1. bālōpacaraṇīyaḥ

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಬಾಲೋಪಚರಣೀಯನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana ulbAdvishodhanam (2) · Śloka 2

ಅಥ ಖಲು ಜಾತಮಾತ್ರಮೇವ ಬಾಲಮುಲ್ಬಾತ್ ಸೈನ್ಧವಸರ್ಪಿಷಾ ಮಾರ್ಜಯೇತ್||೨||

Adhikarana prANapratyAnayanam (3) · Śloka 3

ತತೋಽಸ್ಯಾತಿಪ್ರಬಲಮೋಹಜ್ವರಪರೀತಸರ್ವಗಾತ್ರಸ್ಯ ಕ್ರೋಶಿತುಮಪಿ ರುಜಾನುರೂಪಸಮರ್ಥಸ್ಯಾನವಸ್ಥಿತಾಶೇಷದೇಹಧಾತೋರಸಮ್ಭಾವ್ಯ ಯೌವನಾದ್ಯವಸ್ಥಸ್ಯ ಕ್ರಕಚಸ್ಪರ್ಶಮಿವ ಕರವಸನಶಯನಸಂಸರ್ಗಮನ್ಯಮಾನಸ್ಯಾವಿಕಲ್ಪಿತಮಙ್ಗಾನಿ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಪುನರಿವ ಮರಣಮನುಭವತೋ ಲೀಯಮಾನಸಂಜ್ಞಸ್ಯಾತಿಸಮ್ಬಾಧಯೋನಿಪುಟಾವಪೀಡಿತಪ್ರಾಣಪ್ರತ್ಯಾನಯನಾಯ ಬಲಾತೈಲೇನ ಪರಿಷೇಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಕರ್ಣ ಮೂಲೇ ಚಾಶ್ಮನೋಃ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಮ್||೩||

Adhikarana nishceShTasya prabodhanaM karNe mantroccAraNaM ca (4) · Śloka 4

ಯದಿ ವಾಽಚೇಷ್ಟ ಏವ ಸ್ಯಾತ್ತತಃ ಕೃಷ್ಣಕಪಾಲಿಕಯಾ ಶೂರ್ಪೇಣ ಚೈನಮಭಿನಿಷ್ಪುನೀಯಾತ್| ದಕ್ಷಿಣಕರ್ಣಮೂಲೇ ಚ ಮನ್ತ್ರಮಸ್ಯೋಚ್ಚಾರಯೇತ್ _ ಅಙ್ಗಾದಙ್ಗತ್ಸಮ್ಭವಸಿ ಹೃದಯಾದಭಿಜಾಯಸೇ| ಆತ್ಮಾ ವೈ ಪುತ್ರನಾಮಾಸಿ ಸ ಜೀವ ಶರದಾಂ ಶತಮ್| ಶತಾಯುಃ ಶತವರ್ಷೋಽಸಿ ದೀರ್ಘಮಾಯುರವಾಪ್ನುಹಿ| ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ದಿಶೋ ರಾತ್ರಿರಹಶ್ಚತ್ವಾಭಿರಕ್ಷತು||೪||

Adhikarana nAbhinAlacchedanAdi (5) · Śloka 5

ಪ್ರತ್ಯಾಗತಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಚ ಪ್ರಕೃತಿಭೂತಸ್ಯ ನಾಭಿನಾಲಂ ನಾಲಾಭಿಬನ್ಧನಾಚ್ಚತುರಙ್ಗುಲಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ಕ್ಷೋಉಮಸೂತ್ರೇಣ ಬದ್ಧ್ವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವರ್ಧಯೇತ್| ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ಚೈನಮಾಸಜ್ಜೇತ್| ನಾಭಿಞ್ಚ ಕುಷ್ಠತೈಲೇನ ಸೇಚಯೇತ್||೫||

Adhikarana snapanam (6) · Śloka 6

ತತಃ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಕಷಾಯೇಣ ಸರ್ವಗನ್ಧೋದಕೇನ ವಾ ಸಪ್ತತಪನೀಯರಜತನಿರ್ವಾಪಣಕವೋಷ್ಣೇನ ಕಪಿತ್ಥಪತ್ರಕಷಾಯೇಣ ವಾ ತದ್ವಿಧೇನ ಸ್ನಾಪಯೇತ್||೬||

Adhikarana jihvauShThAdishodhanam (7) · Śloka 7

ತತೋಽಸ್ಯ ಸುಪರಿಲಿಖಿತನಖಯಾ ಸುಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತೋಪವಾನಯಾ ಕಾರ್ಪಾಸಪಿಚ್ವವಗುಣ್ಠಿತಯಾ ದಕ್ಷಿಣಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಾ ಜಿಹ್ವೋಉಷ್ಠಕಣ್ಠಮನುಸುಖಂ ಪ್ರಮುಜ್ಯಾತ್| ತಾಲುಂ ಚೋನ್ನಾಮ್ಯ ಸ್ನೇಹಪಿಚುನೋಪರಿಷ್ಟಾದವಗುಣ್ಠಯೇತ್||೭||

Adhikarana medhAjanakaM prAshanam (8) · Śloka 8

ತತಶ್ಚೈನ್ದ್ರೀಬ್ರಾಹ್ಮೀಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀವಚಾಕಲ್ಕಂ ಮಧುಘೃತೋಪೇತಂ ಹರೇಣುಮಾತ್ರಮ್ ಕುಶಾಗ್ರಾಭಿಮನ್ತ್ರಿತಂ ಸೌವರ್ಣೇನಾಶ್ವತ್ಥಪತ್ರೇಣ ಮೇಧಾಯುರ್ಬಲಜನನಂ ಪ್ರಾಶಯೇತ್| ತದ್ವದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಬಲಾನನ್ತಾಶತಾವರ್ಯನ್ಯತಮಚೂರ್ಣಂ ವಾ||೮||

Adhikarana garBodakavAmanam (9) · Śloka 9

ತತಃ ಸೈನ್ಧವೋಪಹಿತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ಗರ್ಭೋದಕಾನಿ ವಾಮಯೇತ್| ತಥಾಸ್ಯೋರಃ ಕಣ್ಠವಿಶುದ್ಧ್ಯಾ ಲಾಘವಮಭಿಲಾಷಶ್ಚ ಜಾಯತೇ||೯||

Adhikarana jAtakarma (10) · Śloka 10

ಅಥಾಸ್ಯ ಜಾತಕರ್ಮ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ಕುರ್ಯಾತ್||೧೦||

Adhikarana sUtikAyAH stanyAvataraNakAlaH (11) · Śloka 11

ಅಪಿ ಚ ಸಿರಾಣಾಂ ಹೃದಯಸ್ಥಾನಾಂ ವಿವೃತತ್ವಾತ್ಪ್ರಸೂತಿತಃ| ತೃತೀಯೇಽಹ್ನಿ ಚತುರ್ಥೇ ವಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೧೧||

Adhikarana prathamAdidineShu shishoH prAshanam (12) · Śloka 12

ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಥಮೇಽಹನ್ಯನನ್ತಾ ಮಿಶ್ರಿತೇ ಮಧುಸರ್ಪಿಷೀ ಮನ್ತ್ರಪೂತೇ ತ್ರಿಕಾಲಂ ಪ್ರಾಶಯೇತ್| ದ್ವಿತೀಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಸ್ತೃತೀಯೇ ಚ||೧೨||

Adhikarana prathamastanyapAnavidhiH (13) · Śloka 13

ತತಃ ಪ್ರಾಙ್ನಿವಾರಿತಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಪಾಣಿತಲಸಮ್ಮಿತಂ ಸರ್ಪಿರ್ದ್ವಿಕಾಲಂ ದಾಪಯೇದನನ್ತರಂ ಚ ಸ್ತನ್ಯಮಿಷ್ಟಿತಃ||೧೩||

Adhikarana karNapathi snehadAnam (14) · Śloka 14

ಅಹರಹಶ್ಚಾಸ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ಸ್ನೇಹಾಪ್ಲುತೇನ ಪ್ಲೋತೇನ ಪ್ರಚ್ಛಾದಯೇತ್||೧೪||

Adhikarana saMveshanam (15) · Śloka 15

ಪ್ರಾಕ್ಶಿರಸಂ ಚೈನಂ ಕ್ಷೋಉಮನಿಚಯೇ ಸಂವೇಶಯೇದುಚ್ಛೀರ್ಷಕೇ ಚಾಸ್ಯಾಭಿಮನ್ತ್ರಿತಮುದಕುಮ್ಭಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ ದ್ವಾರಪಕ್ಷಯೋಶ್ಚ||೧೫||

Adhikarana vIjanAdyupacArAH (16) · Śloka 16

ಆದಾರೀವಿದಾರೀಬದರೀಖದಿರನಿಮ್ಬಪೀಲುಪರೂಷಕಶಾಖಾಭಿರೇನಂ ವೀಜಯೇತ್| ತಾಭಿಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ ಸೂತಿಕಾಗಾರಂ ಪರಿVವಾರಯೇತ್| ಸರ್ಷಪಾತಸೀಕಣಕಣಿಕಾಶ್ಚಾನ್ತರ್ಬಹಿಃ ಪ್ರಕಿರೇತ್| ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಶ್ಚ ಬಲಿಮ್||೧೬||

Adhikarana dhUpanaM shAntikarma ca (17) · Śloka 17

ವ್ರಣೋಕ್ತೈಶ್ಚ ಗುಗ್ಗುಲ್ವಾದಿಭಿರ್ಧೂಪಂ ಕುರ್ವೀತ| ತಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽಥರ್ವವೇದವಿದ್ದಶಾಹಂ ಶಾನ್ತಿಕರ್ಮ ಕುರ್ಯಾತ್| ಮಾಯೂರೀಂ ಮಹಾಮಾಯೂರೀಮಾರ್ಯಾರತ್ನಕೇತುಧಾರಿಣೀಂ ಚೋಭಯಕಾಲಂ ವಾಚಯೇತ್||೧೭||

Adhikarana rakShAkarmavisheShaH (18) · Śloka 18

ಹಿಙ್ಗುವಚಾತುರುಷ್ಕರಕ್ಷೋಘ್ನೈಃ ಪೋಟಲಿಕಾಮುತ್ತರದೇಹಲ್ಯಾಮಾಸಜ್ಜೇತ್| ಕುಮಾರಸ್ಯ ಚ ಸಹ ಮಾತ್ರಾ ಕಾಣ್ಠೇ ಉಚ್ಛೀರ್ಷಕೇ ಚ| ತದ್ವದಾರ್ಯಾಪರ್ಣಶಬರೀಮಾರ್ಯಾಪರಾಜಿತಾಂ ಚ ಗೋರೋಚನಾಭಿಲಿಖಿತಾಮ್| ದ್ವಾರೇ ಚ ದೇಹಲೀಮನುತಿರ್ಯಙ್ಮುಸಲಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಕಣಕಣ್ಡಕತಿನ್ದುಕೇನ್ಧನಾಗ್ನಿಂ ನಕ್ತಂ ದಿವಞ್ಚ ಜಾಗೃಯಾತ್| ತಥಾನುರಕ್ತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸುಹೃದಶ್ಚ| ಪ್ರಹೃಷ್ಟಜನಸಮ್ಪೂರ್ಣಞ್ಚ ತದ್ವೇಶ್ಮ ಕಾರ್ಯಮ್||೧೮||

Adhikarana stanyadAnArhadhAtrIlakShaNam (19) · Śloka 19

ಅಥಾಸ್ಯ ಸಮಾನವರ್ಣಾ ಮಧ್ಯಮವಯಾಃ ಶುಚಿರಲೋಲುಪಾ ನಿಭೃತಾನಾತುರಾ ಜೀವದ್ವತ್ಸಾ ವತ್ಸಲಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣ್ಯವ್ಯಙ್ಗಾ ಬಹುಕ್ಷೀರಾ ಶುಕ್ಲಾಮ್ಬರಾಚಾರಾ ದೀರ್ಘಹ್ರಸ್ವಾದಿದೇಹದೋಷಾಷ್ಟಕರಹಿತಾ ಅಲಮ್ಬೋರ್ಧ್ವಚೂಚುಕಾತಿಪೀನಹೀನಸ್ತನದೋಷಮುಕ್ತಾ ಯುಕ್ತಚೂಚುಕಾ ಧಾತ್ರೀ ಸ್ಯಾತ್ತಸ್ಯ ಏವ ಸ್ತನ್ಯಂ ಪಿಬೇತ||೧೯||

Adhikarana shuddhastanyalakShaNam (20) · Śloka 20

ತಚ್ಚೋದಕಪಾತ್ರೇ ದುಹ್ಯಮಾನಮೇಕತಾಂ ಯದುದಕೇನ ಸಹ ಗಚ್ಛತಿ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣದೋಷರಹಿತಞ್ಚ ತಚ್ಛುದ್ಧಮಾರೋಗ್ಯಬಲಜನನಮ್||೨೦||

Adhikarana dhAtryAH stanadAnavidhiH (21) · Śloka 21

ಅಥ ಧಾತ್ರೀ ಸ್ನಾತಾಽನುಲಿಪ್ತಾ ನಿತ್ಯಮಹತವಾಸಾಃ ಸುಮನಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ಥಾಪನೌಷಧೀಃ ಶಿರಸಾ ಬಿಭ್ರಾಣಾ ಪ್ರಾಙ್ಮೂಖೀ ಸ್ತನಂ ಪ್ರಾಗ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಧೌತಮೀಷತ್ಪರಿಸ್ರುತಂ ಪಾಯಯೇತ್||೨೧||

Adhikarana nAnAstanyapAnadoShAH (22) · Śloka 22

ನಾನಾಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ಹ್ಯಸಾತ್ಮ್ಯತ್ವಾನ್ನಾನಾವಿಧಾ ವ್ಯಾಪದೋ ಭವನ್ತಿ| ಅಪರಿಸ್ರುತೇ ಚಾತಿಸ್ತನ್ಯಪೂರ್ಣಸ್ತನಪಾನೇನೋತ್ಸ್ನೇಹನಾತ್ ಕಾಸಶ್ವಾಸಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿಷಾಂ ಸಮ್ಭವಃ||೨೨||

Adhikarana stanyanAshahetavaH stanyajananopAyAshca (23) · Śloka 23

ರೂಕ್ಷಾನ್ನಪಾನಕರ್ಶನಕ್ರೋಧಶೋಕಕಾಮಾದಿಭಿಃ ಸ್ತನ್ಯನಾಶಃ| ಸ್ತನ್ಯಜನನಾನಿ ತು ಮದ್ಯಾನಿ ಸೀಧುವರ್ಜ್ಯಾನ್ಯಾನೂಪಮಾಂಸಾನಿ ದ್ರವಾಃ ಸ್ವಾದ್ವಮ್ಲಲವಣಪ್ರಾಯಾಶ್ಚಾಹಾರಾಃ ಕ್ಷೀರಿಣ್ಯಶ್ಚೌಷಧಯಃ ಕ್ಷೀರಪಾನಮನಾಯಾಸಃ ಸೌಮನಸ್ಯಂ ಚ||೨೩||

Adhikarana pAnAnarhastanyaM stanyAnarhabAlAvasthA ca (24) · Śloka 24

ನ ತು ಕ್ಷುಧಿತಶೋಕಾರ್ತಶ್ರಾನ್ತಕ್ರುದ್ಧಪ್ರದುಷ್ಟಧಾತುಗರ್ಭಿಣೀವಿರುದ್ಧಾಹಾರಭುಕ್ತಾನಾಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ಪಾಯಯೇನ್ನಾಜೀರ್ಣೌಷಧಞ್ಚ ಬಾಲಮಿತಿ||೨೪||

Adhikarana ShaShThInishAyAM visheShakRutyam (25) · Śloka 25

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಷಷ್ಠೀಂ ನಿಶಾಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಕೃತರಕ್ಷಾಬಲಿಕ್ರಿಯಾಃ| ಜಾಗೃಯುರ್ಬಾನ್ಧವಾಸ್ತಸ್ಯ ದಧತಃ ಪರಮಾಂ ಮುದಮ್||೨೫||

Adhikarana nAmakaraNam (26) · Śloka 26

ದಶಮೇ ದ್ವಾದಶೇ ವಾಹ್ನಿ ಗೋತ್ರಾಚಾರೈಃ ಶುಭೈಃ ಶುಭೇ| ಸೂತಾ ಸ್ನಾನೋತ್ಸವಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿತಾಽಪತ್ಯಸ್ಯ ನಾಮ ಚ| ದಿನೇ ಶತತಮೇ ವಾಖ್ಯಾಂ ಪೂರ್ಣೇ ಸಂವತ್ಸರೇಽಥವಾ| ವಿಭ್ರತೋಽಙ್ಗೈರ್ಮನೋಹ್ವಾಲರೋಚನಾಗುರುಚನ್ದನಮ್| ಪೂಜ್ಯಂ ತ್ರಿಪುರುಷಾನೂಕಮಾದೌ ಘೋಷವದಕ್ಷರಮ್| ಅವೃದ್ಧಂ ಕೃತಮೂಷ್ಮಾನ್ತಮನರಾತಿಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್| ನಕ್ಷತ್ರದೇವತಾಯುಕ್ತಂ ತದೇವ ತು ನ ಕೇವಲಮ್| ಮಙ್ಗಲ್ಯಮನ್ತರನ್ತಸ್ಥಂ ನ ದುಷ್ಟಂ ನ ಚ ತದ್ಧಿತಮ್| ಪುಂಸೋ ವಿಸರ್ಜನೀಯಾನ್ತಂ ಸಮವರ್ಣಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಪುನಃ| ವಿಷಮಾಕ್ಷರಮಕ್ರೂರಂ ವಿಸ್ಪಷ್ಟಾರ್ಥಂ ಮನೋರಮಮ್| ಸುಖೋದ್ಯಂ ದೀರ್ಘವರ್ಣಾನ್ತಮಾಶೀರ್ವಾದಾಭಿಧಾನವತ್||೨೬||

Adhikarana bAlasyAyuHparIkShaNam (27) · Śloka 27

ತತಃ ಪ್ರಕೃತಿಭೇದೋಕ್ತರೂಪೈರಾಯುಃ ಪರೀಕ್ಷಣಮ್| ಪ್ರಾಗುದಕ್ಶಿರಸಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಬಾಲಸ್ಯ ಜ್ಞಾನವಾನ್ಭಿಷಕ್||೨೭||

Adhikarana prashastaM veshma upakaraNAni ca (28) · Śloka 28

ಪ್ರಶಸ್ತವಾಸ್ತುಶರಣಂ ಸಜ್ಜೋಪಕರಣಂ ಶುಚಿ| ನಿರ್ವಾತಂ ಚ ಪ್ರವಾತಂ ಚ ವೃದ್ಧಸ್ತ್ರೀವೈದ್ಯಸೇವಿತಮ್| ನಿರ್ಮತ್ಕುಣಾಖುಮಶಕಮತಮಸ್ಕಂ ಚ ಶಸ್ಯತೇ| ಶುಚಿಧೌತೋಪವಾನಾನಿ ನಿರ್ವಲೀನಿ ಮೃದೂನಿ ಚ| ಶಯ್ಯಾಸ್ತರಣವಾಸಾಂಸಿ ರಕ್ಷೋಘ್ನೈರ್ಧೂಪಿತಾನಿ ಚ||೨೮||

Adhikarana dhUpanam (29) · Śloka 29

ಕಾಕೋಽವಿಶಸ್ತಃ ಶಸ್ತಶ್ಚ ಧೂಪನೇ ತ್ರಿವೃತಾನ್ವಿತಃ| ವಚಾಜ್ಯಕುಷ್ಠಶ್ರೀವೇಷ್ಟಸರ್ಷಪೈರ್ಧೂಪಯೇತ್ ಸದಾ||೨೯||

Adhikarana bodhanAdau sAvadhAnatA (30) · Śloka 30

ಬೋಧಯೇತ್ಸಹಸಾ ಸುಪ್ತಂ ನೋ ನ ಚೈನಂ ಸಮುತ್ಕ್ಷಿಪೇತ್| ತಥಾ ಹ್ಯಸ್ಯ ಸಮುತ್ತ್ರಾಸೋ ವೇಗರೋಧಶ್ಚ ಜಾಯತೇ||೩೦||

Adhikarana lAlApanodanopAyaH (31) · Śloka 31

ಮಾಕ್ಷಿಕಾಮಲಕವ್ಯೋಷಬೃಹತೀಮೂಲಸೈನ್ಧವೈಃ| ಲಾಲೋಪನೋದರುಚ್ಯರ್ಥಂ ಮುಖಮನ್ತಃಪರಾಮೃಶೇತ್||೩೧||

Adhikarana maNyAdidhAraNam (32) · Śloka 32

ಜೀವತ್ಖಡ್ಗಾದಿಶೃಙ್ಗೇಷು ಸಮಾಸಕ್ತಾಞ್ಛುಭಾನ್ ಮಣೀನ್| ಧಾರಯೇದ್ ದಶ ಚೈನ್ದ್ರ್ಯಾದೀಞ್ಜೀವಕರ್ಷಭಕಾವಪಿ| ಆಯುರ್ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕರೀಂ ರಕ್ಷೋಭಿರಕ್ಷಣೀಮ್| ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಗ್ರೀವಯಾ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ವಿಶೇಷಾನ್ಸತತಂ ವಚಾಮ್||೩೨||

Adhikarana stanyadoShodBavAH gadAH (33) · Śloka 33

ಸ್ತನ್ಯದೋಷಾದ್ಗದಾಸ್ತಸ್ಯ ಯಥೋಕ್ತಂ ತತ್ ಪಿಬೇದ್ಯತಃ| ಪೀನಾಽತಿಕನ್ಧರಾಸ್ತಮ್ಭಂ ಕುರ್ಯಾದೂರ್ಧ್ವಾಕ್ಷಮೂರ್ಧ್ವಗಃ| ಉಚ್ಛ್ವಾಸರೋಧಾಲ್ಲಮ್ಬೋಽತಿಸ್ತನೋ ಜೀವಿತಸಂಶಯಮ್| ನ ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾಃ ಪಿಬೇತ್ಸ್ತನ್ಯಂ ಪಾರಿಗರ್ಭಿಕಕೃದ್ಧಿ ತತ್||೩೩||

Adhikarana stanyABAve upAyaH (34) · Śloka 34

ಸ್ತನ್ಯಾಭಾವೇ ಪಯಶ್ಛಾಗಂ ಗವ್ಯಂ ವಾ ತದ್ಗುಣಂ ಪಿಬೇತ್| ಮೂಲೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಬೃಹತ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಸ್ಥಿರಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಸಿತಾಯುತಮ್||೩೪||

Adhikarana sUtikAgArAnniShkramaNavidhiH (35) · Śloka 35

ಚತುರ್ಥೇ ಸೂತಿಕಾಗಾರಾದಗ್ನಿಸ್ಕನ್ದಪುರೋಗಮಾನ್| ಮಾಸೇ ನಿಷ್ಕ್ರಾಮಯೇದ್ದೇವಾನ್ ನಮಸ್ಕರ್ತ್ತು ಸ್ವಲಂಕೃತಾಮ್||೩೫||

Adhikarana dharaNyAmupaveshanantatra mantrashca (36) · Śloka 36

ಪಞ್ಚಮೇ ಮಾಸಿ ಪುಣ್ಯೇಽಹ್ನಿ ಧರಣ್ಯಾಮುಪವೇಶಯೇತ್| ದ್ವಿಕಿಷ್ಕುಮಾತ್ರಂ ಲಿಪ್ತಾಯಾಂ ಬಲಿಂ ದತ್ವಾ ಚತುರ್ದಿಶಮ್| ಧರಣ್ಯಶೇಷಭೂತಾನಾಂ ಮಾತಾ ತ್ವಮಸಿ ಕಾಮಧುಕ್| ಅಜರಾ ಚಾಪ್ರಮೇಯಾ ಚ ಸರ್ವಭೂತನಮಸ್ಕೃತಾ| ಚರಾಚರಾಣಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ಯವ್ಯಯಾಸಿ ಚ| ಕುಮಾರಂ ಪಾಹಿ ಮಾತೇವ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತದನುಮನ್ಯತಾಮ್| ಸ್ವಾಹೇತಿ ಮನ್ತ್ರೇಣಾನೇನ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಚ ತತಃ ಪರಮ್| ಸಾಶ್ರಯಂ ಸಾವಲಮ್ಬಂ ಚ ಕಟ್ಯಾದೀನ್ ಮರ್ದಯೇದನು||೩೬||

Adhikarana annaprAshanam (37) · Śloka 37

ಷಷ್ಠೇಽನ್ನಪ್ರಾಶನಂ ಮಾಸಿ ಕ್ರಮಾತ್ತಚ್ಚ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಚಿರಾನ್ನಿಷೇವಮಾಣೋಽನ್ನಂ ಬಾಲೋ ನಾತುರ್ಯಮಶ್ನುತೇ| ಭಜೇದ್ಯಥಾ ಯಥಾ ಚಾನ್ನಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ತಥಾ ತಥಾ||೩೭||

Adhikarana karNavyadhavidhiH savistaraH (38) · Śloka 38

ಷಟ್ಸಪ್ತಾಷ್ಟಮಮಾಸೇಷು ನೀರುಜಸ್ಯ ಶುಭೇಽಹನಿ| ಕರ್ಣೌ ಹಿಮಾಗಮೇ ವಿದ್ಧ್ಯೇದ್ಧಾತ್ರ್ಯಙ್ಕಸ್ಥಸ್ಯ ಸಾನ್ತ್ವಯನ್| ಪ್ರಾಗ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಕುಮಾರಸ್ಯ ಭಿಷಗ್ವಾಮಂ ತು ಯೋಷಿತಃ| ದಕ್ಷಿಣೇನ ದಧತ್ ಸೂಚೀಂ ಪಾಲೀಮನ್ಯೇನ ಪಾಣಿನಾ| ಮಧ್ಯತಃ ಕರ್ಣಪೀಠಸ್ಯ ಕಿದ್ದಿಗಣ್ಡಾಶಯಂ ಪ್ರತಿ| ಜರಾಯುಮಾತ್ರಪ್ರಚ್ಛನ್ನೇ ರವಿರಶ್ಮ್ಯವಭಾಸಿತೇ| ಘೃತಸ್ಯ ನಿಶ್ಚಲಂ ಸಮ್ಯಗಲಕ್ತಕರಸಾಙ್ಕಿತೇ| ವಿಧ್ಯೇದ್ದೈವಕೃತೇ ಛಿದ್ರೇ ಸಕೃದೇವರ್ಜು ಲಾಘವಾತ್| ನೋರ್ಧ್ವಂ ನ ಪಾರ್ಶ್ವತೋ ನಾಧಃ ಸಿರಾಸ್ತತ್ರ ಹಿ ಸಂಶ್ರಿತಾಃ| ಕಾಲಿಕಾಮರ್ಮರೀರಕ್ತಾಸ್ತದ್ವ್ಯಧಾದ್ರಾಗರುಗ್ಜ್ವರಾಃ| ಸಶೋಫದಾಹಸಂರಮ್ಭಮನ್ಯಾಸ್ತಮ್ಭಾಪತಾನಕಾಃ| ತೇಷಾಂ ಯಥಾಮಯಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಭಜ್ಯಾಶು ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ಸ್ಥಾನವ್ಯಧಾನ್ನ ರುಧಿರಂ ನ ರುಗ್ರಾಗಾದಿಸಮ್ಭವಃ| ಸ್ನೇಹಾಕ್ತಂ ಸೂಚ್ಯನುಸ್ಯೂತಂ ಸೂತ್ರಂ ಚಾನು ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಆಮತೈಲೇನ ಸಿಞ್ಚೇಚ್ಚ ಬಹಲಾಂ ತದ್ವದಾರಯಾ| ವಿದ್ಧ್ಯೇತ್ಪಾಲೀಂ ಹಿತಭುಜಃ ಸಞ್ಚಾರ್ಯಾಥ ಸ್ಥವೀಯಸೀ| ವರ್ತಿಸ್ತ್ರ್ಯಹಾತ್ತತೋ ರೂಢಂ ವರ್ಧಯೇತ ಶನೈಃ ಶನೈಃ| ಸ್ವೇದಿತೋದ್ವರ್ತಿತಂ ಕರ್ಣಮಭ್ಯಕ್ತಂ ಬೃಂಹಣೈಃ ಪುನಃ| ನಾಜೀರ್ಣೇ ನ ಮಲೋದ್ರೇಕೇ ನ ಚಾತ್ಯುಷ್ಣೇಽಪಿ ವರ್ಧಯೇತ್| ಸದಾ ಚ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದಭ್ಯಙ್ಗಾನ್ ಕರ್ಣಪಾಲೀಗದೋದಿತಾನ್| ಪುಷ್ಟಿನೀರುಕ್ತ್ವಜನನಾನಿತಿ ಸಂವರ್ಧಿತೇ ದೃಢೇ| ಕಲಧೌತಾವಬದ್ಧಾನಿ ಕರ್ಣೇ ರತ್ನಾನಿ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್| ಭಿನ್ದ್ಯಾದವೃದ್ಧೌ ಸ್ತ್ರೀಣಾನ್ತು ಪಾಲೀಮನ್ತರಪಾಙ್ಗತಃ| ನೈವ ಚಾಪಾಙ್ಗಯೋರ್ಬಾಹ್ಯಾಂ ವ್ಯಾಪದಃ ಸ್ಯುಸ್ತತೋ ಧ್ರುವಾಃ| ಜಿಹ್ವಸೂಚೀವ್ಯಧಾದ್ವರ್ತಿಗಾಢತ್ವಾದಥವಾ ಮಲೈಃ| ಜಾತೇ ಮಹತಿ ಸಂರಮ್ಭೇ ವರ್ತಿಮಾಶ್ವಪನೀಯ ತತ್| ಯವೈರಣ್ಡಜಟಾಯಷ್ಟೀಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಜ್ಯೈಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಸುರೂಢಂ ಚ ಪುನರ್ವಿದ್ಧಯೇತ್ತ್ವರಯಾ ತು ವಿವರ್ಧನಾತ್| ಛಿದ್ಯೇತ ಪಾಲೀ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಶುದ್ಧಾಸ್ತ್ರಾಂ ಸನ್ದಧೀತ ತಾಮ್| ಕರ್ಣಾಮಯನಿಷೇಧೋಕ್ತಸನ್ಧಾನವಿಧಿನಾ ಭಿಷಕ್||೩೮||

Adhikarana varShaparyantAH niShedhavisheShAH (39) · Śloka 39

ವರ್ಷಂ ಸ್ವವಸತೇರ್ಬಾಹ್ಯಂ ಕುಮಾರಸ್ಯ ನ ದರ್ಶಯೇತ್| ದೀಪಮಾತಪಮಗ್ನಿಂ ಚ ರೂಪಮನ್ಯಚ್ಚ ಭಾಸುರಮ್||೩೯||

Adhikarana stanAdapanayanam (40) · Śloka 40

ಅಥೈತಂ ಜಾತದಶನಂ ಕ್ರಮಶೋಽಪನಯೇತ್ ಸ್ತನಾತ್| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಯೋಜಯೇತ್ ಕ್ಷೀರಮನ್ನಞ್ಚ ಲಘು ಬೃಂಹಣಮ್||೪೦||

Adhikarana stanAdapanayanopAyAH (41) · Śloka 41

ಕುರ್ಯಾದಪಸ್ತನಂ ಸ್ನೇಹಸಂಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಸ್ತನಲೇಪನೈಃ| ಬೀಭತ್ಸೈರ್ಯಾ ವಕಾಸೇಕಕೃತ್ರಿಮಕ್ಷತದರ್ಶನೈಃ||೪೧||

Adhikarana apastanyasya modakAH (42) · Śloka 42

ಪ್ರಿಯಾಲಮಜ್ಜಮಧುಕಮಧುಲಾಜಸಿತೋಪಲೈಃ| ಅಪಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ಸಂಯೋಜ್ಯಃ ಪ್ರೀಣನೋ ಮೋದಕಃ ಶಿಶೋಃ| ದೀಪನೋ ಬಾಲಬಿಲ್ವೈಲಾಶರ್ಕರಾಲಾಜಸಕ್ತುಭಿಃ| ಸಂಗ್ರಾಹೀ ಧಾತಕೀಪುಷ್ಪಶರ್ಕರಾಲಾಜತರ್ಪಣೈಃ||೪೨||

Adhikarana tIvrabuBukShAnivRuttAvupAyaH (43) · Śloka 43

ಬುಭುಕ್ಷಾ ಚೇತ್ ಪ್ರಬಲತಾಮಪಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ಗಚ್ಛತಿ| ಅತ್ಯಗ್ನಿಜಿದ್ಧಿತಂ ತಸ್ಯ ವಿಧಾನಂ ಪಾರಿಗರ್ಭಿಕಮ್||೪೩||

Adhikarana kumAradhAraH (44) · Śloka 44

ಅಭಿಯುಕ್ತಃ ಸದಾಚಾರೋ ನಾತಿಸ್ಥೂಲೋ ನ ಲೋಲುಪಃ| ಕುಮಾರಧಾರಃ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಸ್ತತ್ರಾದ್ಯೋ ಬಾಲಚಿತ್ತವಿತ್| ಅಧಾರ್ಮಿಕಂ ದುರಾಚಾರಃ ಸ್ಥೂಲೋ ವಿಕಟಗಾಮಿನಮ್| ಕರೋತಿ ಲೋಲುಪೋ ಬಾಲಂ ಘಸ್ಮರತ್ವೇನ ರೋಗಿಣಮ್||೪೪||

Adhikarana kumAraBeShajAni (45) · Śloka 45

ರೋಗಾಂಶ್ಚಾಸ್ಯ ಜಯೇತ್ಸೌಮ್ಯೈರ್ಭೇಷಜೈರವಿಷಾದಕೈಃ| ಅನ್ಯತ್ರಾತ್ಯಯಿಕಾದ್ವ್ಯಾಧೇವಿರೇಕಂ ಸುತರಾಂ ತ್ಯಜೇತ್||೪೫||

Adhikarana vitrAsananiShedhaH (46) · Śloka 46

ತ್ರಾಸಯೇನ್ನಾವಿಧೇಯಂ ಚ ತ್ರಸ್ತಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಹಿ ಗ್ರಹಾಃ| ವಸ್ತ್ರಪಾತಾತ್ಪರಸ್ಪರ್ಶಾತ್ಪಾಲಯೇಲ್ಲಙ್ಘನಾಚ್ಚ ತಮ್||೪೬||

Adhikarana krIDABUmiH ramaNakAni ca (47) · Śloka 47

ಕ್ರೀಡಾಭೂಮಿಃ ಸಮಾ ಕಾರ್ಯಾ ನಿಶ್ಶಸ್ತ್ರೋಪಲಶರ್ಕರಾ| ವೇಲ್ಲೋಷಣಕಣಾಮ್ಭೋಭಿಃ ಸಿಕ್ತಾ ನಿಮ್ಬೋದಕೇನ ವಾ| ಜಾತುಷಂ ಘೋಷವಿಚ್ಚಿತ್ರಮತ್ರಾಂಸ ರಮಣಂ ಬೃಹತ್| ಅತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರಂ ಗವಾಶ್ವಾದಿಮಙ್ಗಲ್ಯಮಥ ವಾ ಫಲಮ್||೪೭||

Adhikarana vidyAdhyApanAdi (48) · Śloka 48

ಶಕ್ತಿಮನ್ತಂ ಯಥಾವರ್ಣಂ ವಿದ್ಯಾಮಧ್ಯಾಪಯೇತ್ತತಃ| ಅನುಶಿಷ್ಯಾತ್ಸದಾ ಚೈನಂ ಧರ್ಮಾಯ ವಿನಯಾಯ ಚ| ಯಥಾ ನೇನ್ದ್ರಿಯದುಷ್ಟಾಶ್ವೈರ್ಹ್ನಿಯತೇ ಯೌವನಾಗಮೇ||೪೮||

Adhikarana bAlasya dainandinakRutyAni (49) · Śloka 49

ಅಭ್ಯಙ್ಗೋದ್ವರ್ತನಂ ಸ್ನಾನಂ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಚ ಸಮಾಚರೇತ್| ಸಹದೇವಾಸ್ಥಿರಾಕೌನ್ತೀಕುಮುದೋತ್ಪಲಚನ್ದನೈಃ| ಬೃಹತೀಫಲತಕ್ಕಾರೀಸರ್ಷಪಾಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವೈಃ| ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಬಲೈರಣ್ಡತಿಲಾಪಾಮಾರ್ಗತಣ್ಡುಲೈಃ| ಸಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಫಲೈಸ್ತೈಲಂ ಸಾಜಕ್ಷೀರಂ ವಿಪಾಚಿತಮ್| ರಕ್ಷೋಘ್ನಃ ಪುಷ್ತಿದೋಽಭ್ಯಙ್ಗಸ್ತದ್ವದುದ್ವರ್ತನಂ ಚ ತೈಃ| ದಧಿಮಾಕ್ಷಿಕಸಂಯುಕ್ತೈಸ್ತ್ರಿಗುಣೀಕೃತಚಿಕ್ಕಸೈಃ| ಮೂರ್ವಾಮೂಲದ್ವಿರಜನೀಯವೈಶ್ಚೋದ್ವರ್ತನಂ ಹಿತಮ್| ಕುಲತ್ಥಚೂರ್ಣಮೇಕಂ ವಾ ವಾಜಿಗನ್ಧಾರಜೋಽಪಿ ವಾ| ಸ್ನಾನೇ ಸರ್ವೌಷಧೀಕಲ್ಕೋ ಜೀವನೀಯಾಮ್ಬು ಚೇಷ್ಯತೇ||೪೯||

Adhikarana BaktatvanusAraM bAlacaryAvisheShaH (50) · Śloka 50

ಆರಗ್ವಧಾದಿನಿರ್ಯೂಹೇ ಶೃತಂ ಶೀತವಸನ್ತಯೋಃ| ವತ್ಸಕಾದಿಪ್ರತೀವಾಪಂ ಕುಮಾರಂ ಪ್ರಾಶಯೇದ್ ಘೃತಮ್| ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ವಾತಾತಪಸ್ವೇದೈರ್ಬಾಲಃ ಕ್ಲಾಮ್ಯತ್ಯತೋ ಹಿಮಮ್| ಪ್ರಾತರೇವ ಪಿಬೇದ್ ದುಗ್ಧಂ ಜೀವನೀಯಗಣೈಃ ಶೃತಮ್| ಸಿತಾಘೃತಾಢ್ಯಾನ್ ಸಕ್ತೂಂಶ್ಚ ಲಿಹ್ಯಾನ್ನ ತ್ವೇವ ಪೀತಕಮ್| ನಾತ್ಯಮ್ಬುಪಾಯೀ ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾ ಘೃತಸಾತ್ಮ್ಯೋ ಘೃತಂ ಶೃತಮ್| ಕಾಕೋಲೀಶರ್ಕರಾಮೇದಾತುಗಾಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಜೀವಕೈಃ| ಕುಟನ್ನಟೇನ ಮೂರ್ಧಾನಂ ಲಿಪ್ಪೇದನ್ಯಶ್ಚ ಶೀತಲೈಃ| ರಾಸ್ನಾಸರಲವರ್ಷಾಭೂಹಿಙ್ಗುಸೈನ್ಧವದಾರುಭಿಃ| ಸರ್ಪಿರ್ವಿದಾರ್ಯಾದಿಜಲೇ ಸಾಧಿತಂ ಲೇಹಯೇಚ್ಛಿಶುಮ್| ಪ್ರಪಣ್ಡರೀಕಂ ಮಧುಕಂ ಸೂಪ್ಯಪರ್ಣ್ಯೌ ದುರಾಲಭಾ| ಪ್ರಿಯಾಲಮಜ್ಜಾಕಾಕೋಲೀವಿದಾರೀಕಟ್ಫಲಾಮೃತಾಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಜಶೃಙ್ಗೀ ದುಗ್ಧೀಕಾ ಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲಾ ಹಯಾಹ್ವಯಾ| ಶೃಙ್ಗೀಮಧುಕಕುಸುಮಮೇದರ್ಷಭಕಜೀವಕಮ್| ಏಭಿಃ ಕ್ಷೀರಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಲಿಹ್ಯಾದ್ಬಾಲೋ ಘನಾತ್ಯಯೇ||೫೦||

Adhikarana brAhmyAdighRutam (51) · Śloka 51

ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕವಚಾಶಾರಿವಾಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವೈಃ| ಸಕಣೈಃ ಸಾಧಿತಂ ಪೀತಂ ವಾಙ್ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಕೃದ್ ಘೃತಮ್| ಆಯುಷ್ಯಂ ಪಾಪ್ಮರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ಭೂತೋನ್ಮಾದನಿಬರ್ಹಣಮ್||೫೧||

Adhikarana sArasvataghRutam (52) · Śloka 52

ತ್ರಿಫಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾನನ್ತಾ ಸಮಙ್ಗಾ ಸಾರಿವಾ ವಚಾ| ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಪಾಠಾ ದ್ವಿಬೃಹತೀ ದ್ವಿಸ್ಥಿರಾ ದ್ವಿಪುನರ್ನವಮ್| ಸಹದೇವಾ ರವೇರ್ವಲ್ಲೀ ಪಯಸ್ಯ ಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾ| ತೋಯಕುಮ್ಭೇ ಪಚೇದೇತತ್ ಪಲಾಂಶಂ ಪಾದಶೇಷಿತಮ್| ತೇನ ಕೌನ್ತೀವಚಾಕುಷ್ಠಕೃಷ್ಣಾಸರ್ಷಪಸೈನ್ಧವೈಃ| ನೀರುಕ್ಸರೂಪವತ್ಸಾಯಾಃ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಪಯಸಾ ಚ ಗೋಃ| ಪುಷ್ಯಯೋಗೇ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಹೇಮಶಕಲಂ ಶೃತಮ್| ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನತೋ ಮೇಧಾಸ್ಮೃತ್ಯಾಯುಃ ಪುಷ್ಟಿಬುದ್ಧಿದಮ್| ರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ಚ ವಿಷಘ್ನಂ ಚ ಸಾರಸ್ವತಮಿದಂ ಘೃತಮ್||೫೨||

Adhikarana vAgvivardhanayogaH (53) · Śloka 53

ಲೀಢಂ ವಾ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಂ ವಚಾಹೇಮರಜೋಽಲ್ಪಶಃ| ಸಂವತ್ಸರಂ ಪರಂ ಮೇಧ್ಯಂ ರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ವಾಗ್ವಿವರ್ಧನಮ್||೫೩||

Adhikarana vayaHsthAdyavalehanam (54) · Śloka 54

ವಯಃಸ್ಥಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಕುಷ್ಠಂ ಹರಿದ್ರಾ ಶಾರಿವಾ ವಚಾ| ಮಾಂಸೀ ಕೈಡರ್ಯಮಿತ್ಯೇತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಜಃ ಸಮಮ್| ಲೀಢ್ವಾಜ್ಯೇನ ಶಿಶುರ್ವರ್ಷಂ ಭವತ್ಯಪಲಿತೋಽವ್ಯಥಃ| ಬಲವಾನ್ ಶೃತಸಮ್ಪನ್ನಃ ಶತಾಯುಃ ಸ್ಥಿರಯೌವನಃ| ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತರಿಮಂ ಲೇಹಂ ಧಾತ್ರೀಂ ಚಾಸ್ಯಾವಲೇಹಯೇತ್||೫೪||

Adhikarana dUrvAdiprAshAH (55) · Śloka 55

ಬ್ರಾಹ್ಮೀವದ್ಯೋಜಯೇದ್ದೂರ್ವಾಂ ಮೂರ್ವಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲಾಮ್| ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಂ ಶ್ವೇತತಕ್ಕಾರೀಮವ್ಯಣ್ಡಾಂ ಗೌರಸರ್ಷಪಾಮ್| ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯಾಂ ಫಲಿನೀ ಪಕ್ವಂ ಚ ಬೃಹತೀಫಲಮ್| ರೋಹಿಷಂ ಚೇತ್ಯಮೀ ಪ್ರಾಶಾಃ ಪೃಥಗ್ದ್ವಾದಶ ಕೀರ್ತಿತಾಃ| ಮಹತಾಽಪ್ಯುಪಯೋಕ್ತವ್ಯಾ ನರೇಣ ನಿಯತಾತ್ಮನಾ||೫೫||

Adhikarana mRudBakShaNAdbAlarakShA (56) · Śloka 56

ನಿತ್ಯಂ ಮೃದ್ಭಕ್ಷಣಾದ್ರಕ್ಷೇತ್ತಯಾ ಸ್ಯುರ್ನಿಯತಂ ಗದಾಃ| ಪಾಣ್ಡುತ್ವಶ್ವಯಥುಶ್ವಾಸಕಾಸಾತೀಸಾರಜನ್ತವಃ| ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಗ್ನಿಸದನಸ್ತನ್ಯದ್ವೇಷಾಙ್ಗರುಗ್ಭ್ರಮಾಃ||೫೬||

Adhikarana dantapavanaBakShaNaniShedhaH (57) · Śloka 57

ಭಕ್ಷಯೇದ್ದನ್ತಪವನಂ ನಾಸ್ಥಿರದ್ವಿಜಬನ್ಧನಃ| ತಸ್ಯ ತದ್ ಘಟ್ಟನಾತ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ಕುರ್ಯಾದ್ದನ್ತಾಮಯಾನ್ಮರುತ್||೫೭||

Adhikarana bAlopacArapAlanaPalam (58-59) · Śloka 59

ಶೂರೈರಾಯುಧಿಭಿರ್ಗುಪ್ತಮಧೃಷ್ಯಂ ನಗರಂ ಪರೈಃ| ಯಥಾ ಶಿಶೋರ್ವಪುಸ್ತದ್ವದ್ಯಥೋಕ್ತೈರ್ವಿಧಿಭಿರ್ಗ್ರಹೈಃ||೫೮|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಬಾಲೋಪಚರಣೀಯೋ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫೯||