Adhikarana atha vraNavibhaktiparij~jAnIyo nAmaikonatriMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতো ব্রণবিভক্তিপরিজ্ঞানীযন্নামাধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातो व्रणविभक्तिपरिज्ञानीयन्नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vraNaniruktiH (2) · Śloka 2
যাবদাযুর্বৃণীতে বিবৃণোতি বা শরীরমিতি ব্রণঃ||২||
यावदायुर्वृणीते विवृणोति वा शरीरमिति व्रणः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nijAgantuBedau (3) · Śloka 3
স চ দ্বিবিধো নিজ আগন্তুশ্চ| তত্র নিজো দোষসমুত্থঃ| আগন্তুঃ শস্ত্রানুশস্ত্রোপললগুডনখদশনবিষাণবিষারুষ্করাদিনিমিত্তঃ| সোঽপি পুনর্বাতাদিভিরধিষ্ঠিতো নিজতাং লভতে||৩||
स च द्विविधो निज आगन्तुश्च| तत्र निजो दोषसमुत्थः| आगन्तुः शस्त्रानुशस्त्रोपललगुडनखदशनविषाणविषारुष्करादिनिमित्तः| सोऽपि पुनर्वातादिभिरधिष्ठितो निजतां लभते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhaduShTavraNau (4) · Śloka 4
পুনশ্চ দ্বেধা ব্রণো দুষ্টঃ শুদ্ধশ্চ| তত্র দোষদূষিতো দুষ্টঃ||৪||
पुनश्च द्वेधा व्रणो दुष्टः शुद्धश्च| तत्र दोषदूषितो दुष्टः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTavraNasAmAnyalakShaNam (5) · Śloka 5
তস্য সামান্যলিঙ্গমতিসংবৃতবিবৃতত্বমতিমৃদুকঠিনতাঽত্যুত্সাদাবসাদাবতিশীতোষ্ণভাবোঽতিরক্তকৃষ্ণপাণ্ডুতা পূতীমাংসসিরাস্নাযুপ্রতিচ্ছন্নত্বং পূতীপূযাস্রাবঃ সোত্সঙ্গিতা দাহপাককণ্ডূশ্বযথুবেদনাসংরম্ভপিটকোপদ্রবোপদ্রুতত্বং দীর্ঘকালানুবন্ধশ্চ||৫||
तस्य सामान्यलिङ्गमतिसंवृतविवृतत्वमतिमृदुकठिनताऽत्युत्सादावसादावतिशीतोष्णभावोऽतिरक्तकृष्णपाण्डुता पूतीमांससिरास्नायुप्रतिच्छन्नत्वं पूतीपूयास्रावः सोत्सङ्गिता दाहपाककण्डूश्वयथुवेदनासंरम्भपिटकोपद्रवोपद्रुतत्वं दीर्घकालानुबन्धश्च||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTavraNaBedAH (6) · Śloka 6
বিশেষতস্তু পঞ্চদশধা ভিদ্যতে||৬||
विशेषतस्तु पञ्चदशधा भिद्यते||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtaduShTavraNalakShaNam (7) · Śloka 7
তত্র শ্যাবোঽরুণঃ কৃষ্ণো ভস্মাস্থিকপোতগলান্যতমবর্ণো বা দধিমস্তুক্ষারাম্বুমাংসধাবনপুলাকোদকনিভাল্পস্রাবো রূক্ষশ্চটচটাযমানশীলোঽকস্মাদ্বিবিধশূলস্ফুরণাযামতোদভেদস্বাপবহুলো নির্মাংসশ্চ বাতাত্||৭||
तत्र श्यावोऽरुणः कृष्णो भस्मास्थिकपोतगलान्यतमवर्णो वा दधिमस्तुक्षाराम्बुमांसधावनपुलाकोदकनिभाल्पस्रावो रूक्षश्चटचटायमानशीलोऽकस्माद्विविधशूलस्फुरणायामतोदभेदस्वापबहुलो निर्मांसश्च वातात्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaduShTavraNalakShaNam (8) · Śloka 8
ক্ষিপ্রজঃ পীতনীলহরিতকৃষ্ণকপিলপিঙ্গলো গোমূত্রভস্মশঙ্খকিংশুকোদকমার্দ্বীকতৈলাভোষ্ণভূরিক্লেদো দাহোষাজ্বররাগপাকাবদরণধূমাযনান্বিতঃ ক্ষারোক্ষিতক্ষতোপমবেদনঃ পিটকাজুষ্টশ্চ পিত্তাত্||৮||
क्षिप्रजः पीतनीलहरितकृष्णकपिलपिङ्गलो गोमूत्रभस्मशङ्खकिंशुकोदकमार्द्वीकतैलाभोष्णभूरिक्लेदो दाहोषाज्वररागपाकावदरणधूमायनान्वितः क्षारोक्षितक्षतोपमवेदनः पिटकाजुष्टश्च पित्तात्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPaduShTavraNalakShaNam (9) · Śloka 9
স্নিগ্ধঃ স্থূলৌষ্ঠঃ পাণ্ডুশ্চণ্ডকণ্ডূর্নবনীতবসামজ্জপিষ্টতিলনারিকেলাম্বুসদৃশশ্বেতশীতবহলপিচ্ছিলক্লেদঃ স্বাপস্তম্ভস্তৈমিত্যগৌরবোপদেহযুক্তঃ সিরাস্নাযুজালাবততো মন্দবেদনঃ কঠিনশ্চ কফাত্||৯||
स्निग्धः स्थूलौष्ठः पाण्डुश्चण्डकण्डूर्नवनीतवसामज्जपिष्टतिलनारिकेलाम्बुसदृशश्वेतशीतबहलपिच्छिलक्लेदः स्वापस्तम्भस्तैमित्यगौरवोपदेहयुक्तः सिरास्नायुजालावततो मन्दवेदनः कठिनश्च कफात्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktaduShTavraNalakShaNam (10) · Śloka 10
প্রবালরক্তঃ কৃষ্ণস্ফোটপিটকাজালোপচিতো বাজিস্থানগন্ধিঃ| সরক্তপূযস্রাবী পিত্তলিঙ্গশ্চ রক্তাত্||১০||
प्रवालरक्तः कृष्णस्फोटपिटकाजालोपचितो वाजिस्थानगन्धिः| सरक्तपूयस्रावी पित्तलिङ्गश्च रक्तात्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMsargAdiduShTavraNalakShaNam (11) · Śloka 11
যথাস্বলিঙ্গসঙ্করে দ্বাভ্যাং ত্রিভিঃ সর্বৈশ্চ দুষ্টং বিদ্যাত্| অপি চ-ঘৃতমণ্ডাভো মত্স্যধাবনগন্ধির্মৃদুবিসর্পী কৃষ্ণোষ্ণপূযশ্চ পিত্তরক্তাভ্যাম্||১১||
यथास्वलिङ्गसङ्करे द्वाभ्यां त्रिभिः सर्वैश्च दुष्टं विद्यात्| अपि च-घृतमण्डाभो मत्स्यधावनगन्धिर्मृदुविसर्पी कृष्णोष्णपूयश्च पित्तरक्ताभ्याम्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhavraNalakShaNam (12) · Śloka 12
বাতাদিভিরেব চ ব্রণস্যানধিষ্ঠানং শুদ্ধিঃ| তত্র যথোক্তদুষ্টলিঙ্গাভাবাত্ সংরম্ভরহিতত্বং জিহ্বাবর্ণতা শ্লক্ষ্ণত্বং নীরুজত্বং নিরাস্রাবতা শ্যাবপর্যন্তত্বং সমৌষ্ঠমধ্যতা কিঞ্চিদুন্নতমধ্যতা বা||১২||
वातादिभिरेव च व्रणस्यानधिष्ठानं शुद्धिः| तत्र यथोक्तदुष्टलिङ्गाभावात् संरम्भरहितत्वं जिह्वावर्णता श्लक्ष्णत्वं नीरुजत्वं निरास्रावता श्यावपर्यन्तत्वं समौष्ठमध्यता किञ्चिदुन्नतमध्यता वा||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTau vraNASayAH (13) · Śloka 13
ত্বড্মাংসসিরাস্নাযুসন্ধ্যস্থিকোষ্ঠমর্মাণ্যষ্টৌ ব্রণাশযঃ| আশযবিশেষাচ্চাঽঽস্রাববিশেষঃ||১৩||
त्वड्मांससिरास्नायुसन्ध्यस्थिकोष्ठमर्माण्यष्टौ व्रणाशयः| आशयविशेषाच्चाऽऽस्रावविशेषः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tvaggatasyAsrAvaviSeShaH (14) · Śloka 14
তত্র ঘৃষ্টাসু বা ত্বক্ষু স্ফোটেষু বা ভিন্নেষু সলিলপ্রকাশো ভবত্যাস্রাবঃ| কিঞ্চিদ্বিস্রঃ পীতাবভাসশ্চ||১৪||
तत्र घृष्टासु वा त्वक्षु स्फोटेषु वा भिन्नेषु सलिलप्रकाशो भवत्यास्रावः| किञ्चिद्विस्रः पीतावभासश्च||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsagatAsrAvavisheShaH (15) · Śloka 15
মাংসগতঃ সর্পিঃপ্রকাশো বহলঃ পিচ্ছিলশ্চ||১৫||
मांसगतः सर्पिःप्रकाशो बहलः पिच्छिलश्च||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAgatAsrAvavisheShaH (16) · Śloka 16
সিরাগতস্তু সদ্যশ্ছিন্নাসু সিরাসু রক্তাতিপ্রবৃত্তিঃ| পক্বাসু চ তোযনাডীভিরিবাম্ভসঃ পূযস্যাগমনম্| স চ তনুর্বিচ্ছিন্নঃ পিচ্ছিলোঽবলম্বী শ্যাবশ্চ||১৬||
सिरागतस्तु सद्यश्छिन्नासु सिरासु रक्तातिप्रवृत्तिः| पक्वासु च तोयनाडीभिरिवाम्भसः पूयस्यागमनम्| स च तनुर्विच्छिन्नः पिच्छिलोऽवलम्बी श्यावश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snAvagatAsrAvaviSeShaH (17) · Śloka 17
স্নাবগতঃ স্নিগ্ধো ঘনঃ সিঙ্ঘাণকপ্রতিমঃ সরক্তশ্চ||১৭||
स्नावगतः स्निग्धो घनः सिङ्घाणकप्रतिमः सरक्तश्च||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sandhigatAsrAvaviSeShaH (18) · Śloka 18
সন্ধিগতঃ সমন্তাত্ প্রপীড্যমানো ন প্রবর্ততে তথাঽঽকুঞ্চনপ্রসারণোন্নমননমনপ্রবাহণেষু স্রবতি পিচ্ছিলোঽবলম্বী স ফেনরুধিরোন্মিশ্রশ্চ||১৮||
सन्धिगतः समन्तात् प्रपीड्यमानो न प्रवर्तते तथाऽऽकुञ्चनप्रसारणोन्नमननमनप्रवाहणेषु स्रवति पिच्छिलोऽवलम्बी स फेनरुधिरोन्मिश्रश्च||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthigatAsrAvavisheShaH (19) · Śloka 19
সন্ধিগতস্ত্বাস্রাবঃ সমন্তাত্ প্রপীড্যমানো ন প্রবর্ততে তথা যথাঽঽকুঞ্জনাদিষু স্রবতি| পিচ্ছিলাদিগুণশ্চ ভবতি| সন্ধিগতস্রাবঃ সমন্তাত্ প্রপীড্যমানো ন প্রবর্ততে তথা যথাঽঽকুঞ্চনাদিষু স্রবতি| পিচ্ছিলাদি গুণশ্চ ভবতি| অস্থিগত স্রাবঃ বিশেষঃ -অস্থি ত্বভিহতং স্ফুটিতং ভিন্নং দোষাবদারিতং বা দোষভক্ষিতত্বান্নিস্সারং ভবতি| আস্রাবশ্চাত্র মজ্জমিশ্রঃ সরু-ধিরঃ স্নিগ্ধশ্চ||১৯||
सन्धिगतस्त्वास्रावः समन्तात् प्रपीड्यमानो न प्रवर्तते तथा यथाऽऽकुञ्जनादिषु स्रवति| पिच्छिलादिगुणश्च भवति| सन्धिगतस्रावः समन्तात् प्रपीड्यमानो न प्रवर्तते तथा यथाऽऽकुञ्चनादिषु स्रवति| पिच्छिलादि गुणश्च भवति| अस्थिगत स्रावः विशेषः -अस्थि त्वभिहतं स्फुटितं भिन्नं दोषावदारितं वा दोषभक्षितत्वान्निस्सारं भवति| आस्रावश्चात्र मज्जमिश्रः सरु-धिरः स्निग्धश्च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana koShThagatAsrAvaviSeShaH (20) · Śloka 20
কোষ্ঠাশ্রিতস্তু ব্রণো মূত্রপুরীষরুধিরপযোদকানি স্রবতি||২০||
कोष्ठाश्रितस्तु व्रणो मूत्रपुरीषरुधिरपयोदकानि स्रवति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmagatAsrAvanirdeSaH (21) · Śloka 21
মর্মগতস্তু নোচ্যতে ত্বগাদিষ্বেবারুদ্ধত্বাত্||২১||
मर्मगतस्तु नोच्यते त्वगादिष्वेवारुद्धत्वात्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukhasAdhyavraNalakShaNam (22) · Śloka 22
তেষু যথাপূর্বং সুখসাধ্যত্বম্| তথাঽঽযতশ্চুতুরস্রো বৃত্তস্ত্রিপুটকশ্চ ব্রণঃ| শেষাস্তু বিকৃতাকৃতযো দুরুপচারাঃ| তে চ প্রাযশো ভবন্ত্যাগন্তবঃ| স্বযং বিদীর্ণাশ্চ দোষজা ন তু বৈদ্যকৃতাঃ||২২||
तेषु यथापूर्वं सुखसाध्यत्वम्| तथाऽऽयतश्चुतुरस्रो वृत्तस्त्रिपुटकश्च व्रणः| शेषास्तु विकृताकृतयो दुरुपचाराः| ते च प्रायशो भवन्त्यागन्तवः| स्वयं विदीर्णाश्च दोषजा न तु वैद्यकृताः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vayasthAdInAM vraNAnAM sucikitsyatvantatra hetushca (23) · Śloka 23
বযস্থানাং দৃঢানাং প্রাণবতাং সত্ত্ববতামাত্মবতাং দীপ্তাগ্নীনাং চ ব্রণাঃ সুচিকিত্স্যাঃ| তত্র বযস্থানাং প্রত্যগ্রধাতুত্বাদাশু ব্রণসংরোহো ভবতি| দৃঢানাং স্থিরবহুমাংসত্বাচ্ছস্ত্রমবচার্যমাণং সিরাস্নায্বাদীন্ ন প্রাপ্নোতি| প্রাণবতাং বেদনাহারবিহারযন্ত্রণাদিভির্ন গ্লানিঃ| সত্ত্ববতাং দারুণৈরপি ক্রিযাবিশেষৈর্ন ব্যথা ভবতি| আত্মবতাং সুনিযমিতাহারবিহারাদিভিরুপদেশৈর্নান্যথা ভবতি| দীপ্তগ্নীনামপ্রক্লিন্নদেহত্বাত্| প্রকৃতিতশ্চাপ্রক্লেদিশরীরাণাং তদ্বিধযোশ্চ দেশকালযোরাস্রাবদৌর্গন্ধ্যাভাবাদাশু বিশুদ্ধেন মাংসেনানুপদ্রবমাপূরণম্||২৩||
वयस्थानां दृढानां प्राणवतां सत्त्ववतामात्मवतां दीप्ताग्नीनां च व्रणाः सुचिकित्स्याः| तत्र वयस्थानां प्रत्यग्रधातुत्वादाशु व्रणसंरोहो भवति| दृढानां स्थिरबहुमांसत्वाच्छस्त्रमवचार्यमाणं सिरास्नाय्वादीन् न प्राप्नोति| प्राणवतां वेदनाहारविहारयन्त्रणादिभिर्न ग्लानिः| सत्त्ववतां दारुणैरपि क्रियाविशेषैर्न व्यथा भवति| आत्मवतां सुनियमिताहारविहारादिभिरुपदेशैर्नान्यथा भवति| दीप्तग्नीनामप्रक्लिन्नदेहत्वात्| प्रकृतितश्चाप्रक्लेदिशरीराणां तद्विधयोश्च देशकालयोरास्रावदौर्गन्ध्याभावादाशु विशुद्धेन मांसेनानुपद्रवमापूरणम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhAdInAM vraNAnAM duScikistyatvantatra hetuSca (24) · Śloka 24
এত এব গুণা বৃদ্ধকৃশাল্পপ্রাণাভীরুমন্দাগ্নিপ্রক্লেদিদেহদেশকালেষু বিপরীতাঃ শিষ্যোপনযনীযং চেক্ষেত||২৪||
एत एव गुणा वृद्धकृशाल्पप्राणाभीरुमन्दाग्निप्रक्लेदिदेहदेशकालेषु विपरीताः शिष्योपनयनीयं चेक्षेत||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suKaropaNIyAH duHKaropaNIyASca vraNAH (25) · Śloka 25
তথা স্ফিক্পাযুপ্রজননললাটগণ্ডৌষ্ঠপৃষ্ঠকর্ণফলকোশোদরজত্রুমুখাভ্যন্তরস্থাঃ সুখরোপণীযাঃ| বিপরীতাস্ত্বক্ষিদন্তনাসাঽপাঙ্গশ্রোত্রনাভিজঠরসেবনীনিতম্বপার্শ্বকুক্ষিবক্ষঃকক্ষাস্তনসন্ধিভাগগতাঃ| সফেনপূযরক্তানিলবাহিনোন্তঃশল্যাশ্চাধোভাগাচ্চোর্ধ্বভাগনির্বমনা রোমান্তোপনখমর্মজঙ্ঘাস্থিঘ্রাণাশ্রিতাশ্চ| ভগন্দরশ্চান্তর্মুখঃ সেবনীকট্যস্থিসংশ্রিতঃ| অপি চ-কুষ্ঠিনাং বিষজুষ্টানাং শোষিণাং মধুমেহিনাম্| ব্রণাঃ কৃচ্ছ্রেণ সিধ্যন্তি যেষাঞ্চ স্যুর্ব্রণে ব্রণাঃ||২৫||
तथा स्फिक्पायुप्रजननललाटगण्डौष्ठपृष्ठकर्णफलकोशोदरजत्रुमुखाभ्यन्तरस्थाः सुखरोपणीयाः| विपरीतास्त्वक्षिदन्तनासाऽपाङ्गश्रोत्रनाभिजठरसेवनीनितम्बपार्श्वकुक्षिवक्षःकक्षास्तनसन्धिभागगताः| सफेनपूयरक्तानिलवाहिनोन्तःशल्याश्चाधोभागाच्चोर्ध्वभागनिर्वमना रोमान्तोपनखमर्मजङ्घास्थिघ्राणाश्रिताश्च| भगन्दरश्चान्तर्मुखः सेवनीकट्यस्थिसंश्रितः| अपि च-कुष्ठिनां विषजुष्टानां शोषिणां मधुमेहिनाम्| व्रणाः कृच्छ्रेण सिध्यन्ति येषाञ्च स्युर्व्रणे व्रणाः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yApyavraNAH (26) · Śloka 26
যাপ্যাস্ত্ববপাটিকা নিরুদ্ধমণিরুদ্ধগুদব্রণগ্রন্থিপ্রভৃতযঃ সর্বাস্থিক্ষতং চ||২৬||
याप्यास्त्ववपाटिका निरुद्धमणिरुद्धगुदव्रणग्रन्थिप्रभृतयः सर्वास्थिक्षतं च||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyavraNAH (27) · Śloka 27
অসাধ্যাঃ পুনর্মাংসপিণ্ডবদুদ্গতাঃ প্রসেকিনোন্তঃপূযা বেদনাবন্তশ্চ পাযুবদুদ্ধৃত্তৌষ্ঠাঃ কঠিনা গোশ্রৃঙ্গবদুন্নতমাংসপ্ররোহা দুষ্টশোণিতাস্রাবিণস্তনুপিচ্ছলাস্রাবস্রাবিণো বা মধ্যোন্নতাঃ সমবসন্নসুষিরপর্যন্তাঃ শণতূলবত্স্নাযুজালবন্তো দুর্দর্শনা মেদোমজ্জবসামস্তুলুঙ্গস্রাবিণশ্চ দোষসমুত্থাঃ পীতাসিতা মূত্রপুরীষবাতবাহিনশ্চ কোষ্ঠস্থাঃ রক্তার্শযজাশ্চ ক্ষারোদকসমাস্রাবাঃ তথাঽঽমাশযজাঃ কলাযাম্ভোনিভাস্রাবাঃ পক্বাশযজশ্চ তথাপুলাকোদকমিব স্রবন্তঃ ক্ষীণমাংসানাং চ সর্বতোগতযস্ত্বণুমুখমাংসবুদ্বুদবন্তঃ সশ্ব্দবাতবাহিনশ্চ শিরঃকণ্ঠস্থাঃ বিসর্পজ্বরপিপাসারোচকাঽবিপাককাসশ্বাসাতীসারচ্ছর্দিযুক্তাঃ ভিন্নে চ শিরঃকপালে যত্র মস্তুলুঙ্গদর্শনং ত্রিদোষলিঙ্গপ্রাদুর্ভাবো বা স্যাদিতি| ভবতি চাত্র- স্নাযুক্লেদাত্সিরাচ্ছেদাদ্গাম্ভীর্যাত্কৃমিভক্ষণাত্| অস্থিভেদাত্ সশল্যত্বাত্ সবিষত্বাদতর্কিতাত্| মিথ্যাবন্ধাদতিস্নেহাদ্রৌক্ষ্যাদ্রোমাদিঘট্টনাত্| ক্ষোভাদশুদ্ধকোষ্ঠত্বাত্সৌহিত্যাদতিকর্শনাত্| মদ্যপানাদ্দিবাস্বপ্নাদ্বা যামাদ্রাত্রিজাগরাত্| ব্রণো মিথ্যোপচারাচ্চ নৈব সাধ্যোঽপি সিধ্যতি||২৭||
असाध्याः पुनर्मांसपिण्डवदुद्गताः प्रसेकिनोन्तःपूया वेदनावन्तश्च पायुवदुद्धृत्तौष्ठाः कठिना गोश्रृङ्गवदुन्नतमांसप्ररोहा दुष्टशोणितास्राविणस्तनुपिच्छलास्रावस्राविणो वा मध्योन्नताः समवसन्नसुषिरपर्यन्ताः शणतूलवत्स्नायुजालवन्तो दुर्दर्शना मेदोमज्जवसामस्तुलुङ्गस्राविणश्च दोषसमुत्थाः पीतासिता मूत्रपुरीषवातवाहिनश्च कोष्ठस्थाः रक्तार्शयजाश्च क्षारोदकसमास्रावाः तथाऽऽमाशयजाः कलायाम्भोनिभास्रावाः पक्वाशयजश्च तथापुलाकोदकमिव स्रवन्तः क्षीणमांसानां च सर्वतोगतयस्त्वणुमुखमांसबुद्बुदवन्तः सश्ब्दवातवाहिनश्च शिरःकण्ठस्थाः विसर्पज्वरपिपासारोचकाऽविपाककासश्वासातीसारच्छर्दियुक्ताः भिन्ने च शिरःकपाले यत्र मस्तुलुङ्गदर्शनं त्रिदोषलिङ्गप्रादुर्भावो वा स्यादिति| भवति चात्र- स्नायुक्लेदात्सिराच्छेदाद्गाम्भीर्यात्कृमिभक्षणात्| अस्थिभेदात् सशल्यत्वात् सविषत्वादतर्कितात्| मिथ्याबन्धादतिस्नेहाद्रौक्ष्याद्रोमादिघट्टनात्| क्षोभादशुद्धकोष्ठत्वात्सौहित्यादतिकर्शनात्| मद्यपानाद्दिवास्वप्नाद्वा यामाद्रात्रिजागरात्| व्रणो मिथ्योपचाराच्च नैव साध्योऽपि सिध्यति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rohadravaNalakShaNam (28-29) · Śloka 29
কপোতবর্ণপ্রতিমা যস্যান্তাঃ ক্লেদবর্জিতাঃ| স্থিরাশ্চ পিটকাবন্তো রোহতীতি তমাদিশেত্||২৮|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাবষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযামুত্তরতন্ত্রে ব্রণবিভক্তিপরিজ্ঞানীযো নামৈকোনত্রিংশোঽধ্যাযঃ||২৯||
कपोतवर्णप्रतिमा यस्यान्ताः क्लेदवर्जिताः| स्थिराश्च पिटकावन्तो रोहतीति तमादिशेत्||२८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे व्रणविभक्तिपरिज्ञानीयो नामैकोनत्रिंशोऽध्यायः||२९||
🔊 Audio coming soon