ਪੁਸ੍ਪਫਲਦਸ੍ਟਾਨ੍ਤੇਨ ਰਿਸ੍ਟਮਰਣਯੋਰ੍ਦੁਰ੍ਬੋਧਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੁਸ੍ਪਫਲਵ੍ਯਭਿਚਾਰਮਪਿ ਸ਼ਿਸ੍ਯੋ ਗਹ੍ਣੀਯਾਦਿਤਿ ਤਨ੍ਨਿਰਾਸਾਰ੍ਥਮਾਹ- ਅਪ੍ਯੇਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਫਲੇਨਾਨੁਬਨ੍ਧੀਤਿ ਯਥਾ- ਵੇਤਸਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਯਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਪਂ ਨ ਪੂਰ੍ਵਜਮਿਤਿ ਯਥਾ- ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਦਿਫਲਮ੍| ਜਾਤਸ੍ਯੇਤਿ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ, ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਦਿਤੇ ਹ੍ਯਰਿਸ੍ਟੇਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਨਾਵਸ਼੍ਯਂ ਮਤ੍ਯੁਃ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਜਾਤਸ੍ਯ ਨਿਯਤਸ੍ਯੇਤਿ ਵਰ੍ਣਯਨ੍ਤਿ; ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਹਿ ਰਿਸ੍ਟਂ- ਨਿਯਤਂ ਚਾਨਿਯਤਂ ਚ; ਤਤ੍ਰ ਨਿਯਤਂ “ਮਤਮੇਵ ਤਮਾਤ੍ਰੇਯੋ ਵ੍ਯਾਚਚਕ੍ਸੇ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਃ” (ਇਂ.ਅ.੭) ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਅਨਿਯਤਂ ਯਥਾ- “ਸਂਸ਼ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਯੋ ਮਨ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍” (ਇਂ.ਅ.੯), “ਅਰੋਗਃ ਸਂਸ਼ਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ” (ਇਂ.ਅ.੫) ਇਤਿ; ਤਥਾਨਿਯਤਾਰਿਸ੍ਟਾਭਿਪ੍ਰਾਯੇਣੈਵ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ- “ਧ੍ਰੁਵਂ ਤ੍ਵਰਿਸ੍ਟੇ ਮਰਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ੍ਤਤ੍ ਕਿਲਾਮਲੈਃ| ਰਸਾਯਨਤਪੋਜਪ੍ਯਤਤ੍ਪਰੈਰ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰ੍ਯਤੇ” ਇਤਿ| (ਸੁ.ਸੂ.ਅ.) ਏਤਚ੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਨ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਆਚਾਰ੍ਯੇਣ ਰਿਸ੍ਟਮਰਣਯੋਰਵ੍ਯਭਿਚਾਰਸ੍ਯ ਮਹਤਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਸਂਸ਼ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਤਿ ਵਚਨਂ ਮਰਣਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਮੇਵਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਭਙ੍ਗ੍ਯਨ੍ਤਰੇਣੋਕ੍ਤਂ, ਯਥਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਿਸ੍ਟਾਰ੍ਥਸ੍ਤਥਾ ਤਦ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥ ਏਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਯਤ੍ਤੁ ਰਸਾਯਨਾਦਿਨਾ ਬਾਧ੍ਯਤ੍ਵਂ ਰਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਤਦਨੁਮਤਮੇਵ, ਰਸਾਯਨਮਹੇਸ਼੍ਵਰਪ੍ਰਸਾਦਾਦਯੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਰ੍ਯਾਦਾਮਪਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸਮਾਃ, ਅਤਸ੍ਤੇਨ ਤਦ੍ਵ੍ਯਭਿਚਾਰਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯੇਹ ਗ੍ਰਨ੍ਥਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ; ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਿ ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਂ ਕਾਮਂ ਪੁਨਰ੍ਜੀਵਯਤਿ ਸ੍ਮ, ਤਪਸਾ ਚ ਰਾਮੇਣ ਮਤੋਪਿ ਵਿਪ੍ਰਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁਨਰ੍ਜੀਵਿਤ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨੁਸਰਣੀਯਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਕਾਲਮਤ੍ਯਾਵੇਵ ਰਿਸ੍ਟਪੂਰ੍ਵਕਂ ਮਰਣਂ ਭਵਤੀਤਿ ਵਰ੍ਣਯਨ੍ਤਿ, ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ- “ਯਦ੍ਯਕਾਲਮਤ੍ਯੌ ਰਿਸ੍ਟਂ ਭਵਤਿ ਤਦਾ ਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯਂ ਮਤ੍ਯੁਪ੍ਰਦਂ ਰਿਸ੍ਟਂ ਤਦ੍ਵਿਫਲਂ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਯੇਨ ਕਾਲਮਤ੍ਯਾਵੁਚਿਤਾਚਰਣੇਪਿ ਪਰਂ ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਤਿ ਨਾਕਾਲਮਤ੍ਯੌ, ਤਤ੍ਰ ਰਿਸ੍ਟੇ ਜਾਤੇ ਯਦ੍ਯੁਚਿਤਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨ ਤਦਾ ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ; ਤੇਨ ਕਾਲਮਤ੍ਯੁਗਤਮੇਵ ਰਿਸ੍ਟਮ੍” ਇਤਿ| ਤਚ੍ਚ ਨ, ਅਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਕਾਲਾਕਾਲਮਰਣੇ ਰਿਸ੍ਟਸਦ੍ਭਾਵਨਿਯਮਾਭਿਧਾਨਾਤ੍| ਅਕਾਲਮਤ੍ਯੌ ਚ ਯਦੈਵ ਕ੍ਰਿਯਾਪਥਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਪਚਾਰਜਨਿਤੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਭਵਤਿ, ਤਦੈਵ ਪਰਂ ਰਿਸ੍ਟਂ ਭਵਤਿ, ਅਤ ਏਵੋਕ੍ਤਂ- “ਕ੍ਸਣੇਨ ਹਿ ਰਿਸ੍ਟਾਨਿ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਨ੍ਤਿ” ਇਤਿ| ਯਸ਼੍ਚੈਨਂ (ਵਂ) ਨ ਸ੍ਵੀਕਰੋਤਿ ਤਸ੍ਯ ਨਿਯਤਾਯੁਸੋਪਚਾਰਜਨ੍ਯਵ੍ਯਾਧੇਰਸਾਧ੍ਯਤਾ ਕਦਾਪਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍; ਯੇਨ, ਯਥਾ- ਅਪਚਾਰਜਾ ਦੋਸਾ ਅਤਿਸ਼ਯਪ੍ਰਮਾਦਾਦਸਾਧ੍ਯਵ੍ਯਾਧਿਜਨਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਮਰਣਪੂਰ੍ਵਰਿਸ੍ਟਜਨਕਾ ਅਪਿ ਭਵਨ੍ਤਿ||੪-੫||