Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ മഹതീം ഗര്ഭാവക്രാന്തിം ശാരീരം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथातो महतीं गर्भावक्रान्तिं शारीरं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
4. mahatīgarbhāvakrāntiśārīram
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
യതശ്ച ഗര്ഭഃ സമ്ഭവതി, യസ്മിംശ്ച ഗര്ഭസഞ്ജ്ഞാ, യദ്വികാരശ്ച ഗര്ഭഃ, യയാ ചാനുപൂര്വ്യാऽഭിനിര്വര്തതേ കുക്ഷൌ, യശ്ചാസ്യ വൃദ്ധിഹേതുഃ, യതശ്ചാസ്യാജന്മ ഭവതി, യതശ്ച ജായമാനഃ കുക്ഷൌ വിനാശം പ്രാപ്നോതി, യതശ്ച കാര്ത്സ്ന്യേനാവിനശ്യന് വികൃതിമാപദ്യതേ, തദനുവ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൩||
View original
यतश्च गर्भः सम्भवति, यस्मिंश्च गर्भसञ्ज्ञा, यद्विकारश्च गर्भः, यया चानुपूर्व्याऽभिनिर्वर्तते कुक्षौ, यश्चास्य वृद्धिहेतुः, यतश्चास्याजन्म भवति, यतश्च जायमानः कुक्षौ विनाशं प्राप्नोति, यतश्च कार्त्स्न्येनाविनश्यन् विकृतिमापद्यते, तदनुव्याख्यास्यामः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
മാതൃതഃ പിതൃത ആത്മതഃ സാത്മ്യതോ രസതഃ സത്ത്വത ഇത്യേതേഭ്യോ ഭാവേഭ്യഃ സമുദിതേഭ്യോ ഗര്ഭഃ സമ്ഭവതി| തസ്യ യേ യേऽവയവാ യതോ യതഃ സമ്ഭവതഃ സമ്ഭവന്തി താന് വിഭജ്യ മാതൃജാദീനവയവാന് പൃഥക് പൃഥഗുക്തമഗ്രേ||൪||
View original
मातृतः पितृत आत्मतः सात्म्यतो रसतः सत्त्वत इत्येतेभ्यो भावेभ्यः समुदितेभ्यो गर्भः सम्भवति| तस्य ये येऽवयवा यतो यतः सम्भवतः सम्भवन्ति तान् विभज्य मातृजादीनवयवान् पृथक् पृथगुक्तमग्रे||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ശുക്രശോണിതജീവസംയോഗേ തു ഖലു കുക്ഷിഗതേ ഗര്ഭസഞ്ജ്ഞാ ഭവതി||൫||
View original
शुक्रशोणितजीवसंयोगे तु खलु कुक्षिगते गर्भसञ्ज्ञा भवति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ഗര്ഭസ്തു ഖല്വന്തരിക്ഷവായ്വഗ്നിതോയഭൂമിവികാരശ്ചേതനാധിഷ്ഠാനഭൂതഃ| ഏവമനയാ യുക്ത്യാ പഞ്ചമഹാഭൂതവികാരസമുദായാത്മകോ ഗര്ഭശ്ചേതനാധിഷ്ഠാനഭൂതഃ; സ ഹ്യസ്യ ഷഷ്ഠോ ധാതുരുക്തഃ||൬||
View original
गर्भस्तु खल्वन्तरिक्षवाय्वग्नितोयभूमिविकारश्चेतनाधिष्ठानभूतः| एवमनया युक्त्या पञ्चमहाभूतविकारसमुदायात्मको गर्भश्चेतनाधिष्ठानभूतः; स ह्यस्य षष्ठो धातुरुक्तः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
യയാ ചാനുപൂര്വ്യാऽഭിനിര്വര്തതേ കുക്ഷൌ താം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ- ഗതേ പുരാണേ രജസി നവേ ചാവസ്ഥിതേ ശുദ്ധസ്നാതാം സ്ത്രിയമവ്യാപന്നയോനിശോണിതഗര്ഭാശയാമൃതുമതീമാചക്ഷ്മഹേ| തയാ സഹ തഥാഭൂതയാ യദാ പുമാനവ്യാപന്നബീജോ മിശ്രീഭാവം ഗച്ഛതി, തദാ തസ്യ ഹര്ഷോദീരിതഃ പരഃ ശരീരധാത്വാത്മാ ശുക്രഭൂതോऽങ്ഗാദങ്ഗാത് സമ്ഭവതി| സ തഥാ ഹര്ഷഭൂതേനാത്മനോദീരിതശ്ചാധിഷ്ഠിതശ്ച ബീജരൂപോ ധാതുഃ പുരുഷശരീരാദഭിനിഷ്പത്ത്യോചിതേന പഥാ ഗര്ഭാശയമനുപ്രവിശ്യാര്തവേനാഭിസംസര്ഗമേതി||൭||
View original
यया चानुपूर्व्याऽभिनिर्वर्तते कुक्षौ तां व्याख्यास्यामः- गते पुराणे रजसि नवे चावस्थिते शुद्धस्नातां स्त्रियमव्यापन्नयोनिशोणितगर्भाशयामृतुमतीमाचक्ष्महे| तया सह तथाभूतया यदा पुमानव्यापन्नबीजो मिश्रीभावं गच्छति, तदा तस्य हर्षोदीरितः परः शरीरधात्वात्मा शुक्रभूतोऽङ्गादङ्गात् सम्भवति| स तथा हर्षभूतेनात्मनोदीरितश्चाधिष्ठितश्च बीजरूपो धातुः पुरुषशरीरादभिनिष्पत्त्योचितेन पथा गर्भाशयमनुप्रविश्यार्तवेनाभिसंसर्गमेति||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
തത്ര പൂര്വം ചേതനാധാതുഃ സത്ത്വകരണോ ഗുണഗ്രഹണായ പ്രവര്തതേ; സ ഹി ഹേതുഃ കാരണം നിമിത്തമക്ഷരം കര്താ മന്താ വേദിതാ ബോദ്ധാ ദ്രഷ്ടാ ധാതാ ബ്രഹ്മാ വിശ്വകര്മാ വിശ്വരൂപഃ പുരുഷഃ പ്രഭവോऽവ്യയോ നിത്യോ ഗുണീ ഗ്രഹണം പ്രധാനമവ്യക്തം ജീവോ ജ്ഞഃ പുദ്ഗലശ്ചേതനാവാന് വിഭുര്ഭൂതാത്മാ ചേന്ദ്രിയാത്മാ ചാന്തരാത്മാ ചേതി| സ ഗുണോപാദാനകാലേऽന്തരിക്ഷം പൂര്വതരമന്യേഭ്യോ ഗുണേഭ്യ ഉപാദത്തേ, യഥാ- പ്രലയാത്യയേ സിസൃക്ഷുര്ഭൂതാന്യക്ഷരഭൂത ആത്മാ സത്ത്വോപാദാനഃ പൂര്വതരമാകാശം സൃജതി, തതഃ ക്രമേണ വ്യക്തതരഗുണാന് ധാതൂന് വായ്വാദികാംശ്ചതുരഃ; തഥാ ദേഹഗ്രഹണേऽപി പ്രവര്തമാനഃ പൂര്വതരമാകാശമേവോപാദത്തേ, തതഃ ക്രമേണ വ്യക്തതരഗുണാന് ധാതൂന് വായ്വാദികാംശ്ചതുരഃ| സര്വമപി തു ഖല്വേതദ്ഗുണോപാദാനമണുനാ കാലേന ഭവതി||൮||
View original
तत्र पूर्वं चेतनाधातुः सत्त्वकरणो गुणग्रहणाय प्रवर्तते; स हि हेतुः कारणं निमित्तमक्षरं कर्ता मन्ता वेदिता बोद्धा द्रष्टा धाता ब्रह्मा विश्वकर्मा विश्वरूपः पुरुषः प्रभवोऽव्ययो नित्यो गुणी ग्रहणं प्रधानमव्यक्तं जीवो ज्ञः पुद्गलश्चेतनावान् विभुर्भूतात्मा चेन्द्रियात्मा चान्तरात्मा चेति| स गुणोपादानकालेऽन्तरिक्षं पूर्वतरमन्येभ्यो गुणेभ्य उपादत्ते, यथा- प्रलयात्यये सिसृक्षुर्भूतान्यक्षरभूत आत्मा सत्त्वोपादानः पूर्वतरमाकाशं सृजति, ततः क्रमेण व्यक्ततरगुणान् धातून् वाय्वादिकांश्चतुरः; तथा देहग्रहणेऽपि प्रवर्तमानः पूर्वतरमाकाशमेवोपादत्ते, ततः क्रमेण व्यक्ततरगुणान् धातून् वाय्वादिकांश्चतुरः| सर्वमपि तु खल्वेतद्गुणोपादानमणुना कालेन भवति||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10
സ സര്വഗുണവാന് ഗര്ഭത്വമാപന്നഃ പ്രഥമേ മാസി സമ്മൂര്ച്ഛിതഃ സര്വധാതുകലുഷീകൃതഃ ഖേടഭൂതോ ഭവത്യവ്യക്തവിഗ്രഹഃ സദസദ്ഭൂതാങ്ഗാവയവഃ||൯|| ദ്വിതീയേ മാസി ഘനഃ സമ്പദ്യതേ പിണ്ഡഃ പേശ്യര്ബുദം വാ| തത്ര ഘനഃ പുരുഷഃ, പേശീ സ്ത്രീ, അര്ബുദം നപുംസകമ്||൧൦||
View original
स सर्वगुणवान् गर्भत्वमापन्नः प्रथमे मासि सम्मूर्च्छितः सर्वधातुकलुषीकृतः खेटभूतो भवत्यव्यक्तविग्रहः सदसद्भूताङ्गावयवः||९|| द्वितीये मासि घनः सम्पद्यते पिण्डः पेश्यर्बुदं वा| तत्र घनः पुरुषः, पेशी स्त्री, अर्बुदं नपुंसकम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
തൃതീയേ മാസി സര്വേന്ദ്രിയാണി സര്വാങ്ഗാവയവാശ്ച യൌഗപദ്യേനാഭിനിര്വര്തന്തേ||൧൧||
View original
तृतीये मासि सर्वेन्द्रियाणि सर्वाङ्गावयवाश्च यौगपद्येनाभिनिर्वर्तन्ते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
തത്രാസ്യ കേചിദങ്ഗാവയവാ മാതൃജാദീനവയവാന് വിഭജ്യ പൂര്വമുക്താ യഥാവത്| മഹാഭൂതവികാരപ്രവിഭാഗേന ത്വിദാനീമസ്യ താംശ്ചൈവാങ്ഗാവയവാന് കാംശ്ചിത് പര്യായാന്തരേണാപരാംശ്ചാനുവ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| മാതൃജാദയോऽപ്യസ്യ മഹാഭൂതവികാരാ ഏവ| തത്രാസ്യാകാശാത്മകം ശബ്ദഃ ശ്രോത്രം ലാഘവം സൌക്ഷ്മ്യം വിവേകശ്ച, വായ്വാത്മകം സ്പര്ശഃ സ്പര്ശനം രൌക്ഷ്യം പ്രേരണം ധാതുവ്യൂഹനം ചേഷ്ടാശ്ച ശാരീര്യഃ, അഗ്ന്യാത്മകം രൂപം ദര്ശനം പ്രകാശഃ പക്തിരൌഷ്ണ്യം ച, അബാത്മകം രസോ രസനം ശൈത്യം മാര്ദവം സ്നേഹഃ ക്ലേദശ്ച, പൃഥിവ്യാത്മകം ഗന്ധോ ഘ്രാണം ഗൌരവം സ്ഥൈര്യം മൂര്തിശ്ചേതി||൧൨||
View original
तत्रास्य केचिदङ्गावयवा मातृजादीनवयवान् विभज्य पूर्वमुक्ता यथावत्| महाभूतविकारप्रविभागेन त्विदानीमस्य तांश्चैवाङ्गावयवान् कांश्चित् पर्यायान्तरेणापरांश्चानुव्याख्यास्यामः| मातृजादयोऽप्यस्य महाभूतविकारा एव| तत्रास्याकाशात्मकं शब्दः श्रोत्रं लाघवं सौक्ष्म्यं विवेकश्च, वाय्वात्मकं स्पर्शः स्पर्शनं रौक्ष्यं प्रेरणं धातुव्यूहनं चेष्टाश्च शारीर्यः, अग्न्यात्मकं रूपं दर्शनं प्रकाशः पक्तिरौष्ण्यं च, अबात्मकं रसो रसनं शैत्यं मार्दवं स्नेहः क्लेदश्च, पृथिव्यात्मकं गन्धो घ्राणं गौरवं स्थैर्यं मूर्तिश्चेति||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ഏവമയം ലോകസമ്മിതഃ പുരുഷഃ| യാവന്തോ ഹി ലോകേ മൂര്തിമന്തോ ഭാവവിശേഷാസ്താവന്തഃ പുരുഷേ, യാവന്തഃ പുരുഷേ താവന്തോ ലോകേ ഇതി; ബുധാസ്ത്വേവം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛന്തി||൧൩||
View original
एवमयं लोकसम्मितः पुरुषः| यावन्तो हि लोके मूर्तिमन्तो भावविशेषास्तावन्तः पुरुषे, यावन्तः पुरुषे तावन्तो लोके इति; बुधास्त्वेवं द्रष्टुमिच्छन्ति||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ഏവമസ്യേന്ദ്രിയാണ്യങ്ഗാവയവാശ്ച യൌഗപദ്യേനാഭിനിര്വര്തന്തേऽന്യത്ര തേഭ്യോ ഭാവേഭ്യോ യേऽസ്യ ജാതസ്യോത്തരകാലം ജായന്തേ; തദ്യഥാ- ദന്താ വ്യഞ്ജനാനി വ്യക്തീഭാവസ്തഥായുക്താനി ചാപരാണി| ഏഷാ പ്രകൃതിഃ, വികൃതിഃ പുനരതോऽന്യഥാ| സന്തി ഖല്വസ്മിന് ഗര്ഭേ കേചിന്നിത്യാ ഭാവാഃ, സന്തി ചാനിത്യാഃ കേചിത്| തസ്യ യ ഏവാങ്ഗാവയവാഃ സന്തിഷ്ഠന്തേ, ത ഏവ സ്ത്രീലിങ്ഗം പുരുഷലിങ്ഗം നപുംസകലിങ്ഗം വാ ബിഭ്രതി| തത്ര സ്ത്രീപുരുഷയോര്യേ വൈശേഷികാ ഭാവാഃ പ്രധാനസംശ്രയാ ഗുണസംശ്രയാശ്ച, തേഷാം യതോ ഭൂയസ്ത്വം തതോऽന്യതരഭാവഃ| തദ്യഥാ- ക്ലൈബ്യം ഭീരുത്വമവൈശാരദ്യം മോഹോऽനവസ്ഥാനമധോഗുരുത്വമസഹനം ശൈഥില്യം മാര്ദവം ഗര്ഭാശയബീജഭാഗസ്തഥായുക്താനി ചാപരാണി സ്ത്രീകരാണി, അതോ വിപരീതാനി പുരുഷകരാണി, ഉഭയഭാഗാവയവാ നപുംസകകരാണി ഭവന്തി||൧൪||
View original
एवमस्येन्द्रियाण्यङ्गावयवाश्च यौगपद्येनाभिनिर्वर्तन्तेऽन्यत्र तेभ्यो भावेभ्यो येऽस्य जातस्योत्तरकालं जायन्ते; तद्यथा- दन्ता व्यञ्जनानि व्यक्तीभावस्तथायुक्तानि चापराणि| एषा प्रकृतिः, विकृतिः पुनरतोऽन्यथा| सन्ति खल्वस्मिन् गर्भे केचिन्नित्या भावाः, सन्ति चानित्याः केचित्| तस्य य एवाङ्गावयवाः सन्तिष्ठन्ते, त एव स्त्रीलिङ्गं पुरुषलिङ्गं नपुंसकलिङ्गं वा बिभ्रति| तत्र स्त्रीपुरुषयोर्ये वैशेषिका भावाः प्रधानसंश्रया गुणसंश्रयाश्च, तेषां यतो भूयस्त्वं ततोऽन्यतरभावः| तद्यथा- क्लैब्यं भीरुत्वमवैशारद्यं मोहोऽनवस्थानमधोगुरुत्वमसहनं शैथिल्यं मार्दवं गर्भाशयबीजभागस्तथायुक्तानि चापराणि स्त्रीकराणि, अतो विपरीतानि पुरुषकराणि, उभयभागावयवा नपुंसककराणि भवन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
തസ്യ യത്കാലമേവേന്ദ്രിയാണി സന്തിഷ്ഠന്തേ, തത്കാലമേവ ചേതസി വേദനാ നിര്ബന്ധം പ്രാപ്നോതി; തസ്മാത്തദാ പ്രഭൃതി ഗര്ഭഃ സ്പന്ദതേ, പ്രാര്ഥയതേ ച ജന്മാന്തരാനുഭൂതം യത് കിഞ്ചിത്, തദ്ദ്വൈഹൃദയ്യമാചക്ഷതേ വൃദ്ധാഃ| മാതൃജം ചാസ്യ ഹൃദയം മാതൃഹൃദയേനാഭിസമ്ബദ്ധം ഭവതി രസവാഹിനീഭിഃ സംവാഹിനീഭിഃ; തസ്മാത്തയോസ്താഭിര്ഭക്തിഃ സംസ്പന്ദതേ | തച്ചൈവ കാരണമവേക്ഷമാണാ ന ദ്വൈഹൃദയ്യസ്യ വിമാനിതം ഗര്ഭമിച്ഛന്തി കര്തുമ്| വിമാനനേ ഹ്യസ്യ ദൃശ്യതേ വിനാശോ വികൃതിര്വാ| സമാനയോഗക്ഷേമാ ഹി തദാ ഭവതി ഗര്ഭേണ കേഷുചിദര്ഥേഷു മാതാ| തസ്മാത് പ്രിയഹിതാഭ്യാം ഗര്ഭിണീം വിശേഷേണോപചരന്തി കുശലാഃ||൧൫||
View original
तस्य यत्कालमेवेन्द्रियाणि सन्तिष्ठन्ते, तत्कालमेव चेतसि वेदना निर्बन्धं प्राप्नोति; तस्मात्तदा प्रभृति गर्भः स्पन्दते, प्रार्थयते च जन्मान्तरानुभूतं यत् किञ्चित्, तद्द्वैहृदय्यमाचक्षते वृद्धाः| मातृजं चास्य हृदयं मातृहृदयेनाभिसम्बद्धं भवति रसवाहिनीभिः संवाहिनीभिः; तस्मात्तयोस्ताभिर्भक्तिः संस्पन्दते | तच्चैव कारणमवेक्षमाणा न द्वैहृदय्यस्य विमानितं गर्भमिच्छन्ति कर्तुम्| विमानने ह्यस्य दृश्यते विनाशो विकृतिर्वा| समानयोगक्षेमा हि तदा भवति गर्भेण केषुचिदर्थेषु माता| तस्मात् प्रियहिताभ्यां गर्भिणीं विशेषेणोपचरन्ति कुशलाः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16) · Śloka 16
തസ്യാ ഗര്ഭാപത്തേര്ദ്വൈഹൃദയ്യസ്യ ച വിജ്ഞാനാര്ഥം ലിങ്ഗാനി സമാസേനോപദേക്ഷ്യാമഃ| ഉപചാരസാധനം ഹ്യസ്യ ജ്ഞാനേ, ജ്ഞാനം ച ലിങ്ഗതഃ, തസ്മാദിഷ്ടോ ലിങ്ഗോപദേശഃ| തദ്യഥാ- ആര്തവാദര്ശനമാസ്യസംസ്രവണമനന്നാഭിലാഷശ്ഛര്ദിരരോചകോऽമ്ലകാമതാ ച വിശേഷേണ ശ്രദ്ധാപ്രണയനമുച്ചാവചേഷു ഭാവേഷു ഗുരുഗാത്രത്വം ചക്ഷുഷോര്ഗ്ലാനിഃ സ്തനയോഃ സ്തന്യമോഷ്ഠയോഃ സ്തനമണ്ഡലയോശ്ച കാര്ഷ്ണ്യമത്യര്ഥം ശ്വയഥുഃ പാദയോരീഷല്ലോമരാജ്യുദ്ഗമോ യോന്യാശ്ചാടാലത്വമിതി ഗര്ഭേ പര്യാഗതേ രൂപാണി ഭവന്തി||൧൬||
View original
तस्या गर्भापत्तेर्द्वैहृदय्यस्य च विज्ञानार्थं लिङ्गानि समासेनोपदेक्ष्यामः| उपचारसाधनं ह्यस्य ज्ञाने, ज्ञानं च लिङ्गतः, तस्मादिष्टो लिङ्गोपदेशः| तद्यथा- आर्तवादर्शनमास्यसंस्रवणमनन्नाभिलाषश्छर्दिररोचकोऽम्लकामता च विशेषेण श्रद्धाप्रणयनमुच्चावचेषु भावेषु गुरुगात्रत्वं चक्षुषोर्ग्लानिः स्तनयोः स्तन्यमोष्ठयोः स्तनमण्डलयोश्च कार्ष्ण्यमत्यर्थं श्वयथुः पादयोरीषल्लोमराज्युद्गमो योन्याश्चाटालत्वमिति गर्भे पर्यागते रूपाणि भवन्ति||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17-18) · Śloka 18
സാ യദ്യദിച്ഛേത്തത്തദസ്യൈ ദദ്യാദന്യത്ര ഗര്ഭോപഘാതകരേഭ്യോ ഭാവേഭ്യഃ||൧൭|| ഗര്ഭോപഘാതകരാസ്ത്വിമേ ഭാവാ ഭവന്തിഃ; തദ്യഥാ- സര്വമതിഗുരൂഷ്ണതീക്ഷ്ണം ദാരുണാശ്ച ചേഷ്ടാഃ; ഇമാംശ്ചാന്യാനുപദിശന്തി വൃദ്ധാഃ- ദേവതാരക്ഷോऽനുചരപരിരക്ഷണാര്ഥം ന രക്താനി വാസാംസി ബിഭൃയാന്ന മദകരാണി മദ്യാന്യഭ്യവഹരേന്ന യാനമധിരോഹേന്ന മാംസമശ്നീയാത് സര്വേന്ദ്രിയപ്രതികൂലാംശ്ച ഭാവാന് ദൂരതഃ പരിവര്ജയേത്, യച്ചാന്യദപി കിഞ്ചിത് സ്ത്രിയോ വിദ്യുഃ||൧൮||
View original
सा यद्यदिच्छेत्तत्तदस्यै दद्यादन्यत्र गर्भोपघातकरेभ्यो भावेभ्यः||१७|| गर्भोपघातकरास्त्विमे भावा भवन्तिः; तद्यथा- सर्वमतिगुरूष्णतीक्ष्णं दारुणाश्च चेष्टाः; इमांश्चान्यानुपदिशन्ति वृद्धाः- देवतारक्षोऽनुचरपरिरक्षणार्थं न रक्तानि वासांसि बिभृयान्न मदकराणि मद्यान्यभ्यवहरेन्न यानमधिरोहेन्न मांसमश्नीयात् सर्वेन्द्रियप्रतिकूलांश्च भावान् दूरतः परिवर्जयेत्, यच्चान्यदपि किञ्चित् स्त्रियो विद्युः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19) · Śloka 19
തീവ്രായാം തു ഖലു പ്രാര്ഥനായാം കാമമഹിതമപ്യസ്യൈ ഹിതേനോപഹിതം ദദ്യാത് പ്രാര്ഥനാവിനയനാര്ഥമ്| പ്രാര്ഥനാസന്ധാരണാദ്ധി വായുഃ പ്രകുപിതോऽന്തഃശരീരമനുചരന് ഗര്ഭസ്യാപദ്യമാനസ്യ വിനാശം വൈരൂപ്യം വാ കുര്യാത്||൧൯||
View original
तीव्रायां तु खलु प्रार्थनायां काममहितमप्यस्यै हितेनोपहितं दद्यात् प्रार्थनाविनयनार्थम्| प्रार्थनासन्धारणाद्धि वायुः प्रकुपितोऽन्तःशरीरमनुचरन् गर्भस्यापद्यमानस्य विनाशं वैरूप्यं वा कुर्यात्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (20) · Śloka 20
ചതുര്ഥേ മാസി സ്ഥിരത്വമാപദ്യതേ ഗര്ഭഃ, തസ്മാത്തദാ ഗര്ഭിണീ ഗുരുഗാത്രത്വമധികമാപദ്യതേ വിശേഷേണ||൨൦||
View original
चतुर्थे मासि स्थिरत्वमापद्यते गर्भः, तस्मात्तदा गर्भिणी गुरुगात्रत्वमधिकमापद्यते विशेषेण||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
പഞ്ചമേ മാസി ഗര്ഭസ്യ മാംസശോണിതോപചയോ ഭവത്യധികമന്യേഭ്യോ മാസേഭ്യഃ, തസ്മാത്തദാ ഗര്ഭിണീ കാര്ശ്യമാപദ്യതേ വിശേഷേണ||൨൧||
View original
पञ्चमे मासि गर्भस्य मांसशोणितोपचयो भवत्यधिकमन्येभ्यो मासेभ्यः, तस्मात्तदा गर्भिणी कार्श्यमापद्यते विशेषेण||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (22) · Śloka 22
ഷഷ്ഠേ മാസി ഗര്ഭസ്യ ബലവര്ണോപചയോ ഭവത്യധികമന്യേഭ്യോ മാസേഭ്യഃ, തസ്മാത്തദാ ഗര്ഭിണീ ബലവര്ണഹാനിമാപദ്യതേ വിശേഷേണ||൨൨||
View original
षष्ठे मासि गर्भस्य बलवर्णोपचयो भवत्यधिकमन्येभ्यो मासेभ्यः, तस्मात्तदा गर्भिणी बलवर्णहानिमापद्यते विशेषेण||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (23) · Śloka 23
സപ്തമേ മാസി ഗര്ഭഃ സര്വൈര്ഭാവൈരാപ്യായ്യതേ, തസ്മാത്തദാ ഗര്ഭിണീ സര്വാകാരൈഃ ക്ലാന്തതമാ ഭവതി||൨൩||
View original
सप्तमे मासि गर्भः सर्वैर्भावैराप्याय्यते, तस्मात्तदा गर्भिणी सर्वाकारैः क्लान्ततमा भवति||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (24) · Śloka 24
അഷ്ടമേ മാസി ഗര്ഭശ്ച മാതൃതോ ഗര്ഭതശ്ച മാതാ രസഹാരിണീഭിഃ സംവാഹിനീഭിര്മുഹുര്മുഹുരോജഃ പരസ്പരത ആദദാതേ ഗര്ഭസ്യാസമ്പൂര്ണത്വാത് | തസ്മാത്തദാ ഗര്ഭിണീമുഹുര്മഹുര്മുദാ യുക്താ ഭവതി മുഹുര്മുഹുശ്ച മ്ലാനാ, തഥാ ഗര്ഭഃ; തസ്മാത്തദാ ഗര്ഭസ്യ ജന്മ വ്യാപത്തിമദ്ഭവത്യോജസോऽനവസ്ഥിതത്വാത് | തം ചൈവാര്ഥമഭിസമീക്ഷ്യാഷ്ടമം മാസമഗണ്യമിത്യാചക്ഷതേ കുശലാഃ||൨൪||
View original
अष्टमे मासि गर्भश्च मातृतो गर्भतश्च माता रसहारिणीभिः संवाहिनीभिर्मुहुर्मुहुरोजः परस्परत आददाते गर्भस्यासम्पूर्णत्वात् | तस्मात्तदा गर्भिणीमुहुर्महुर्मुदा युक्ता भवति मुहुर्मुहुश्च म्लाना, तथा गर्भः; तस्मात्तदा गर्भस्य जन्म व्यापत्तिमद्भवत्योजसोऽनवस्थितत्वात् | तं चैवार्थमभिसमीक्ष्याष्टमं मासमगण्यमित्याचक्षते कुशलाः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (25) · Śloka 25
തസ്മിന്നേകദിവസാതിക്രാന്തേऽപി നവമം മാസമുപാദായ പ്രസവകാലമിത്യാഹുരാദശമാന്മാസാത്| ഏതാവാന് പ്രസവകാലഃ, വൈകാരികമതഃ പരം കുക്ഷാവവസ്ഥാനം ഗര്ഭസ്യ||൨൫||
View original
तस्मिन्नेकदिवसातिक्रान्तेऽपि नवमं मासमुपादाय प्रसवकालमित्याहुरादशमान्मासात्| एतावान् प्रसवकालः, वैकारिकमतः परं कुक्षाववस्थानं गर्भस्य||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (26) · Śloka 26
ഏവമനയാऽऽനുപൂര്വ്യാऽഭിനിര്വര്തതേ കുക്ഷൌ||൨൬||
View original
एवमनयाऽऽनुपूर्व्याऽभिनिर्वर्तते कुक्षौ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (27) · Śloka 27
മാത്രാദീനാം ഖലു ഗര്ഭകരാണാം ഭാവാനാം സമ്പദസ്തഥാ വൃത്തസ്യ സൌഷ്ഠവാന്മാതൃതശ്ചൈവോപസ്നേഹോപസ്വേദാഭ്യാം കാലപരിണാമാത് സ്വഭാവസംസിദ്ധേശ്ച കുക്ഷൌ വൃദ്ധിം പ്രാപ്നോതി||൨൭||
View original
मात्रादीनां खलु गर्भकराणां भावानां सम्पदस्तथा वृत्तस्य सौष्ठवान्मातृतश्चैवोपस्नेहोपस्वेदाभ्यां कालपरिणामात् स्वभावसंसिद्धेश्च कुक्षौ वृद्धिं प्राप्नोति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (28) · Śloka 28
മാത്രാദീനാമേവ തു ഖലു ഗര്ഭകരാണാം ഭാവാനാം വ്യാപത്തിനിമിത്തമസ്യാജന്മ ഭവതി||൨൮||
View original
मात्रादीनामेव तु खलु गर्भकराणां भावानां व्यापत्तिनिमित्तमस्याजन्म भवति||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (29) · Śloka 29
യേ ഹ്യസ്യ കുക്ഷൌ വൃദ്ധിഹേതുസമാഖ്യാതാ ഭാവാസ്തേഷാം വിപര്യയാദുദരേ വിനാശമാപദ്യതേ, അഥവാऽപ്യചിരജാതഃ സ്യാത്||൨൯||
View original
ये ह्यस्य कुक्षौ वृद्धिहेतुसमाख्याता भावास्तेषां विपर्ययादुदरे विनाशमापद्यते, अथवाऽप्यचिरजातः स्यात्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (30) · Śloka 30
യതസ്തു കാര്ത്സ്ന്യേനാവിനശ്യന് വികൃതിമാപദ്യതേ, തദനുവ്യാഖ്യാസ്യാമഃ- യദാ സ്ത്രിയാ ദോഷപ്രകോപണോക്താന്യാസേവമാനായാ ദോഷാഃ പ്രകുപിതാഃ ശരീരമുപസര്പന്തഃ ശോണിതഗര്ഭാശയാവുപപദ്യന്തേ , ന ച കാര്ത്സ്ന്യേന ശോണിതഗര്ഭാശയൌ ദൂഷയന്തി, തദേയം ഗര്ഭം ലഭതേ സ്ത്രീ; തദാ തസ്യ ഗര്ഭസ്യ മാതൃജാനാമവയവാനാമന്യതമോऽവയവോ വികൃതിമാപദ്യത ഏകോऽഥവാऽനേകേ, യസ്യ യസ്യ ഹ്യവയവസ്യ ബീജേ ബീജഭാഗേ വാ ദോഷാഃ പ്രകോപമാപദ്യന്തേ, തം തമവയവം വികൃതിരാവിശതി| യദാ ഹ്യസ്യാഃ ശോണിതേ ഗര്ഭാശയബീജഭാഗഃ പ്രദോഷമാപദ്യതേ, തദാ വന്ധ്യാം ജനയതി; യദാ പുനരസ്യാഃ ശോണിതേ ഗര്ഭാശയബീജഭാഗാവയവഃ പ്രദോഷമാപദ്യതേ, തദാ പൂതിപ്രജാം ജനയതി; യദാ ത്വസ്യാഃ ശോണിതേ ഗര്ഭാശയബീജഭാഗാവയവഃ സ്ത്രീകരാണാം ച ശരീരബീജഭാഗാനാമേകദേശഃ പ്രദോഷമാപദ്യതേ, തദാ സ്ത്ര്യാകൃതിഭൂയിഷ്ഠാമസ്ത്രിയം വാര്താം നാമ ജനയതി, താം സ്ത്രീവ്യാപദമാചക്ഷതേ||൩൦||
View original
यतस्तु कार्त्स्न्येनाविनश्यन् विकृतिमापद्यते, तदनुव्याख्यास्यामः- यदा स्त्रिया दोषप्रकोपणोक्तान्यासेवमानाया दोषाः प्रकुपिताः शरीरमुपसर्पन्तः शोणितगर्भाशयावुपपद्यन्ते , न च कार्त्स्न्येन शोणितगर्भाशयौ दूषयन्ति, तदेयं गर्भं लभते स्त्री; तदा तस्य गर्भस्य मातृजानामवयवानामन्यतमोऽवयवो विकृतिमापद्यत एकोऽथवाऽनेके, यस्य यस्य ह्यवयवस्य बीजे बीजभागे वा दोषाः प्रकोपमापद्यन्ते, तं तमवयवं विकृतिराविशति| यदा ह्यस्याः शोणिते गर्भाशयबीजभागः प्रदोषमापद्यते, तदा वन्ध्यां जनयति; यदा पुनरस्याः शोणिते गर्भाशयबीजभागावयवः प्रदोषमापद्यते, तदा पूतिप्रजां जनयति; यदा त्वस्याः शोणिते गर्भाशयबीजभागावयवः स्त्रीकराणां च शरीरबीजभागानामेकदेशः प्रदोषमापद्यते, तदा स्त्र्याकृतिभूयिष्ठामस्त्रियं वार्तां नाम जनयति, तां स्त्रीव्यापदमाचक्षते||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (31) · Śloka 31
ഏവമേവ പുരുഷസ്യ യദാ ബീജേ ബീജഭാഗഃ പ്രദോഷമാപദ്യതേ, തദാ വന്ധ്യം ജനയതി; യദാ പുനരസ്യ ബീജേ ബീജഭാഗാവയവഃ പ്രദോഷമാപദ്യതേ, തദാ പൂതിപ്രജം ജനയതി; യദാ ത്വസ്യ ബീജേ ബീജഭാഗാവയവഃ പുരുഷകരാണാം ച ശരീരബീജഭാഗാനാമേകദേശഃ പ്രദോഷമാപദ്യതേ, തദാ പുരുഷാകൃതിഭൂയിഷ്ഠമപുരുഷം തൃണപുത്രികം നാമ ജനയതി; താം പുരുഷവ്യാപദമാചക്ഷതേ||൩൧||
View original
एवमेव पुरुषस्य यदा बीजे बीजभागः प्रदोषमापद्यते, तदा वन्ध्यं जनयति; यदा पुनरस्य बीजे बीजभागावयवः प्रदोषमापद्यते, तदा पूतिप्रजं जनयति; यदा त्वस्य बीजे बीजभागावयवः पुरुषकराणां च शरीरबीजभागानामेकदेशः प्रदोषमापद्यते, तदा पुरुषाकृतिभूयिष्ठमपुरुषं तृणपुत्रिकं नाम जनयति; तां पुरुषव्यापदमाचक्षते||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (32) · Śloka 32
ഏതേന മാതൃജാനാം പിതൃജാനാം ചാവയവാനാം വികൃതിവ്യാഖ്യാനേന സാത്മ്യജാനാം രസജാനാം സത്ത്വജാനാം ചാവയവാനാം വികൃതിര്വ്യാഖ്യാതാ ഭവതി||൩൨||
View original
एतेन मातृजानां पितृजानां चावयवानां विकृतिव्याख्यानेन सात्म्यजानां रसजानां सत्त्वजानां चावयवानां विकृतिर्व्याख्याता भवति||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (33) · Śloka 33
നിര്വികാരഃ പരസ്ത്വാത്മാ സര്വഭൂതാനാം നിര്വിശേഷഃ; സത്ത്വശരീരയോസ്തു വിശേഷാദ്വിശേഷോപലബ്ധിഃ||൩൩||
View original
निर्विकारः परस्त्वात्मा सर्वभूतानां निर्विशेषः; सत्त्वशरीरयोस्तु विशेषाद्विशेषोपलब्धिः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (34) · Śloka 34
തത്ര ത്രയഃ ശരീരദോഷാ വാതപിത്തശ്ലേഷ്മാണഃ, തേ ശരീരം ദൂഷയന്തി; ദ്വൌ പുനഃ സത്ത്വദോഷൌ രജസ്തമശ്ച, തൌ സത്ത്വം ദൂഷയതഃ| താഭ്യാം ച സത്ത്വശരീരാഭ്യാം ദുഷ്ടാഭ്യാം വികൃതിരുപജായതേ, നോപജായതേ ചാപ്രദുഷ്ടാഭ്യാമ്||൩൪||
View original
तत्र त्रयः शरीरदोषा वातपित्तश्लेष्माणः, ते शरीरं दूषयन्ति; द्वौ पुनः सत्त्वदोषौ रजस्तमश्च, तौ सत्त्वं दूषयतः| ताभ्यां च सत्त्वशरीराभ्यां दुष्टाभ्यां विकृतिरुपजायते, नोपजायते चाप्रदुष्टाभ्याम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (35) · Śloka 35
തത്ര ശരീരം യോനിവിശേഷാച്ചതുര്വിധമുക്തമഗ്രേ||൩൫||
View original
तत्र शरीरं योनिविशेषाच्चतुर्विधमुक्तमग्रे||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (36) · Śloka 36
ത്രിവിധം ഖലു സത്ത്വം- ശുദ്ധം, രാജസം, താമസമിതി| തത്ര ശുദ്ധമദോഷമാഖ്യാതം കല്യാണാംശത്വാത്, രാജസം സദോഷമാഖ്യാതം രോഷാംശത്വാത്, താമസമപി സദോഷമാഖ്യാതം മോഹാംശത്വാത്| തേഷാം തു ത്രയാണാമപി സത്ത്വാനാമേകൈകസ്യ ഭേദാഗ്രമപരിസങ്ഖ്യേയം തരതമയോഗാച്ഛരീരയോനിവിശേഷേഭ്യശ്ചാന്യോന്യാനുവിധാനത്വാച്ച| ശരീരം ഹ്യപി സത്ത്വമനുവിധീയതേ, സത്ത്വം ച ശരീരമ്| തസ്മാത് കതിചിത്സത്ത്വഭേദാനനൂകാഭിനിര്ദേശേന നിദര്ശനാര്ഥമനുവ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൩൬||
View original
त्रिविधं खलु सत्त्वं- शुद्धं, राजसं, तामसमिति| तत्र शुद्धमदोषमाख्यातं कल्याणांशत्वात्, राजसं सदोषमाख्यातं रोषांशत्वात्, तामसमपि सदोषमाख्यातं मोहांशत्वात्| तेषां तु त्रयाणामपि सत्त्वानामेकैकस्य भेदाग्रमपरिसङ्ख्येयं तरतमयोगाच्छरीरयोनिविशेषेभ्यश्चान्योन्यानुविधानत्वाच्च| शरीरं ह्यपि सत्त्वमनुविधीयते, सत्त्वं च शरीरम्| तस्मात् कतिचित्सत्त्वभेदाननूकाभिनिर्देशेन निदर्शनार्थमनुव्याख्यास्यामः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (37) · Śloka 37
തദ്യഥാ- ശുചിം സത്യാഭിസന്ധം ജിതാത്മാനം സംവിഭാഗിനം ജ്ഞാനവിജ്ഞാനവചനപ്രതിവചനസമ്പന്നം സ്മൃതിമന്തം കാമക്രോധലോഭമാനമോഹേര്ഷ്യാഹര്ഷാമര്ഷാപേതം സമം സര്വഭൂതേഷു ബ്രാഹ്മം വിദ്യാത് (൧)| ഇജ്യാധ്യയനവ്രതഹോമബ്രഹ്മചര്യപരമതിഥിവ്രതമുപശാന്തമദമാനരാഗദ്വേഷമോഹലോഭരോഷം പ്രതിഭാവചനവിജ്ഞാനോപധാരണശക്തിസമ്പന്നമാര്ഷം വിദ്യാത് (൨)| ഐശ്വര്യവന്തമാദേയവാക്യം യജ്വാനം ശൂരമോജസ്വിനം തേജസോപേതമക്ലിഷ്ടകര്മാണം ദീര്ഘദര്ശിനം ധര്മാര്ഥകാമാഭിരതമൈന്ദ്രം വിദ്യാത് (൩)| ലേഖാസ്ഥവൃത്തം പ്രാപ്തകാരിണമസമ്പ്രഹാര്യമുത്ഥാനവന്തം സ്മൃതിമന്തമൈശ്വര്യലമ്ഭിനം വ്യപഗതരാഗേര്ഷ്യാദ്വേഷമോഹം യാമ്യം വിദ്യാത് (൪)| ശൂരം ധീരം ശുചിമശുചിദ്വേഷിണം യജ്വാനമമ്ഭോവിഹാരരതിമക്ലിഷ്ടകര്മാണം സ്ഥാനകോപപ്രസാദം വാരുണം വിദ്യാത് (൫)| സ്ഥാനമാനോപഭോഗപരിവാരസമ്പന്നം ധര്മാര്ഥകാമനിത്യം ശുചിം സുഖവിഹാരം വ്യക്തകോപപ്രസാദം കൌബേരം വിദ്യാത് (൬)| പ്രിയനൃത്യഗീതവാദിത്രോല്ലാപകശ്ലോകാഖ്യായികേതിഹാസപുരാണേഷു കുശലം ഗന്ധമാല്യാനുലേപനവസനസ്ത്രീവിഹാരകാമനിത്യമനസൂയകം ഗാന്ധര്വം വിദ്യാത് (൭)| ഇത്യേവം ശുദ്ധസ്യ സത്ത്വസ്യ സപ്തവിധം ഭേദാംശം വിദ്യാത് കല്യാണാംശത്വാത്; തത്സംയോഗാത്തു ബ്രാഹ്മമത്യന്തശുദ്ധം വ്യവസ്യേത്||൩൭||
View original
तद्यथा- शुचिं सत्याभिसन्धं जितात्मानं संविभागिनं ज्ञानविज्ञानवचनप्रतिवचनसम्पन्नं स्मृतिमन्तं कामक्रोधलोभमानमोहेर्ष्याहर्षामर्षापेतं समं सर्वभूतेषु ब्राह्मं विद्यात् (१)| इज्याध्ययनव्रतहोमब्रह्मचर्यपरमतिथिव्रतमुपशान्तमदमानरागद्वेषमोहलोभरोषं प्रतिभावचनविज्ञानोपधारणशक्तिसम्पन्नमार्षं विद्यात् (२)| ऐश्वर्यवन्तमादेयवाक्यं यज्वानं शूरमोजस्विनं तेजसोपेतमक्लिष्टकर्माणं दीर्घदर्शिनं धर्मार्थकामाभिरतमैन्द्रं विद्यात् (३)| लेखास्थवृत्तं प्राप्तकारिणमसम्प्रहार्यमुत्थानवन्तं स्मृतिमन्तमैश्वर्यलम्भिनं व्यपगतरागेर्ष्याद्वेषमोहं याम्यं विद्यात् (४)| शूरं धीरं शुचिमशुचिद्वेषिणं यज्वानमम्भोविहाररतिमक्लिष्टकर्माणं स्थानकोपप्रसादं वारुणं विद्यात् (५)| स्थानमानोपभोगपरिवारसम्पन्नं धर्मार्थकामनित्यं शुचिं सुखविहारं व्यक्तकोपप्रसादं कौबेरं विद्यात् (६)| प्रियनृत्यगीतवादित्रोल्लापकश्लोकाख्यायिकेतिहासपुराणेषु कुशलं गन्धमाल्यानुलेपनवसनस्त्रीविहारकामनित्यमनसूयकं गान्धर्वं विद्यात् (७)| इत्येवं शुद्धस्य सत्त्वस्य सप्तविधं भेदांशं विद्यात् कल्याणांशत्वात्; तत्संयोगात्तु ब्राह्ममत्यन्तशुद्धं व्यवस्येत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (38) · Śloka 38
ശൂരം ചണ്ഡമസൂയകമൈശ്വര്യവന്തമൌപധികം രൌദ്രമനനുക്രോശമാത്മപൂജകമാസുരം വിദ്യാത് (൧)| അമര്ഷിണമനുബന്ധകോപം ഛിദ്രപ്രഹാരിണം ക്രൂരമാഹാരാതിമാത്രരുചിമാമിഷപ്രിയതമം സ്വപ്നായാസബഹുലമീര്ഷ്യും രാക്ഷസം വിദ്യാത് (൨)| മഹാശനം സ്ത്രൈണം സ്ത്രീരഹസ്കാമമശുചിം ശുചിദ്വേഷിണം ഭീരും ഭീഷയിതാരം വികൃതവിഹാരാഹാരശീലം പൈശാചം വിദ്യാത് (൩)| ക്രുദ്ധശൂരമക്രുദ്ധഭീരും തീക്ഷ്ണമായാസബഹുലം സന്ത്രസ്തഗോചരമാഹാരവിഹാരപരം സാര്പം വിദ്യാത് (൪)| ആഹാരകാമമതിദുഃഖശീലാചാരോപചാരമസൂയകമസംവിഭാഗിനമതിലോലുപമകര്മശീലം പ്രൈതം വിദ്യാത് (൫)| അനുഷക്തകാമമജസ്രമാഹാരവിഹാരപരമനവസ്ഥിതമമര്ഷണമസഞ്ചയം ശാകുനം വിദ്യാത് (൬)| ഇത്യേവം ഖലു രാജസസ്യ സത്ത്വസ്യ ഷങ്വിധം ഭേദാംശം വിദ്യാത്, രോഷാംശത്വാത്||൩൮||
View original
शूरं चण्डमसूयकमैश्वर्यवन्तमौपधिकं रौद्रमननुक्रोशमात्मपूजकमासुरं विद्यात् (१)| अमर्षिणमनुबन्धकोपं छिद्रप्रहारिणं क्रूरमाहारातिमात्ररुचिमामिषप्रियतमं स्वप्नायासबहुलमीर्ष्युं राक्षसं विद्यात् (२)| महाशनं स्त्रैणं स्त्रीरहस्काममशुचिं शुचिद्वेषिणं भीरुं भीषयितारं विकृतविहाराहारशीलं पैशाचं विद्यात् (३)| क्रुद्धशूरमक्रुद्धभीरुं तीक्ष्णमायासबहुलं सन्त्रस्तगोचरमाहारविहारपरं सार्पं विद्यात् (४)| आहारकाममतिदुःखशीलाचारोपचारमसूयकमसंविभागिनमतिलोलुपमकर्मशीलं प्रैतं विद्यात् (५)| अनुषक्तकाममजस्रमाहारविहारपरमनवस्थितममर्षणमसञ्चयं शाकुनं विद्यात् (६)| इत्येवं खलु राजसस्य सत्त्वस्य षङ्विधं भेदांशं विद्यात्, रोषांशत्वात्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (39) · Śloka 39
നിരാകരിഷ്ണുമമേധസം ജുഗുപ്സിതാചാരാഹരം മൈഥുനപരം സ്വപ്നശീലം പാശവം വിദ്യാത് (൧)| ഭീരുമബുധമാഹാരലുബ്ധമനവസ്ഥിതമനുഷക്തകാമക്രോധം സരണശീലം തോയകാമം മാത്സ്യം വിദ്യാത് (൨)| അലസം കേവലമഭിനിവിഷ്ടമാഹാരേ സര്വബുദ്ധ്യങ്ഗഹീനം വാനസ്പത്യം വിദ്യാത് (൩)| ഇത്യേവം താമസസ്യ സത്ത്വസ്യ ത്രിവിധം ഭേദാംശം വിദ്യാന്മോഹാംശത്വാത്||൩൯||
View original
निराकरिष्णुममेधसं जुगुप्सिताचाराहरं मैथुनपरं स्वप्नशीलं पाशवं विद्यात् (१)| भीरुमबुधमाहारलुब्धमनवस्थितमनुषक्तकामक्रोधं सरणशीलं तोयकामं मात्स्यं विद्यात् (२)| अलसं केवलमभिनिविष्टमाहारे सर्वबुद्ध्यङ्गहीनं वानस्पत्यं विद्यात् (३)| इत्येवं तामसस्य सत्त्वस्य त्रिविधं भेदांशं विद्यान्मोहांशत्वात्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (40) · Śloka 40
ഇത്യപരിസങ്ഖ്യേയഭേദാനാം ത്രയാണാമപി സത്ത്വാനാം ഭേദൈകദേശോ വ്യാഖ്യാതഃ; ശുദ്ധസ്യ സത്ത്വസ്യ സപ്തവിധോ ബ്രഹ്മര്ഷിശക്രയമവരുണകുബേരഗന്ധര്വസത്ത്വാനുകാരേണ, രാജസസ്യ ഷഡ്വിധോ ദൈത്യപിശാചരാക്ഷസസര്പപ്രേതശകുനിസത്ത്വാനുകാരേണ, താമസസ്യ ത്രിവിധഃ പശുമത്സ്യവനസ്പതിസത്ത്വാനുകാരേണ, കഥം ച യഥാസത്ത്വമുപചാരഃ സ്യാദിതി||൪൦||
View original
इत्यपरिसङ्ख्येयभेदानां त्रयाणामपि सत्त्वानां भेदैकदेशो व्याख्यातः; शुद्धस्य सत्त्वस्य सप्तविधो ब्रह्मर्षिशक्रयमवरुणकुबेरगन्धर्वसत्त्वानुकारेण, राजसस्य षड्विधो दैत्यपिशाचराक्षससर्पप्रेतशकुनिसत्त्वानुकारेण, तामसस्य त्रिविधः पशुमत्स्यवनस्पतिसत्त्वानुकारेण, कथं च यथासत्त्वमुपचारः स्यादिति||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (41) · Śloka 41
കേവലശ്ചായമുദ്ദേശോ യഥോദ്ദേശമഭിനിര്ദിഷ്ടോ ഭവതി ഗര്ഭാവക്രാന്തിസമ്പ്രയുക്തഃ ; തസ്യ ചാര്ഥസ്യ വിജ്ഞാനേ സാമര്ഥ്യം ഗര്ഭകരാണാം ച ഭാവാനാമനുസമാധിഃ, വിധാതശ്ച വിഘാതകരാണാം ഭാവാനാമിതി||൪൧||
View original
केवलश्चायमुद्देशो यथोद्देशमभिनिर्दिष्टो भवति गर्भावक्रान्तिसम्प्रयुक्तः ; तस्य चार्थस्य विज्ञाने सामर्थ्यं गर्भकराणां च भावानामनुसमाधिः, विधातश्च विघातकराणां भावानामिति||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (42-45) · Śloka 45
തത്ര ശ്ലോകാഃ- നിമിത്തമാത്മാ പ്രകൃതിര്വൃദ്ധിഃ കുക്ഷൌ ക്രമേണ ച| വൃദ്ധിഹേതുശ്ച ഗര്ഭസ്യ പഞ്ചാര്ഥാഃ ശുഭസഞ്ജ്ഞിതാഃ||൪൨|| അജന്മനി ച യോ ഹേതുര്വിനാശേ വികൃതാവപി| ഇമാംസ്ത്രീനശുഭാന് ഭാവാനാഹുര്ഗര്ഭവിഘാതകാന്||൪൩|| ശുഭാശുഭസമാഖ്യാതാനഷ്ടൌ ഭാവാനിമാന് ഭിഷക്| സര്വഥാ വേദ യഃ സര്വാന് സ രാജ്ഞഃ കര്തുമര്ഹതി||൪൪|| അവാപ്ത്യുപായാന് ഗര്ഭസ്യ സ ഏവം ജ്ഞാതുമര്ഹതി| യേ ച ഗര്ഭവിഘാതോക്താ ഭാവാസ്താംശ്ചാപ്യുദാരധീഃ||൪൫||
View original
तत्र श्लोकाः- निमित्तमात्मा प्रकृतिर्वृद्धिः कुक्षौ क्रमेण च| वृद्धिहेतुश्च गर्भस्य पञ्चार्थाः शुभसञ्ज्ञिताः||४२|| अजन्मनि च यो हेतुर्विनाशे विकृतावपि| इमांस्त्रीनशुभान् भावानाहुर्गर्भविघातकान्||४३|| शुभाशुभसमाख्यातानष्टौ भावानिमान् भिषक्| सर्वथा वेद यः सर्वान् स राज्ञः कर्तुमर्हति||४४|| अवाप्त्युपायान् गर्भस्य स एवं ज्ञातुमर्हति| ये च गर्भविघातोक्ता भावास्तांश्चाप्युदारधीः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 4
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ശാരീരസ്ഥാനേ മഹതീഗര്ഭാവക്രാന്തിശാരീരം നാമ ചതുര്ഥോऽധ്യായഃ||൪||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते शारीरस्थाने महतीगर्भावक्रान्तिशारीरं नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon