Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
అథాతః పుష్పితకమింద్రియం వ్యాఖ్యాస్యామహ||1||
ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
పుష్పం యథా పూర్వరూపం ఫలస్యేహ భవిష్యతః|
తథా లింగమరిష్టాఖ్యం పూర్వరూపం మరిష్యతః||3||
View original
अथातः पुष्पितकमिन्द्रियं व्याख्यास्यामह||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
पुष्पं यथा पूर्वरूपं फलस्येह भविष्यतः|
तथा लिङ्गमरिष्टाख्यं पूर्वरूपं मरिष्यतः||३||
Adhikarana 2 (4-5) · Śloka 5
అప్యేవం తు భవేత్ పుష్పం ఫలేనాననుబంధి యత్|
ఫలం చాపి భవేత్ కించిద్యస్య పుష్పం న పూర్వజం ||4||
న త్వరిష్టస్య జాతస్య నాశోఽస్తి మరణాదృతే|
మరణం చాపి తన్నాస్తి యన్నారిష్టపురఃసరం||5||
View original
अप्येवं तु भवेत् पुष्पं फलेनाननुबन्धि यत्|
फलं चापि भवेत् किञ्चिद्यस्य पुष्पं न पूर्वजम् ||४||
न त्वरिष्टस्य जातस्य नाशोऽस्ति मरणादृते|
मरणं चापि तन्नास्ति यन्नारिष्टपुरःसरम्||५||
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
మిథ్యాదృష్టమరిష్టాభమనరిష్టమజానతా|
అరిష్టం వాఽప్యసంబుద్ధమేతత్ ప్రజ్ఞాపరాధజం||6||
View original
मिथ्यादृष्टमरिष्टाभमनरिष्टमजानता|
अरिष्टं वाऽप्यसम्बुद्धमेतत् प्रज्ञापराधजम्||६||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
జ్ఞానసంబోధనార్థం తు లింగైర్మరణపూర్వజైః|
పుష్పితానుపదేక్ష్యామో నరాన్ బహువిధైర్బహూన్ ||7||
View original
ज्ञानसम्बोधनार्थं तु लिङ्गैर्मरणपूर्वजैः|
पुष्पितानुपदेक्ष्यामो नरान् बहुविधैर्बहून् ||७||
Adhikarana 5 (8-16) · Śloka 17
నానాపుష్పోపమో గంధో యస్య భాతి దివానిశం|
పుష్పితస్య వనస్యేవ నానాద్రుమలతావతః||8||
తమాహుః పుష్పితం ధీరా నరం మరణలక్షణైః|
స నా సంవత్సరాద్దేహం జహాతీతి వినిశ్చయః||9||
ఏవమేకైకశః పుష్పైర్యస్య గంధః సమో భవేత్|
ఇష్టైర్వా యది వాఽనిష్టైః స చ పుష్పిత ఉచ్యతే||10||
సమాసేనాశుభాన్ గంధానేకత్వేనాథవా పునః|
ఆజిఘ్రేద్యస్య గాత్రేషు తం విద్యాత్ పుష్పితం భిషక్||11||
ఆప్లుతానాప్లుతే కాయే యస్య గంధాః శుభాశుభాః|
వ్యత్యాసేనానిమిత్తాః స్యుః స చ పుష్పిత ఉచ్యతే||12||
తద్యథా- చందనం కుష్ఠం తగరాగురుణీ మధు|
మాల్యం మూత్రపురీషే చ మృతాని కుణపాని చ||13||
యే చాన్యే వివిధాత్మానో గంధా వివిధయోనయః|
తేఽప్యనేనానుమానేన విజ్ఞేయా వికృతిం గతాః||14||
ఇదం చాప్యతిదేశార్థం లక్షణం గంధసంశ్రయం|
వక్ష్యామో యదభిజ్ఞాయ భిషఙ్మరణమాదిశేత్||15||
వియోనిర్విదురో గంధో యస్య గాత్రేషు జాయతే|
ఇష్టో వా యది వాఽనిష్టో న స జీవతి తాం సమాం||16||
ఏతావద్గంధవిజ్ఞానం,...|17|
View original
नानापुष्पोपमो गन्धो यस्य भाति दिवानिशम्|
पुष्पितस्य वनस्येव नानाद्रुमलतावतः||८||
तमाहुः पुष्पितं धीरा नरं मरणलक्षणैः|
स ना संवत्सराद्देहं जहातीति विनिश्चयः||९||
एवमेकैकशः पुष्पैर्यस्य गन्धः समो भवेत्|
इष्टैर्वा यदि वाऽनिष्टैः स च पुष्पित उच्यते||१०||
समासेनाशुभान् गन्धानेकत्वेनाथवा पुनः|
आजिघ्रेद्यस्य गात्रेषु तं विद्यात् पुष्पितं भिषक्||११||
आप्लुतानाप्लुते काये यस्य गन्धाः शुभाशुभाः|
व्यत्यासेनानिमित्ताः स्युः स च पुष्पित उच्यते||१२||
तद्यथा- चन्दनं कुष्ठं तगरागुरुणी मधु|
माल्यं मूत्रपुरीषे च मृतानि कुणपानि च||१३||
ये चान्ये विविधात्मानो गन्धा विविधयोनयः|
तेऽप्यनेनानुमानेन विज्ञेया विकृतिं गताः||१४||
इदं चाप्यतिदेशार्थं लक्षणं गन्धसंश्रयम्|
वक्ष्यामो यदभिज्ञाय भिषङ्मरणमादिशेत्||१५||
वियोनिर्विदुरो गन्धो यस्य गात्रेषु जायते|
इष्टो वा यदि वाऽनिष्टो न स जीवति तां समाम्||१६||
एतावद्गन्धविज्ञानं,...|१७|
Adhikarana 6 (17-22) · Śloka 22
...రసజ్ఞానమతః పరం|
ఆతురాణాం శరీరేషు వక్ష్యతే విధిపూర్వకం||17||
యో రసః ప్రకృతిస్థానాం నరాణాం దేహసంభవః|
స ఏషాం చరమే కాలే వికారం భజతే ద్వయం||18||
కశ్చిదేవాస్యవైరస్యమత్యర్థముపపద్యతే|
స్వాదుత్వమపరశ్చాపి విపులం భజతే రసః||19||
తమనేనానుమానేన విద్యాద్వికృతిమాగతం|
మనుష్యో హి మనుష్యస్య కథం రసమవాప్నుయాత్||20||
మక్షికాశ్చైవ యూకాశ్చ దంశాశ్చ మశకైః సహ|
విరసాదపసర్పంతి జంతోః కాయాన్ముమూర్షతః||21||
అత్యర్థరసికం కాయం కాలపక్వస్య మక్షికాః|
అపి స్నాతానులిప్తస్య భృశమాయాంతి సర్వశః||22||
View original
...रसज्ञानमतः परम्|
आतुराणां शरीरेषु वक्ष्यते विधिपूर्वकम्||१७||
यो रसः प्रकृतिस्थानां नराणां देहसम्भवः|
स एषां चरमे काले विकारं भजते द्वयम्||१८||
कश्चिदेवास्यवैरस्यमत्यर्थमुपपद्यते|
स्वादुत्वमपरश्चापि विपुलं भजते रसः||१९||
तमनेनानुमानेन विद्याद्विकृतिमागतम्|
मनुष्यो हि मनुष्यस्य कथं रसमवाप्नुयात्||२०||
मक्षिकाश्चैव यूकाश्च दंशाश्च मशकैः सह|
विरसादपसर्पन्ति जन्तोः कायान्मुमूर्षतः||२१||
अत्यर्थरसिकं कायं कालपक्वस्य मक्षिकाः|
अपि स्नातानुलिप्तस्य भृशमायान्ति सर्वशः||२२||
Adhikarana 7 (23) · Śloka 23
తత్ర శ్లోకః- సామాన్యేన మయోక్తాని లింగాని రసగంధయోః|
పుష్పితస్య నరస్యైతత్ఫలం మరణమాదిశేత్||23||
View original
तत्र श्लोकः- सामान्येन मयोक्तानि लिङ्गानि रसगन्धयोः|
पुष्पितस्य नरस्यैतत्फलं मरणमादिशेत्||२३||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే ఇంద్రియస్థానే పుష్పితకమింద్రియం నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః||2||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पुष्पितकमिन्द्रियं नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||