Adhikarana atha mUShikAlarkapratiShedho nAma ShaTcatvAriMsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਮੂਸਿਕਲਰ੍ਕਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਸੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो मूषिकलर्कप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्मासुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikabhedAH (2) · Śloka 2
ਲਾਲਨਸ਼੍ਚਪਲਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਸਿਰਸ਼੍ਚਿਕਿਰੋਜਿਨਃ| ਕਸਾਯਦਨ੍ਤਃ ਕੁਲਕਃ ਕੋਕਿਲਃ ਕਪਿਲੋਸਿਤਃ| ਅਰੁਣਃ ਸ਼ਵਲਃ ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਕਪੋਤਃ ਪਲਿਤੋਨ੍ਦੁਰੁਃ| ਚੁਚ੍ਛੁਨ੍ਦਰੋ ਰਸਾਲਾਖ੍ਯੋ ਦਸ਼ਾਸ੍ਟੌ ਚੇਤਿ ਮੂਸਿਕਾਃ||੨||
लालनश्चपलः पुत्रो हसिरश्चिकिरोऽजिनः| कषायदन्तः कुलकः कोकिलः कपिलोऽसितः| अरुणः शवलः श्वेतः कपोतः पलितोन्दुरुः| चुच्छुन्दरो रसालाख्यो दशाष्टौ चेति मूषिकाः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikaviShasaMkrAntihetavaH prabhAvashca (3) · Śloka 3
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਙ੍ਗੇ ਪਤਤ੍ਯੇਸਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਙ੍ਗੈਃ ਸ੍ਪਸ਼ਨ੍ਤਿ ਵਾ| ਯਚ੍ਛੁਕ੍ਲਦਿਗ੍ਧੈਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਰੇ ਦੂਸਿਤੇ ਪਾਣ੍ਡੁਤਾਂ ਗਤੇ| ਗ੍ਰਨ੍ਥਯਃ ਸ਼੍ਵਯਥੁਃ ਕੋਠੋ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਭ੍ਰਮੋਰੁਚਿਃ| ਸ਼ੀਤਜ੍ਵਰੋਤਿਰੁਕ੍ਸਾਦੋ ਵੇਪਥੁਃ ਪਰ੍ਵਭੇਦਨਮ੍| ਰੋਮਹਰ੍ਸਃ ਸ੍ਰੁਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਨੁਬਨ੍ਧਮ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਨੁਵਿਦ੍ਧਬਹ੍ਵਾਖੁਪੋਤਕਚ੍ਛਰ੍ਦਨਂ ਸਕਤ੍||੩||
यस्मिन्नङ्गे पतत्येषां शुक्लमङ्गैः स्पृशन्ति वा| यच्छुक्लदिग्धैस्तत्रास्रे दूषिते पाण्डुतां गते| ग्रन्थयः श्वयथुः कोठो मण्डलानि भ्रमोऽरुचिः| शीतज्वरोऽतिरुक्सादो वेपथुः पर्वभेदनम्| रोमहर्षः स्रुतिर्मूर्च्छा दीर्घकालानुबन्धम्| श्लेष्मानुविद्धबह्वाखुपोतकच्छर्दनं सकृत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShasya kRucchrasAdhyatA (4) · Śloka 4
ਵ੍ਯਵਾਯ੍ਯਾਖੁਵਿਸਂ ਕਚ੍ਛ੍ਰਂ ਭੂਯੋ ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਕੁਪ੍ਯਤਿ||੪||
व्यवाय्याखुविषं कृच्छ्रं भूयो भूयश्च कुप्यति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyalakShaNam (5) · Śloka 5
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਙ੍ਗਸ਼ੋਫਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਕ੍ਲੇਦਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਰੁਤਿਜ੍ਵਰਾਃ| ਸ਼ਿਰੋਗੁਰੁਤ੍ਵਂ ਲਾਲਾਸਕ੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਸ਼੍ਚਾਸਾਧ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮ੍||੫||
मूर्च्छाङ्गशोफवैवर्ण्यक्लेदशब्दाश्रुतिज्वराः| शिरोगुरुत्वं लालासृक्च्छर्दिश्चासाध्यलक्षणम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varjanIyalakShaNam (6) · Śloka 6
ਸ਼ੂਨਬਸ੍ਤਿਂ ਵਿਵਰ੍ਣੌਸ੍ਠਮਾਖ੍ਵਾਭੈਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍| ਚੁਚ੍ਛੁਨ੍ਦੁਰੁਸਗਨ੍ਧਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਦਾਖੁਦੂਸਿਤਮ੍||੬||
शूनबस्तिं विवर्णौष्ठमाख्वाभैर्ग्रन्थिभिश्चितम्| चुच्छुन्दुरुसगन्धं च वर्जयेदाखुदूषितम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkalakShaNam (7) · Śloka 7
ਸ਼ੁਨਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਲ੍ਬਣਾ ਦੋਸਾਃ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸਂਜ੍ਞਾਵਹਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ| ਮੁਸ੍ਣਨ੍ਤਃ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਕ੍ਸੋਭਂ ਧਾਤੂਨਾਮਤਿਦਾਰੁਣਮ੍| ਲਾਲਾਵਨਨ੍ਧਬਧਿਰਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੋਭਿਧਾਵਤਿ| ਸ੍ਰਸ੍ਤਪੁਚ੍ਛਹਨੁਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਸ਼ਿਰੋ ਦੁਃਖੀ ਨਤਾਨਨਃ||੭||
शुनः श्लेष्मोल्बणा दोषाः संज्ञां संज्ञावहाश्रिताः| मुष्णन्तः कुर्वते क्षोभं धातूनामतिदारुणम्| लालावनन्धबधिरः सर्वतः सोऽभिधावति| स्रस्तपुच्छहनुस्कन्धः शिरो दुःखी नताननः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshalakShaNam (8) · Śloka 8
ਦਂਸ਼ਸ੍ਤੇਨ ਵਿਦਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸੁਪ੍ਤਃ ਕਸ੍ਣਂ ਕ੍ਸਰਤ੍ਯਸਕ੍| ਹਚ੍ਛਿਰੋਰੁਗ੍ਜ੍ਵਰਸ੍ਤਮ੍ਭਤਸ੍ਣਾਮੂਰ੍ਚ੍ਛੋਦ੍ਭਵੋਨੁ ਚ||੮||
दंशस्तेन विदष्टस्य सुप्तः कृष्णं क्षरत्यसृक्| हृच्छिरोरुग्ज्वरस्तम्भतृष्णामूर्च्छोद्भवोऽनु च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasa~ggataH sRugAlAdidaMshalakShaNam (9) · Śloka 9
ਅਨੇਨਾਨ੍ਯੇਪਿ ਬੋਦ੍ਧ੍ਵ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਲਾ ਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਪ੍ਰਹਾਰਿਣਃ| ਸਗਾਲਾਸ਼੍ਵਤਰਾਸ਼੍ਵਰ੍ਕ੍ਸਦ੍ਵੀਪਿਵ੍ਯਾਘ੍ਰਵਕਾਦਯਃ||੯||
अनेनान्येऽपि बोद्ध्व्या व्याला दंष्ट्राप्रहारिणः| सृगालाश्वतराश्वर्क्षद्वीपिव्याघ्रवृकादयः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyaM saviShanirviShalakShaNam (10) · Śloka 10
ਕਣ੍ਡੂਨਿਸ੍ਤੋਦਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਸੁਪ੍ਤਿਕ੍ਲੇਦਜ੍ਵਰਭ੍ਰਮਾਃ| ਵਿਦਾਹਰਾਗਰੁਕ੍ਪਾਕਸ਼ੋਫਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਿਕੁਞ੍ਚਨਮ੍| ਦਂਸ਼ਾਵਦਰਣਂ ਸ੍ਫੋਟਾਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਚ| ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਵਿਸੇ ਲਿਙ੍ਗਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਤੁ ਨਿਰ੍ਵਿਸੇ||੧੦||
कण्डूनिस्तोदवैवर्ण्यसुप्तिक्लेदज्वरभ्रमाः| विदाहरागरुक्पाकशोफग्रन्थिविकुञ्चनम्| दंशावदरणं स्फोटाः कर्णिका मण्डलानि च| सर्वत्र सविषे लिङ्गं विपरीतं तु निर्विषे||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyamasAdhyalakShaNam (11) · Śloka 11
ਦਸ੍ਟੋ ਯੇਨ ਤੁ ਤਚ੍ਚੇਸ੍ਟਰੁਤਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ| ਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤਮੇਵ ਚਾਕਸ੍ਮਾਦਾਦਰ੍ਸ਼ਸਲਿਲਾਦਿਸੁ||੧੧||
दष्टो येन तु तच्चेष्टरुतं कुर्वन् विनश्यति| पश्यंस्तमेव चाकस्मादादर्शसलिलादिषु||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalasantrAsalakShaNam (12) · Śloka 12
ਜਲਦਰ੍ਸ਼ਨਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯੋ ਯਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਤ੍ਰਸੇਤ੍| ਅਦਸ੍ਟਮਪਿ ਤਂ ਜਹ੍ਯਾਜ੍ਜਲਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸਰੋਗਿਣਮ੍||੧੨||
जलदर्शनसंस्पर्शशब्देभ्यो यश्च सन्त्रसेत्| अदष्टमपि तं जह्याज्जलसन्त्रासरोगिणम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShakaviShacikitsA daShTamAtre dAhaH (13) · Śloka 13
ਆਖੁਨਾ ਦਸ੍ਟਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦਂਸ਼ਂ ਕਾਣ੍ਡੇਨ ਦਾਹਯੇਤ੍| ਦਰ੍ਪਣੇਨਾਥਵਾ ਤੀਵ੍ਰਰੁਜਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਣਿਕਾਨ੍ਯਥਾ||੧੩||
आखुना दष्टमात्रस्य दंशं काण्डेन दाहयेत्| दर्पणेनाथवा तीव्ररुजा स्यात्कर्णिकान्यथा||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhAnantarIyakRutyam (14) · Śloka 14
ਦਗ੍ਧਂ ਵਿਸ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਦਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਿਤਂ ਚ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਸ਼ਿਰੀਸਰਜਨੀ ਵਕ੍ਰਕੁਙ੍ਕੁਮਾਮਤਵਲ੍ਲਿਭਿਃ||੧੪||
दग्धं विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत्| शिरीषरजनी वक्रकुङ्कुमामृतवल्लिभिः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agAradhUmAdilepaH (15) · Śloka 15
ਅਗਾਰਧੂਮਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਰਜਨੀਲਵਣੋਤ੍ਤਮੈਃ| ਲੇਪੋ ਜਯਤ੍ਯਾਖੁਵਿਸਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪਾਤਨਃ||੧੫||
अगारधूममञ्जिष्ठारजनीलवणोत्तमैः| लेपो जयत्याखुविषं कर्णिकायाश्च पातनः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lepAnantarIyaM kRutyam (16) · Śloka 16
ਤਤੋਮ੍ਲੈਃ ਕ੍ਸਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੋਯੈਰਨੁ ਚ ਲੇਪਯੇਤ੍| ਪਾਲਿਨ੍ਦੀ ਸ਼੍ਵੇਤਕਟਭੀ ਬਿਲ੍ਵਮੂਲਗੁਡੂਚਿਭਿਃ| ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਸਸ਼ੋਫਘ੍ਨੈਃ ਸਿਰਾਂ ਵਾ ਮੋਕ੍ਸਯੇਦ੍ ਦ੍ਰੁਤਮ੍||੧੬||
ततोऽम्लैः क्षालयित्वा तु तोयैरनु च लेपयेत्| पालिन्दी श्वेतकटभी बिल्वमूलगुडूचिभिः| अन्यैश्च विषशोफघ्नैः सिरां वा मोक्षयेद् द्रुतम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanam (17) · Śloka 17
ਛਰ੍ਦਨਂ ਜਾਲਿਨੀਕ੍ਵਾਥੈਃ ਸ਼ੁਕਾਖ੍ਯਾਙ੍ਕੋਲਯੋਰਪਿ| ਕੋਸ਼ਵਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਕਾਖ੍ਯਾਯਾਃ ਫਲਂ ਜੀਮੂਤਕਸ੍ਯ ਚ| ਮਦਨਸ੍ਯ ਚ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਦਧ੍ਨਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂ ਵਮੇਤ੍| ਵਚਾਮਦਨਜੀਮੂਤਕੁਸ੍ਠਂ ਵਾ ਮੂਤ੍ਰਪੇਸਿਤਮ੍| ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇਨ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੋਨ੍ਦੁਰੁਵਿਸਾਪਹਮ੍| ਨਿਸ੍ਪਾਵਾਃ ਕਦਲੀਮੂਲਂ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਫਲਾਨਿ ਚ| ਸੁਵਰ੍ਚਲਾਰਾਮਠਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਜਿਕਾਤਿਵਿਸਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦ੍ਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾਮੂਲਮਰ੍ਧਰ੍ਚੈਰ੍ਵਮਨਤ੍ਰਯਮ੍||੧੭||
छर्दनं जालिनीक्वाथैः शुकाख्याङ्कोलयोरपि| कोशवत्याः शुकाख्यायाः फलं जीमूतकस्य च| मदनस्य च सञ्चूर्ण्य दध्ना पीत्वा विषं वमेत्| वचामदनजीमूतकुष्ठं वा मूत्रपेषितम्| पूर्वकल्पेन पातव्यं सर्वोन्दुरुविषापहम्| निष्पावाः कदलीमूलं बन्धुजीवफलानि च| सुवर्चलारामठकं स्वर्जिकातिविषाद्वयम्| श्यामाद्रिकर्णिकामूलमर्धर्चैर्वमनत्रयम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAntasya shUlAdau cikitsA (18) · Śloka 18
ਵਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਹਦਯੇ ਸ਼ੂਲਂ ਹਿਧ੍ਮਾਰੁਚਿਰ੍ਵਮਿਃ| ਉਸ੍ਣੋਦ੍ਗਾਰਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚੇਤ੍ਤਤ੍ਰੈਤਦੌਸਧਮ੍| ਜੀਰਕਂ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਤੁਙ੍ਗਾਖ੍ਯਂ ਨਾਗਕੇਸਰਮ੍| ਰਜਨ੍ਯੌ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸੇਵ੍ਯਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਸੁਵਰ੍ਚਲਾਮ੍| ਮਧੁਰਂ ਚ ਗਣਂ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਬੀਜਪੁਰਕਪਿਤ੍ਥਯੋਃ| ਰਸੇਨ ਸਾਡਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਮਤ੍ਸ੍ਯਣ੍ਡਿਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਗਨ੍ਧਵਰ੍ਣਰਸੋਪੇਤਃ ਸ ਪੀਤੋ ਵਿਸਦੋਸਜਿਤ੍| ਦ੍ਵਿਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਂਸ਼ੁਮਤਿ ਕ੍ਵਾਥੇ ਪੇਯਾ ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਾ||੧੮||
वान्तस्य शुद्धे हृदये शूलं हिध्मारुचिर्वमिः| उष्णोद्गारानुबन्धो वा स्याच्चेत्तत्रैतदौषधम्| जीरकं त्र्यूषणं कुष्ठं तुङ्गाख्यं नागकेसरम्| रजन्यौ सैन्धवं सेव्यं यष्टीमधुसुवर्चलाम्| मधुरं च गणं पिष्ट्वा बीजपुरकपित्थयोः| रसेन षाडवं कुर्यान्मधुमत्स्यण्डिकान्वितम्| गन्धवर्णरसोपेतः स पीतो विषदोषजित्| द्विपिप्पलीद्वयंशुमति क्वाथे पेया च तद्गुणा||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAyashirovirekaH (19) · Śloka 19
ਵਿਰੇਚਨੇ ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਨੀਲੀ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਕਲ੍ਕ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਚਨੇ ਸਾਰਃ ਸ਼ਿਰੀਸਸ੍ਯ ਫਲਾਨਿ ਚ||੧੯||
विरेचने त्रिवृन्नीली त्रिफला कल्क इष्यते| शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanam (20) · Śloka 20
ਅਞ੍ਜਨੇ ਗੋਮਯਰਸੋ ਵ੍ਯੋਸਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੋਨ੍ਵਿਤਃ| ਕਪਿਤ੍ਥਗੋਮਯਰਸੋ ਮਧੁਮਾਨਵਲੇਹਨੇ||੨੦||
अञ्जने गोमयरसो व्योषसूक्ष्मरजोऽन्वितः| कपित्थगोमयरसो मधुमानवलेहने||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhaghRutam (21) · Śloka 21
ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮੂਲੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਾਨੇ ਹਿਤਂ ਘਤਮ੍| ਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾ ਕਟਭੀ ਰਕ੍ਤਾ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵੈਰ੍ਵਾਮਤਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਆਸ੍ਫੋਤਮੂਲਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਪ~ਚ੍ਚਕਾਪਿਤ੍ਥਮੇਵ ਵਾ||੨੧||
तण्डुलीयकमूलेन सिद्धं पाने हितं घृतम्| द्विनिशा कटभी रक्ता यष्ट्याह्वैर्वामृतान्वितैः| आस्फोतमूलसिद्धं वा प~च्चकापित्थमेव वा||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viriktasya shUlAdau cikitsA (22) · Śloka 22
ਅਧੋਭਾਗੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਭਵੇਦ੍ਯਦਿ| ਪੁਰੀਸਂ ਵ ਵਿਬਧ੍ਯੇਤ ਗੁਦੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਵਿਕਰ੍ਤਿਕ| ਤਤ੍ਰ ਪੇਯਾਂ ਪਿਬੇਚ੍ਛੀਤਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਤਾਮ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਸ਼ਾਰਿਵਾਕਟੁਕਾਹ੍ਵਯੈਃ| ਸ਼ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਸਹਬਲਾਸਮਙ੍ਗਾਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜੈਃ||੨੨||
अधोभागे विशुद्धस्य शूलं नाभ्यां भवेद्यदि| पुरीषं व विबध्येत गुदे स्याद्वा विकर्तिक| तत्र पेयां पिबेच्छीतां शर्करामधुसंयुताम्| पिप्पलीपिप्पलीमूलशारिवाकटुकाह्वयैः| शृतैः सिद्धां सहबलासमङ्गाविश्वभेषजैः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvau prAshau (23) · Śloka 23
ਨਲਦਧ੍ਯਾਮਕਵ੍ਯੋਸਲੋਧ੍ਰਚਿਤ੍ਰਕਦੀਪ੍ਯਕਮ੍| ਕੁਤਲਕ੍ਸਾਰਤੋਯੇਨ ਪਿਸ੍ਟਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਦਧ੍ਨਾ ਵਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍ ਯਵਕ੍ਸਾਰਪਯੋਦਧਿ| ਫਾਣਿਤਂ ਤੈਲਮਾਜ੍ਯਂ ਵਿਸਘ੍ਨਂ ਪੀਤਮੇਕਤਃ||੨੩||
नलदध्यामकव्योषलोध्रचित्रकदीप्यकम्| कुतलक्षारतोयेन पिष्टं माक्षिकसर्पिषा| दध्ना वा प्राशयेत्क्षौद्रम् यवक्षारपयोदधि| फाणितं तैलमाज्यं विषघ्नं पीतमेकतः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sinduvArAdikvAthaH (24) · Śloka 24
ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਂ ਨਤਂ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁ ਬਿਲ੍ਵਮੂਲਂ ਪੁਨਰ੍ਨਵਮ੍| ਵਚਾਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਜੀਮੂਤਮੇਸ਼ਾਂ ਕ੍ਵਾਥਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਪਿਬੇਚ੍ਛਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਦਧ੍ਨਾ ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਮੂਸਿਕਾਰ੍ਦਿਤਃ||੨੪||
सिन्दुवारं नतं शिग्रु बिल्वमूलं पुनर्नवम्| वचाश्वदंष्ट्रा जीमूतमेशां क्वाथं समाक्षिकम्| पिबेच्छाल्योदनं दध्ना भुञ्जानो मूषिकार्दितः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnalepanayoryogau (25) · Śloka 25
ਤਕ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰਪੁਙ੍ਖਾਯਾਃ ਬੀਜਂ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਙ੍ਕੋਲਮੂਲਕਲ੍ਕੋ ਵ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕਲ੍ਕਿਤਃ| ਪਾਨਲੇਪਨਯੋਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੋਨ੍ਦੁਰੁਵਿਸਾਪਹਃ||੨੫||
तक्रेण शरपुङ्खायाः बीजं सञ्चूर्ण्य वा पिबेत्| अङ्कोलमूलकल्को व बस्तमूत्रेण कल्कितः| पानलेपनयोर्युक्तः सर्वोन्दुरुविषापहः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasyApayaH (26) · Śloka 26
ਪਯਃ ਪਯਸ੍ਯਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਿਤਯਾ ਮਧੁਕੇਨ ਚ||੨੬||
पयः पयस्यया युक्तं सितया मधुकेन च||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvare kirAtatiktAdikam (27) · Śloka 27
ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਮਮਤਾਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਕਕੁਭਤ੍ਵਚਮ੍| ਬਾਣਂ ਪਲਾਸ਼ਂ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਂ ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮ੍| ਆਖੁਵਿਨ੍ਨਾਂ ਮਹਾਨਿਮ੍ਬਂ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਂ ਮਧੂਲਿਕਾਮ੍| ਕਪਿਤ੍ਥਂ ਰਾਜਵਕ੍ਸਂ ਵਾ ਪਿਬੇਦਨ੍ਯਤਮਂ ਜ੍ਵਰੀ||੨੭||
किराततिक्तममृतां समङ्गां ककुभत्वचम्| बाणं पलाशं काश्मर्यं पयस्यां तण्डुलीयकम्| आखुविन्नां महानिम्बं सप्तपर्णं मधूलिकाम्| कपित्थं राजवृक्षं वा पिबेदन्यतमं ज्वरी||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNikApAtanam (28) · Śloka 28
ਸ੍ਥਿਰਾਂ ਮਨ੍ਦਰੁਜਾਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛੇਤ੍ ਕਰ੍ਣਿਕਾਂ ਪਾਤਯੇਤ ਵਾ| ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਲਾਙ੍ਗਲਿਕਾ ਦਨ੍ਤੀ ਕਿਣਿਹੀ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾ| ਆਖੁਵਕ੍ਸੋ ਮਹਾਵਕ੍ਸਸ੍ਤ੍ਰਿਵਦਞ੍ਜਨਕੀ ਸ੍ਨੁਹੀ| ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਾਤਨਂ ਕਲ੍ਕਮੇਕੈਕਂ ਤਿਲਕਲ੍ਕਵਤ੍||੨੮||
स्थिरां मन्दरुजां प्रच्छेत् कर्णिकां पातयेत वा| श्यामा लाङ्गलिका दन्ती किणिही गिरिकर्णिका| आखुवृक्षो महावृक्षस्त्रिवृदञ्जनकी स्नुही| कर्णिकापातनं कल्कमेकैकं तिलकल्कवत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vraNaropaNam (29) · Śloka 29
ਕ੍ਸੀਰਿਪ੍ਰਵਾਲਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ ਬਲਾਦਾਰ੍ਵੀ ਹਯਾਹ੍ਵਯਾਃ| ਰੋਪਣ੍ਯਃ ਕਲ੍ਕਿਤਾਸ੍ਤੈਲਂ ਘਤਂ ਵ ਸਾਧਿਤਂ ਤਥਾ| ਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾ ਤਿਲਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਤਗਰੋਸ਼ੀਰਪਦ੍ਮਕੈਃ||੨੯||
क्षीरिप्रवालमञ्जिष्ठा बलादार्वी हयाह्वयाः| रोपण्यः कल्कितास्तैलं घृतं व साधितं तथा| द्विनिशा तिलयष्ट्याह्वतगरोशीरपद्मकैः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyakriyopasaMhAraH (30) · Śloka 30
ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨੇਤਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾ ਕ੍ਰਿਯਾਖੂਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੩੦||
सामान्येनेति निर्दिष्टा क्रियाखूनां विशेषतः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhedAnusAralakShaNaM cikitsA ca lAlane (31) · Śloka 31
ਲਾਲਨੇਨ ਵਮਿਰ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਲਾਲਾਸ੍ਰਾਵਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਤਤ੍ਰ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮ੍||੩੧||
लालनेन वमिर्मूर्च्छा लालास्रावश्च जायते| लिह्यात्समाक्षिकं तत्र चूर्णितं तण्डुलीयकम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana capale (32) · Śloka 32
ਚਪਲੇਨ ਵਰ੍ਮਿਰ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਤਡ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਵਲੇਹਯੇਤ੍| ਸਦਾਰੁਮੁਸ੍ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ.......................||੩੨||
चपलेन वर्मिर्मूर्च्छा तृड्वा तत्रावलेहयेत्| सदारुमुस्तां त्रिफलां.......................||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putrake (33) · Śloka 33
.............................ਪੁਤ੍ਰਕੇਣ ਤੁ ਪਾਣ੍ਡੁਤਾ| ਸਾਦੋਙ੍ਗੇ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਚਾਖੁਸਦਸ਼ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸਮ੍ਭਵਃ| ਸ਼ਿਰੀਸਬੀਜਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਚ ਮਧੁਨਾ ਤਤ੍ਰ ਲੇਹਯੇਤ੍||੩੩||
.............................पुत्रकेण तु पाण्डुता| सादोऽङ्गे सर्वश्चाखुसदृशग्रन्थिसम्भवः| शिरीषबीजं कुष्ठं च मधुना तत्र लेहयेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hasire (34) · Śloka 34
ਹਸਿਰੇਣਾਨ੍ਨਵਿਦ੍ਵੇਸੋ ਜਮ੍ਭਣਮ੍ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਨਿਰ੍ਯੁਹਂ ਸੁਵਾਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪਾਯਯੇਤ੍||੩੪||
हसिरेणान्नविद्वेषो जृम्भणम् रोमहर्शणम्| आरग्वधादिनिर्युहं सुवान्तं तत्र पाययेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikire (35) · Śloka 35
ਚਿਕਿਰੇਣ ਸ਼ਿਰੋਦੁਃਖਂ ਸ਼ੋਫੋ ਹਿਧ੍ਮਾ ਵਮਿਰ੍ਭ੍ਰਮਃ ਵਾਨ੍ਤੋਤ੍ਰ ਜਾਲਿਨੀਕ੍ਵਾਥੈਃ ਸਾਰਮਙ੍ਕੋਲਜਂ ਪਿਬੇਤ੍||੩੫||
चिकिरेण शिरोदुःखं शोफो हिध्मा वमिर्भ्रमः वान्तोऽत्र जालिनीक्वाथैः सारमङ्कोलजं पिबेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajine (36) · Śloka 36
ਅਜਿਨੇਨਾਙ੍ਗਕਸ੍ਣਤ੍ਵਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛ ਛਰ੍ਦਿਸ਼੍ਚ ਹਦ੍ਗ੍ਰਹਃ| ਮਧੁਨਾ ਤਤ੍ਰ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰਕਲ੍ਕਿਤਾਮ੍||੩੬||
अजिनेनाङ्गकृष्णत्वं मूर्च्छ छर्दिश्च हृद्ग्रहः| मधुना तत्र मञ्जिष्ठां लिह्यात्स्नुक्क्षीरकल्किताम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaShAyadante (37) · Śloka 37
ਨਿਦ੍ਰਾ ਕਸਾਯਦਨ੍ਤੇਨ ਹਚ੍ਛੋਸਃ ਕਸ਼ਤਾਤਿ ਚ| ਸ਼ਿਰੀਸਸਾਰਤ੍ਵਗ੍ਬੀਜਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਲੇਹਯੇਤ੍||੩੭||
निद्रा कषायदन्तेन हृच्छोषः कृशताति च| शिरीषसारत्वग्बीजं तत्र क्षौद्रेण लेहयेत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulake (38) · Śloka 38
ਕੁਲਕੇਨ ਰੁਜਾਸ੍ਰਾਵੌ ਰਾਜਯੋ ਦਂਸ਼ਮਣ੍ਡਲੇ| ਸਦਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕੌ ਤਤ੍ਰ ਸਹੌ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਪ੍ਲੁਤੌ||੩੮||
कुलकेन रुजास्रावौ राजयो दंशमण्डले| सदिन्दुवारकौ तत्र सहौ लिह्यान्मधुप्लुतौ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kokile (39) · Śloka 39
ਗ੍ਰਨ੍ਥਯਃ ਕੋਕਿਲੇਨੋਗ੍ਰਾ ਜ੍ਵਰੋ ਦਾਹਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣਃ| ਨੀਲੀਪੁਨਰ੍ਨਵਾਕ੍ਵਾਥੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਪਿਬੇਦ੍ ਘਤਮ੍||੩੯||
ग्रन्थयः कोकिलेनोग्रा ज्वरो दाहश्च दारुणः| नीलीपुनर्नवाक्वाथे सिद्धं तत्र पिबेद् घृतम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kapile (40) · Śloka 40
ਕਪਿਲੇਨ ਵ੍ਰਣੇ ਕੋਥੇ ਜ੍ਵਰੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰ੍ਭ੍ਰਮਃ ਸਤਟ੍| ਲੇਹਯੇਨ੍ਮਧੁਨਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਾਂ ਚਾਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਮ੍||੪੦||
कपिलेन व्रणे कोथे ज्वरो ग्रन्थिर्भ्रमः सतृट्| लेहयेन्मधुना श्वेतां श्वेतां चात्र पुनर्नवाम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNe (41) · Śloka 41
ਰਕ੍ਤਂ ਕਸ੍ਣੇਨ ਵਮਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਦਿਨੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਸ਼ੁਕਭਸ੍ਮਾਮ੍ਬੁ ਸ਼ਿਰੀਸਫਲਵਾਲਕਮ੍||੪੧||
रक्तं कृष्णेन वमति विशेषाद् दुर्दिने पिबेत्| तत्र किंशुकभस्माम्बु शिरीषफलवालकम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aruNAdiShu pa~jcasu (42) · Śloka 42
ਅਰੁਣਾਦ੍ਯਾਃ ਪਥਗ੍ਦੋਸਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਸ੍ਰਸਮ੍ਭਵਾਨ੍| ਜਨਯਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਰਾਗਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਰ੍ਣਿਕਾਃ| ਕਰਞ੍ਜਾਰਗ੍ਵਧਵ੍ਯੋਸਬਹਤ੍ਯਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਾਤ੍| ਕ੍ਵਾਥੇ ਦਧਿਪਯਃਸਰ੍ਪਿਃ ਪਥਕ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥੋਨ੍ਮਿਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਕਪਿਤ੍ਥਦਾਡਿਮਵਰੀਵਿਸ਼ਾਲਾਤ੍ਰਿਸੁਗਨ੍ਧਿਕਾਃ| ਤ੍ਰਿਵਤਾਮਤ੍ਤਿਕਾਵਕ੍ਰਗੁਡੂਚੀਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕਲ੍ਕਿਤਾਃ| ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ਤਦਰੁਣਾਦੀਨਾਂ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਵਿਸਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਕਾਕਾਦਨੀ ਕਾਕਾਮਾਚੀ ਸ੍ਵਰਸੇਨ੍ਸ੍ ਸ਼ਤਂ ਘਤਮ੍||੪੨||
अरुणाद्याः पृथग्दोषसन्निपातास्रसम्भवान्| जनयन्ति क्रमाद्रागान् सर्वे च ग्रन्थिकर्णिकाः| करञ्जारग्वधव्योषबृहत्यंशुमतीद्वयात्| क्वाथे दधिपयःसर्पिः पृथक्प्रस्थोन्मितं पचेत्| कपित्थदाडिमवरीविशालात्रिसुगन्धिकाः| त्रिवृतामृत्तिकावक्रगुडूचीश्चात्र कल्किताः| क्षिपेत्तदरुणादीनां पञ्चानां विषनाशनम्| काकादनी काकामाची स्वरसेन्स् शृतं घृतम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cacchundure (43) · Śloka 43
ਕ੍ਲਮਸ਼੍ਰੁਚ੍ਛੁਨ੍ਦਰੇਣੋਗ੍ਰੋ ਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਵਿਸਚਿਕਾ| ਯਵਨਾਲਰ੍ਸਭਕ੍ਸਾਰਮ੍ ਬਹਤ੍ਯੌ ਵਾਤ੍ਰ ਪਾਯਯੇਤ੍||੪੩||
क्लमश्रुच्छुन्दरेणोग्रो ग्रीवास्तम्भो विषचिका| यवनालर्षभक्षारम् बृहत्यौ वाऽत्र पाययेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAle (44) · Śloka 44
ਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਰਸਾਲੇਨ ਵੇਦਨਾ ਦਂਸ਼ਮਣ੍ਡਲੇ| ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਗਦਂ ਤਤ੍ਰ ਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਸਂਯੁਤਮ੍||੪੪||
ग्रीवास्तम्भो रसालेन वेदना दंशमण्डले| लिह्यान्महागदं तत्र घृतमाक्षिकसंयुतम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sasheShaviShalakShaNaM cikitsa ca (45) · Śloka 45
ਸਸ਼ੇਸਂ ਮੂਸਿਕਵਿਸਂ ਪ੍ਰਕੁਪ੍ਯਤ੍ਯਭ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ| ਯਥਾਯਥਂ ਵਾ ਕਾਲੇਸੁ ਦੋਸਾਣਾਂ ਵਦ੍ਧਿਹੇਤੁਸੁ| ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰੁਪਕ੍ਰਮਾਃ| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਯੇ ਚ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਦੂਸੀਵਿਸਾਪਹਾਃ||੪੫||
सशेषं मूषिकविषं प्रकुप्यत्यभ्रदर्शने| यथायथं वा कालेषु दोषाणां वृद्धिहेतुषु| तत्र सर्वे यथावस्थं प्रयोज्याः स्युरुपक्रमाः| यथास्वं ये च निर्दिष्टास्तथा दूषीविषापहाः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkaviShacikitsA (46) · Śloka 46
ਦਂਸ਼ਨ੍ਤ੍ਵਲਰ੍ਕਦਸ੍ਟਸ੍ਯ ਦਗ੍ਧਮੁਸ੍ਣੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਪ੍ਰਦਿਹ੍ਯਾਦਗਦੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਘਤਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੬||
दंशन्त्वलर्कदष्टस्य दग्धमुष्णेन सर्पिषा| प्रदिह्यादगदैस्तैस्तैः पुराणं च घृतं पिबेत्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilAdikalkaH (47) · Śloka 47
ਤਿਲਗੁਗ੍ਗੁਲੁਦੂਰ੍ਵਾਣਾਂ ਦਾਡਿਮਸ੍ਯ ਗੁਡਸ੍ਯ ਚ| ਕਲ੍ਕੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਲੇਪਃ ਸ਼੍ਵਦਂਸ਼ਵਿਸਜਿਤ੍ਪਰਮ੍||੪੭||
तिलगुग्गुलुदूर्वाणां दाडिमस्य गुडस्य च| कल्को मुहुर्मुहुर्लेपः श्वदंशविषजित्परम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daMshabandhanam (48) · Śloka 48
ਨਲਮੂਲਂ ਜਲੇ ਪਿਸ੍ਟਂ ਪਾਨਲੇਪਨਯੋਰ੍ਹਿਤਮ੍| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਚ੍ਛਦੈਰ੍ਦਂਸ਼ਂ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਦਨ੍ਤਚਰ੍ਵਿਤੈਃ||੪੮||
नलमूलं जले पिष्टं पानलेपनयोर्हितम्| मातुलुङ्गच्छदैर्दंशं बध्नीयाद्दन्तचर्वितैः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanam (49) · Śloka 49
ਅਰ੍ਕਕ੍ਸੀਰਯੁਤਂ ਚਾਸ੍ਯ ਯੋਜ੍ਯਮਾਸ਼ੁ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੪੯||
अर्कक्षीरयुतं चास्य योज्यमाशु विरेचनम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvetapunarnavAdiyogaH (50) · Śloka 50
ਪਿਬੇਤ੍ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਾਂ ਧੁਰ੍ਧੂਰਕਫਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੫੦||
पिबेत् पुनर्नवां श्वेतां धुर्धूरकफलान्वितम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhattUraPalayogAH (51) · Śloka 51
ਫਲਂ ਧੁਰ੍ਧੂਰਕਾਨ੍ਮੂਲਂ ਕਾਕੋਦੁਮ੍ਬਰਿਕੋਦ੍ਭਵਮ੍| ਸ਼ੀਧੁਨਾ ਸ਼੍ਵਵਿਸਂ ਹਨ੍ਤਿ ਪੀਤਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ||੫੧||
फलं धुर्धूरकान्मूलं काकोदुम्बरिकोद्भवम्| शीधुना श्वविषं हन्ति पीतं वा तण्डुलाम्बुना||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palalAdiyogaH (52) · Śloka 52
ਏਕਧ੍ਯਂ ਪਲਲਂ ਤੈਲਂ ਰੂਪਿਕਾਯਾਃ ਪਯੋ ਗੁਡਃ| ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਵਿਸਮਲਰ੍ਕਂ ਘਨਵਨ੍ਦਮਿਵਾਨਿਲਃ||੫੨||
एकध्यं पललं तैलं रूपिकायाः पयो गुडः| भिनत्ति विषमलर्कं घनवृन्दमिवानिलः||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunAdiyogaH (53) · Śloka 53
ਲਸ਼ੁਨੋਸਣਵੈਦੇਹੀ ਵਰਾ ਗੋਪਿਤ੍ਤਕਲ੍ਕਿਤਾਃ| ਪਾਨਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਾਲੇਪੈਃ ਸ਼੍ਵਦਸ੍ਟਸ੍ਯੌਸਧਂ ਪਰਮ੍||੫੩||
लशुनोषणवैदेही वरा गोपित्तकल्किताः| पाननस्याञ्जनालेपैः श्वदष्टस्यौषधं परम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalavetasapatrAdikvAthaH (54) · Śloka 54
ਜਲਵੇਤਸਪਤ੍ਰਤ੍ਵਙ੍ਮੂਲਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਂ ਪਚੇਜ੍ਜਲੇ| ਸਕ੍ਵਾਥਃ ਸ਼ੀਤਲਃ ਪੀਤਃ ਪਰਂ ਸ਼੍ਵਵਿਸਭੇਸਜਮ੍| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਘ੍ਰੁਤਂ ਪਾਨਨਸ੍ਯਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਲੇਪਨਮ੍| ਜਲਤ੍ਰਾਸੇ ਸਮਸ੍ਤੇ ਚ ਵਿਸੇ ਤਦ੍ਗਰੁਡੋਪਮਮ੍||੫੪||
जलवेतसपत्रत्वङ्मूलं क्षुण्णं पचेज्जले| सक्वाथः शीतलः पीतः परं श्वविषभेषजम्| तत्सिद्धं च घ्रुतं पाननस्याभ्यञ्जनलेपनम्| जलत्रासे समस्ते च विषे तद्गरुडोपमम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavamAShAdi ghRutam (55) · Śloka 55
ਯਵਮਾਸਕੁਲਤ੍ਥਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਚਾਮ੍ਭਸਿ| ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤੇ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧ੍ਯੇਚ੍ਛ੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਕਲ੍ਕਿਤੈਃ| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਸਹਾਕੁਸ੍ਠਬਹਤੀਰਜਨੀਦ੍ਵਯੈਃ| ਵਿਦਾਰੀਨਤਕਟ੍ਵਙ੍ਗਪਯਸ੍ਯਾਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕੈਃ| ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਾਨਖਾਭੀਰੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰੋਪਦ੍ਰਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਰ੍ਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਤਤ੍||੫੫||
यवमाषकुलत्थानां पञ्चमूलस्य चाम्भसि| क्षीरद्विगुणिते सर्पिः साध्येच्छ्लक्ष्णकल्कितैः| अश्वगन्धासहाकुष्ठबृहतीरजनीद्वयैः| विदारीनतकट्वङ्गपयस्यासिन्दुवारकैः| सर्पगन्धानखाभीरुशर्करारक्तचन्दनैः| श्वदंष्ट्रोपद्रवान् सर्वान् पानाभ्यङ्गैर्न्निहन्ति तत्||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudvidAhAdau kramaH (56) · Śloka 56
ਹਦ੍ਵਿਦਾਹੇ ਪ੍ਰਸੇਕੇ ਚ ਵਿਰੇਕਵਮਨੇ ਭਸ਼ਮ੍| ਵਿਸਦੋਸਹਰੇ ਯੋਜ੍ਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਸਂਸਰ੍ਜਨਕ੍ਰਮਃ||੫੬||
हृद्विदाहे प्रसेके च विरेकवमने भृशम्| विषदोषहरे योज्ये शुद्धे संसर्जनक्रमः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanaM tIkShNameva deyam (57) · Śloka 57
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿਸਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਿਰੂਢੇਪਿ ਵ੍ਰਣੇ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਤਦ੍ਵਿਸਮ੍||੫੭||
दद्यात् संशोधनं तीक्ष्णमवश्यं विषनाशनम्| अशुद्धस्य निरूढेऽपि व्रणे कुप्यति तद्विषम्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snapanam (58) · Śloka 58
ਸਰਤ੍ਨਬੀਜੌਸਧਿਭਿਃ ਕੁਮ੍ਭੈਃ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਪੂਰਿਤੈਃ| ਅਸ੍ਤੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਵਾਰਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰਾਭਿਮਿਨ੍ਤ੍ਰਿਤੈਃ| ਅਸ੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤੋਨ੍ਮਾਨੈਃ ਪੁਸ੍ਪਮਾਲਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤੈਃ| ਗੋਚਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਕੇ ਲਿਪ੍ਤੇ ਜ੍ਵਲਿਤਾਗ੍ਨੌ ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤਤੇ| ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਸਰਿਤਸ੍ਤੀਰੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਸ੍ਯ ਚਤੁਸ੍ਪਥੇ||੫੮||
सरत्नबीजौषधिभिः कुम्भैः शीताम्बुपूरितैः| अष्तोत्तरशतं वारान् सिद्धमन्त्राभिमिन्त्रितैः| अष्टोत्तरशतोन्मानैः पुष्पमालावगुण्ठितैः| गोचर्ममात्रके लिप्ते ज्वलिताग्नौ कुशास्तृते| स्थण्डिले सरितस्तीरे स्नानं वास्य चतुष्पथे||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkaviShe mantraH (59) · Śloka 59
ਅਲਰ੍ਕਾਧਿਪਤੇ ਯਕ੍ਸ ਸਾਰਮੇਯਗਣਾਧਿਪ| ਅਲਰ੍ਕਜੁਸ੍ਟਮੇਤਂ ਮੇ ਨਿਰ੍ਵਿਸਂ ਕੁਰੁ ਮਾਚਿਰਾਤ੍| ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਲਰ੍ਕਾਰ੍ਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੫੯||
अलर्काधिपते यक्ष सारमेयगणाधिप| अलर्कजुष्टमेतं मे निर्विषं कुरु माचिरात्| स्वाहेति मन्त्रोऽलर्कार्त्ते सर्वकर्मसु शस्यते||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nakhadantakShatam (60) · Śloka 60
ਚਤੁਸ੍ਪਾਦ੍ਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਪਾਰ੍ਦ੍ਭਿਰ੍ਵਾ ਨਖਦਨ੍ਤਪਰਿਕ੍ਸਤਮ੍| ਸ਼ੂਯਤੇ ਪਚ੍ਯਤੇ ਰਾਗਜ੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਾਵਰੁਜਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੬੦||
चतुष्पाद्भिर्द्विपार्द्भिर्वा नखदन्तपरिक्षतम्| शूयते पच्यते रागज्वरस्त्रावरुजान्वितम्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nakhadantaviShe yogaH (61-46) · Śloka 46
ਸੋਮਵਲ੍ਕੋਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਗੋਜਿਹ੍ਵਾ ਹਂਸਪਾਦਿਕਾ| ਰਜਨ੍ਯੌ ਗੈਰਿਕਂ ਲੇਪੋ ਨਖਦਨ੍ਤਵਿਸਾਪਹਃ||੬੧|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾ ਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਮੂਸਿਕਾਲਰ੍ਕ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਸਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪੬||
सोमवल्कोऽश्वकर्णश्च गोजिह्वा हंसपादिका| रजन्यौ गैरिकं लेपो नखदन्तविषापहः||६१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे मूषिकालर्क प्रतिषेधो नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः||४६||
🔊 Audio coming soon