Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಪನ್ನರೂಪೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातः पन्नरूपीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
7. pannarūpīyamindriyam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ದೃಷ್ಟ್ಯಾಂ ಯಸ್ಯ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ ಪನ್ನರೂಪಾಂ ಕುಮಾರಿಕಾಮ್| ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯಾಮಯೀಮಕ್ಷ್ಣೋರ್ನೈನಮಿಚ್ಛೇಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತುಮ್||೩||
View original
दृष्ट्यां यस्य विजानीयात् पन्नरूपां कुमारिकाम्| प्रतिच्छायामयीमक्ष्णोर्नैनमिच्छेच्चिकित्सितुम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಯಾಮಾತಪೇ ದೀಪೇ ಸಲಿಲಾದರ್ಶಯೋರಪಿ| ಅಙ್ಗೇಷು ವಿಕೃತಾ ಯಸ್ಯ ಚ್ಛಾಯಾ ಪ್ರೇತಸ್ತಥೈವ ಸಃ||೪||
View original
ज्योत्स्नायामातपे दीपे सलिलादर्शयोरपि| अङ्गेषु विकृता यस्य च्छाया प्रेतस्तथैव सः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
ಛಿನ್ನಾ ಭಿನ್ನಾಽಽಕುಲಾ ಚ್ಛಾಯಾ ಹೀನಾ ವಾಽಪ್ಯಧಿಕಾಽಪಿ ವಾ| ನಷ್ಟಾ ತನ್ವೀ ದ್ವಿಧಾ ಚ್ಛಿನ್ನಾ ವಿಕೃತಾ ವಿಶಿರಾ ಚ ಯಾ||೫|| ಏತಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಶ್ಚ ಯಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯಾ ವಿಗರ್ಹಿತಾಃ| ಸರ್ವಾ ಮುಮೂರ್ಷತಾಂ ಜ್ಞೇಯಾ ನ ಚೇಲ್ಲಕ್ಷ್ಯನಿಮಿತ್ತಜಾಃ||೬||
View original
छिन्ना भिन्नाऽऽकुला च्छाया हीना वाऽप्यधिकाऽपि वा| नष्टा तन्वी द्विधा च्छिन्ना विकृता विशिरा च या||५|| एताश्चान्याश्च याः काश्चित् प्रतिच्छाया विगर्हिताः| सर्वा मुमूर्षतां ज्ञेया न चेल्लक्ष्यनिमित्तजाः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಸಂಸ್ಥಾನೇನ ಪ್ರಮಾಣೇನ ವರ್ಣೇನ ಪ್ರಭಯಾ ತಥಾ| ಛಾಯಾ ವಿವರ್ತತೇ ಯಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ಪ್ರೇತ ಏವ ಸಃ||೭||
View original
संस्थानेन प्रमाणेन वर्णेन प्रभया तथा| छाया विवर्तते यस्य स्वस्थोऽपि प्रेत एव सः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
ಸಂಸ್ಥಾನಮಾಕೃತಿರ್ಜ್ಞೇಯಾ ಸುಷಮಾ ವಿಷಮಾ ಚ ಸಾ| ಮಧ್ಯಮಲ್ಪಂ ಮಹಚ್ಚೋಕ್ತಂ ಪ್ರಮಾಣಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ನೃಣಾಮ್||೮|| ಪ್ರತಿಪ್ರಮಾಣಸಂಸ್ಥಾನಾ ಜಲಾದರ್ಶಾತಪಾದಿಷು| ಛಾಯಾ ಯಾ ಸಾ ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯಾ ಚ್ಛಾಯಾ ವರ್ಣಪ್ರಭಾಶ್ರಯಾ||೯||
View original
संस्थानमाकृतिर्ज्ञेया सुषमा विषमा च सा| मध्यमल्पं महच्चोक्तं प्रमाणं त्रिविधं नृणाम्||८|| प्रतिप्रमाणसंस्थाना जलादर्शातपादिषु| छाया या सा प्रतिच्छाया च्छाया वर्णप्रभाश्रया||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10-13) · Śloka 13
ಖಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಛಾಯಾ ವಿವಿಧಲಕ್ಷಣಾಃ| ನಾಭಸೀ ನಿರ್ಮಲಾ ನೀಲಾ ಸಸ್ನೇಹಾ ಸಪ್ರಭೇವ ಚ||೧೦|| ರೂಕ್ಷಾ ಶ್ಯಾವಾರುಣಾ ಯಾ ತು ವಾಯವೀ ಸಾ ಹತಪ್ರಭಾ| ವಿಶುದ್ಧರಕ್ತಾ ತ್ವಾಗ್ನೇಯೀ ದೀಪ್ತಾಭಾ ದರ್ಶನಪ್ರಿಯಾ||೧೧|| ಶುದ್ಧವೈದೂರ್ಯವಿಮಲಾ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಚಾಮ್ಭಸೀ ಮತಾ| ಸ್ಥಿರಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಘನಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಶ್ವೇತಾ ಚ ಪಾರ್ಥಿವೀ||೧೨|| ವಾಯವೀ ಗರ್ಹಿತಾ ತ್ವಾಸಾಂ ಚತಸ್ರಃ ಸ್ಯುಃ ಸುಖೋದಯಾಃ | ವಾಯವೀ ತು ವಿನಾಶಾಯ ಕ್ಲೇಶಾಯ ಮಹತೇಽಪಿ ವಾ||೧೩||
View original
खादीनां पञ्च पञ्चानां छाया विविधलक्षणाः| नाभसी निर्मला नीला सस्नेहा सप्रभेव च||१०|| रूक्षा श्यावारुणा या तु वायवी सा हतप्रभा| विशुद्धरक्ता त्वाग्नेयी दीप्ताभा दर्शनप्रिया||११|| शुद्धवैदूर्यविमला सुस्निग्धा चाम्भसी मता| स्थिरा स्निग्धा घना श्लक्ष्णा श्यामा श्वेता च पार्थिवी||१२|| वायवी गर्हिता त्वासां चतस्रः स्युः सुखोदयाः | वायवी तु विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14-15) · Śloka 15
ಸ್ಯಾತ್ತೈಜಸೀ ಪ್ರಭಾ ಸರ್ವಾ ಸಾ ತು ಸಪ್ತವಿಧಾ ಸ್ಮೃತಾ| ರಕ್ತಾ ಪೀತಾ ಸಿತಾ ಶ್ಯಾವಾ ಹರಿತಾ ಪಾಣ್ಡುರಾಽಸಿತಾ||೧೪|| ತಾಸಾಂ ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ವಿಕಾಸಿನ್ಯಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ಚ ವಿಪುಲಾಶ್ಚ ಯಾಃ| ತಾಃ ಶುಭಾ ರೂಕ್ಷಮಲಿನಾಃ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತಾಶ್ಚಾಶುಭೋದಯಾಃ ||೧೫||
View original
स्यात्तैजसी प्रभा सर्वा सा तु सप्तविधा स्मृता| रक्ता पीता सिता श्यावा हरिता पाण्डुराऽसिता||१४|| तासां याः स्युर्विकासिन्यः स्निग्धाश्च विपुलाश्च याः| ताः शुभा रूक्षमलिनाः सङ्क्षिप्ताश्चाशुभोदयाः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17
ವರ್ಣಮಾಕ್ರಾಮತಿ ಚ್ಛಾಯಾ ಭಾಸ್ತು ವರ್ಣಪ್ರಕಾಶಿನೀ| ಆಸನ್ನಾ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಚ್ಛಾಯಾ ಭಾಃ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾ ಪ್ರಕಾಶತೇ||೧೬|| ನಾಚ್ಛಾಯೋ ನಾಪ್ರಭಃ ಕಶ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷಾಶ್ಚಿಹ್ನಯನ್ತಿ ತು| ನೃಣಾಂ ಶುಭಾಶುಭೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಕಾಲೇ ಛಾಯಾಪ್ರಭಾಶ್ರಯಾಃ||೧೭||
View original
वर्णमाक्रामति च्छाया भास्तु वर्णप्रकाशिनी| आसन्ना लक्ष्यते च्छाया भाः प्रकृष्टा प्रकाशते||१६|| नाच्छायो नाप्रभः कश्चिद्विशेषाश्चिह्नयन्ति तु| नृणां शुभाशुभोत्पत्तिं काले छायाप्रभाश्रयाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-20) · Śloka 20
ಕಾಮಲಾಽಕ್ಷ್ಣೋರ್ಮುಖಂ ಪೂರ್ಣಂ ಶಙ್ಖಯೋರ್ಮುಕ್ತಮಾಂಸತಾ| ಸನ್ತ್ರಾಸಶ್ಚೋಷ್ಣಗಾತ್ರತ್ವಂ ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೮|| ಉತ್ಥಾಪ್ಯಮಾನಃ ಶಯನಾತ್ ಪ್ರಮೋಹಂ ಯಾತಿ ಯೋ ನರಃ| ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ನ ಸಪ್ತಾಹಂ ಸ ಜೀವತಿ ವಿಕತ್ಥನಃ ||೧೯|| ಸಂಸೃಷ್ಟಾ ವ್ಯಾಧಯೋ ಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಲೋಮಾನುಲೋಮಗಾಃ| ವ್ಯಾಪನ್ನಾ ಗ್ರಹಣೀ ಪ್ರಾಯಃ ಸೋಽರ್ಧಮಾಸಂ ನ ಜೀವತಿ||೨೦||
View original
कामलाऽक्ष्णोर्मुखं पूर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता| सन्त्रासश्चोष्णगात्रत्वं यस्य तं परिवर्जयेत्||१८|| उत्थाप्यमानः शयनात् प्रमोहं याति यो नरः| मुहुर्मुहुर्न सप्ताहं स जीवति विकत्थनः ||१९|| संसृष्टा व्याधयो यस्य प्रतिलोमानुलोमगाः| व्यापन्ना ग्रहणी प्रायः सोऽर्धमासं न जीवति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (21-26) · Śloka 26
ಉಪರುದ್ಧಸ್ಯ ರೋಗೇಣ ಕರ್ಶಿತಸ್ಯಾಲ್ಪಮಶ್ನತಃ| ಬಹು ಮೂತ್ರಪುರೀಷಂ ಸ್ಯಾದ್ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೨೧|| ದುರ್ಬಲೋ ಬಹು ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಯಃ ಪ್ರಾಗ್ಭುಕ್ತಾದನ್ನಮಾತುರಃ | ಅಲ್ಪಮೂತ್ರಪುರೀಷಶ್ಚ ಯಥಾ ಪ್ರೇತಸ್ತಥೈವ ಸಃ||೨೨|| ಇಷ್ಟಂ ಚ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಮನ್ನಮಶ್ನಾತಿ ಯೋ ನರಃ| ಶಶ್ವಚ್ಚ ಬಲವರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಹೀಯತೇ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೩|| ಪ್ರಕೂಜತಿ ಪ್ರಶ್ವಸಿತಿ ಶಿಥಿಲಂ ಚಾತಿಸಾರ್ಯತೇ| ಬಲಹೀನಃ ಪಿಪಾಸಾರ್ತಃ ಶುಷ್ಕಾಸ್ಯೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೪|| ಹ್ರಸ್ವಂ ಚ ಯಃ ಪ್ರಶ್ವಸಿತಿ ವ್ಯಾವಿದ್ಧಂ ಸ್ಪನ್ದತೇ ಚ ಯಃ| ಮೃತಮೇವ ತಮಾತ್ರೇಯೋ ವ್ಯಾಚಚಕ್ಷೇ ಪುನರ್ವಸುಃ||೨೫|| ಊರ್ಧ್ವಂ ಚ ಯಃ ಪ್ರಶ್ವಸಿತಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಚಾಭಿಭೂಯತೇ| ಹೀನವರ್ಣಬಲಾಹಾರೋ ಯೋ ನರೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೬||
View original
उपरुद्धस्य रोगेण कर्शितस्याल्पमश्नतः| बहु मूत्रपुरीषं स्याद्यस्य तं परिवर्जयेत्||२१|| दुर्बलो बहु भुङ्क्ते यः प्राग्भुक्तादन्नमातुरः | अल्पमूत्रपुरीषश्च यथा प्रेतस्तथैव सः||२२|| इष्टं च गुणसम्पन्नमन्नमश्नाति यो नरः| शश्वच्च बलवर्णाभ्यां हीयते न स जीवति||२३|| प्रकूजति प्रश्वसिति शिथिलं चातिसार्यते| बलहीनः पिपासार्तः शुष्कास्यो न स जीवति||२४|| ह्रस्वं च यः प्रश्वसिति व्याविद्धं स्पन्दते च यः| मृतमेव तमात्रेयो व्याचचक्षे पुनर्वसुः||२५|| ऊर्ध्वं च यः प्रश्वसिति श्लेष्मणा चाभिभूयते| हीनवर्णबलाहारो यो नरो न स जीवति||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (27-32) · Śloka 32
ಊರ್ಧ್ವಾಗ್ರೇ ನಯನೇ ಯಸ್ಯ ಮನ್ಯೇ ಚಾರತಕಮ್ಪನೇ| ಬಲಹೀನಃ ಪಿಪಾಸಾರ್ತಃ ಶುಷ್ಕಾಸ್ಯೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೭|| ಯಸ್ಯ ಗಣ್ಡಾವುಪಚಿತೌ ಜ್ವರಕಾಸೌ ಚ ದಾರುಣೌ| ಶೂಲೀ ಪ್ರದ್ವೇಷ್ಟಿ ಚಾಪ್ಯನ್ನಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ಮ ನ ಸಿಧ್ಯತಿ||೨೮|| ವ್ಯಾವೃತ್ತಮೂರ್ಧಜಿಹ್ವಾಸ್ಯೋ ಭ್ರುವೌ ಯಸ್ಯ ಚ ವಿಚ್ಯುತೇ| ಕಣ್ಟಕೈಶ್ಚಾಚಿತಾ ಜಿಹ್ವಾ ಯಥಾ ಪ್ರೇತಸ್ತಥೈವ ಸಃ||೨೯|| ಶೇಫಶ್ಚಾತ್ಯರ್ಥಮುತ್ಸಿಕ್ತಂ ನಿಃಸೃತೌ ವೃಷಣೌ ಭೃಶಮ್| ಅತಶ್ಚೈವ ವಿಪರ್ಯಾಸೋ ವಿಕೃತ್ಯಾ ಪ್ರೇತಲಕ್ಷಣಮ್||೩೦|| ನಿಚಿತಂ ಯಸ್ಯ ಮಾಂಸಂ ಸ್ಯಾತ್ತ್ವಗಸ್ಥಿಷ್ವೇವ ದೃಶ್ಯತೇ| ಕ್ಷೀಣಸ್ಯಾನಶ್ನತಸ್ತಸ್ಯ ಮಾಸಮಾಯುಃ ಪರಂ ಭವೇತ್||೩೧|| ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಇದಂ ಲಿಙ್ಗಮರಿಷ್ಟಾಖ್ಯಮನೇಕಮಭಿಜಜ್ಞಿವಾನ್| ಆಯುರ್ವೇದವಿದಿತ್ಯಾಖ್ಯಾಂ ಲಭತೇ ಕುಶಲೋ ಜನಃ||೩೨||
View original
ऊर्ध्वाग्रे नयने यस्य मन्ये चारतकम्पने| बलहीनः पिपासार्तः शुष्कास्यो न स जीवति||२७|| यस्य गण्डावुपचितौ ज्वरकासौ च दारुणौ| शूली प्रद्वेष्टि चाप्यन्नं तस्मिन् कर्म न सिध्यति||२८|| व्यावृत्तमूर्धजिह्वास्यो भ्रुवौ यस्य च विच्युते| कण्टकैश्चाचिता जिह्वा यथा प्रेतस्तथैव सः||२९|| शेफश्चात्यर्थमुत्सिक्तं निःसृतौ वृषणौ भृशम्| अतश्चैव विपर्यासो विकृत्या प्रेतलक्षणम्||३०|| निचितं यस्य मांसं स्यात्त्वगस्थिष्वेव दृश्यते| क्षीणस्यानश्नतस्तस्य मासमायुः परं भवेत्||३१|| तत्र श्लोकः- इदं लिङ्गमरिष्टाख्यमनेकमभिजज्ञिवान्| आयुर्वेदविदित्याख्यां लभते कुशलो जनः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಥಾನೇ ಪನ್ನರೂಪೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೭||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पन्नरूपीयमिन्द्रियं नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon