Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽತುಲ್ಯಗೋತ್ರೀಯಂ ಶಾರೀರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातोऽतुल्यगोत्रीयं शारीरं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
2. atulyagōtrīyaśārīram
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಅತುಲ್ಯಗೋತ್ರಸ್ಯ ರಜಃಕ್ಷಯಾನ್ತೇ ರಹೋವಿಸೃಷ್ಟಂ ಮಿಥುನೀಕೃತಸ್ಯ| ಕಿಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚತುಷ್ಪಾತ್ಪ್ರಭವಂ ಚ ಷಡ್ಭ್ಯೋ ಯತ್ ಸ್ತ್ರೀಷು ಗರ್ಭತ್ವಮುಪೈತಿ ಪುಂಸಃ||೩||
View original
अतुल्यगोत्रस्य रजःक्षयान्ते रहोविसृष्टं मिथुनीकृतस्य| किं स्याच्चतुष्पात्प्रभवं च षड्भ्यो यत् स्त्रीषु गर्भत्वमुपैति पुंसः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಶುಕ್ರಂ ತದಸ್ಯ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಧೀರಾ ಯದ್ಧೀಯತೇ ಗರ್ಭಸಮುದ್ಭವಾಯ| ವಾಯ್ವಗ್ನಿಭೂಮ್ಯಬ್ಗುಣಪಾದವತ್ತತ್ ಷಡ್ಭ್ಯೋ ರಸೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಭವಶ್ಚ ತಸ್ಯ||೪||
View original
शुक्रं तदस्य प्रवदन्ति धीरा यद्धीयते गर्भसमुद्भवाय| वाय्वग्निभूम्यब्गुणपादवत्तत् षड्भ्यो रसेभ्यः प्रभवश्च तस्य||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ಸಮ್ಪೂರ್ಣದೇಹಃ ಸಮಯೇ ಸುಖಂ ಚ ಗರ್ಭಃ ಕಥಂ ಕೇನ ಚ ಜಾಯತೇ ಸ್ತ್ರೀ| ಗರ್ಭಂ ಚಿರಾದ್ವಿನ್ದತಿ ಸಪ್ರಜಾಽಪಿ ಭೂತ್ವಾಽಥವಾ ನಶ್ಯತಿ ಕೇನ ಗರ್ಭಃ||೫||
View original
सम्पूर्णदेहः समये सुखं च गर्भः कथं केन च जायते स्त्री| गर्भं चिराद्विन्दति सप्रजाऽपि भूत्वाऽथवा नश्यति केन गर्भः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-10) · Śloka 10
ಶುಕ್ರಾಸೃಗಾತ್ಮಾಶಯಕಾಲಸಮ್ಪದ್ ಯಸ್ಯೋಪಚಾರಶ್ಚ ಹಿತೈಸ್ತಥಾಽನ್ನೈಃ | ಗರ್ಭಶ್ಚ ಕಾಲೇ ಚ ಸುಖೀ ಸುಖಂ ಚ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಸಮ್ಪರಿಪೂರ್ಣದೇಹಃ||೬|| ಯೋನಿಪ್ರದೋಷಾನ್ಮನಸೋಽಭಿತಾಪಾಚ್ಛುಕ್ರಾಸೃಗಾಹಾರವಿಹಾರದೋಷಾತ್| ಅಕಾಲಯೋಗಾದ್ಬಲಸಙ್ಕ್ಷಯಾಚ್ಚ ಗರ್ಭಂ ಚಿರಾದ್ವಿನ್ದತಿ ಸಪ್ರಜಾಽಪಿ||೭|| ಅಸೃಙ್ಗಿರುದ್ಧಂ ಪವನೇನ ನಾರ್ಯಾ ಗರ್ಭಂ ವ್ಯವಸ್ಯನ್ತ್ಯಬುಧಾಃ ಕದಾಚಿತ್| ಗರ್ಭಸ್ಯ ರೂಪಂ ಹಿ ಕರೋತಿ ತಸ್ಯಾಸ್ತದಸೃಗಸ್ರವಿ ವಿವರ್ಧಮಾನಮ್||೮|| ತದಗ್ನಿಸೂರ್ಯಶ್ರಮಶೋಕರೋಗೈರೂಷ್ಣಾನ್ನಪಾನೈರಥವಾ ಪ್ರವೃತ್ತಮ್| ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಸೃಗೇಕಂ ನ ಚ ಗರ್ಭಸಞ್ಜ್ಞಂ ಕೇಚಿನ್ನರಾ ಭೂತಹೃತಂ ವದನ್ತಿ||೯|| ಓಜೋಶನಾನಾಂ ರಜನೀಚರಾಣಾಮಾಹಾರಹೇತೋರ್ನ ಶರೀರಮಿಷ್ಟಮ್| ಗರ್ಭಂ ಹರೇಯುರ್ಯದಿ ತೇ ನ ಮಾತುರ್ಲಬ್ಧಾವಕಾಶಾ ನ ಹರೇಯುರೋಜಃ||೧೦||
View original
शुक्रासृगात्माशयकालसम्पद् यस्योपचारश्च हितैस्तथाऽन्नैः | गर्भश्च काले च सुखी सुखं च सञ्जायते सम्परिपूर्णदेहः||६|| योनिप्रदोषान्मनसोऽभितापाच्छुक्रासृगाहारविहारदोषात्| अकालयोगाद्बलसङ्क्षयाच्च गर्भं चिराद्विन्दति सप्रजाऽपि||७|| असृङ्गिरुद्धं पवनेन नार्या गर्भं व्यवस्यन्त्यबुधाः कदाचित्| गर्भस्य रूपं हि करोति तस्यास्तदसृगस्रवि विवर्धमानम्||८|| तदग्निसूर्यश्रमशोकरोगैरूष्णान्नपानैरथवा प्रवृत्तम्| दृष्ट्वाऽसृगेकं न च गर्भसञ्ज्ञं केचिन्नरा भूतहृतं वदन्ति||९|| ओजोशनानां रजनीचराणामाहारहेतोर्न शरीरमिष्टम्| गर्भं हरेयुर्यदि ते न मातुर्लब्धावकाशा न हरेयुरोजः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11) · Śloka 11
ಕನ್ಯಾಂ ಸುತಂ ವಾ ಸಹಿತೌ ಪೃಥಗ್ವಾ ಸುತೌ ಸುತೇ ವಾ ತನಯಾನ್ ಬಹೂನ್ ವಾ| ಕಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಸೂತೇ ಸುಚಿರೇಣ ಗರ್ಭಮೇಕೋಽಭಿವೃದ್ಧಿಂ ಚ ಯಮೇಽಭ್ಯುಪೈತಿ||೧೧||
View original
कन्यां सुतं वा सहितौ पृथग्वा सुतौ सुते वा तनयान् बहून् वा| कस्मात् प्रसूते सुचिरेण गर्भमेकोऽभिवृद्धिं च यमेऽभ्युपैति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12-16) · Śloka 16
ರಕ್ತೇನ ಕನ್ಯಾಮಧಿಕೇನ ಪುತ್ರಂ ಶುಕ್ರೇಣ ತೇನ ದ್ವಿವಿಧೀಕೃತೇನ| ಬೀಜೇನ ಕನ್ಯಾಂ ಚ ಸುತಂ ಚ ಸೂತೇ ಯಥಾಸ್ವಬೀಜಾನ್ಯತರಾಧಿಕೇನ||೧೨|| ಶುಕ್ರಾಧಿಕಂ ದ್ವೈಧಮುಪೈತಿ ಬೀಜಂ ಯಸ್ಯಾಃ ಸುತೌ ಸಾ ಸಹಿತೌ ಪ್ರಸೂತೇ| ರಕ್ತಾಧಿಕಂ ವಾ ಯದಿ ಭೇದಮೇತಿ ದ್ವಿಧಾ ಸುತೇ ಸಾ ಸಹಿತೇ ಪ್ರಸೂತೇ||೧೩|| ಭಿನತ್ತಿ ಯಾವದ್ಬಹುಧಾ ಪ್ರಪನ್ನಃ ಶುಕ್ರಾರ್ತವಂ ವಾಯುರತಿಪ್ರವೃದ್ಧಃ| ತಾವನ್ತ್ಯಪತ್ಯಾನಿ ಯಥಾವಿಭಾಗಂ ಕರ್ಮಾತ್ಮಕಾನ್ಯಸ್ವವಶಾತ್ ಪ್ರಸೂತೇ||೧೪|| ಆಹಾರಮಾಪ್ನೋತಿ ಯದಾ ನ ಗರ್ಭಃ ಶೋಷಂ ಸಮಾಪ್ನೋತಿ ಪರಿಸ್ರುತಿಂ ವಾ| ತಂ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಸೂತೇ ಸುಚಿರೇಣ ಗರ್ಭಂ ಪುಷ್ಟೋ ಯದಾ ವರ್ಷಗಣೈರಪಿ ಸ್ಯಾತ್||೧೫|| ಕರ್ಮಾತ್ಮಕತ್ವಾದ್ವಿಷಮಾಂಶಭೇದಾಚ್ಛುಕ್ರಾಸೃಜೋರ್ವೃದ್ಧಿಮುಪೈತಿ ಕುಕ್ಷೌ| ಏಕೋಽಧಿಕೋ ನ್ಯೂನತರೋ ದ್ವಿತೀಯ ಏವಂ ಯಮೇಽಪ್ಯಭ್ಯಧಿಕೋ ವಿಶೇಷಃ||೧೬||
View original
रक्तेन कन्यामधिकेन पुत्रं शुक्रेण तेन द्विविधीकृतेन| बीजेन कन्यां च सुतं च सूते यथास्वबीजान्यतराधिकेन||१२|| शुक्राधिकं द्वैधमुपैति बीजं यस्याः सुतौ सा सहितौ प्रसूते| रक्ताधिकं वा यदि भेदमेति द्विधा सुते सा सहिते प्रसूते||१३|| भिनत्ति यावद्बहुधा प्रपन्नः शुक्रार्तवं वायुरतिप्रवृद्धः| तावन्त्यपत्यानि यथाविभागं कर्मात्मकान्यस्ववशात् प्रसूते||१४|| आहारमाप्नोति यदा न गर्भः शोषं समाप्नोति परिस्रुतिं वा| तं स्त्री प्रसूते सुचिरेण गर्भं पुष्टो यदा वर्षगणैरपि स्यात्||१५|| कर्मात्मकत्वाद्विषमांशभेदाच्छुक्रासृजोर्वृद्धिमुपैति कुक्षौ| एकोऽधिको न्यूनतरो द्वितीय एवं यमेऽप्यभ्यधिको विशेषः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (17) · Śloka 17
ಕಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿರೇತಾಃ ಪವನೇನ್ದ್ರಿಯೋ ವಾ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಹೀ ನರನಾರಿಷಣ್ಡೌ| ವಕ್ರೀ ತಥೇರ್ಷ್ಯಾಭಿರತಿಃ ಕಥಂ ವಾ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ವಾತಿಕಷಣ್ಡಕೋ ವಾ||೧೭||
View original
कस्माद्द्विरेताः पवनेन्द्रियो वा संस्कारवाही नरनारिषण्डौ| वक्री तथेर्ष्याभिरतिः कथं वा सञ्जायते वातिकषण्डको वा||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (18-21) · Śloka 21
ಬೀಜಾತ್ ಸಮಾಂಶಾದುಪತಪ್ತಬೀಜಾತ್ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸಲಿಙ್ಗೀ ಭವತಿ ದ್ವಿರೇತಾಃ| ಶುಕ್ರಾಶಯಂ ಗರ್ಭಗತಸ್ಯ ಹತ್ವಾ ಕರೋತಿ ವಾಯುಃ ಪವನೇನ್ದ್ರಿಯತ್ವಮ್||೧೮|| ಶುಕ್ರಾಶಯದ್ವಾರವಿಘಟ್ಟನೇನ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಹಂ ಕುರುತೇಽನಿಲಶ್ಚ| ಮನ್ದಾಲ್ಪಬೀಜಾವಬಲಾವಹರ್ಷೌ ಕ್ಲೀಬೌ ಚ ಹೇತುರ್ವಿಕೃತಿದ್ವಯಸ್ಯ||೧೯|| ಮಾತುರ್ವ್ಯವಾಯಪ್ರತಿಘೇನ ವಕ್ರೀ ಸ್ಯಾದ್ಬೀಜದೌರ್ಬಲ್ಯತಯಾ ಪಿತುಶ್ಚ| ಈರ್ಷ್ಯಾಭಿಭೂತಾವಪಿ ಮನ್ದಹರ್ಷಾವೀರ್ಷ್ಯಾರತೇರೇವ ವದನ್ತಿ ಹೇತುಮ್||೨೦|| ವಾಯ್ವಗ್ನಿದೋಷಾದ್ವೃಷಣೌ ತು ಯಸ್ಯ ನಾಶಂ ಗತೌ ವಾತಿಕಷಣ್ಡಕಃ ಸಃ| ಇತ್ಯೇವಮಷ್ಟೌ ವಿಕೃತಿಪ್ರಕಾರಾಃ ಕರ್ಮಾತ್ಮಕಾನಾಮುಪಲಕ್ಷಣೀಯಾಃ||೨೧||
View original
बीजात् समांशादुपतप्तबीजात् स्त्रीपुंसलिङ्गी भवति द्विरेताः| शुक्राशयं गर्भगतस्य हत्वा करोति वायुः पवनेन्द्रियत्वम्||१८|| शुक्राशयद्वारविघट्टनेन संस्कारवाहं कुरुतेऽनिलश्च| मन्दाल्पबीजावबलावहर्षौ क्लीबौ च हेतुर्विकृतिद्वयस्य||१९|| मातुर्व्यवायप्रतिघेन वक्री स्याद्बीजदौर्बल्यतया पितुश्च| ईर्ष्याभिभूतावपि मन्दहर्षावीर्ष्यारतेरेव वदन्ति हेतुम्||२०|| वाय्वग्निदोषाद्वृषणौ तु यस्य नाशं गतौ वातिकषण्डकः सः| इत्येवमष्टौ विकृतिप्रकाराः कर्मात्मकानामुपलक्षणीयाः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
ಗರ್ಭಸ್ಯ ಸದ್ಯೋಽನುಗತಸ್ಯ ಕುಕ್ಷೌ ಸ್ತ್ರೀಪುನ್ನಪುಂಸಾಮುದರಸ್ಥಿತಾನಾಮ್| ಕಿಂ ಲಕ್ಷಣಂ? ಕಾರಣಮಿಷ್ಯತೇ ಕಿಂ ಸರೂಪತಾಂ ಯೇನ ಚ ಯಾತ್ಯಪತ್ಯಮ್||೨೨||
View original
गर्भस्य सद्योऽनुगतस्य कुक्षौ स्त्रीपुन्नपुंसामुदरस्थितानाम्| किं लक्षणं? कारणमिष्यते किं सरूपतां येन च यात्यपत्यम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (23-27) · Śloka 27
ನಿಷ್ಠೀವಿಕಾ ಗೌರವಮಙ್ಗಸಾದಸ್ತನ್ದ್ರಾಪ್ರಹರ್ಷೌ ಹೃದಯೇ ವ್ಯಥಾ ಚ| ತೃಪ್ತಿಶ್ಚ ಬೀಜಗ್ರಹಣಂ ಚ ಯೋನ್ಯಾಂ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಸದ್ಯೋಽನುಗತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಮ್||೨೩|| ಸವ್ಯಾಙ್ಗಚೇಷ್ಟಾ ಪುರುಷಾರ್ಥಿನೀ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಪ್ನಪಾನಾಶನಶೀಲಚೇಷ್ಟಾ| ಸವ್ಯಾತ್ತಗರ್ಭಾ ನ ಚ ವೃತ್ತಗರ್ಭಾ ಸವ್ಯಪ್ರದುಗ್ಧಾ ಸ್ತ್ರಿಯಮೇವ ಸೂತೇ||೨೪|| ಪುತ್ರಂ ತ್ವತೋ ಲಿಙ್ಗವಿಪರ್ಯಯೇಣ ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಲಿಙ್ಗಾ ಪ್ರಕೃತಿಂ ತೃತೀಯಾಮ್| ಗರ್ಭೋಪಪತ್ತೌ ತು ಮನಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಯಂ ಜನ್ತುಂ ವ್ರಜೇತ್ತತ್ಸದೃಶಂ ಪ್ರಸೂತೇ||೨೫|| ಗರ್ಭಸ್ಯ ಚತ್ವಾರಿ ಚತುರ್ವಿಧಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಮಾತಾಪಿತೃಸಮ್ಭವಾನಿ| ಆಹಾರಜಾನ್ಯಾತ್ಮಕೃತಾನಿ ಚೈವ ಸರ್ವಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಭವನ್ತಿ ದೇಹೇ||೨೬|| ತೇಷಾಂ ವಿಶೇಷಾದ್ಬಲವನ್ತಿ ಯಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಮಾತಾಪಿತೃಕರ್ಮಜಾನಿ| ತಾನಿ ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್ ಸದೃಶತ್ವಹೇತುಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಯಥಾನೂಕಮಪಿ ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್||೨೭||
View original
निष्ठीविका गौरवमङ्गसादस्तन्द्राप्रहर्षौ हृदये व्यथा च| तृप्तिश्च बीजग्रहणं च योन्यां गर्भस्य सद्योऽनुगतस्य लिङ्गम्||२३|| सव्याङ्गचेष्टा पुरुषार्थिनी स्त्री स्त्रीस्वप्नपानाशनशीलचेष्टा| सव्यात्तगर्भा न च वृत्तगर्भा सव्यप्रदुग्धा स्त्रियमेव सूते||२४|| पुत्रं त्वतो लिङ्गविपर्ययेण व्यामिश्रलिङ्गा प्रकृतिं तृतीयाम्| गर्भोपपत्तौ तु मनः स्त्रिया यं जन्तुं व्रजेत्तत्सदृशं प्रसूते||२५|| गर्भस्य चत्वारि चतुर्विधानि भूतानि मातापितृसम्भवानि| आहारजान्यात्मकृतानि चैव सर्वस्य सर्वाणि भवन्ति देहे||२६|| तेषां विशेषाद्बलवन्ति यानि भवन्ति मातापितृकर्मजानि| तानि व्यवस्येत् सदृशत्वहेतुं सत्त्वं यथानूकमपि व्यवस्येत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (28) · Śloka 28
ಕಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಜಾಂ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಕೃತಾಂ ಪ್ರಸೂತೇ ಹೀನಾಧಿಕಾಙ್ಗೀಂ ವಿಕಲೇನ್ದ್ರಿಯಾಂ ವಾ| ದೇಹಾತ್ ಕಥಂ ದೇಹಮುಪೈತಿ ಚಾನ್ಯಮಾತ್ಮಾ ಸದಾ ಕೈರನುಬಧ್ಯತೇ ಚ||೨೮||
View original
कस्मात् प्रजां स्त्री विकृतां प्रसूते हीनाधिकाङ्गीं विकलेन्द्रियां वा| देहात् कथं देहमुपैति चान्यमात्मा सदा कैरनुबध्यते च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (29-30) · Śloka 30
ಬೀಜಾತ್ಮಕರ್ಮಾಶಯಕಾಲದೋಷೈರ್ಮಾತುಸ್ತಥಾಽಽಹಾರವಿಹಾರದೋಷೈಃ| ಕುರ್ವನ್ತಿ ದೋಷಾ ವಿವಿಧಾನಿ ದುಷ್ಟಾಃ ಸಂಸ್ಥಾನವರ್ಣೇನ್ದ್ರಿಯವೈಕೃತಾನಿ||೨೯|| ವರ್ಷಾಸು ಕಾಷ್ಟಾಶ್ಮಘನಾಮ್ಬುವೇಗಾಸ್ತರೋಃ ಸರಿತ್ಸ್ರೋತಸಿ ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ಯ| ಯಥೈವ ಕುರ್ಯುರ್ವಿಕೃತಿಂ ತಥೈವ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಕುಕ್ಷೌ ನಿಯತಸ್ಯ ದೋಷಾಃ||೩೦||
View original
बीजात्मकर्माशयकालदोषैर्मातुस्तथाऽऽहारविहारदोषैः| कुर्वन्ति दोषा विविधानि दुष्टाः संस्थानवर्णेन्द्रियवैकृतानि||२९|| वर्षासु काष्टाश्मघनाम्बुवेगास्तरोः सरित्स्रोतसि संस्थितस्य| यथैव कुर्युर्विकृतिं तथैव गर्भस्य कुक्षौ नियतस्य दोषाः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (31-36) · Śloka 36
ಭೂತೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಸಹಿತಃ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮೈರ್ಮನೋಜವೋ ದೇಹಮುಪೈತಿ ದೇಹಾತ್| ಕರ್ಮಾತ್ಮಕತ್ವಾನ್ನ ತು ತಸ್ಯ ದೃಶ್ಯಂ ದಿವ್ಯಂ ವಿನಾ ದರ್ಶನಮಸ್ತಿ ರೂಪಮ್||೩೧|| ಸ ಸರ್ವಗಃ ಸರ್ವಶರೀರಭೃಚ್ಚ ಸ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಸ ಚ ವಿಶ್ವರೂಪಃ| ಸ ಚೇತನಾಧಾತುರತೀನ್ದ್ರಿಯಶ್ಚ ಸ ನಿತ್ಯಯುಕ್ ಸಾನುಶಯಃ ಸ ಏವ ||೩೨|| ರಸಾತ್ಮಮಾತಾಪಿತೃಸಮ್ಭವಾನಿ ಭೂತಾನಿ ವಿದ್ಯಾದ್ದಶ ಷಟ್ ಚ ದೇಹೇ| ಚತ್ವಾರಿ ತತ್ರಾತ್ಮನಿ ಸಂಶ್ರಿತಾನಿ ಸ್ಥಿತಸ್ತಥಾಽಽತ್ಮಾ ಚ ಚತುರ್ಷು ತೇಷು||೩೩|| ಭೂತಾನಿ ಮಾತಾಪಿತೃಸಮ್ಭವಾನಿ ರಜಶ್ಚ ಶುಕ್ರಂ ಚ ವದನ್ತಿ ಗರ್ಭೇ| ಆಪ್ಯಾಯ್ಯತೇ ಶುಕ್ರಮಸೃಕ್ ಚ ಭೂತೈರ್ಯೈಸ್ತಾನಿ ಭೂತಾನಿ ರಸೋದ್ಭವಾನಿ||೩೪|| ಭೂತಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ ತು ಕರ್ಮಜಾನಿ ಯಾನ್ಯಾತ್ಮಲೀನಾನಿ ವಿಶನ್ತಿ ಗರ್ಭಮ್| ಸ ಬೀಜಧರ್ಮಾ ಹ್ಯಪರಾಪರಾಣಿ ದೇಹಾನ್ತರಾಣ್ಯಾತ್ಮನಿ ಯಾತಿ ಯಾತಿ||೩೫|| ರೂಪಾದ್ಧಿ ರೂಪಪ್ರಭವಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ ಕರ್ಮಾತ್ಮಕಾನಾಂ ಮನಸೋ ಮನಸ್ತಃ| ಭವನ್ತಿ ಯೇ ತ್ವಾಕೃತಿಬುದ್ಧಿಭೇದಾರಜಸ್ತಮಸ್ತತ್ರ ಚ ಕರ್ಮ ಹೇತುಃ||೩೬||
View original
भूतैश्चतुर्भिः सहितः सुसूक्ष्मैर्मनोजवो देहमुपैति देहात्| कर्मात्मकत्वान्न तु तस्य दृश्यं दिव्यं विना दर्शनमस्ति रूपम्||३१|| स सर्वगः सर्वशरीरभृच्च स विश्वकर्मा स च विश्वरूपः| स चेतनाधातुरतीन्द्रियश्च स नित्ययुक् सानुशयः स एव ||३२|| रसात्ममातापितृसम्भवानि भूतानि विद्याद्दश षट् च देहे| चत्वारि तत्रात्मनि संश्रितानि स्थितस्तथाऽऽत्मा च चतुर्षु तेषु||३३|| भूतानि मातापितृसम्भवानि रजश्च शुक्रं च वदन्ति गर्भे| आप्याय्यते शुक्रमसृक् च भूतैर्यैस्तानि भूतानि रसोद्भवानि||३४|| भूतानि चत्वारि तु कर्मजानि यान्यात्मलीनानि विशन्ति गर्भम्| स बीजधर्मा ह्यपरापराणि देहान्तराण्यात्मनि याति याति||३५|| रूपाद्धि रूपप्रभवः प्रसिद्धः कर्मात्मकानां मनसो मनस्तः| भवन्ति ये त्वाकृतिबुद्धिभेदारजस्तमस्तत्र च कर्म हेतुः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (37-38) · Śloka 38
ಅತೀನ್ದ್ರಿಯೈಸ್ತೈರತಿಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪೈರಾತ್ಮಾ ಕದಾಚಿನ್ನ ವಿಯುಕ್ತರೂಪಃ| ನ ಕರ್ಮಣಾ ನೈವ ಮನೋಮತಿಭ್ಯಾಂ ನ ಚಾಪ್ಯಹಙ್ಕಾರವಿಕಾರದೋಷೈಃ||೩೭|| ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಂ ಹಿ ಮನೋಽನುಬದ್ಧಂ ಜ್ಞಾನಂ ವಿನಾ ತತ್ರ ಹಿ ಸರ್ವದೋಷಾಃ| ಗತಿಪ್ರವೃತ್ತ್ಯೋಸ್ತು ನಿಮಿತ್ತಮುಕ್ತಂ ಮನಃ ಸದೋಷಂ ಬಲವಚ್ಚ ಕರ್ಮ||೩೮||
View original
अतीन्द्रियैस्तैरतिसूक्ष्मरूपैरात्मा कदाचिन्न वियुक्तरूपः| न कर्मणा नैव मनोमतिभ्यां न चाप्यहङ्कारविकारदोषैः||३७|| रजस्तमोभ्यां हि मनोऽनुबद्धं ज्ञानं विना तत्र हि सर्वदोषाः| गतिप्रवृत्त्योस्तु निमित्तमुक्तं मनः सदोषं बलवच्च कर्म||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (39) · Śloka 39
ರೋಗಾಃ ಕುತಃ ಸಂಶಮನಂ ಕಿಮೇಷಾಂ ಹರ್ಷಸ್ಯ ಶೋಕಸ್ಯ ಚ ಕಿಂ ನಿಮಿತ್ತಮ್| ಶರೀರಸತ್ತ್ವಪ್ರಭವಾ ವಿಕಾರಾಃ ಕಥಂ ನ ಶಾನ್ತಾಃ ಪುನರಾಪತೇಯುಃ||೩೯||
View original
रोगाः कुतः संशमनं किमेषां हर्षस्य शोकस्य च किं निमित्तम्| शरीरसत्त्वप्रभवा विकाराः कथं न शान्ताः पुनरापतेयुः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (40) · Śloka 40
ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧೋ ವಿಷಮಾಸ್ತಥಾಽರ್ಥಾ ಹೇತುಸ್ತೃತೀಯಃ ಪರಿಣಾಮಕಾಲಃ| ಸರ್ವಾಮಯಾನಾಂ ತ್ರಿವಿಧಾ ಚ ಶಾನ್ತಿರ್ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಕಾಲಾಃ ಸಮಯೋಗಯುಕ್ತಾಃ||೪೦||
View original
प्रज्ञापराधो विषमास्तथाऽर्था हेतुस्तृतीयः परिणामकालः| सर्वामयानां त्रिविधा च शान्तिर्ज्ञानार्थकालाः समयोगयुक्ताः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (41) · Śloka 41
ಧರ್ಮ್ಯಾಃ ಕ್ರಿಯಾ ಹರ್ಷನಿಮಿತ್ತಮುಕ್ತಾಸ್ತತೋಽನ್ಯಥಾ ಶೋಕವಶಂ ನಯನ್ತಿ| ಶರೀರಸತ್ತ್ವಪ್ರಭವಾಸ್ತು ರೋಗಾಸ್ತಯೋರವೃತ್ತ್ಯಾ ನ ಭವನ್ತಿ ಭೂಯಃ||೪೧||
View original
धर्म्याः क्रिया हर्षनिमित्तमुक्तास्ततोऽन्यथा शोकवशं नयन्ति| शरीरसत्त्वप्रभवास्तु रोगास्तयोरवृत्त्या न भवन्ति भूयः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (42) · Śloka 42
ರೂಪಸ್ಯ ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಚ ಸನ್ತತಿರ್ಯಾ ನೋಕ್ತಸ್ತದಾದಿರ್ನಹಿ ಸೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿತ್| ತಯೋರವೃತ್ತಿಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಪರಾಭ್ಯಾಂ ಧೃತಿಸ್ಮೃತಿಭ್ಯಾಂ ಪರಯಾ ಧಿಯಾ ಚ||೪೨||
View original
रूपस्य सत्त्वस्य च सन्ततिर्या नोक्तस्तदादिर्नहि सोऽस्ति कश्चित्| तयोरवृत्तिः क्रियते पराभ्यां धृतिस्मृतिभ्यां परया धिया च||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (43) · Śloka 43
ಸತ್ಯಾಶ್ರಯೇ ವಾ ದ್ವಿವಿಧೇ ಯಥೋಕ್ತೇ ಪೂರ್ವಂ ಗದೇಭ್ಯಃ ಪ್ರತಿಕರ್ಮ ನಿತ್ಯಮ್| ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾನುಪತನ್ತಿ ರೋಗಾಸ್ತತ್ಕಾಲಯುಕ್ತಂ ಯದಿ ನಾಸ್ತಿ ದೈವಮ್||೪೩||
View original
सत्याश्रये वा द्विविधे यथोक्ते पूर्वं गदेभ्यः प्रतिकर्म नित्यम्| जितेन्द्रियं नानुपतन्ति रोगास्तत्कालयुक्तं यदि नास्ति दैवम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (44) · Śloka 44
ದೈವಂ ಪುರಾ ಯತ್ ಕೃತಮುಚ್ಯತೇ ತತ್ ತತ್ ಪೌರುಷಂ ಯತ್ತ್ವಿಹ ಕರ್ಮ ದೃಷ್ಟಮ್| ಪ್ರವೃತ್ತಿಹೇತುರ್ವಿಷಮಃ ಸ ದೃಷ್ಟೋ ನಿವೃತ್ತಿಹೇತುರ್ಹಿ ಸಮಃ ಸ ಏವ||೪೪||
View original
दैवं पुरा यत् कृतमुच्यते तत् तत् पौरुषं यत्त्विह कर्म दृष्टम्| प्रवृत्तिहेतुर्विषमः स दृष्टो निवृत्तिहेतुर्हि समः स एव||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (45) · Śloka 45
ಹೈಮನ್ತಿಕಂ ದೋಷಚಯಂ ವಸನ್ತೇ ಪ್ರವಾಹಯನ್ ಗ್ರೈಷ್ಮಿಕಮಭ್ರಕಾಲೇ| ಘನಾತ್ಯಯೇ ವಾರ್ಷಿಕಮಾಶು ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ರೋಗಾನೃತುಜಾನ್ನ ಜಾತು ||೪೫||
View original
हैमन्तिकं दोषचयं वसन्ते प्रवाहयन् ग्रैष्मिकमभ्रकाले| घनात्यये वार्षिकमाशु सम्यक् प्राप्नोति रोगानृतुजान्न जातु ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (46-48) · Śloka 48
ನರೋ ಹಿತಾಹಾರವಿಹಾರಸೇವೀ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಕಾರೀ ವಿಷಯೇಷ್ವಸಕ್ತಃ| ದಾತಾ ಸಮಃ ಸತ್ಯಪರಃ ಕ್ಷಮಾವಾನಾಪ್ತೋಪಸೇವೀ ಚ ಭವತ್ಯರೋಗಃ||೪೬|| ಮತಿರ್ವಚಃ ಕರ್ಮ ಸುಖಾನುಬನ್ಧಂ ಸತ್ತ್ವಂ ವಿಧೇಯಂ ವಿಶದಾ ಚ ಬುದ್ಧಿಃ| ಜ್ಞಾನಂ ತಪಸ್ತತ್ಪರತಾ ಚ ಯೋಗೇ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ತಂ ನಾನುಪತನ್ತಿ ರೋಗಾಃ||೪೭|| ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ| ಇಹಾಗ್ನಿವೇಶಸ್ಯ ಮಹಾರ್ಥಯುಕ್ತಂ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಕಂ ಪ್ರಶ್ನಗಣಂ ಮಹರ್ಷಿಃ| ಅತುಲ್ಯಗೋತ್ರೇ ಭಗವಾನ್ ಯಥಾವನ್ನಿರ್ಣೀತವಾನ್ ಜ್ಞಾನವಿವರ್ಧನಾರ್ಥಮ್||೪೮||
View original
नरो हिताहारविहारसेवी समीक्ष्यकारी विषयेष्वसक्तः| दाता समः सत्यपरः क्षमावानाप्तोपसेवी च भवत्यरोगः||४६|| मतिर्वचः कर्म सुखानुबन्धं सत्त्वं विधेयं विशदा च बुद्धिः| ज्ञानं तपस्तत्परता च योगे यस्यास्ति तं नानुपतन्ति रोगाः||४७|| तत्र श्लोकः| इहाग्निवेशस्य महार्थयुक्तं षट्त्रिंशकं प्रश्नगणं महर्षिः| अतुल्यगोत्रे भगवान् यथावन्निर्णीतवान् ज्ञानविवर्धनार्थम्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇಽತುಲ್ಯಗೋತ್ರೀಯಂ ಶಾರೀರಂ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते शारीरस्थानेऽतुल्यगोत्रीयं शारीरं नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon