Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతః పన్నరూపీయమింద్రియం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
View original
अथातः पन्नरूपीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
7. pannarūpīyamindriyam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
దృష్ట్యాం యస్య విజానీయాత్ పన్నరూపాం కుమారికాం| ప్రతిచ్ఛాయామయీమక్ష్ణోర్నైనమిచ్ఛేచ్చికిత్సితుం||3||
View original
दृष्ट्यां यस्य विजानीयात् पन्नरूपां कुमारिकाम्| प्रतिच्छायामयीमक्ष्णोर्नैनमिच्छेच्चिकित्सितुम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
జ్యోత్స్నాయామాతపే దీపే సలిలాదర్శయోరపి| అంగేషు వికృతా యస్య చ్ఛాయా ప్రేతస్తథైవ సః||4||
View original
ज्योत्स्नायामातपे दीपे सलिलादर्शयोरपि| अङ्गेषु विकृता यस्य च्छाया प्रेतस्तथैव सः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
ఛిన్నా భిన్నాఽఽకులా చ్ఛాయా హీనా వాఽప్యధికాఽపి వా| నష్టా తన్వీ ద్విధా చ్ఛిన్నా వికృతా విశిరా చ యా||5|| ఏతాశ్చాన్యాశ్చ యాః కాశ్చిత్ ప్రతిచ్ఛాయా విగర్హితాః| సర్వా ముమూర్షతాం జ్ఞేయా న చేల్లక్ష్యనిమిత్తజాః||6||
View original
छिन्ना भिन्नाऽऽकुला च्छाया हीना वाऽप्यधिकाऽपि वा| नष्टा तन्वी द्विधा च्छिन्ना विकृता विशिरा च या||५|| एताश्चान्याश्च याः काश्चित् प्रतिच्छाया विगर्हिताः| सर्वा मुमूर्षतां ज्ञेया न चेल्लक्ष्यनिमित्तजाः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
సంస్థానేన ప్రమాణేన వర్ణేన ప్రభయా తథా| ఛాయా వివర్తతే యస్య స్వస్థోఽపి ప్రేత ఏవ సః||7||
View original
संस्थानेन प्रमाणेन वर्णेन प्रभया तथा| छाया विवर्तते यस्य स्वस्थोऽपि प्रेत एव सः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
సంస్థానమాకృతిర్జ్ఞేయా సుషమా విషమా చ సా| మధ్యమల్పం మహచ్చోక్తం ప్రమాణం త్రివిధం నృణాం||8|| ప్రతిప్రమాణసంస్థానా జలాదర్శాతపాదిషు| ఛాయా యా సా ప్రతిచ్ఛాయా చ్ఛాయా వర్ణప్రభాశ్రయా||9||
View original
संस्थानमाकृतिर्ज्ञेया सुषमा विषमा च सा| मध्यमल्पं महच्चोक्तं प्रमाणं त्रिविधं नृणाम्||८|| प्रतिप्रमाणसंस्थाना जलादर्शातपादिषु| छाया या सा प्रतिच्छाया च्छाया वर्णप्रभाश्रया||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10-13) · Śloka 13
ఖాదీనాం పంచ పంచానాం ఛాయా వివిధలక్షణాః| నాభసీ నిర్మలా నీలా సస్నేహా సప్రభేవ చ||10|| రూక్షా శ్యావారుణా యా తు వాయవీ సా హతప్రభా| విశుద్ధరక్తా త్వాగ్నేయీ దీప్తాభా దర్శనప్రియా||11|| శుద్ధవైదూర్యవిమలా సుస్నిగ్ధా చాంభసీ మతా| స్థిరా స్నిగ్ధా ఘనా శ్లక్ష్ణా శ్యామా శ్వేతా చ పార్థివీ||12|| వాయవీ గర్హితా త్వాసాం చతస్రః స్యుః సుఖోదయాః | వాయవీ తు వినాశాయ క్లేశాయ మహతేఽపి వా||13||
View original
खादीनां पञ्च पञ्चानां छाया विविधलक्षणाः| नाभसी निर्मला नीला सस्नेहा सप्रभेव च||१०|| रूक्षा श्यावारुणा या तु वायवी सा हतप्रभा| विशुद्धरक्ता त्वाग्नेयी दीप्ताभा दर्शनप्रिया||११|| शुद्धवैदूर्यविमला सुस्निग्धा चाम्भसी मता| स्थिरा स्निग्धा घना श्लक्ष्णा श्यामा श्वेता च पार्थिवी||१२|| वायवी गर्हिता त्वासां चतस्रः स्युः सुखोदयाः | वायवी तु विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14-15) · Śloka 15
స్యాత్తైజసీ ప్రభా సర్వా సా తు సప్తవిధా స్మృతా| రక్తా పీతా సితా శ్యావా హరితా పాండురాఽసితా||14|| తాసాం యాః స్యుర్వికాసిన్యః స్నిగ్ధాశ్చ విపులాశ్చ యాః| తాః శుభా రూక్షమలినాః సంక్షిప్తాశ్చాశుభోదయాః ||15||
View original
स्यात्तैजसी प्रभा सर्वा सा तु सप्तविधा स्मृता| रक्ता पीता सिता श्यावा हरिता पाण्डुराऽसिता||१४|| तासां याः स्युर्विकासिन्यः स्निग्धाश्च विपुलाश्च याः| ताः शुभा रूक्षमलिनाः सङ्क्षिप्ताश्चाशुभोदयाः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17
వర్ణమాక్రామతి చ్ఛాయా భాస్తు వర్ణప్రకాశినీ| ఆసన్నా లక్ష్యతే చ్ఛాయా భాః ప్రకృష్టా ప్రకాశతే||16|| నాచ్ఛాయో నాప్రభః కశ్చిద్విశేషాశ్చిహ్నయంతి తు| నృణాం శుభాశుభోత్పత్తిం కాలే ఛాయాప్రభాశ్రయాః||17||
View original
वर्णमाक्रामति च्छाया भास्तु वर्णप्रकाशिनी| आसन्ना लक्ष्यते च्छाया भाः प्रकृष्टा प्रकाशते||१६|| नाच्छायो नाप्रभः कश्चिद्विशेषाश्चिह्नयन्ति तु| नृणां शुभाशुभोत्पत्तिं काले छायाप्रभाश्रयाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-20) · Śloka 20
కామలాఽక్ష్ణోర్ముఖం పూర్ణం శంఖయోర్ముక్తమాంసతా| సంత్రాసశ్చోష్ణగాత్రత్వం యస్య తం పరివర్జయేత్||18|| ఉత్థాప్యమానః శయనాత్ ప్రమోహం యాతి యో నరః| ముహుర్ముహుర్న సప్తాహం స జీవతి వికత్థనః ||19|| సంసృష్టా వ్యాధయో యస్య ప్రతిలోమానులోమగాః| వ్యాపన్నా గ్రహణీ ప్రాయః సోఽర్ధమాసం న జీవతి||20||
View original
कामलाऽक्ष्णोर्मुखं पूर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता| सन्त्रासश्चोष्णगात्रत्वं यस्य तं परिवर्जयेत्||१८|| उत्थाप्यमानः शयनात् प्रमोहं याति यो नरः| मुहुर्मुहुर्न सप्ताहं स जीवति विकत्थनः ||१९|| संसृष्टा व्याधयो यस्य प्रतिलोमानुलोमगाः| व्यापन्ना ग्रहणी प्रायः सोऽर्धमासं न जीवति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (21-26) · Śloka 26
ఉపరుద్ధస్య రోగేణ కర్శితస్యాల్పమశ్నతః| బహు మూత్రపురీషం స్యాద్యస్య తం పరివర్జయేత్||21|| దుర్బలో బహు భుంక్తే యః ప్రాగ్భుక్తాదన్నమాతురః | అల్పమూత్రపురీషశ్చ యథా ప్రేతస్తథైవ సః||22|| ఇష్టం చ గుణసంపన్నమన్నమశ్నాతి యో నరః| శశ్వచ్చ బలవర్ణాభ్యాం హీయతే న స జీవతి||23|| ప్రకూజతి ప్రశ్వసితి శిథిలం చాతిసార్యతే| బలహీనః పిపాసార్తః శుష్కాస్యో న స జీవతి||24|| హ్రస్వం చ యః ప్రశ్వసితి వ్యావిద్ధం స్పందతే చ యః| మృతమేవ తమాత్రేయో వ్యాచచక్షే పునర్వసుః||25|| ఊర్ధ్వం చ యః ప్రశ్వసితి శ్లేష్మణా చాభిభూయతే| హీనవర్ణబలాహారో యో నరో న స జీవతి||26||
View original
उपरुद्धस्य रोगेण कर्शितस्याल्पमश्नतः| बहु मूत्रपुरीषं स्याद्यस्य तं परिवर्जयेत्||२१|| दुर्बलो बहु भुङ्क्ते यः प्राग्भुक्तादन्नमातुरः | अल्पमूत्रपुरीषश्च यथा प्रेतस्तथैव सः||२२|| इष्टं च गुणसम्पन्नमन्नमश्नाति यो नरः| शश्वच्च बलवर्णाभ्यां हीयते न स जीवति||२३|| प्रकूजति प्रश्वसिति शिथिलं चातिसार्यते| बलहीनः पिपासार्तः शुष्कास्यो न स जीवति||२४|| ह्रस्वं च यः प्रश्वसिति व्याविद्धं स्पन्दते च यः| मृतमेव तमात्रेयो व्याचचक्षे पुनर्वसुः||२५|| ऊर्ध्वं च यः प्रश्वसिति श्लेष्मणा चाभिभूयते| हीनवर्णबलाहारो यो नरो न स जीवति||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (27-32) · Śloka 32
ఊర్ధ్వాగ్రే నయనే యస్య మన్యే చారతకంపనే| బలహీనః పిపాసార్తః శుష్కాస్యో న స జీవతి||27|| యస్య గండావుపచితౌ జ్వరకాసౌ చ దారుణౌ| శూలీ ప్రద్వేష్టి చాప్యన్నం తస్మిన్ కర్మ న సిధ్యతి||28|| వ్యావృత్తమూర్ధజిహ్వాస్యో భ్రువౌ యస్య చ విచ్యుతే| కంటకైశ్చాచితా జిహ్వా యథా ప్రేతస్తథైవ సః||29|| శేఫశ్చాత్యర్థముత్సిక్తం నిఃసృతౌ వృషణౌ భృశం| అతశ్చైవ విపర్యాసో వికృత్యా ప్రేతలక్షణం||30|| నిచితం యస్య మాంసం స్యాత్త్వగస్థిష్వేవ దృశ్యతే| క్షీణస్యానశ్నతస్తస్య మాసమాయుః పరం భవేత్||31|| తత్ర శ్లోకః- ఇదం లింగమరిష్టాఖ్యమనేకమభిజజ్ఞివాన్| ఆయుర్వేదవిదిత్యాఖ్యాం లభతే కుశలో జనః||32||
View original
ऊर्ध्वाग्रे नयने यस्य मन्ये चारतकम्पने| बलहीनः पिपासार्तः शुष्कास्यो न स जीवति||२७|| यस्य गण्डावुपचितौ ज्वरकासौ च दारुणौ| शूली प्रद्वेष्टि चाप्यन्नं तस्मिन् कर्म न सिध्यति||२८|| व्यावृत्तमूर्धजिह्वास्यो भ्रुवौ यस्य च विच्युते| कण्टकैश्चाचिता जिह्वा यथा प्रेतस्तथैव सः||२९|| शेफश्चात्यर्थमुत्सिक्तं निःसृतौ वृषणौ भृशम्| अतश्चैव विपर्यासो विकृत्या प्रेतलक्षणम्||३०|| निचितं यस्य मांसं स्यात्त्वगस्थिष्वेव दृश्यते| क्षीणस्यानश्नतस्तस्य मासमायुः परं भवेत्||३१|| तत्र श्लोकः- इदं लिङ्गमरिष्टाख्यमनेकमभिजज्ञिवान्| आयुर्वेदविदित्याख्यां लभते कुशलो जनः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే ఇంద్రియస్థానే పన్నరూపీయమింద్రియం నామ సప్తమోఽధ్యాయః||7||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पन्नरूपीयमिन्द्रियं नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon