1. katidhāpuruṣīyaśārīram

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಕತಿಧಾಪುರುಷೀಯಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

Adhikarana 2 (3-15) · Śloka 15

ಕತಿಧಾ ಪುರುಷೋ ಧೀಮನ್! ಧಾತುಭೇದೇನ ಭಿದ್ಯತೇ| ಪುರುಷಃ ಕಾರಣಂ ಕಸ್ಮಾತ್, ಪ್ರಭವಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಕಃ||೩|| ಕಿಮಜ್ಞೋ ಜ್ಞಃ, ಸ ನಿತ್ಯಃ ಕಿಂ ಕಿಮನಿತ್ಯೋ ನಿದರ್ಶಿತಃ| ಪ್ರಕೃತಿಃ ಕಾ, ವಿಕಾರಾಃ ಕೇ, ಕಿಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಪುರುಷಸ್ಯ ಚ||೪|| ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಂ ಚ ಸ್ವತನ್ತ್ರಂ ಚ ವಶಿನಂ ಸರ್ವಗಂ ವಿಭುಮ್| ವದನ್ತ್ಯಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮಜ್ಞಾಃ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಂ ಸಾಕ್ಷಿಣಂ ತಥಾ||೫|| ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ತಸ್ಯ ಭಗವನ್! ವಿದ್ಯತೇ ಕಥಮ್| ಸ್ವತನ್ತ್ರಶ್ಚೇದನಿಷ್ಟಾಸು ಕಥಂ ಯೋನಿಷು ಜಾಯತೇ||೬|| ವಶೀ ಯದ್ಯಸುಖೈಃ ಕಸ್ಮಾದ್ಭಾವೈರಾಕ್ರಮ್ಯತೇ ಬಲಾತ್| ಸರ್ವಾಃ ಸರ್ವಗತತ್ವಾಚ್ಚ ವೇದನಾಃ ಕಿಂ ನ ವೇತ್ತಿ ಸಃ||೭|| ನ ಪಶ್ಯತಿ ವಿಭುಃ ಕಸ್ಮಾಚ್ಛೈಲಕುಡ್ಯತಿರಸ್ಕೃತಮ್| ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಃ ಕ್ಷೇತ್ರಮಥವಾ ಕಿಂ ಪೂರ್ವಮಿತಿ ಸಂಶಯಃ||೮|| ಜ್ಞೇಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಿನಾ ಪೂರ್ವಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞೋ ಹಿ ನ ಯುಜ್ಯತೇ| ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಚ ಯದಿ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ಯಾತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಃ ಸ್ಯಾದಶಾಶ್ವತಃ||೯|| ಸಾಕ್ಷಿಭೂತಶ್ಚ ಕಸ್ಯಾಯಂ ಕರ್ತಾ ಹ್ಯನ್ಯೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ| ಸ್ಯಾತ್ ಕಥಂ ಚಾವಿಕಾರಸ್ಯ ವಿಶೇಷೋ ವೇದನಾಕೃತಃ||೧೦|| ಅಥ ಚಾರ್ತಸ್ಯ ಭಗವಂಸ್ತಿಸೃಣಾಂ ಕಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸತಿ| ಅತೀತಾಂ ವೇದನಾಂ ವೈದ್ಯೋ ವರ್ತಮಾನಾಂ ಭವಿಷ್ಯತೀಮ್||೧೧|| ಭವಿಷ್ಯನ್ತ್ಯಾ ಅಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿರತೀತಾಯಾ ಅನಾಗಮಃ| ಸಾಮ್ಪ್ರತಿಕ್ಯಾ ಅಪಿ ಸ್ಥಾನಂ ನಾಸ್ತ್ಯರ್ತೇಃ ಸಂಶಯೋ ಹ್ಯತಃ||೧೨|| ಕಾರಣಂ ವೇದನಾನಾಂ ಕಿಂ, ಕಿಮಧಿಷ್ಠಾನಮುಚ್ಯತೇ| ಕ್ವ ಚೈತಾ ವೇದನಾಃ ಸರ್ವಾ ನಿವೃತ್ತಿಂ ಯಾನ್ತ್ಯಶೇಷತಃ||೧೩|| ಸರ್ವವಿತ್ ಸರ್ವಸನ್ನ್ಯಾಸೀ ಸರ್ವಸಂಯೋಗನಿಃಸೃತಃ| ಏಕಃ ಪ್ರಶಾನ್ತೋ ಭೂತಾತ್ಮಾ ಕೈರ್ಲಿಙ್ಗೈರುಪಲಭ್ಯತೇ||೧೪|| ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮತಿಮತಾಂ ವರಃ| ಸರ್ವಂ ಯಥಾವತ್ ಪ್ರೋವಾಚ ಪ್ರಶಾನ್ತಾತ್ಮಾ ಪುನರ್ವಸುಃ||೧೫||

Adhikarana 3 (16) · Śloka 16

ಖಾದಯಶ್ಚೇತನಾಷಷ್ಠಾ ಧಾತವಃ ಪುರುಷಃ ಸ್ಮೃತಃ| ಚೇತನಾಧಾತುರಪ್ಯೇಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ಪುರುಷಸಞ್ಜ್ಞಕಃ||೧೬||

Adhikarana 4 (17) · Śloka 17

ಪುನಶ್ಚ ಧಾತುಭೇದೇನ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಕಃ ಸ್ಮೃತಃ| ಮನೋ ದಶೇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯರ್ಥಾಃ ಪ್ರಕೃತಿಶ್ಚಾಷ್ಟಧಾತುಕೀ||೧೭||

Adhikarana 5 (18-19) · Śloka 19

ಲಕ್ಷಣಂ ಮನಸೋ ಜ್ಞಾನಸ್ಯಾಭಾವೋ ಭಾವ ಏವ ಚ| ಸತಿ ಹ್ಯಾತ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾನಾಂ ಸನ್ನಿಕರ್ಷೇ ನ ವರ್ತತೇ||೧೮|| ವೈವೃತ್ತ್ಯಾನ್ಮನಸೋ ಜ್ಞಾನಂ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾತ್ತಚ್ಚ ವರ್ತತೇ| ಅಣುತ್ವಮಥ ಚೈಕತ್ವಂ ದ್ವೌ ಗುಣೌ ಮನಸಃ ಸ್ಮೃತೌ||೧೯||

Adhikarana 6 (20-21) · Śloka 21

ಚಿನ್ತ್ಯಂ ವಿಚಾರ್ಯಮೂಹ್ಯಂ ಚ ಧ್ಯೇಯಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯಮೇವ ಚ| ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮನಸೋ ಜ್ಞೇಯಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಹ್ಯರ್ಥಸಞ್ಜ್ಞಕಮ್||೨೦|| ಇನ್ದ್ರಿಯಾಭಿಗ್ರಹಃ ಕರ್ಮ ಮನಸಃ ಸ್ವಸ್ಯ ನಿಗ್ರಹಃ| ಊಹೋ ವಿಚಾರಶ್ಚ, ತತಃ ಪರಂ ಬುದ್ಧಿಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೨೧||

Adhikarana 7 (22-23) · Śloka 23

ಇನ್ದ್ರಿಯೇಣೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೋ ಹಿ ಸಮನಸ್ಕೇನ ಗೃಹ್ಯತೇ| ಕಲ್ಪ್ಯತೇ ಮನಸಾ ತೂರ್ಧ್ವಂ ಗುಣತೋ ದೋಷತೋಽಥವಾ||೨೨|| ಜಾಯತೇ ವಿಷಯೇ ತತ್ರ ಯಾ ಬುದ್ಧಿರ್ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಮಿಕಾ| ವ್ಯವಸ್ಯತಿ ತಯಾ ವಕ್ತುಂ ಕರ್ತುಂ ವಾ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಮ್||೨೩||

Adhikarana 8 (24) · Śloka 24

ಏಕೈಕಾಧಿಕಯುಕ್ತಾನಿ ಖಾದೀನಾಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತು| ಪಞ್ಚ ಕರ್ಮಾನುಮೇಯಾನಿ ಯೇಭ್ಯೋ ಬುದ್ಧಿಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೨೪||

Adhikarana 9 (25-26) · Śloka 26

ಹಸ್ತೌ ಪಾದೌ ಗುದೋಪಸ್ಥಂ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಮಥಾಪಿ ಚ| ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಞ್ಚೈವ ಪಾದೌ ಗಮನಕರ್ಮಣಿ||೨೫|| ಪಾಯೂಪಸ್ಥಂ ವಿಸರ್ಗಾರ್ಥಂ ಹಸ್ತೌ ಗ್ರಹಣಧಾರಣೇ| ಜಿಹ್ವಾ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವಾಕ್ ಚ ಸತ್ಯಾ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತಮೋಽನೃತಾ||೨೬||

Adhikarana 10 (27) · Śloka 27

ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಖಂ ವಾಯುರಗ್ನಿರಾಪಃ ಕ್ಷಿತಿಸ್ತಥಾ| ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಶ್ಚ ರೂಪಂ ಚ ರಸೋ ಗನ್ಧಶ್ಚ ತದ್ಗುಣಾಃ||೨೭||

Adhikarana 11 (28) · Śloka 28

ತೇಷಾಮೇಕಗುಣಃ ಪೂರ್ವೋ ಗುಣವೃದ್ಧಿಃ ಪರೇ ಪರೇ| ಪೂರ್ವಃ ಪೂರ್ವಗುಣಶ್ಚೈವ ಕ್ರಮಶೋ ಗುಣಿಷು ಸ್ಮೃತಃ||೨೮||

Adhikarana 12 (29-30) · Śloka 30

ಖರದ್ರವಚಲೋಷ್ಣತ್ವಂ ಭೂಜಲಾನಿಲತೇಜಸಾಮ್| ಆಕಾಶಸ್ಯಾಪ್ರತೀಘಾತೋ ದೃಷ್ಟಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್||೨೯|| ಲಕ್ಷಣಂ ಸರ್ವಮೇವೈತತ್ ಸ್ಪರ್ಶನೇನ್ದ್ರಿಯಗೋಚರಮ್| ಸ್ಪರ್ಶನೇನ್ದ್ರಿಯವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸ್ಪರ್ಶೋ ಹಿ ಸವಿಪರ್ಯಯಃ||೩೦||

Adhikarana 13 (31) · Śloka 31

ಗುಣಾಃ ಶರೀರೇ ಗುಣಿನಾಂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಶ್ಚಿಹ್ನಮೇವ ಚ|೩೧|

Adhikarana 14 (31) · Śloka 31

ಅರ್ಥಾಃ ಶಬ್ದಾದಯೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಗೋಚರಾ ವಿಷಯಾ ಗುಣಾಃ||೩೧||

Adhikarana 15 (32-34) · Śloka 34

ಯಾ ಯದಿನ್ದ್ರಿಯಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಜನ್ತೋರ್ಬುದ್ಧಿಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ಯಾತಿ ಸಾ ತೇನ ನಿರ್ದೇಶಂ ಮನಸಾ ಚ ಮನೋಭವಾ||೩೨|| ಭೇದಾತ್ ಕಾರ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾನಾಂ ಬಹ್ವ್ಯೋ ವೈ ಬುದ್ಧಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ| ಆತ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋರ್ಥಾನಾಮೇಕೈಕಾ ಸನ್ನಿಕರ್ಷಜಾ||೩೩|| ಅಙ್ಗುಲ್ಯಙ್ಗುಷ್ಠತಲಜಸ್ತನ್ತ್ರೀವೀಣಾನಖೋದ್ಭವಃ| ದೃಷ್ಟಃ ಶಬ್ದೋ ಯಥಾ ಬುದ್ಧಿರ್ದೃಷ್ಟಾ ಸಂಯೋಗಜಾ ತಥಾ||೩೪||

Adhikarana 16 (35) · Śloka 35

ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಮನೋರ್ಥಾನಾಂ ವಿದ್ಯಾದ್ಯೋಗಧರಂ ಪರಮ್| ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಕೋ ಹ್ಯೇಷ ರಾಶಿಃ ಪುರುಷಸಞ್ಜ್ಞಕಃ||೩೫||

Adhikarana 17 (36) · Śloka 36

ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಂ ಯುಕ್ತಸ್ಯ ಸಂಯೋಗೋಽಯಮನನ್ತವಾನ್| ತಾಭ್ಯಾಂ ನಿರಾಕೃತಾಭ್ಯಾಂ ತು ಸತ್ತ್ವವೃದ್ಧ್ಯಾ ನಿವರ್ತತೇ||೩೬||

Adhikarana 18 (37-38) · Śloka 38

ಅತ್ರ ಕರ್ಮ ಫಲಂ ಚಾತ್ರ ಜ್ಞಾನಂ ಚಾತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್| ಅತ್ರ ಮೋಹಃ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಜೀವಿತಂ ಮರಣಂ ಸ್ವತಾ||೩೭|| ಏವಂ ಯೋ ವೇದ ತತ್ತ್ವೇನ ಸ ವೇದ ಪ್ರಲಯೋದಯೌ| ಪಾರಮ್ಪರ್ಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಚ ಜ್ಞಾತವ್ಯಂ ಯಚ್ಚ ಕಿಞ್ಚನ||೩೮||

Adhikarana 19 (39-42) · Śloka 42

ಭಾಸ್ತಮಃ ಸತ್ಯಮನೃತಂ ವೇದಾಃ ಕರ್ಮ ಶುಭಾಶುಭಮ್| ನ ಸ್ಯುಃ ಕರ್ತಾ ಚ ಬೋದ್ಧಾ ಚ ಪುರುಷೋ ನ ಭವೇದ್ಯದಿ||೩೯|| ನಾಶ್ರಯೋ ನ ಸುಖಂ ನಾರ್ತಿರ್ನ ಗತಿರ್ನಾಗತಿರ್ನ ವಾಕ್| ನ ವಿಜ್ಞಾನಂ ನ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ನ ಜನ್ಮ ಮರಣಂ ನ ಚ||೪೦|| ನ ಬನ್ಧೋ ನ ಚ ಮೋಕ್ಷಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪುರುಷೋ ನ ಭವೇದ್ಯದಿ| ಕಾರಣಂ ಪುರುಷಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಕಾರಣಜ್ಞೈರುದಾಹೃತಃ||೪೧|| ನ ಚೇತ್ ಕಾರಣಮಾತ್ಮಾ ಸ್ಯಾದ್ಭಾದಯಃ ಸ್ಯುರಹೇತುಕಾಃ| ನ ಚೈಷು ಸಮ್ಭವೇಜ್ ಜ್ಞಾನಂ ನ ಚ ತೈಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಯೋಜನಮ್||೪೨||

Adhikarana 20 (43-44) · Śloka 44

ಕೃತಂ ಮೃದ್ದಣ್ಡಚಕ್ರೈಶ್ಚ ಕುಮ್ಭಕಾರಾದೃತೇ ಘಟಮ್| ಕೃತಂ ಮೃತ್ತೃಣಕಾಷ್ಠೈಶ್ಚ ಗೃಹಕಾರಾದ್ವಿನಾ ಗೃಹಮ್||೪೩|| ಯೋ ವದೇತ್ ಸ ವದೇದ್ದೇಹಂ ಸಮ್ಭೂಯ ಕರಣೈಃ ಕೃತಮ್| ವಿನಾ ಕರ್ತಾರಮಜ್ಞಾನಾದ್ಯುಕ್ತ್ಯಾಗಮಬಹಿಷ್ಕೃತಃ||೪೪||

Adhikarana 21 (45) · Śloka 45

ಕಾರಣಂ ಪುರುಷಃ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಮಾಣೈರುಪಲಭ್ಯತೇ| ಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಮೇಯಂ ಸರ್ವೇಭ್ಯ ಆಗಮೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಮೀಯತೇ||೪೫||

Adhikarana 22 (46-47) · Śloka 47

ನ ತೇ ತತ್ಸದೃಶಾಸ್ತ್ವನ್ಯೇ ಪಾರಮ್ಪರ್ಯಸಮುತ್ಥಿತಾಃ| ಸಾರೂಪ್ಯಾದ್ಯೇ ತ ಏವೇತಿ ನಿರ್ದಿಶ್ಯನ್ತೇ ನವಾ ನವಾಃ||೪೬|| ಭಾವಾಸ್ತೇಷಾಂ ಸಮುದಯೋ ನಿರೀಶಃ ಸತ್ತ್ವಸಞ್ಜ್ಞಕಃ| ಕರ್ತಾ ಭೋಕ್ತಾ ನ ಸ ಪುಮಾನಿತಿ ಕೇಚಿದ್ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ||೪೭||

Adhikarana 23 (48) · Śloka 48

ತೇಷಾಮನ್ಯೈಃ ಕೃತಸ್ಯಾನ್ಯೇ ಭಾವಾ ಭಾವೈರ್ನವಾಃ ಫಲಮ್| ಭುಞ್ಜತೇ ಸದೃಶಾಃ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯೈರಾತ್ಮಾ ನೋಪದಿಶ್ಯತೇ||೪೮||

Adhikarana 24 (49) · Śloka 49

ಕರಣಾನ್ಯಾನ್ಯತಾ ದೃಷ್ಟಾ ಕರ್ತುಃ ಕರ್ತಾ ಸ ಏವ ತು| ಕರ್ತಾ ಹಿ ಕರಣೈರ್ಯುಕ್ತಃ ಕಾರಣಂ ಸರ್ವಕರ್ಮಣಾಮ್||೪೯||

Adhikarana 25 (50-51) · Śloka 51

ನಿಮೇಷಕಾಲಾದ್ಭಾವಾನಾಂ ಕಾಲಃ ಶೀಘ್ರತರೋಽತ್ಯಯೇ| ಭಗ್ನಾನಾಂ ನ ಪುನರ್ಭಾವಃ ಕೃತಂ ನಾನ್ಯಮುಪೈತಿ ಚ||೫೦|| ಮತಂ ತತ್ತ್ವವಿದಾಮೇತದ್ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸ ಕಾರಣಮ್| ಕ್ರಿಯೋಪಭೋಗೇ ಭೂತಾನಾಂ ನಿತ್ಯಃ ಪುರುಷಸಞ್ಜ್ಞಕಃ||೫೧||

Adhikarana 26 (52) · Śloka 52

ಅಹಙ್ಕಾರಃ ಫಲಂ ಕರ್ಮ ದೇಹಾನ್ತರಗತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ| ವಿದ್ಯತೇ ಸತಿ ಭೂತಾನಾಂ ಕಾರಣೇ ದೇಹಮನ್ತರಾ||೫೨||

Adhikarana 27 (53) · Śloka 53

ಪ್ರಭವೋ ನ ಹ್ಯನಾದಿತ್ವಾದ್ವಿದ್ಯತೇ ಪರಮಾತ್ಮನಃ| ಪುರುಷೋ ರಾಶಿಸಞ್ಜ್ಞಸ್ತು ಮೋಹೇಚ್ಛಾದ್ವೇಷಕರ್ಮಜಃ||೫೩||

Adhikarana 28 (54-55) · Śloka 55

ಆತ್ಮಾ ಜ್ಞಃ ಕರಣೈರ್ಯೋಗಾಜ್ ಜ್ಞಾನಂ ತ್ವಸ್ಯ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ಕರಣಾನಾಮವೈಮಲ್ಯಾದಯೋಗಾದ್ವಾ ನ ವರ್ತತೇ||೫೪|| ಪಶ್ಯತೋಽಪಿ ಯಥಾಽಽದರ್ಶೇ ಸಙ್ಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ನಾಸ್ತಿ ದರ್ಶನಮ್| ತತ್ತ್ವಂ ಜಲೇ ವಾ ಕಲುಷೇ ಚೇತಸ್ಯುಪಹತೇ ತಥಾ||೫೫||

Adhikarana 29 (56-57) · Śloka 57

ಕರಣಾನಿ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಬುದ್ಧಿಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ| ಕರ್ತುಃ ಸಂಯೋಗಜಂ ಕರ್ಮ ವೇದನಾ ಬುದ್ಧಿರೇವ ಚ||೫೬|| ನೈಕಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಕರ್ತುಂ ಭೂತಾತ್ಮಾ ನಾಶ್ನುತೇ ಫಲಮ್| ಸಂಯೋಗಾದ್ವರ್ತತೇ ಸರ್ವಂ ತಮೃತೇ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚನ||೫೭||

Adhikarana 30 (58) · Śloka 58

ನ ಹ್ಯೇಕೋ ವರ್ತತೇ ಭಾವೋ ವರ್ತತೇ ನಾಪ್ಯಹೇತುಕಃ| ಶೀಘ್ರಗತ್ವಾತ್ಸ್ವಭಾವಾತ್ತ್ವಭಾವೋ ನ ವ್ಯತಿವರ್ತತೇ||೫೮||

Adhikarana 31 (59) · Śloka 59

ಅನಾದಿಃ ಪುರುಷೋ ನಿತ್ಯೋ ವಿಪರೀತಸ್ತು ಹೇತುಜಃ| ಸದಕಾರಣವನ್ನಿತ್ಯಂ ದೃಷ್ಟಂ ಹೇತುಜಮನ್ಯಥಾ||೫೯||

Adhikarana 32 (60-62) · Śloka 62

ತದೇವ ಭಾವಾದಗ್ರಾಹ್ಯಂ ನಿತ್ಯತ್ವ ನ ಕುತಶ್ಚನ| ಭಾವಾಜ್ಜ್ಞೇಯಂ ತದವ್ಯಕ್ತಮಚಿನ್ತ್ಯಂ ವ್ಯಕ್ತಮನ್ಯಥಾ||೬೦|| ಅವ್ಯಕ್ತಮಾತ್ಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಃ ಶಾಶ್ವತೋ ವಿಭುರವ್ಯಯಃ| ತಸ್ಮಾದ್ಯದನ್ಯತ್ತದ್ವ್ಯಕ್ತಂ, ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಚಾಪರಂ ದ್ವಯಮ್||೬೧|| ವ್ಯಕ್ತಮೈನ್ದ್ರಿಯಕಂ ಚೈವ ಗೃಹ್ಯತೇ ತದ್ಯದಿನ್ದ್ರಿಯೈಃ| ಅತೋಽನ್ಯತ್ ಪುನರವ್ಯಕ್ತಂ ಲಿಙ್ಗಗ್ರಾಹ್ಯಮತೀನ್ದ್ರಿಯಮ್||೬೨||

Adhikarana 33 (63-64) · Śloka 64

ಖಾದೀನಿ ಬುದ್ಧಿರವ್ಯಕ್ತಮಹಙ್ಕಾರಸ್ತಥಾಽಷ್ಟಮಃ| ಭೂತಪ್ರಕೃತಿರುದ್ದಿಷ್ಟಾ ವಿಕಾರಾಶ್ಚೈವ ಷೋಡಶ||೬೩|| ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಞ್ಚೈವ ಪಞ್ಚ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ| ಸಮನಸ್ಕಾಶ್ಚ ಪಞ್ಚಾರ್ಥಾ ವಿಕಾರಾ ಇತಿ ಸಞ್ಜ್ಞಿತಾಃ||೬೪||

Adhikarana 34 (65) · Śloka 65

ಇತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಸರ್ವಮವ್ಯಕ್ತವರ್ಜಿತಮ್| ಅವ್ಯಕ್ತಮಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಮೃಷಯೋ ವಿದುಃ||೬೫||

Adhikarana 35 (66) · Śloka 67

ಜಾಯತೇ ಬುದ್ಧಿರವ್ಯಕ್ತಾದ್ಬುದ್ಧ್ಯಾಽಹಮಿತಿ ಮನ್ಯತೇ| ಪರಂ ಖಾದೀನ್ಯಹಙ್ಕಾರಾದುತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್||೬೬|| ತತಃ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಸರ್ವಾಙ್ಗೋ ಜಾತೋಽಭ್ಯುದಿತ ಉಚ್ಯತೇ|೬೭|

Adhikarana 36 (67-69) · Śloka 69

ಪುರುಷಃ ಪ್ರಲಯೇ ಚೇಷ್ಟೈಃ ಪುನರ್ಭಾವೈರ್ವಿಯುಜ್ಯತೇ||೬೭|| ಅವ್ಯಕ್ತಾದ್ವ್ಯಕ್ತತಾಂ ಯಾತಿ ವ್ಯಕ್ತಾದವ್ಯಕ್ತತಾಂ ಪುನಃ| ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಮಾವಿಷ್ಟಶ್ಚಕ್ರವತ್ ಪರಿವರ್ತತೇ||೬೮|| ಯೇಷಾಂ ದ್ವನ್ದ್ವೇ ಪರಾ ಸಕ್ತಿರಹಙ್ಕಾರಪರಾಶ್ಚ ಯೇ| ಉದಯಪ್ರಲಯೌ ತೇಷಾಂ ನ ತೇಷಾಂ ಯೇ ತ್ವತೋಽನ್ಯಥಾ||೬೯||

Adhikarana 37 (70-74) · Śloka 74

ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ನಿಮೇಷಾದ್ಯಾ ಜೀವನಂ ಮನಸೋ ಗತಿಃ| ಇನ್ದ್ರಿಯಾನ್ತರಸಞ್ಚಾರಃ ಪ್ರೇರಣಂ ಧಾರಣಂ ಚ ಯತ್||೭೦|| ದೇಶಾನ್ತರಗತಿಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ಪಞ್ಚತ್ವಗ್ರಹಣಂ ತಥಾ| ದೃಷ್ಟಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇನಾಕ್ಷ್ಣಾ ಸವ್ಯೇನಾವಗಮಸ್ತಥಾ||೭೧|| ಇಚ್ಛಾ ದ್ವೇಷಃ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಪ್ರಯತ್ನಶ್ಚೇತನಾ ಧೃತಿಃ| ಬುದ್ಧಿಃ ಸ್ಮೃತಿರಹಙ್ಕಾರೋ ಲಿಙ್ಗಾನಿ ಪರಮಾತ್ಮನಃ||೭೨|| ಯಸ್ಮಾತ್ ಸಮುಪಲಭ್ಯನ್ತೇ ಲಿಙ್ಗಾನ್ಯೇತಾನಿ ಜೀವತಃ| ನ ಮೃತಸ್ಯಾತ್ಮಲಿಙ್ಗಾನಿ ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ಮಹರ್ಷಯಃ||೭೩|| ಶರೀರಂ ಹಿ ಗತೇ ತಸ್ಮಿಞ್ ಶೂನ್ಯಾಗಾರಮಚೇತನಮ್| ಪಞ್ಚಭೂತಾವಶೇಷತ್ವಾತ್ ಪಞ್ಚತ್ವಂ ಗತಮುಚ್ಯತೇ||೭೪||

Adhikarana 38 (75-76) · Śloka 76

ಅಚೇತನಂ ಕ್ರಿಯಾವಚ್ಚ ಮನಶ್ಚೇತಯಿತಾ ಪರಃ| ಯುಕ್ತಸ್ಯ ಮನಸಾ ತಸ್ಯ ನಿರ್ದಿಶ್ಯನ್ತೇ ವಿಭೋಃ ಕ್ರಿಯಾಃ||೭೫|| ಚೇತನಾವಾನ್ ಯತಶ್ಚಾತ್ಮಾ ತತಃ ಕರ್ತಾ ನಿರುಚ್ಯತೇ| ಅಚೇತನತ್ವಾಚ್ಚ ಮನಃ ಕ್ರಿಯಾವದಪಿ ನೋಚ್ಯತೇ||೭೬||

Adhikarana 39 (77) · Śloka 77

ಯಥಾಸ್ವೇನಾತ್ಮನಾಽಽತ್ಮಾನಂ ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಾಸು ಯೋನಿಷು| ಪ್ರಾಣೈಸ್ತನ್ತ್ರಯತೇ ಪ್ರಾಣೀ ನಹ್ಯನ್ಯೋಽಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ತನ್ತ್ರಕಃ||೭೭||

Adhikarana 40 (78) · Śloka 78

ವಶೀ ತತ್ ಕುರುತೇ ಕರ್ಮ ಯತ್ ಕೃತ್ವಾ ಫಲಮಶ್ನುತೇ| ವಶೀ ಚೇತಃ ಸಮಾಧತ್ತೇ ವಶೀ ಸರ್ವಂ ನಿರಸ್ಯತಿ||೭೮||

Adhikarana 41 (79) · Śloka 79

ದೇಹೀ ಸರ್ವಗತೋಽಪ್ಯಾತ್ಮಾ ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಸಂಸ್ಪರ್ಶನೇನ್ದ್ರಿಯೇ| ಸರ್ವಾಃ ಸರ್ವಾಶ್ರಯಸ್ಥಾಸ್ತು ನಾತ್ಮಾಽತೋ ವೇತ್ತಿ ವೇದನಾಃ||೭೯||

Adhikarana 42 (80-81) · Śloka 81

ವಿಭುತ್ವಮತ ಏವಾಸ್ಯ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಗತೋ ಮಹಾನ್| ಮನಸಶ್ಚ ಸಮಾಧಾನಾತ್ ಪಶ್ಯತ್ಯಾತ್ಮಾ ತಿರಸ್ಕೃತಮ್||೮೦|| ನಿತ್ಯಾನುಬನ್ಧಂ ಮನಸಾ ದೇಹಕರ್ಮಾನುಪಾತಿನಾ| ಸರ್ವಯೋನಿಗತಂ ವಿದ್ಯಾದೇಕಯೋನಾವಪಿ ಸ್ಥಿತಮ್||೮೧||

Adhikarana 43 (82) · Śloka 82

ಆದಿರ್ನಾಸ್ತ್ಯಾತ್ಮನಃ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾರಮ್ಪರ್ಯಮನಾದಿಕಮ್| ಅತಸ್ತಯೋರನಾದಿತ್ವಾತ್ ಕಿಂ ಪೂರ್ವಮಿತಿ ನೋಚ್ಯತೇ||೮೨||

Adhikarana 44 (83) · Śloka 83

ಜ್ಞಃ ಸಾಕ್ಷೀತ್ಯುಚ್ಯತೇ ನಾಜ್ಞಃ ಸಾಕ್ಷೀ ತ್ವಾತ್ಮಾ ಯತಃ ಸ್ಮೃತಃ| ಸರ್ವೇ ಭಾವಾ ಹಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭೂತಾನಾಮಾತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಕಾಃ||೮೩||

Adhikarana 45 (84-85) · Śloka 85

ನೈಕಃ ಕದಾಚಿದ್ಭೂತಾತ್ಮಾ ಲಕ್ಷಣೈರುಪಲಭ್ಯತೇ| ವಿಶೇಷೋಽನುಪಲಭ್ಯಸ್ಯ ತಸ್ಯ ನೈಕಸ್ಯ ವಿದ್ಯತೇ||೮೪|| ಸಂಯೋಗಪುರುಷಸ್ಯೇಷ್ಟೋ ವಿಶೇಷೋ ವೇದನಾಕೃತಃ| ವೇದನಾ ಯತ್ರ ನಿಯತಾ ವಿಶೇಷಸ್ತತ್ರ ತತ್ಕೃತಃ||೮೫||

Adhikarana 46 (86-94) · Śloka 94

ಚಿಕಿತ್ಸತಿ ಭಿಷಕ್ ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರಿಕಾಲಾ ವೇದನಾ ಇತಿ| ಯಯಾ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ವದನ್ತ್ಯೇಕೇ ಸಾ ಯುಕ್ತಿರುಪಧಾರ್ಯತಾಮ್||೮೬|| ಪುನಸ್ತಚ್ಛಿರಸಃ ಶೂಲಂ ಜ್ವರಃ ಸ ಪುನರಾಗತಃ| ಪುನಃ ಸ ಕಾಸೋ ಬಲವಾಂಶ್ಛರ್ದಿಃ ಸಾ ಪುನರಾಗತಾ||೮೭|| ಏಭಿಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಚನೈರತೀತಾಗಮನಂ ಮತಮ್| ಕಾಲಶ್ಚಾಯಮತೀತಾನಾಮರ್ತೀನಾಂ ಪುನರಾಗತಃ||೮೮|| ತಮರ್ತಿಕಾಲಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಭೇಷಜಂ ಯತ್ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ| ಅತೀತಾನಾಂ ಪ್ರಶಮನಂ ವೇದನಾನಾಂ ತದುಚ್ಯತೇ||೮೯|| ಆಪಸ್ತಾಃ ಪುನರಾಗುರ್ಮಾ ಯಾಭಿಃ ಶಸ್ಯಂ ಪುರಾ ಹತಮ್| ಯಥಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯತೇ ಸೇತುಃ ಪ್ರತಿಕರ್ಮ ತಥಾಽಽಶ್ರಯೇ||೯೦|| ಪೂರ್ವರೂಪಂ ವಿಕಾರಾಣಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಷ್ಯತಾಮ್| ಯಾ ಕ್ರಿಯಾ ಕ್ರಿಯತೇ ಸಾ ಚ ವೇದನಾಂ ಹನ್ತ್ಯನಾಗತಾಮ್||೯೧|| ಪಾರಮ್ಪರ್ಯಾನಬನ್ಧಸ್ತು ದುಃಖಾನಾಂ ವಿನಿವರ್ತತೇ| ಸುಖಹೇತೂಪಚಾರೇಣ ಸುಖಂ ಚಾಪಿ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೯೨|| ನ ಸಮಾ ಯಾನ್ತಿ ವೈಷಮ್ಯಂ ವಿಷಮಾಃ ಸಮತಾಂ ನ ಚ| ಹೇತುಭಿಃ ಸದೃಶಾ ನಿತ್ಯಂ ಜಾಯನ್ತೇ ದೇಹಧಾತವಃ||೯೩|| ಯುಕ್ತಿಮೇತಾಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ತ್ರಿಕಾಲಾಂ ವೇದನಾಂ ಭಿಷಕ್| ಹನ್ತೀತ್ಯುಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತು ನೈಷ್ಠಿಕೀ ಯಾ ವಿನೋಪಧಾಮ್||೯೪||

Adhikarana 47 (95-97) · Śloka 97

ಉಪಧಾ ಹಿ ಪರೋ ಹೇತುರ್ದುಃಖದುಃಖಾಶ್ರಯಪ್ರದಃ| ತ್ಯಾಗಃ ಸರ್ವೋಪಧಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವದುಃಖವ್ಯಪೋಹಕಃ||೯೫|| ಕೋಷಕಾರೋ ಯಥಾ ಹ್ಯಂಶೂನುಪಾದತ್ತೇ ವಧಪ್ರದಾನ್ | ಉಪಾದತ್ತೇ ತಥಾಽರ್ಥೇಭ್ಯಸ್ತೃಷ್ಣಾಮಜ್ಞಃ ಸದಾಽಽತುರಃ||೯೬|| ಯಸ್ತ್ವಗ್ನಿಕಲ್ಪಾನರ್ಥಾಞ್ ಜ್ಞೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತೇಭ್ಯೋ ನಿವರ್ತತೇ| ಅನಾರಮ್ಭಾದಸಂಯೋಗಾತ್ತಂ ದುಃಖಂ ನೋಪತಿಷ್ಠತೇ||೯೭||

Adhikarana 48 (98) · Śloka 98

ಧೀಧೃತಿಸ್ಮೃತಿವಿಭ್ರಂಶಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಕಾಲಕರ್ಮಣಾಮ್| ಅಸಾತ್ಮ್ಯಾರ್ಥಾಗಮಶ್ಚೇತಿ ಜ್ಞಾತವ್ಯಾ ದುಃಖಹೇತವಃ||೯೮||

Adhikarana 49 (99) · Śloka 99

ವಿಷಮಾಭಿನಿವೇಶೋ ಯೋ ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯೇ ಹಿತಾಹಿತೇ| ಜ್ಞೇಯಃ ಸ ಬುದ್ಧಿವಿಭ್ರಂಶಃ ಸಮಂ ಬುದ್ಧಿರ್ಹಿ ಪಶ್ಯತಿ||೯೯||

Adhikarana 50 (100) · Śloka 100

ವಿಷಯಪ್ರವಣಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಧೃತಿಭ್ರಂಶಾನ್ನ ಶಕ್ಯತೇ| ನಿಯನ್ತುಮಹಿತಾದರ್ಥಾದ್ಧೃತಿರ್ಹಿ ನಿಯಮಾತ್ಮಿಕಾ||೧೦೦||

Adhikarana 51 (101) · Śloka 101

ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನೇ ಸ್ಮೃತಿರ್ಯಸ್ಯ ರಜೋಮೋಹಾವೃತಾತ್ಮನಃ| ಭ್ರಶ್ಯತೇ ಸ ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶಃ ಸ್ಮರ್ತವ್ಯಂ ಹಿ ಸ್ಮೃತೌ ಸ್ಥಿತಮ್||೧೦೧||

Adhikarana 52 (102-108) · Śloka 108

ಧೀಧೃತಿಸ್ಮೃತಿವಿಭ್ರಷ್ಟಃ ಕರ್ಮ ಯತ್ ಕುರುತೇಽಶುಭಮ್| ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಂ ತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಣಮ್||೧೦೨|| ಉದೀರಣಂ ಗತಿಮತಾಮುದೀರ್ಣಾನಾಂ ಚ ನಿಗ್ರಹಃ| ಸೇವನಂ ಸಾಹಸಾನಾಂ ಚ ನಾರೀಣಾಂ ಚಾತಿಸೇವನಮ್||೧೦೩|| ಕರ್ಮಕಾಲಾತಿಪಾತಶ್ಚ ಮಿಥ್ಯಾರಮ್ಭಶ್ಚ ಕರ್ಮಣಾಮ್| ವಿನಯಾಚಾರಲೋಪಶ್ಚ ಪೂಜ್ಯಾನಾಂ ಚಾಭಿಧರ್ಷಣಮ್||೧೦೪|| ಜ್ಞಾತಾನಾಂ ಸ್ವಯಮರ್ಥಾನಾಮಹಿತಾನಾಂ ನಿಷೇವಣಮ್| ಪರಮೌನ್ಮಾದಿಕಾನಾಂ ಚ ಪ್ರತ್ಯಯಾನಾಂ ನಿಷೇವಣಮ್||೧೦೫|| ಅಕಾಲಾದೇಶಸಞ್ಚಾರೌ ಮೈತ್ರೀ ಸಙ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಭಿಃ| ಇನ್ದ್ರಿಯೋಪಕ್ರಮೋಕ್ತಸ್ಯ ಸದ್ವೃತ್ತಸ್ಯ ಚ ವರ್ಜನಮ್||೧೦೬|| ಈರ್ಷ್ಯಾಮಾನಭಯಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಮದಭ್ರಮಾಃ| ತಜ್ಜಂ ವಾ ಕರ್ಮ ಯತ್ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಯದ್ದೇಹಕರ್ಮ ಚ||೧೦೭|| ಯಚ್ಚಾನ್ಯದೀದೃಶಂ ಕರ್ಮ ರಜೋಮೋಹಸಮುತ್ಥಿತಮ್| ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಂ ತಂ ಶಿಷ್ಟಾ ಬ್ರುವತೇ ವ್ಯಾಧಿಕಾರಣಮ್ ||೧೦೮||

Adhikarana 53 (109) · Śloka 109

ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಷಮವಿಜ್ಞಾನಂ ವಿಷಮಂ ಚ ಪ್ರವರ್ತನಮ್| ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಂ ಜಾನೀಯಾನ್ಮನಸೋ ಗೋಚರಂ ಹಿ ತತ್||೧೦೯||

Adhikarana 54 (110-112) · Śloka 112

ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾ ಕಾಲಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ವ್ಯಾಧೀನಾಂ ವ್ಯಾಧಿಸಙ್ಗ್ರಹೇ| ಚಯಪ್ರಕೋಪಪ್ರಶಮಾಃ ಪಿತ್ತಾದೀನಾಂ ಯಥಾ ಪುರಾ||೧೧೦|| ಮಿಥ್ಯಾತಿಹೀನಲಿಙ್ಗಾಶ್ಚ ವರ್ಷಾನ್ತಾ ರೋಗಹೇತವಃ| ಜೀರ್ಣಭುಕ್ತಪ್ರಜೀರ್ಣಾನ್ನಕಾಲಾಕಾಲಸ್ಥಿತಿಶ್ಚ ಯಾ||೧೧೧|| ಪೂರ್ವಮಧ್ಯಾಪರಾಹ್ಣಾಶ್ಚ ರಾತ್ರ್ಯಾ ಯಾಮಾಸ್ತ್ರಯಶ್ಚ ಯೇ| ಏಷು ಕಾಲೇಷು ನಿಯತಾ ಯೇ ರೋಗಾಸ್ತೇ ಚ ಕಾಲಜಾಃ||೧೧೨||

Adhikarana 55 (113) · Śloka 113

ಅನ್ಯೇದ್ಯುಷ್ಕೋ ದ್ವ್ಯಹಗ್ರಾಹೀ ತೃತೀಯಕಚತುರ್ಥಕೌ| ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಕಾಲೇ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಕಾಲೇ ಹ್ಯೇಷಾಂ ಬಲಾಗಮಃ||೧೧೩||

Adhikarana 56 (114) · Śloka 114

ಏತೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಯೇ ಕೇಚಿತ್ ಕಾಲಜಾ ವಿವಿಧಾ ಗದಾಃ| ಅನಾಗತೇ ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಬಲಕಾಲೌ ವಿಜಾನತಾ||೧೧೪||

Adhikarana 57 (115) · Śloka 115

ಕಾಲಸ್ಯ ಪರಿಣಾಮೇನ ಜರಾಮೃತ್ಯುನಿಮಿತ್ತಜಾಃ| ರೋಗಾಃ ಸ್ವಾಭಾವಿಕಾ ದೃಷ್ಟಾಃ ಸ್ವಭಾವೋ ನಿಷ್ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಃ||೧೧೫||

Adhikarana 58 (116) · Śloka 116

ನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ದೈವಶಬ್ದೇನ ಕರ್ಮ ಯತ್ ಪೌರ್ವದೇಹಿಕಮ್| ಹೇತುಸ್ತದಪಿ ಕಾಲೇನ ರೋಗಾಣಾಮುಪಲಭ್ಯತೇ||೧೧೬||

Adhikarana 59 (117) · Śloka 117

ನ ಹಿ ಕರ್ಮ ಮಹತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಫಲಂ ಯಸ್ಯ ನ ಭುಜ್ಯತೇ| ಕ್ರಿಯಾಘ್ನಾಃ ಕರ್ಮಜಾ ರೋಗಾಃ ಪ್ರಶಮಂ ಯಾನ್ತಿ ತತ್ಕ್ಷಯಾತ್||೧೧೭||

Adhikarana 60 (118-126) · Śloka 127

ಅತ್ಯುಗ್ರಶಬ್ದಶ್ರವಣಾಚ್ಛ್ರವಣಾತ್ ಸರ್ವಶೋ ನ ಚ| ಶಬ್ದಾನಾಂ ಚಾತಿಹೀನಾನಾಂ ಭವನ್ತಿ ಶ್ರವಣಾಜ್ಜಡಾಃ||೧೧೮|| ಪರುಷೋದ್ಭೀಷಣಾಶಸ್ತಾಪ್ರಿಯವ್ಯಸನಸೂಚಕೈಃ| ಶಬ್ದೈಃ ಶ್ರವಣಸಂಯೋಗೋ ಮಿಥ್ಯಾಸಂಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ||೧೧೯|| ಅಸಂಸ್ಪರ್ಶೋಽತಿಸಂಸ್ಪರ್ಶೋ ಹೀನಸಂಸ್ಪರ್ಶ ಏವ ಚ| ಸ್ಪೃಶ್ಯಾನಾಂ ಸಙ್ಗ್ರಹೇಣೋಕ್ತಃ ಸ್ಪರ್ಶನೇನ್ದ್ರಿಯಬಾಧಕಃ||೧೨೦|| ಯೋ ಭೂತವಿಷವಾತಾನಾಮಕಾಲೇನಾಗತಶ್ಚ ಯಃ| ಸ್ನೇಹಶೀತೋಷ್ಣಸಂಸ್ಪರ್ಶೋ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗ ಸ ಉಚ್ಯತೇ||೧೨೧|| ರೂಪಾಣಾಂ ಭಾಸ್ವತಾಂ ದೃಷ್ಟಿರ್ವಿನಶ್ಯತ್ಯತಿದರ್ಶನಾತ್| ದರ್ಶನಾಚ್ಚಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಾಂ ಸರ್ವಶಶ್ಚಾಪ್ಯದರ್ಶನಾತ್||೧೨೨|| ದ್ವಿಷ್ಟಭೈರವಬೀಭತ್ಸದೂರಾತಿಶ್ಲಿಷ್ಟದರ್ಶನಾತ್ | ತಾಮಸಾನಾಂ ಚ ರೂಪಾಣಾಂ ಮಿಥ್ಯಾಸಂಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ||೧೨೩|| ಅತ್ಯಾದಾನಮನಾದಾನಮೋಕಸಾತ್ಮ್ಯಾದಿಭಿಶ್ಚ ಯತ್| ರಸಾನಾಂ ವಿಷಮಾದಾನಮಲ್ಪಾದಾನಂ ಚ ದೂಷಣಮ್||೧೨೪|| ಅತಿಮೃದ್ವತಿತೀಕ್ಷ್ಣಾನಾಂ ಗನ್ಧಾನಾಮುಪಸೇವನಮ್| ಅಸೇವನಂ ಸರ್ವಶಶ್ಚ ಘ್ರಾಣೇನ್ದ್ರಿಯವಿನಾಶನಮ್||೧೨೫|| ಪೂತಿಭೂತವಿಷದ್ವಿಷ್ಟಾ ಗನ್ಧಾ ಯೇ ಚಾಪ್ಯನಾರ್ತವಾಃ| ತೈರ್ಗನ್ಧೈರ್ಘ್ರಾಣಸಂಯೋಗೋ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ||೧೨೬|| ಇತ್ಯಸಾತ್ಮ್ಯಾರ್ಥಸಂಯೋಗಸ್ತ್ರಿವಿಧೋ ದೋಷಕೋಪನಃ|೧೨೭|

Adhikarana 61 (127) · Śloka 127

ಅಸಾತ್ಮ್ಯಮಿತಿ ತದ್ವಿದ್ಯಾದ್ಯನ್ನ ಯಾತಿ ಸಹಾತ್ಮತಾಮ್||೧೨೭||

Adhikarana 62 (128) · Śloka 128

ಮಿಥ್ಯಾತಿಹೀನಯೋಗೇಭ್ಯೋ ಯೋ ವ್ಯಾಧಿರುಪಜಾಯತೇ| ಶಬ್ದಾದೀನಾಂ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವ್ಯಾಧಿರೈನ್ದ್ರಿಯಕೋ ಬುಧೈಃ||೧೨೮||

Adhikarana 63 (129) · Śloka 129

ವೇದನಾನಾಮಶಾನ್ತಾನಾಮಿತ್ಯೇತೇ ಹೇತವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ| ಸುಖಹೇತುಃ ಸಮಸ್ತ್ವೇಕಃ ಸಮಯೋಗಃ ಸುದುರ್ಲಭಃ||೧೨೯||

Adhikarana 64 (130-131) · Śloka 131

ನೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ನ ಚೈವಾರ್ಥಾಃ ಸುಖದುಃಖಸ್ಯ ಹೇತವಃ| ಹೇತುಸ್ತು ಸುಖದುಃಖಸ್ಯ ಯೋಗೋ ದೃಷ್ಟಶ್ಚತುರ್ವಿಧಃ||೧೩೦|| ಸನ್ತೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಸನ್ತ್ಯರ್ಥಾ ಯೋಗೋ ನ ಚ ನ ಚಾಸ್ತಿ ರುಕ್| ನ ಸುಖಂ, ಕಾರಣಂ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಗ ಏವ ಚತುರ್ವಧಃ||೧೩೧||

Adhikarana 65 (132) · Śloka 132

ನಾತ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿಂ ಗೋಚರಂ ಕರ್ಮ ವಾ ವಿನಾ| ಸುಖದುಃಖಂ, ಯಥಾ ಯಚ್ಚ ಬೋದ್ಧವ್ಯಂ ತತ್ತಥೋಚ್ಯತೇ||೧೩೨||

Adhikarana 66 (133) · Śloka 133

ಸ್ಪರ್ಶನೇನ್ದ್ರಿಯಸಂಸ್ಪರ್ಶಃ ಸ್ಪರ್ಶೋ ಮಾನಸ ಏವ ಚ| ದ್ವಿವಿಧಃ ಸುಖದುಃಖಾನಾಂ ವೇದನಾನಾಂ ಪ್ರವರ್ತಕಃ||೧೩೩||

Adhikarana 67 (134-135) · Śloka 135

ಇಚ್ಛಾದ್ವೇಷಾತ್ಮಿಕಾ ತೃಷ್ಣಾ ಸುಖದುಃಖಾತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ತೃಷ್ಣಾ ಚ ಸುಖದುಃಖಾನಾಂ ಕಾರಣಂ ಪುನರುಚ್ಯತೇ||೧೩೪|| ಉಪಾದತ್ತೇ ಹಿ ಸಾ ಭಾವಾನ್ ವೇದನಾಶ್ರಯಸಞ್ಜ್ಞಕಾನ್| ಸ್ಪೃಶ್ಯತೇ ನಾನುಪಾದಾನೇ ನಾಸ್ಪೃಷ್ಟೋ ವೇತ್ತಿ ವೇದನಾಃ||೧೩೫||

Adhikarana 68 (136) · Śloka 136

ವೇದನಾನಾಮಧಿಷ್ಠಾನಂ ಮನೋ ದೇಹಶ್ಚ ಸೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ಕೇಶಲೋಮನಖಾಗ್ರಾನ್ನಮಲದ್ರವಗುಣೈರ್ವಿನಾ||೧೩೬||

Adhikarana 69 (137) · Śloka 137

ಯೋಗೇ ಮೋಕ್ಷೇ ಚ ಸರ್ವಾಸಾಂ ವೇದನಾನಾಮವರ್ತನಮ್| ಮೋಕ್ಷೇ ನಿವೃತ್ತಿರ್ನಿಃಶೇಷಾ ಯೋಗೋ ಮೋಕ್ಷಪ್ರವರ್ತಕಃ||೧೩೭||

Adhikarana 70 (138-139) · Śloka 139

ಆತ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋರ್ಥಾನಾಂ ಸನ್ನಿಕರ್ಷಾತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ಸುಖದುಃಖಮನಾರಮ್ಭಾದಾತ್ಮಸ್ಥೇ ಮನಸಿ ಸ್ಥಿರೇ||೧೩೮|| ನಿವರ್ತತೇ ತದುಭಯಂ ವಶಿತ್ವಂ ಚೋಪಜಾಯತೇ| ಸಶರೀರಸ್ಯ ಯೋಗಜ್ಞಾಸ್ತಂ ಯೋಗಮೃಷಯೋ ವಿದುಃ||೧೩೯||

Adhikarana 71 (140-141) · Śloka 141

ಆವೇಶಶ್ಚೇತಸೋ ಜ್ಞಾನಮರ್ಥಾನಾಂ ಛನ್ದತಃ ಕ್ರಿಯಾ| ದೃಷ್ಟಿಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಸ್ಮೃತಿಃ ಕಾನ್ತಿರಿಷ್ಟತಶ್ಚಾಪ್ಯದರ್ಶನಮ್||೧೪೦|| ಇತ್ಯಷ್ಟವಿಧಮಾಖ್ಯಾತಂ ಯೋಗಿನಾಂ ಬಲಮೈಶ್ವರಮ್| ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಸಮಾಧಾನಾತ್ತತ್ ಸರ್ವಮುಪಜಾಯತೇ||೧೪೧||

Adhikarana 72 (142) · Śloka 142

ಮೋಕ್ಷೋ ರಜಸ್ತಮೋಽಭಾವಾತ್ ಬಲವತ್ಕರ್ಮಸಙ್ಕ್ಷಯಾತ್| ವಿಯೋಗಃ ಸರ್ವಸಂಯೋಗೈರಪುನರ್ಭವ ಉಚ್ಯತೇ||೧೪೨||

Adhikarana 73 (143-146) · Śloka 146

ಸತಾಮುಪಾಸನಂ ಸಮ್ಯಗಸತಾಂ ಪರಿವರ್ಜನಮ್| ವ್ರತಚರ್ಯೋಪವಾಸೌ ಚ ನಿಯಮಾಶ್ಚ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ||೧೪೩|| ಧಾರಣಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ವಿಜ್ಞಾನಂ ವಿಜನೇ ರತಿಃ| ವಿಷಯೇಷ್ವರತಿರ್ಮೋಕ್ಷೇ ವ್ಯವಸಾಯಃ ಪರಾ ಧೃತಿಃ||೧೪೪|| ಕರ್ಮಣಾಮಸಮಾರಮ್ಭಃ ಕೃತಾನಾಂ ಚ ಪರಿಕ್ಷಯಃ| ನೈಷ್ಕ್ರಮ್ಯಮನಹಙ್ಕಾರಃ ಸಂಯೋಗೇ ಭಯದರ್ಶನಮ್||೧೪೫|| ಮನೋಬುದ್ಧಿಸಮಾಧಾನಮರ್ಥತತ್ತ್ವಪರೀಕ್ಷಣಮ್| ತತ್ತ್ವಸ್ಮೃತೇರುಪಸ್ಥಾನಾತ್ ಸರ್ವಮೇತತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೧೪೬||

Adhikarana 74 (147) · Śloka 147

ಸ್ಮೃತಿಃ ಸತ್ಸೇವನಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಧೃತ್ಯನ್ತೈರುಪಜಾಯತೇ| ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸ್ವಭಾವಂ ಭಾವಾನಾಂ ಸ್ಮರನ್ ದುಃಖಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ||೧೪೭||

Adhikarana 75 (148-149) · Śloka 149

ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಕಾರಣಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಸ್ಮೃತಿರ್ಯೈರುಪಜಾಯತೇ| ನಿಮಿತ್ತರೂಪಗ್ರಹಣಾತ್ ಸಾದೃಶ್ಯಾತ್ ಸವಿಪರ್ಯಯಾತ್||೧೪೮|| ಸತ್ತ್ವಾನುಬನ್ಧಾದಭ್ಯಾಸಾಜ್ಜ್ಞಾನಯೋಗಾತ್ ಪುನಃ ಶ್ರುತಾತ್| ದೃಷ್ಟಶ್ರುತಾನುಭೂತಾನಾಂ ಸ್ಮಾರಣಾತ್ ಸ್ಮೃತಿರುಚ್ಯತೇ||೧೪೯||

Adhikarana 76 (150-151) · Śloka 151

ಏತತ್ತದೇಕಮಯನಂ ಮುಕ್ತೈರ್ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ದರ್ಶಿತಮ್| ತತ್ತ್ವಸ್ಮೃತಿಬಲಂ, ಯೇನ ಗತಾ ನ ಪುನರಾಗತಾಃ||೧೫೦|| ಅಯನಂ ಪುನರಾಖ್ಯಾತಮೇತದ್ಯೋಗಸ್ಯ ಯೋಗಿಭಿಃ| ಸಙ್ಖ್ಯಾತಧರ್ಮೈಃ ಸಾಙ್ಖ್ಯೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತೈರ್ಮೋಕ್ಷಸ್ಯ ಚಾಯನಮ್||೧೫೧||

Adhikarana 77 (152-153) · Śloka 153

ಸರ್ವಂ ಕಾರಣವದ್ದುಃಖಮಸ್ವಂ ಚಾನಿತ್ಯಮೇವ ಚ| ನ ಚಾತ್ಮಕೃತಕಂ ತದ್ಧಿ ತತ್ರ ಚೋತ್ಪದ್ಯತೇ ಸ್ವತಾ||೧೫೨|| ಯಾವನ್ನೋತ್ಪದ್ಯತೇ ಸತ್ಯಾ ಬುದ್ಧಿರ್ನೈತದಹಂ ಯಯಾ| ನೈತನ್ಮಮೇತಿ ವಿಜ್ಞಾಯ ಜ್ಞಃ ಸರ್ವಮತಿವರ್ತತೇ||೧೫೩||

Adhikarana 78 (154) · Śloka 154

ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚರಮಸನ್ನ್ಯಾಸೇ ಸಮೂಲಾಃ ಸರ್ವವೇದನಾಃ| ಸಸಞ್ಜ್ಞಾಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಾ ನಿವೃತ್ತಿಂ ಯಾನ್ತ್ಯಶೇಷತಃ||೧೫೪||

Adhikarana 79 (155) · Śloka 155

ಅತಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋ ಭೂತಾತ್ಮಾ ನೋಪಲಭ್ಯತೇ| ನಿಃಸೃತಃ ಸರ್ವಭಾವೇಭ್ಯಶ್ಚಿಹ್ನಂ ಯಸ್ಯ ನ ವಿದ್ಯತೇ| ಜ್ಞಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ಚಾತ್ರ ನಾಜ್ಞಸ್ತಜ್ಜ್ಞಾತುಮರ್ಹತಿ||೧೫೫||

Adhikarana 80 (156) · Śloka 156

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಪ್ರಶ್ನಾಃ ಪುರುಷಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿರುತ್ತಮಾಃ| ಕತಿಧಾಪುರುಷೀಯೇಽಸ್ಮಿನ್ನಿರ್ಣೀತಾಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿನಾ||೧೫೬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 1

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಕತಿಧಾಪುರುಷೀಯಂ ಶಾರೀರಂ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧||