Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ಅಥಾತಃ ಪುಷ್ಪಿತಕಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಹ||೧||
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
ಪುಷ್ಪಂ ಯಥಾ ಪೂರ್ವರೂಪಂ ಫಲಸ್ಯೇಹ ಭವಿಷ್ಯತಃ|
ತಥಾ ಲಿಙ್ಗಮರಿಷ್ಟಾಖ್ಯಂ ಪೂರ್ವರೂಪಂ ಮರಿಷ್ಯತಃ||೩||
View original
अथातः पुष्पितकमिन्द्रियं व्याख्यास्यामह||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
पुष्पं यथा पूर्वरूपं फलस्येह भविष्यतः|
तथा लिङ्गमरिष्टाख्यं पूर्वरूपं मरिष्यतः||३||
Adhikarana 2 (4-5) · Śloka 5
ಅಪ್ಯೇವಂ ತು ಭವೇತ್ ಪುಷ್ಪಂ ಫಲೇನಾನನುಬನ್ಧಿ ಯತ್|
ಫಲಂ ಚಾಪಿ ಭವೇತ್ ಕಿಞ್ಚಿದ್ಯಸ್ಯ ಪುಷ್ಪಂ ನ ಪೂರ್ವಜಮ್ ||೪||
ನ ತ್ವರಿಷ್ಟಸ್ಯ ಜಾತಸ್ಯ ನಾಶೋಽಸ್ತಿ ಮರಣಾದೃತೇ|
ಮರಣಂ ಚಾಪಿ ತನ್ನಾಸ್ತಿ ಯನ್ನಾರಿಷ್ಟಪುರಃಸರಮ್||೫||
View original
अप्येवं तु भवेत् पुष्पं फलेनाननुबन्धि यत्|
फलं चापि भवेत् किञ्चिद्यस्य पुष्पं न पूर्वजम् ||४||
न त्वरिष्टस्य जातस्य नाशोऽस्ति मरणादृते|
मरणं चापि तन्नास्ति यन्नारिष्टपुरःसरम्||५||
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ಮಿಥ್ಯಾದೃಷ್ಟಮರಿಷ್ಟಾಭಮನರಿಷ್ಟಮಜಾನತಾ|
ಅರಿಷ್ಟಂ ವಾಽಪ್ಯಸಮ್ಬುದ್ಧಮೇತತ್ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಜಮ್||೬||
View original
मिथ्यादृष्टमरिष्टाभमनरिष्टमजानता|
अरिष्टं वाऽप्यसम्बुद्धमेतत् प्रज्ञापराधजम्||६||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ಜ್ಞಾನಸಮ್ಬೋಧನಾರ್ಥಂ ತು ಲಿಙ್ಗೈರ್ಮರಣಪೂರ್ವಜೈಃ|
ಪುಷ್ಪಿತಾನುಪದೇಕ್ಷ್ಯಾಮೋ ನರಾನ್ ಬಹುವಿಧೈರ್ಬಹೂನ್ ||೭||
View original
ज्ञानसम्बोधनार्थं तु लिङ्गैर्मरणपूर्वजैः|
पुष्पितानुपदेक्ष्यामो नरान् बहुविधैर्बहून् ||७||
Adhikarana 5 (8-16) · Śloka 17
ನಾನಾಪುಷ್ಪೋಪಮೋ ಗನ್ಧೋ ಯಸ್ಯ ಭಾತಿ ದಿವಾನಿಶಮ್|
ಪುಷ್ಪಿತಸ್ಯ ವನಸ್ಯೇವ ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾವತಃ||೮||
ತಮಾಹುಃ ಪುಷ್ಪಿತಂ ಧೀರಾ ನರಂ ಮರಣಲಕ್ಷಣೈಃ|
ಸ ನಾ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ದೇಹಂ ಜಹಾತೀತಿ ವಿನಿಶ್ಚಯಃ||೯||
ಏವಮೇಕೈಕಶಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ಯಸ್ಯ ಗನ್ಧಃ ಸಮೋ ಭವೇತ್|
ಇಷ್ಟೈರ್ವಾ ಯದಿ ವಾಽನಿಷ್ಟೈಃ ಸ ಚ ಪುಷ್ಪಿತ ಉಚ್ಯತೇ||೧೦||
ಸಮಾಸೇನಾಶುಭಾನ್ ಗನ್ಧಾನೇಕತ್ವೇನಾಥವಾ ಪುನಃ|
ಆಜಿಘ್ರೇದ್ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇಷು ತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಪುಷ್ಪಿತಂ ಭಿಷಕ್||೧೧||
ಆಪ್ಲುತಾನಾಪ್ಲುತೇ ಕಾಯೇ ಯಸ್ಯ ಗನ್ಧಾಃ ಶುಭಾಶುಭಾಃ|
ವ್ಯತ್ಯಾಸೇನಾನಿಮಿತ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸ ಚ ಪುಷ್ಪಿತ ಉಚ್ಯತೇ||೧೨||
ತದ್ಯಥಾ- ಚನ್ದನಂ ಕುಷ್ಠಂ ತಗರಾಗುರುಣೀ ಮಧು|
ಮಾಲ್ಯಂ ಮೂತ್ರಪುರೀಷೇ ಚ ಮೃತಾನಿ ಕುಣಪಾನಿ ಚ||೧೩||
ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವಿವಿಧಾತ್ಮಾನೋ ಗನ್ಧಾ ವಿವಿಧಯೋನಯಃ|
ತೇಽಪ್ಯನೇನಾನುಮಾನೇನ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ವಿಕೃತಿಂ ಗತಾಃ||೧೪||
ಇದಂ ಚಾಪ್ಯತಿದೇಶಾರ್ಥಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಗನ್ಧಸಂಶ್ರಯಮ್|
ವಕ್ಷ್ಯಾಮೋ ಯದಭಿಜ್ಞಾಯ ಭಿಷಙ್ಮರಣಮಾದಿಶೇತ್||೧೫||
ವಿಯೋನಿರ್ವಿದುರೋ ಗನ್ಧೋ ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇಷು ಜಾಯತೇ|
ಇಷ್ಟೋ ವಾ ಯದಿ ವಾಽನಿಷ್ಟೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ ತಾಂ ಸಮಾಮ್||೧೬||
ಏತಾವದ್ಗನ್ಧವಿಜ್ಞಾನಂ,...|೧೭|
View original
नानापुष्पोपमो गन्धो यस्य भाति दिवानिशम्|
पुष्पितस्य वनस्येव नानाद्रुमलतावतः||८||
तमाहुः पुष्पितं धीरा नरं मरणलक्षणैः|
स ना संवत्सराद्देहं जहातीति विनिश्चयः||९||
एवमेकैकशः पुष्पैर्यस्य गन्धः समो भवेत्|
इष्टैर्वा यदि वाऽनिष्टैः स च पुष्पित उच्यते||१०||
समासेनाशुभान् गन्धानेकत्वेनाथवा पुनः|
आजिघ्रेद्यस्य गात्रेषु तं विद्यात् पुष्पितं भिषक्||११||
आप्लुतानाप्लुते काये यस्य गन्धाः शुभाशुभाः|
व्यत्यासेनानिमित्ताः स्युः स च पुष्पित उच्यते||१२||
तद्यथा- चन्दनं कुष्ठं तगरागुरुणी मधु|
माल्यं मूत्रपुरीषे च मृतानि कुणपानि च||१३||
ये चान्ये विविधात्मानो गन्धा विविधयोनयः|
तेऽप्यनेनानुमानेन विज्ञेया विकृतिं गताः||१४||
इदं चाप्यतिदेशार्थं लक्षणं गन्धसंश्रयम्|
वक्ष्यामो यदभिज्ञाय भिषङ्मरणमादिशेत्||१५||
वियोनिर्विदुरो गन्धो यस्य गात्रेषु जायते|
इष्टो वा यदि वाऽनिष्टो न स जीवति तां समाम्||१६||
एतावद्गन्धविज्ञानं,...|१७|
Adhikarana 6 (17-22) · Śloka 22
...ರಸಜ್ಞಾನಮತಃ ಪರಮ್|
ಆತುರಾಣಾಂ ಶರೀರೇಷು ವಕ್ಷ್ಯತೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್||೧೭||
ಯೋ ರಸಃ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥಾನಾಂ ನರಾಣಾಂ ದೇಹಸಮ್ಭವಃ|
ಸ ಏಷಾಂ ಚರಮೇ ಕಾಲೇ ವಿಕಾರಂ ಭಜತೇ ದ್ವಯಮ್||೧೮||
ಕಶ್ಚಿದೇವಾಸ್ಯವೈರಸ್ಯಮತ್ಯರ್ಥಮುಪಪದ್ಯತೇ|
ಸ್ವಾದುತ್ವಮಪರಶ್ಚಾಪಿ ವಿಪುಲಂ ಭಜತೇ ರಸಃ||೧೯||
ತಮನೇನಾನುಮಾನೇನ ವಿದ್ಯಾದ್ವಿಕೃತಿಮಾಗತಮ್|
ಮನುಷ್ಯೋ ಹಿ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ ಕಥಂ ರಸಮವಾಪ್ನುಯಾತ್||೨೦||
ಮಕ್ಷಿಕಾಶ್ಚೈವ ಯೂಕಾಶ್ಚ ದಂಶಾಶ್ಚ ಮಶಕೈಃ ಸಹ|
ವಿರಸಾದಪಸರ್ಪನ್ತಿ ಜನ್ತೋಃ ಕಾಯಾನ್ಮುಮೂರ್ಷತಃ||೨೧||
ಅತ್ಯರ್ಥರಸಿಕಂ ಕಾಯಂ ಕಾಲಪಕ್ವಸ್ಯ ಮಕ್ಷಿಕಾಃ|
ಅಪಿ ಸ್ನಾತಾನುಲಿಪ್ತಸ್ಯ ಭೃಶಮಾಯಾನ್ತಿ ಸರ್ವಶಃ||೨೨||
View original
...रसज्ञानमतः परम्|
आतुराणां शरीरेषु वक्ष्यते विधिपूर्वकम्||१७||
यो रसः प्रकृतिस्थानां नराणां देहसम्भवः|
स एषां चरमे काले विकारं भजते द्वयम्||१८||
कश्चिदेवास्यवैरस्यमत्यर्थमुपपद्यते|
स्वादुत्वमपरश्चापि विपुलं भजते रसः||१९||
तमनेनानुमानेन विद्याद्विकृतिमागतम्|
मनुष्यो हि मनुष्यस्य कथं रसमवाप्नुयात्||२०||
मक्षिकाश्चैव यूकाश्च दंशाश्च मशकैः सह|
विरसादपसर्पन्ति जन्तोः कायान्मुमूर्षतः||२१||
अत्यर्थरसिकं कायं कालपक्वस्य मक्षिकाः|
अपि स्नातानुलिप्तस्य भृशमायान्ति सर्वशः||२२||
Adhikarana 7 (23) · Śloka 23
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಮಯೋಕ್ತಾನಿ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ರಸಗನ್ಧಯೋಃ|
ಪುಷ್ಪಿತಸ್ಯ ನರಸ್ಯೈತತ್ಫಲಂ ಮರಣಮಾದಿಶೇತ್||೨೩||
View original
तत्र श्लोकः- सामान्येन मयोक्तानि लिङ्गानि रसगन्धयोः|
पुष्पितस्य नरस्यैतत्फलं मरणमादिशेत्||२३||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಥಾನೇ ಪುಷ್ಪಿತಕಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पुष्पितकमिन्द्रियं नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||