Adhikarana atha mUShikAlarkapratiShedho nAma ShaTcatvAriMsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతో మూషికలర్కప్రతిషేధం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాసురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
अथातो मूषिकलर्कप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्मासुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikabhedAH (2) · Śloka 2
లాలనశ్చపలః పుత్రో హసిరశ్చికిరోఽజినః| కషాయదంతః కులకః కోకిలః కపిలోఽసితః| అరుణః శవలః శ్వేతః కపోతః పలితోందురుః| చుచ్ఛుందరో రసాలాఖ్యో దశాష్టౌ చేతి మూషికాః||2||
लालनश्चपलः पुत्रो हसिरश्चिकिरोऽजिनः| कषायदन्तः कुलकः कोकिलः कपिलोऽसितः| अरुणः शवलः श्वेतः कपोतः पलितोन्दुरुः| चुच्छुन्दरो रसालाख्यो दशाष्टौ चेति मूषिकाः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikaviShasaMkrAntihetavaH prabhAvashca (3) · Śloka 3
యస్మిన్నంగే పతత్యేషాం శుక్లమంగైః స్పృశంతి వా| యచ్ఛుక్లదిగ్ధైస్తత్రాస్రే దూషితే పాండుతాం గతే| గ్రంథయః శ్వయథుః కోఠో మండలాని భ్రమోఽరుచిః| శీతజ్వరోఽతిరుక్సాదో వేపథుః పర్వభేదనం| రోమహర్షః స్రుతిర్మూర్చ్ఛా దీర్ఘకాలానుబంధం| శ్లేష్మానువిద్ధబహ్వాఖుపోతకచ్ఛర్దనం సకృత్||3||
यस्मिन्नङ्गे पतत्येषां शुक्लमङ्गैः स्पृशन्ति वा| यच्छुक्लदिग्धैस्तत्रास्रे दूषिते पाण्डुतां गते| ग्रन्थयः श्वयथुः कोठो मण्डलानि भ्रमोऽरुचिः| शीतज्वरोऽतिरुक्सादो वेपथुः पर्वभेदनम्| रोमहर्षः स्रुतिर्मूर्च्छा दीर्घकालानुबन्धम्| श्लेष्मानुविद्धबह्वाखुपोतकच्छर्दनं सकृत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShasya kRucchrasAdhyatA (4) · Śloka 4
వ్యవాయ్యాఖువిషం కృచ్ఛ్రం భూయో భూయశ్చ కుప్యతి||4||
व्यवाय्याखुविषं कृच्छ्रं भूयो भूयश्च कुप्यति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyalakShaNam (5) · Śloka 5
మూర్చ్ఛాంగశోఫవైవర్ణ్యక్లేదశబ్దాశ్రుతిజ్వరాః| శిరోగురుత్వం లాలాసృక్చ్ఛర్దిశ్చాసాధ్యలక్షణం||5||
मूर्च्छाङ्गशोफवैवर्ण्यक्लेदशब्दाश्रुतिज्वराः| शिरोगुरुत्वं लालासृक्च्छर्दिश्चासाध्यलक्षणम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varjanIyalakShaNam (6) · Śloka 6
శూనబస్తిం వివర్ణౌష్ఠమాఖ్వాభైర్గ్రంథిభిశ్చితం| చుచ్ఛుందురుసగంధం చ వర్జయేదాఖుదూషితం||6||
शूनबस्तिं विवर्णौष्ठमाख्वाभैर्ग्रन्थिभिश्चितम्| चुच्छुन्दुरुसगन्धं च वर्जयेदाखुदूषितम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkalakShaNam (7) · Śloka 7
శునః శ్లేష్మోల్బణా దోషాః సంజ్ఞాం సంజ్ఞావహాశ్రితాః| ముష్ణంతః కుర్వతే క్షోభం ధాతూనామతిదారుణం| లాలావనంధబధిరః సర్వతః సోఽభిధావతి| స్రస్తపుచ్ఛహనుస్కంధః శిరో దుఃఖీ నతాననః||7||
शुनः श्लेष्मोल्बणा दोषाः संज्ञां संज्ञावहाश्रिताः| मुष्णन्तः कुर्वते क्षोभं धातूनामतिदारुणम्| लालावनन्धबधिरः सर्वतः सोऽभिधावति| स्रस्तपुच्छहनुस्कन्धः शिरो दुःखी नताननः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshalakShaNam (8) · Śloka 8
దంశస్తేన విదష్టస్య సుప్తః కృష్ణం క్షరత్యసృక్| హృచ్ఛిరోరుగ్జ్వరస్తంభతృష్ణామూర్చ్ఛోద్భవోఽను చ||8||
दंशस्तेन विदष्टस्य सुप्तः कृष्णं क्षरत्यसृक्| हृच्छिरोरुग्ज्वरस्तम्भतृष्णामूर्च्छोद्भवोऽनु च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasa~ggataH sRugAlAdidaMshalakShaNam (9) · Śloka 9
అనేనాన్యేఽపి బోద్ధ్వ్యా వ్యాలా దంష్ట్రాప్రహారిణః| సృగాలాశ్వతరాశ్వర్క్షద్వీపివ్యాఘ్రవృకాదయః||9||
अनेनान्येऽपि बोद्ध्व्या व्याला दंष्ट्राप्रहारिणः| सृगालाश्वतराश्वर्क्षद्वीपिव्याघ्रवृकादयः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyaM saviShanirviShalakShaNam (10) · Śloka 10
కండూనిస్తోదవైవర్ణ్యసుప్తిక్లేదజ్వరభ్రమాః| విదాహరాగరుక్పాకశోఫగ్రంథివికుంచనం| దంశావదరణం స్ఫోటాః కర్ణికా మండలాని చ| సర్వత్ర సవిషే లింగం విపరీతం తు నిర్విషే||10||
कण्डूनिस्तोदवैवर्ण्यसुप्तिक्लेदज्वरभ्रमाः| विदाहरागरुक्पाकशोफग्रन्थिविकुञ्चनम्| दंशावदरणं स्फोटाः कर्णिका मण्डलानि च| सर्वत्र सविषे लिङ्गं विपरीतं तु निर्विषे||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyamasAdhyalakShaNam (11) · Śloka 11
దష్టో యేన తు తచ్చేష్టరుతం కుర్వన్ వినశ్యతి| పశ్యంస్తమేవ చాకస్మాదాదర్శసలిలాదిషు||11||
दष्टो येन तु तच्चेष्टरुतं कुर्वन् विनश्यति| पश्यंस्तमेव चाकस्मादादर्शसलिलादिषु||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalasantrAsalakShaNam (12) · Śloka 12
జలదర్శనసంస్పర్శశబ్దేభ్యో యశ్చ సంత్రసేత్| అదష్టమపి తం జహ్యాజ్జలసంత్రాసరోగిణం||12||
जलदर्शनसंस्पर्शशब्देभ्यो यश्च सन्त्रसेत्| अदष्टमपि तं जह्याज्जलसन्त्रासरोगिणम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShakaviShacikitsA daShTamAtre dAhaH (13) · Śloka 13
ఆఖునా దష్టమాత్రస్య దంశం కాండేన దాహయేత్| దర్పణేనాథవా తీవ్రరుజా స్యాత్కర్ణికాన్యథా||13||
आखुना दष्टमात्रस्य दंशं काण्डेन दाहयेत्| दर्पणेनाथवा तीव्ररुजा स्यात्कर्णिकान्यथा||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhAnantarIyakRutyam (14) · Śloka 14
దగ్ధం విస్రావయేద్దంశం ప్రచ్ఛితం చ ప్రలేపయేత్| శిరీషరజనీ వక్రకుంకుమామృతవల్లిభిః||14||
दग्धं विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत्| शिरीषरजनी वक्रकुङ्कुमामृतवल्लिभिः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agAradhUmAdilepaH (15) · Śloka 15
అగారధూమమంజిష్ఠారజనీలవణోత్తమైః| లేపో జయత్యాఖువిషం కర్ణికాయాశ్చ పాతనః||15||
अगारधूममञ्जिष्ठारजनीलवणोत्तमैः| लेपो जयत्याखुविषं कर्णिकायाश्च पातनः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lepAnantarIyaM kRutyam (16) · Śloka 16
తతోఽమ్లైః క్షాలయిత్వా తు తోయైరను చ లేపయేత్| పాలిందీ శ్వేతకటభీ బిల్వమూలగుడూచిభిః| అన్యైశ్చ విషశోఫఘ్నైః సిరాం వా మోక్షయేద్ ద్రుతం||16||
ततोऽम्लैः क्षालयित्वा तु तोयैरनु च लेपयेत्| पालिन्दी श्वेतकटभी बिल्वमूलगुडूचिभिः| अन्यैश्च विषशोफघ्नैः सिरां वा मोक्षयेद् द्रुतम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanam (17) · Śloka 17
ఛర్దనం జాలినీక్వాథైః శుకాఖ్యాంకోలయోరపి| కోశవత్యాః శుకాఖ్యాయాః ఫలం జీమూతకస్య చ| మదనస్య చ సంచూర్ణ్య దధ్నా పీత్వా విషం వమేత్| వచామదనజీమూతకుష్ఠం వా మూత్రపేషితం| పూర్వకల్పేన పాతవ్యం సర్వోందురువిషాపహం| నిష్పావాః కదలీమూలం బంధుజీవఫలాని చ| సువర్చలారామఠకం స్వర్జికాతివిషాద్వయం| శ్యామాద్రికర్ణికామూలమర్ధర్చైర్వమనత్రయం||17||
छर्दनं जालिनीक्वाथैः शुकाख्याङ्कोलयोरपि| कोशवत्याः शुकाख्यायाः फलं जीमूतकस्य च| मदनस्य च सञ्चूर्ण्य दध्ना पीत्वा विषं वमेत्| वचामदनजीमूतकुष्ठं वा मूत्रपेषितम्| पूर्वकल्पेन पातव्यं सर्वोन्दुरुविषापहम्| निष्पावाः कदलीमूलं बन्धुजीवफलानि च| सुवर्चलारामठकं स्वर्जिकातिविषाद्वयम्| श्यामाद्रिकर्णिकामूलमर्धर्चैर्वमनत्रयम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAntasya shUlAdau cikitsA (18) · Śloka 18
వాంతస్య శుద్ధే హృదయే శూలం హిధ్మారుచిర్వమిః| ఉష్ణోద్గారానుబంధో వా స్యాచ్చేత్తత్రైతదౌషధం| జీరకం త్ర్యూషణం కుష్ఠం తుంగాఖ్యం నాగకేసరం| రజన్యౌ సైంధవం సేవ్యం యష్టీమధుసువర్చలాం| మధురం చ గణం పిష్ట్వా బీజపురకపిత్థయోః| రసేన షాడవం కుర్యాన్మధుమత్స్యండికాన్వితం| గంధవర్ణరసోపేతః స పీతో విషదోషజిత్| ద్విపిప్పలీద్వయంశుమతి క్వాథే పేయా చ తద్గుణా||18||
वान्तस्य शुद्धे हृदये शूलं हिध्मारुचिर्वमिः| उष्णोद्गारानुबन्धो वा स्याच्चेत्तत्रैतदौषधम्| जीरकं त्र्यूषणं कुष्ठं तुङ्गाख्यं नागकेसरम्| रजन्यौ सैन्धवं सेव्यं यष्टीमधुसुवर्चलाम्| मधुरं च गणं पिष्ट्वा बीजपुरकपित्थयोः| रसेन षाडवं कुर्यान्मधुमत्स्यण्डिकान्वितम्| गन्धवर्णरसोपेतः स पीतो विषदोषजित्| द्विपिप्पलीद्वयंशुमति क्वाथे पेया च तद्गुणा||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAyashirovirekaH (19) · Śloka 19
విరేచనే త్రివృన్నీలీ త్రిఫలా కల్క ఇష్యతే| శిరోవిరేచనే సారః శిరీషస్య ఫలాని చ||19||
विरेचने त्रिवृन्नीली त्रिफला कल्क इष्यते| शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanam (20) · Śloka 20
అంజనే గోమయరసో వ్యోషసూక్ష్మరజోఽన్వితః| కపిత్థగోమయరసో మధుమానవలేహనే||20||
अञ्जने गोमयरसो व्योषसूक्ष्मरजोऽन्वितः| कपित्थगोमयरसो मधुमानवलेहने||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhaghRutam (21) · Śloka 21
తండులీయకమూలేన సిద్ధం పానే హితం ఘృతం| ద్వినిశా కటభీ రక్తా యష్ట్యాహ్వైర్వామృతాన్వితైః| ఆస్ఫోతమూలసిద్ధం వా పౘ్చకాపిత్థమేవ వా||21||
तण्डुलीयकमूलेन सिद्धं पाने हितं घृतम्| द्विनिशा कटभी रक्ता यष्ट्याह्वैर्वामृतान्वितैः| आस्फोतमूलसिद्धं वा प~च्चकापित्थमेव वा||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viriktasya shUlAdau cikitsA (22) · Śloka 22
అధోభాగే విశుద్ధస్య శూలం నాభ్యాం భవేద్యది| పురీషం వ విబధ్యేత గుదే స్యాద్వా వికర్తిక| తత్ర పేయాం పిబేచ్ఛీతాం శర్కరామధుసంయుతాం| పిప్పలీపిప్పలీమూలశారివాకటుకాహ్వయైః| శృతైః సిద్ధాం సహబలాసమంగావిశ్వభేషజైః||22||
अधोभागे विशुद्धस्य शूलं नाभ्यां भवेद्यदि| पुरीषं व विबध्येत गुदे स्याद्वा विकर्तिक| तत्र पेयां पिबेच्छीतां शर्करामधुसंयुताम्| पिप्पलीपिप्पलीमूलशारिवाकटुकाह्वयैः| शृतैः सिद्धां सहबलासमङ्गाविश्वभेषजैः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvau prAshau (23) · Śloka 23
నలదధ్యామకవ్యోషలోధ్రచిత్రకదీప్యకం| కుతలక్షారతోయేన పిష్టం మాక్షికసర్పిషా| దధ్నా వా ప్రాశయేత్క్షౌద్రం యవక్షారపయోదధి| ఫాణితం తైలమాజ్యం విషఘ్నం పీతమేకతః||23||
नलदध्यामकव्योषलोध्रचित्रकदीप्यकम्| कुतलक्षारतोयेन पिष्टं माक्षिकसर्पिषा| दध्ना वा प्राशयेत्क्षौद्रम् यवक्षारपयोदधि| फाणितं तैलमाज्यं विषघ्नं पीतमेकतः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sinduvArAdikvAthaH (24) · Śloka 24
సిందువారం నతం శిగ్రు బిల్వమూలం పునర్నవం| వచాశ్వదంష్ట్రా జీమూతమేశాం క్వాథం సమాక్షికం| పిబేచ్ఛాల్యోదనం దధ్నా భుంజానో మూషికార్దితః||24||
सिन्दुवारं नतं शिग्रु बिल्वमूलं पुनर्नवम्| वचाश्वदंष्ट्रा जीमूतमेशां क्वाथं समाक्षिकम्| पिबेच्छाल्योदनं दध्ना भुञ्जानो मूषिकार्दितः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAnalepanayoryogau (25) · Śloka 25
తక్రేణ శరపుంఖాయాః బీజం సంచూర్ణ్య వా పిబేత్| అంకోలమూలకల్కో వ బస్తమూత్రేణ కల్కితః| పానలేపనయోర్యుక్తః సర్వోందురువిషాపహః||25||
तक्रेण शरपुङ्खायाः बीजं सञ्चूर्ण्य वा पिबेत्| अङ्कोलमूलकल्को व बस्तमूत्रेण कल्कितः| पानलेपनयोर्युक्तः सर्वोन्दुरुविषापहः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasyApayaH (26) · Śloka 26
పయః పయస్యయా యుక్తం సితయా మధుకేన చ||26||
पयः पयस्यया युक्तं सितया मधुकेन च||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvare kirAtatiktAdikam (27) · Śloka 27
కిరాతతిక్తమమృతాం సమంగాం కకుభత్వచం| బాణం పలాశం కాశ్మర్యం పయస్యాం తండులీయకం| ఆఖువిన్నాం మహానింబం సప్తపర్ణం మధూలికాం| కపిత్థం రాజవృక్షం వా పిబేదన్యతమం జ్వరీ||27||
किराततिक्तममृतां समङ्गां ककुभत्वचम्| बाणं पलाशं काश्मर्यं पयस्यां तण्डुलीयकम्| आखुविन्नां महानिम्बं सप्तपर्णं मधूलिकाम्| कपित्थं राजवृक्षं वा पिबेदन्यतमं ज्वरी||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNikApAtanam (28) · Śloka 28
స్థిరాం మందరుజాం ప్రచ్ఛేత్ కర్ణికాం పాతయేత వా| శ్యామా లాంగలికా దంతీ కిణిహీ గిరికర్ణికా| ఆఖువృక్షో మహావృక్షస్త్రివృదంజనకీ స్నుహీ| కర్ణికాపాతనం కల్కమేకైకం తిలకల్కవత్||28||
स्थिरां मन्दरुजां प्रच्छेत् कर्णिकां पातयेत वा| श्यामा लाङ्गलिका दन्ती किणिही गिरिकर्णिका| आखुवृक्षो महावृक्षस्त्रिवृदञ्जनकी स्नुही| कर्णिकापातनं कल्कमेकैकं तिलकल्कवत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vraNaropaNam (29) · Śloka 29
క్షీరిప్రవాలమంజిష్ఠా బలాదార్వీ హయాహ్వయాః| రోపణ్యః కల్కితాస్తైలం ఘృతం వ సాధితం తథా| ద్వినిశా తిలయష్ట్యాహ్వతగరోశీరపద్మకైః||29||
क्षीरिप्रवालमञ्जिष्ठा बलादार्वी हयाह्वयाः| रोपण्यः कल्कितास्तैलं घृतं व साधितं तथा| द्विनिशा तिलयष्ट्याह्वतगरोशीरपद्मकैः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyakriyopasaMhAraH (30) · Śloka 30
సామాన్యేనేతి నిర్దిష్టా క్రియాఖూనాం విశేషతః||30||
सामान्येनेति निर्दिष्टा क्रियाखूनां विशेषतः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhedAnusAralakShaNaM cikitsA ca lAlane (31) · Śloka 31
లాలనేన వమిర్మూర్చ్ఛా లాలాస్రావశ్చ జాయతే| లిహ్యాత్సమాక్షికం తత్ర చూర్ణితం తండులీయకం||31||
लालनेन वमिर्मूर्च्छा लालास्रावश्च जायते| लिह्यात्समाक्षिकं तत्र चूर्णितं तण्डुलीयकम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana capale (32) · Śloka 32
చపలేన వర్మిర్మూర్చ్ఛా తృడ్వా తత్రావలేహయేత్| సదారుముస్తాం త్రిఫలాం.......................||32||
चपलेन वर्मिर्मूर्च्छा तृड्वा तत्रावलेहयेत्| सदारुमुस्तां त्रिफलां.......................||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putrake (33) · Śloka 33
.............................పుత్రకేణ తు పాండుతా| సాదోఽంగే సర్వశ్చాఖుసదృశగ్రంథిసంభవః| శిరీషబీజం కుష్ఠం చ మధునా తత్ర లేహయేత్||33||
.............................पुत्रकेण तु पाण्डुता| सादोऽङ्गे सर्वश्चाखुसदृशग्रन्थिसम्भवः| शिरीषबीजं कुष्ठं च मधुना तत्र लेहयेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hasire (34) · Śloka 34
హసిరేణాన్నవిద్వేషో జృంభణం రోమహర్శణం| ఆరగ్వధాదినిర్యుహం సువాంతం తత్ర పాయయేత్||34||
हसिरेणान्नविद्वेषो जृम्भणम् रोमहर्शणम्| आरग्वधादिनिर्युहं सुवान्तं तत्र पाययेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikire (35) · Śloka 35
చికిరేణ శిరోదుఃఖం శోఫో హిధ్మా వమిర్భ్రమః వాంతోఽత్ర జాలినీక్వాథైః సారమంకోలజం పిబేత్||35||
चिकिरेण शिरोदुःखं शोफो हिध्मा वमिर्भ्रमः वान्तोऽत्र जालिनीक्वाथैः सारमङ्कोलजं पिबेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajine (36) · Śloka 36
అజినేనాంగకృష్ణత్వం మూర్చ్ఛ ఛర్దిశ్చ హృద్గ్రహః| మధునా తత్ర మంజిష్ఠాం లిహ్యాత్స్నుక్క్షీరకల్కితాం||36||
अजिनेनाङ्गकृष्णत्वं मूर्च्छ छर्दिश्च हृद्ग्रहः| मधुना तत्र मञ्जिष्ठां लिह्यात्स्नुक्क्षीरकल्किताम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaShAyadante (37) · Śloka 37
నిద్రా కషాయదంతేన హృచ్ఛోషః కృశతాతి చ| శిరీషసారత్వగ్బీజం తత్ర క్షౌద్రేణ లేహయేత్||37||
निद्रा कषायदन्तेन हृच्छोषः कृशताति च| शिरीषसारत्वग्बीजं तत्र क्षौद्रेण लेहयेत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulake (38) · Śloka 38
కులకేన రుజాస్రావౌ రాజయో దంశమండలే| సదిందువారకౌ తత్ర సహౌ లిహ్యాన్మధుప్లుతౌ||38||
कुलकेन रुजास्रावौ राजयो दंशमण्डले| सदिन्दुवारकौ तत्र सहौ लिह्यान्मधुप्लुतौ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kokile (39) · Śloka 39
గ్రంథయః కోకిలేనోగ్రా జ్వరో దాహశ్చ దారుణః| నీలీపునర్నవాక్వాథే సిద్ధం తత్ర పిబేద్ ఘృతం||39||
ग्रन्थयः कोकिलेनोग्रा ज्वरो दाहश्च दारुणः| नीलीपुनर्नवाक्वाथे सिद्धं तत्र पिबेद् घृतम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kapile (40) · Śloka 40
కపిలేన వ్రణే కోథే జ్వరో గ్రంథిర్భ్రమః సతృట్| లేహయేన్మధునా శ్వేతాం శ్వేతాం చాత్ర పునర్నవాం||40||
कपिलेन व्रणे कोथे ज्वरो ग्रन्थिर्भ्रमः सतृट्| लेहयेन्मधुना श्वेतां श्वेतां चात्र पुनर्नवाम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNe (41) · Śloka 41
రక్తం కృష్ణేన వమతి విశేషాద్ దుర్దినే పిబేత్| తత్ర కింశుకభస్మాంబు శిరీషఫలవాలకం||41||
रक्तं कृष्णेन वमति विशेषाद् दुर्दिने पिबेत्| तत्र किंशुकभस्माम्बु शिरीषफलवालकम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aruNAdiShu pa~jcasu (42) · Śloka 42
అరుణాద్యాః పృథగ్దోషసన్నిపాతాస్రసంభవాన్| జనయంతి క్రమాద్రాగాన్ సర్వే చ గ్రంథికర్ణికాః| కరంజారగ్వధవ్యోషబృహత్యంశుమతీద్వయాత్| క్వాథే దధిపయఃసర్పిః పృథక్ప్రస్థోన్మితం పచేత్| కపిత్థదాడిమవరీవిశాలాత్రిసుగంధికాః| త్రివృతామృత్తికావక్రగుడూచీశ్చాత్ర కల్కితాః| క్షిపేత్తదరుణాదీనాం పంచానాం విషనాశనం| కాకాదనీ కాకామాచీ స్వరసేన్స్ శృతం ఘృతం||42||
अरुणाद्याः पृथग्दोषसन्निपातास्रसम्भवान्| जनयन्ति क्रमाद्रागान् सर्वे च ग्रन्थिकर्णिकाः| करञ्जारग्वधव्योषबृहत्यंशुमतीद्वयात्| क्वाथे दधिपयःसर्पिः पृथक्प्रस्थोन्मितं पचेत्| कपित्थदाडिमवरीविशालात्रिसुगन्धिकाः| त्रिवृतामृत्तिकावक्रगुडूचीश्चात्र कल्किताः| क्षिपेत्तदरुणादीनां पञ्चानां विषनाशनम्| काकादनी काकामाची स्वरसेन्स् शृतं घृतम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cacchundure (43) · Śloka 43
క్లమశ్రుచ్ఛుందరేణోగ్రో గ్రీవాస్తంభో విషచికా| యవనాలర్షభక్షారం బృహత్యౌ వాఽత్ర పాయయేత్||43||
क्लमश्रुच्छुन्दरेणोग्रो ग्रीवास्तम्भो विषचिका| यवनालर्षभक्षारम् बृहत्यौ वाऽत्र पाययेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAle (44) · Śloka 44
గ్రీవాస్తంభో రసాలేన వేదనా దంశమండలే| లిహ్యాన్మహాగదం తత్ర ఘృతమాక్షికసంయుతం||44||
ग्रीवास्तम्भो रसालेन वेदना दंशमण्डले| लिह्यान्महागदं तत्र घृतमाक्षिकसंयुतम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sasheShaviShalakShaNaM cikitsa ca (45) · Śloka 45
సశేషం మూషికవిషం ప్రకుప్యత్యభ్రదర్శనే| యథాయథం వా కాలేషు దోషాణాం వృద్ధిహేతుషు| తత్ర సర్వే యథావస్థం ప్రయోజ్యాః స్యురుపక్రమాః| యథాస్వం యే చ నిర్దిష్టాస్తథా దూషీవిషాపహాః||45||
सशेषं मूषिकविषं प्रकुप्यत्यभ्रदर्शने| यथायथं वा कालेषु दोषाणां वृद्धिहेतुषु| तत्र सर्वे यथावस्थं प्रयोज्याः स्युरुपक्रमाः| यथास्वं ये च निर्दिष्टास्तथा दूषीविषापहाः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkaviShacikitsA (46) · Śloka 46
దంశంత్వలర్కదష్టస్య దగ్ధముష్ణేన సర్పిషా| ప్రదిహ్యాదగదైస్తైస్తైః పురాణం చ ఘృతం పిబేత్||46||
दंशन्त्वलर्कदष्टस्य दग्धमुष्णेन सर्पिषा| प्रदिह्यादगदैस्तैस्तैः पुराणं च घृतं पिबेत्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilAdikalkaH (47) · Śloka 47
తిలగుగ్గులుదూర్వాణాం దాడిమస్య గుడస్య చ| కల్కో ముహుర్ముహుర్లేపః శ్వదంశవిషజిత్పరం||47||
तिलगुग्गुलुदूर्वाणां दाडिमस्य गुडस्य च| कल्को मुहुर्मुहुर्लेपः श्वदंशविषजित्परम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daMshabandhanam (48) · Śloka 48
నలమూలం జలే పిష్టం పానలేపనయోర్హితం| మాతులుంగచ్ఛదైర్దంశం బధ్నీయాద్దంతచర్వితైః||48||
नलमूलं जले पिष्टं पानलेपनयोर्हितम्| मातुलुङ्गच्छदैर्दंशं बध्नीयाद्दन्तचर्वितैः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanam (49) · Śloka 49
అర్కక్షీరయుతం చాస్య యోజ్యమాశు విరేచనం||49||
अर्कक्षीरयुतं चास्य योज्यमाशु विरेचनम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvetapunarnavAdiyogaH (50) · Śloka 50
పిబేత్ పునర్నవాం శ్వేతాం ధుర్ధూరకఫలాన్వితం||50||
पिबेत् पुनर्नवां श्वेतां धुर्धूरकफलान्वितम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhattUraPalayogAH (51) · Śloka 51
ఫలం ధుర్ధూరకాన్మూలం కాకోదుంబరికోద్భవం| శీధునా శ్వవిషం హంతి పీతం వా తండులాంబునా||51||
फलं धुर्धूरकान्मूलं काकोदुम्बरिकोद्भवम्| शीधुना श्वविषं हन्ति पीतं वा तण्डुलाम्बुना||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palalAdiyogaH (52) · Śloka 52
ఏకధ్యం పలలం తైలం రూపికాయాః పయో గుడః| భినత్తి విషమలర్కం ఘనవృందమివానిలః||52||
एकध्यं पललं तैलं रूपिकायाः पयो गुडः| भिनत्ति विषमलर्कं घनवृन्दमिवानिलः||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunAdiyogaH (53) · Śloka 53
లశునోషణవైదేహీ వరా గోపిత్తకల్కితాః| పాననస్యాంజనాలేపైః శ్వదష్టస్యౌషధం పరం||53||
लशुनोषणवैदेही वरा गोपित्तकल्किताः| पाननस्याञ्जनालेपैः श्वदष्टस्यौषधं परम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalavetasapatrAdikvAthaH (54) · Śloka 54
జలవేతసపత్రత్వఙ్మూలం క్షుణ్ణం పచేజ్జలే| సక్వాథః శీతలః పీతః పరం శ్వవిషభేషజం| తత్సిద్ధం చ ఘ్రుతం పాననస్యాభ్యంజనలేపనం| జలత్రాసే సమస్తే చ విషే తద్గరుడోపమం||54||
जलवेतसपत्रत्वङ्मूलं क्षुण्णं पचेज्जले| सक्वाथः शीतलः पीतः परं श्वविषभेषजम्| तत्सिद्धं च घ्रुतं पाननस्याभ्यञ्जनलेपनम्| जलत्रासे समस्ते च विषे तद्गरुडोपमम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavamAShAdi ghRutam (55) · Śloka 55
యవమాషకులత్థానాం పంచమూలస్య చాంభసి| క్షీరద్విగుణితే సర్పిః సాధ్యేచ్ఛ్లక్ష్ణకల్కితైః| అశ్వగంధాసహాకుష్ఠబృహతీరజనీద్వయైః| విదారీనతకట్వంగపయస్యాసిందువారకైః| సర్పగంధానఖాభీరుశర్కరారక్తచందనైః| శ్వదంష్ట్రోపద్రవాన్ సర్వాన్ పానాభ్యంగైర్న్నిహంతి తత్||55||
यवमाषकुलत्थानां पञ्चमूलस्य चाम्भसि| क्षीरद्विगुणिते सर्पिः साध्येच्छ्लक्ष्णकल्कितैः| अश्वगन्धासहाकुष्ठबृहतीरजनीद्वयैः| विदारीनतकट्वङ्गपयस्यासिन्दुवारकैः| सर्पगन्धानखाभीरुशर्करारक्तचन्दनैः| श्वदंष्ट्रोपद्रवान् सर्वान् पानाभ्यङ्गैर्न्निहन्ति तत्||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudvidAhAdau kramaH (56) · Śloka 56
హృద్విదాహే ప్రసేకే చ విరేకవమనే భృశం| విషదోషహరే యోజ్యే శుద్ధే సంసర్జనక్రమః||56||
हृद्विदाहे प्रसेके च विरेकवमने भृशम्| विषदोषहरे योज्ये शुद्धे संसर्जनक्रमः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanaM tIkShNameva deyam (57) · Śloka 57
దద్యాత్ సంశోధనం తీక్ష్ణమవశ్యం విషనాశనం| అశుద్ధస్య నిరూఢేఽపి వ్రణే కుప్యతి తద్విషం||57||
दद्यात् संशोधनं तीक्ष्णमवश्यं विषनाशनम्| अशुद्धस्य निरूढेऽपि व्रणे कुप्यति तद्विषम्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snapanam (58) · Śloka 58
సరత్నబీజౌషధిభిః కుంభైః శీతాంబుపూరితైః| అష్తోత్తరశతం వారాన్ సిద్ధమంత్రాభిమింత్రితైః| అష్టోత్తరశతోన్మానైః పుష్పమాలావగుంఠితైః| గోచర్మమాత్రకే లిప్తే జ్వలితాగ్నౌ కుశాస్తృతే| స్థండిలే సరితస్తీరే స్నానం వాస్య చతుష్పథే||58||
सरत्नबीजौषधिभिः कुम्भैः शीताम्बुपूरितैः| अष्तोत्तरशतं वारान् सिद्धमन्त्राभिमिन्त्रितैः| अष्टोत्तरशतोन्मानैः पुष्पमालावगुण्ठितैः| गोचर्ममात्रके लिप्ते ज्वलिताग्नौ कुशास्तृते| स्थण्डिले सरितस्तीरे स्नानं वास्य चतुष्पथे||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkaviShe mantraH (59) · Śloka 59
అలర్కాధిపతే యక్ష సారమేయగణాధిప| అలర్కజుష్టమేతం మే నిర్విషం కురు మాచిరాత్| స్వాహేతి మంత్రోఽలర్కార్త్తే సర్వకర్మసు శస్యతే||59||
अलर्काधिपते यक्ष सारमेयगणाधिप| अलर्कजुष्टमेतं मे निर्विषं कुरु माचिरात्| स्वाहेति मन्त्रोऽलर्कार्त्ते सर्वकर्मसु शस्यते||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nakhadantakShatam (60) · Śloka 60
చతుష్పాద్భిర్ద్విపార్ద్భిర్వా నఖదంతపరిక్షతం| శూయతే పచ్యతే రాగజ్వరస్త్రావరుజాన్వితం||60||
चतुष्पाद्भिर्द्विपार्द्भिर्वा नखदन्तपरिक्षतम्| शूयते पच्यते रागज्वरस्त्रावरुजान्वितम्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nakhadantaviShe yogaH (61-46) · Śloka 46
సోమవల్కోఽశ్వకర్ణశ్చ గోజిహ్వా హంసపాదికా| రజన్యౌ గైరికం లేపో నఖదంతవిషాపహః||61|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతా వష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే మూషికాలర్క ప్రతిషేధో నామ షట్చత్వారింశోఽధ్యాయః||46||
सोमवल्कोऽश्वकर्णश्च गोजिह्वा हंसपादिका| रजन्यौ गैरिकं लेपो नखदन्तविषापहः||६१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे मूषिकालर्क प्रतिषेधो नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः||४६||
🔊 Audio coming soon