దూర్వాం మూర్వాం బ్రహ్మసువర్చలాం| లక్ష్మణాం శ్వేతతక్కారీమవ్యండాం గౌరసర్షపాం| సహస్రవీర్యాం ఫలినీ పక్వం చ బృహతీఫలం| రోహిషం చేత్యమీ ప్రాశాః పృథగ్ద్వాదశ కీర్తితాః| మహతాఽప్యుపయోక్తవ్యా నరేణ నియతాత్మనా||55||
View original
ब्राह्मीवद्योजयेद्दूर्वां मूर्वां ब्रह्मसुवर्चलाम्| लक्ष्मणां श्वेततक्कारीमव्यण्डां गौरसर्षपाम्| सहस्रवीर्यां फलिनी पक्वं च बृहतीफलम्| रोहिषं चेत्यमी प्राशाः पृथग्द्वादश कीर्तिताः| महताऽप्युपयोक्तव्या नरेण नियतात्मना||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRudBakShaNAdbAlarakShA (56) · Śloka 56
నిత్యం మృద్భక్షణాద్రక్షేత్తయా స్యుర్నియతం గదాః| పాండుత్వశ్వయథుశ్వాసకాసాతీసారజంతవః| ఛర్దిమూర్చ్ఛాగ్నిసదనస్తన్యద్వేషాంగరుగ్భ్రమాః||56||
View original
नित्यं मृद्भक्षणाद्रक्षेत्तया स्युर्नियतं गदाः| पाण्डुत्वश्वयथुश्वासकासातीसारजन्तवः| छर्दिमूर्च्छाग्निसदनस्तन्यद्वेषाङ्गरुग्भ्रमाः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantapavanaBakShaNaniShedhaH (57) · Śloka 57
భక్షయేద్దంతపవనం నాస్థిరద్విజబంధనః| తస్య తద్ ఘట్టనాత్క్రుద్ధః కుర్యాద్దంతామయాన్మరుత్||57||
View original
भक्षयेद्दन्तपवनं नास्थिरद्विजबन्धनः| तस्य तद् घट्टनात्क्रुद्धः कुर्याद्दन्तामयान्मरुत्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlopacArapAlanaPalam (58-59) · Śloka 59
శూరైరాయుధిభిర్గుప్తమధృష్యం నగరం పరైః| యథా శిశోర్వపుస్తద్వద్యథోక్తైర్విధిభిర్గ్రహైః||58|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతావష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే బాలోపచరణీయో నామ ప్రథమోఽధ్యాయః||59||
View original
शूरैरायुधिभिर्गुप्तमधृष्यं नगरं परैः| यथा शिशोर्वपुस्तद्वद्यथोक्तैर्विधिभिर्ग्रहैः||५८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बालोपचरणीयो नाम प्रथमोऽध्यायः||५९||
🔊 Audio coming soon