Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

4. mahatīgarbhāvakrāntiśārīram

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతో మహతీం గర్భావక్రాంతిం శారీరం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||

View original

अथातो महतीं गर्भावक्रान्तिं शारीरं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

యతశ్చ గర్భః సంభవతి, యస్మింశ్చ గర్భసంజ్ఞా, యద్వికారశ్చ గర్భః, యయా చానుపూర్వ్యాఽభినిర్వర్తతే కుక్షౌ, యశ్చాస్య వృద్ధిహేతుః, యతశ్చాస్యాజన్మ భవతి, యతశ్చ జాయమానః కుక్షౌ వినాశం ప్రాప్నోతి, యతశ్చ కార్త్స్న్యేనావినశ్యన్ వికృతిమాపద్యతే, తదనువ్యాఖ్యాస్యామః||3||

View original

यतश्च गर्भः सम्भवति, यस्मिंश्च गर्भसञ्ज्ञा, यद्विकारश्च गर्भः, यया चानुपूर्व्याऽभिनिर्वर्तते कुक्षौ, यश्चास्य वृद्धिहेतुः, यतश्चास्याजन्म भवति, यतश्च जायमानः कुक्षौ विनाशं प्राप्नोति, यतश्च कार्त्स्न्येनाविनश्यन् विकृतिमापद्यते, तदनुव्याख्यास्यामः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

మాతృతః పితృత ఆత్మతః సాత్మ్యతో రసతః సత్త్వత ఇత్యేతేభ్యో భావేభ్యః సముదితేభ్యో గర్భః సంభవతి| తస్య యే యేఽవయవా యతో యతః సంభవతః సంభవంతి తాన్ విభజ్య మాతృజాదీనవయవాన్ పృథక్ పృథగుక్తమగ్రే||4||

View original

मातृतः पितृत आत्मतः सात्म्यतो रसतः सत्त्वत इत्येतेभ्यो भावेभ्यः समुदितेभ्यो गर्भः सम्भवति| तस्य ये येऽवयवा यतो यतः सम्भवतः सम्भवन्ति तान् विभज्य मातृजादीनवयवान् पृथक् पृथगुक्तमग्रे||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

శుక్రశోణితజీవసంయోగే తు ఖలు కుక్షిగతే గర్భసంజ్ఞా భవతి||5||

View original

शुक्रशोणितजीवसंयोगे तु खलु कुक्षिगते गर्भसञ्ज्ञा भवति||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

గర్భస్తు ఖల్వంతరిక్షవాయ్వగ్నితోయభూమివికారశ్చేతనాధిష్ఠానభూతః| ఏవమనయా యుక్త్యా పంచమహాభూతవికారసముదాయాత్మకో గర్భశ్చేతనాధిష్ఠానభూతః; స హ్యస్య షష్ఠో ధాతురుక్తః||6||

View original

गर्भस्तु खल्वन्तरिक्षवाय्वग्नितोयभूमिविकारश्चेतनाधिष्ठानभूतः| एवमनया युक्त्या पञ्चमहाभूतविकारसमुदायात्मको गर्भश्चेतनाधिष्ठानभूतः; स ह्यस्य षष्ठो धातुरुक्तः||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

యయా చానుపూర్వ్యాఽభినిర్వర్తతే కుక్షౌ తాం వ్యాఖ్యాస్యామః- గతే పురాణే రజసి నవే చావస్థితే శుద్ధస్నాతాం స్త్రియమవ్యాపన్నయోనిశోణితగర్భాశయామృతుమతీమాచక్ష్మహే| తయా సహ తథాభూతయా యదా పుమానవ్యాపన్నబీజో మిశ్రీభావం గచ్ఛతి, తదా తస్య హర్షోదీరితః పరః శరీరధాత్వాత్మా శుక్రభూతోఽంగాదంగాత్ సంభవతి| స తథా హర్షభూతేనాత్మనోదీరితశ్చాధిష్ఠితశ్చ బీజరూపో ధాతుః పురుషశరీరాదభినిష్పత్త్యోచితేన పథా గర్భాశయమనుప్రవిశ్యార్తవేనాభిసంసర్గమేతి||7||

View original

यया चानुपूर्व्याऽभिनिर्वर्तते कुक्षौ तां व्याख्यास्यामः- गते पुराणे रजसि नवे चावस्थिते शुद्धस्नातां स्त्रियमव्यापन्नयोनिशोणितगर्भाशयामृतुमतीमाचक्ष्महे| तया सह तथाभूतया यदा पुमानव्यापन्नबीजो मिश्रीभावं गच्छति, तदा तस्य हर्षोदीरितः परः शरीरधात्वात्मा शुक्रभूतोऽङ्गादङ्गात् सम्भवति| स तथा हर्षभूतेनात्मनोदीरितश्चाधिष्ठितश्च बीजरूपो धातुः पुरुषशरीरादभिनिष्पत्त्योचितेन पथा गर्भाशयमनुप्रविश्यार्तवेनाभिसंसर्गमेति||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

తత్ర పూర్వం చేతనాధాతుః సత్త్వకరణో గుణగ్రహణాయ ప్రవర్తతే; స హి హేతుః కారణం నిమిత్తమక్షరం కర్తా మంతా వేదితా బోద్ధా ద్రష్టా ధాతా బ్రహ్మా విశ్వకర్మా విశ్వరూపః పురుషః ప్రభవోఽవ్యయో నిత్యో గుణీ గ్రహణం ప్రధానమవ్యక్తం జీవో జ్ఞః పుద్గలశ్చేతనావాన్ విభుర్భూతాత్మా చేంద్రియాత్మా చాంతరాత్మా చేతి| స గుణోపాదానకాలేఽంతరిక్షం పూర్వతరమన్యేభ్యో గుణేభ్య ఉపాదత్తే, యథా- ప్రలయాత్యయే సిసృక్షుర్భూతాన్యక్షరభూత ఆత్మా సత్త్వోపాదానః పూర్వతరమాకాశం సృజతి, తతః క్రమేణ వ్యక్తతరగుణాన్ ధాతూన్ వాయ్వాదికాంశ్చతురః; తథా దేహగ్రహణేఽపి ప్రవర్తమానః పూర్వతరమాకాశమేవోపాదత్తే, తతః క్రమేణ వ్యక్తతరగుణాన్ ధాతూన్ వాయ్వాదికాంశ్చతురః| సర్వమపి తు ఖల్వేతద్గుణోపాదానమణునా కాలేన భవతి||8||

View original

तत्र पूर्वं चेतनाधातुः सत्त्वकरणो गुणग्रहणाय प्रवर्तते; स हि हेतुः कारणं निमित्तमक्षरं कर्ता मन्ता वेदिता बोद्धा द्रष्टा धाता ब्रह्मा विश्वकर्मा विश्वरूपः पुरुषः प्रभवोऽव्ययो नित्यो गुणी ग्रहणं प्रधानमव्यक्तं जीवो ज्ञः पुद्गलश्चेतनावान् विभुर्भूतात्मा चेन्द्रियात्मा चान्तरात्मा चेति| स गुणोपादानकालेऽन्तरिक्षं पूर्वतरमन्येभ्यो गुणेभ्य उपादत्ते, यथा- प्रलयात्यये सिसृक्षुर्भूतान्यक्षरभूत आत्मा सत्त्वोपादानः पूर्वतरमाकाशं सृजति, ततः क्रमेण व्यक्ततरगुणान् धातून् वाय्वादिकांश्चतुरः; तथा देहग्रहणेऽपि प्रवर्तमानः पूर्वतरमाकाशमेवोपादत्ते, ततः क्रमेण व्यक्ततरगुणान् धातून् वाय्वादिकांश्चतुरः| सर्वमपि तु खल्वेतद्गुणोपादानमणुना कालेन भवति||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10

స సర్వగుణవాన్ గర్భత్వమాపన్నః ప్రథమే మాసి సమ్మూర్చ్ఛితః సర్వధాతుకలుషీకృతః ఖేటభూతో భవత్యవ్యక్తవిగ్రహః సదసద్భూతాంగావయవః||9|| ద్వితీయే మాసి ఘనః సంపద్యతే పిండః పేశ్యర్బుదం వా| తత్ర ఘనః పురుషః, పేశీ స్త్రీ, అర్బుదం నపుంసకం||10||

View original

स सर्वगुणवान् गर्भत्वमापन्नः प्रथमे मासि सम्मूर्च्छितः सर्वधातुकलुषीकृतः खेटभूतो भवत्यव्यक्तविग्रहः सदसद्भूताङ्गावयवः||९|| द्वितीये मासि घनः सम्पद्यते पिण्डः पेश्यर्बुदं वा| तत्र घनः पुरुषः, पेशी स्त्री, अर्बुदं नपुंसकम्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

తృతీయే మాసి సర్వేంద్రియాణి సర్వాంగావయవాశ్చ యౌగపద్యేనాభినిర్వర్తంతే||11||

View original

तृतीये मासि सर्वेन्द्रियाणि सर्वाङ्गावयवाश्च यौगपद्येनाभिनिर्वर्तन्ते||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

తత్రాస్య కేచిదంగావయవా మాతృజాదీనవయవాన్ విభజ్య పూర్వముక్తా యథావత్| మహాభూతవికారప్రవిభాగేన త్విదానీమస్య తాంశ్చైవాంగావయవాన్ కాంశ్చిత్ పర్యాయాంతరేణాపరాంశ్చానువ్యాఖ్యాస్యామః| మాతృజాదయోఽప్యస్య మహాభూతవికారా ఏవ| తత్రాస్యాకాశాత్మకం శబ్దః శ్రోత్రం లాఘవం సౌక్ష్మ్యం వివేకశ్చ, వాయ్వాత్మకం స్పర్శః స్పర్శనం రౌక్ష్యం ప్రేరణం ధాతువ్యూహనం చేష్టాశ్చ శారీర్యః, అగ్న్యాత్మకం రూపం దర్శనం ప్రకాశః పక్తిరౌష్ణ్యం చ, అబాత్మకం రసో రసనం శైత్యం మార్దవం స్నేహః క్లేదశ్చ, పృథివ్యాత్మకం గంధో ఘ్రాణం గౌరవం స్థైర్యం మూర్తిశ్చేతి||12||

View original

तत्रास्य केचिदङ्गावयवा मातृजादीनवयवान् विभज्य पूर्वमुक्ता यथावत्| महाभूतविकारप्रविभागेन त्विदानीमस्य तांश्चैवाङ्गावयवान् कांश्चित् पर्यायान्तरेणापरांश्चानुव्याख्यास्यामः| मातृजादयोऽप्यस्य महाभूतविकारा एव| तत्रास्याकाशात्मकं शब्दः श्रोत्रं लाघवं सौक्ष्म्यं विवेकश्च, वाय्वात्मकं स्पर्शः स्पर्शनं रौक्ष्यं प्रेरणं धातुव्यूहनं चेष्टाश्च शारीर्यः, अग्न्यात्मकं रूपं दर्शनं प्रकाशः पक्तिरौष्ण्यं च, अबात्मकं रसो रसनं शैत्यं मार्दवं स्नेहः क्लेदश्च, पृथिव्यात्मकं गन्धो घ्राणं गौरवं स्थैर्यं मूर्तिश्चेति||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

ఏవమయం లోకసమ్మితః పురుషః| యావంతో హి లోకే మూర్తిమంతో భావవిశేషాస్తావంతః పురుషే, యావంతః పురుషే తావంతో లోకే ఇతి; బుధాస్త్వేవం ద్రష్టుమిచ్ఛంతి||13||

View original

एवमयं लोकसम्मितः पुरुषः| यावन्तो हि लोके मूर्तिमन्तो भावविशेषास्तावन्तः पुरुषे, यावन्तः पुरुषे तावन्तो लोके इति; बुधास्त्वेवं द्रष्टुमिच्छन्ति||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (14) · Śloka 14

ఏవమస్యేంద్రియాణ్యంగావయవాశ్చ యౌగపద్యేనాభినిర్వర్తంతేఽన్యత్ర తేభ్యో భావేభ్యో యేఽస్య జాతస్యోత్తరకాలం జాయంతే; తద్యథా- దంతా వ్యంజనాని వ్యక్తీభావస్తథాయుక్తాని చాపరాణి| ఏషా ప్రకృతిః, వికృతిః పునరతోఽన్యథా| సంతి ఖల్వస్మిన్ గర్భే కేచిన్నిత్యా భావాః, సంతి చానిత్యాః కేచిత్| తస్య య ఏవాంగావయవాః సంతిష్ఠంతే, త ఏవ స్త్రీలింగం పురుషలింగం నపుంసకలింగం వా బిభ్రతి| తత్ర స్త్రీపురుషయోర్యే వైశేషికా భావాః ప్రధానసంశ్రయా గుణసంశ్రయాశ్చ, తేషాం యతో భూయస్త్వం తతోఽన్యతరభావః| తద్యథా- క్లైబ్యం భీరుత్వమవైశారద్యం మోహోఽనవస్థానమధోగురుత్వమసహనం శైథిల్యం మార్దవం గర్భాశయబీజభాగస్తథాయుక్తాని చాపరాణి స్త్రీకరాణి, అతో విపరీతాని పురుషకరాణి, ఉభయభాగావయవా నపుంసకకరాణి భవంతి||14||

View original

एवमस्येन्द्रियाण्यङ्गावयवाश्च यौगपद्येनाभिनिर्वर्तन्तेऽन्यत्र तेभ्यो भावेभ्यो येऽस्य जातस्योत्तरकालं जायन्ते; तद्यथा- दन्ता व्यञ्जनानि व्यक्तीभावस्तथायुक्तानि चापराणि| एषा प्रकृतिः, विकृतिः पुनरतोऽन्यथा| सन्ति खल्वस्मिन् गर्भे केचिन्नित्या भावाः, सन्ति चानित्याः केचित्| तस्य य एवाङ्गावयवाः सन्तिष्ठन्ते, त एव स्त्रीलिङ्गं पुरुषलिङ्गं नपुंसकलिङ्गं वा बिभ्रति| तत्र स्त्रीपुरुषयोर्ये वैशेषिका भावाः प्रधानसंश्रया गुणसंश्रयाश्च, तेषां यतो भूयस्त्वं ततोऽन्यतरभावः| तद्यथा- क्लैब्यं भीरुत्वमवैशारद्यं मोहोऽनवस्थानमधोगुरुत्वमसहनं शैथिल्यं मार्दवं गर्भाशयबीजभागस्तथायुक्तानि चापराणि स्त्रीकराणि, अतो विपरीतानि पुरुषकराणि, उभयभागावयवा नपुंसककराणि भवन्ति||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (15) · Śloka 15

తస్య యత్కాలమేవేంద్రియాణి సంతిష్ఠంతే, తత్కాలమేవ చేతసి వేదనా నిర్బంధం ప్రాప్నోతి; తస్మాత్తదా ప్రభృతి గర్భః స్పందతే, ప్రార్థయతే చ జన్మాంతరానుభూతం యత్ కించిత్, తద్ద్వైహృదయ్యమాచక్షతే వృద్ధాః| మాతృజం చాస్య హృదయం మాతృహృదయేనాభిసంబద్ధం భవతి రసవాహినీభిః సంవాహినీభిః; తస్మాత్తయోస్తాభిర్భక్తిః సంస్పందతే | తచ్చైవ కారణమవేక్షమాణా న ద్వైహృదయ్యస్య విమానితం గర్భమిచ్ఛంతి కర్తుం| విమాననే హ్యస్య దృశ్యతే వినాశో వికృతిర్వా| సమానయోగక్షేమా హి తదా భవతి గర్భేణ కేషుచిదర్థేషు మాతా| తస్మాత్ ప్రియహితాభ్యాం గర్భిణీం విశేషేణోపచరంతి కుశలాః||15||

View original

तस्य यत्कालमेवेन्द्रियाणि सन्तिष्ठन्ते, तत्कालमेव चेतसि वेदना निर्बन्धं प्राप्नोति; तस्मात्तदा प्रभृति गर्भः स्पन्दते, प्रार्थयते च जन्मान्तरानुभूतं यत् किञ्चित्, तद्द्वैहृदय्यमाचक्षते वृद्धाः| मातृजं चास्य हृदयं मातृहृदयेनाभिसम्बद्धं भवति रसवाहिनीभिः संवाहिनीभिः; तस्मात्तयोस्ताभिर्भक्तिः संस्पन्दते | तच्चैव कारणमवेक्षमाणा न द्वैहृदय्यस्य विमानितं गर्भमिच्छन्ति कर्तुम्| विमानने ह्यस्य दृश्यते विनाशो विकृतिर्वा| समानयोगक्षेमा हि तदा भवति गर्भेण केषुचिदर्थेषु माता| तस्मात् प्रियहिताभ्यां गर्भिणीं विशेषेणोपचरन्ति कुशलाः||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (16) · Śloka 16

తస్యా గర్భాపత్తేర్ద్వైహృదయ్యస్య చ విజ్ఞానార్థం లింగాని సమాసేనోపదేక్ష్యామః| ఉపచారసాధనం హ్యస్య జ్ఞానే, జ్ఞానం చ లింగతః, తస్మాదిష్టో లింగోపదేశః| తద్యథా- ఆర్తవాదర్శనమాస్యసంస్రవణమనన్నాభిలాషశ్ఛర్దిరరోచకోఽమ్లకామతా చ విశేషేణ శ్రద్ధాప్రణయనముచ్చావచేషు భావేషు గురుగాత్రత్వం చక్షుషోర్గ్లానిః స్తనయోః స్తన్యమోష్ఠయోః స్తనమండలయోశ్చ కార్ష్ణ్యమత్యర్థం శ్వయథుః పాదయోరీషల్లోమరాజ్యుద్గమో యోన్యాశ్చాటాలత్వమితి గర్భే పర్యాగతే రూపాణి భవంతి||16||

View original

तस्या गर्भापत्तेर्द्वैहृदय्यस्य च विज्ञानार्थं लिङ्गानि समासेनोपदेक्ष्यामः| उपचारसाधनं ह्यस्य ज्ञाने, ज्ञानं च लिङ्गतः, तस्मादिष्टो लिङ्गोपदेशः| तद्यथा- आर्तवादर्शनमास्यसंस्रवणमनन्नाभिलाषश्छर्दिररोचकोऽम्लकामता च विशेषेण श्रद्धाप्रणयनमुच्चावचेषु भावेषु गुरुगात्रत्वं चक्षुषोर्ग्लानिः स्तनयोः स्तन्यमोष्ठयोः स्तनमण्डलयोश्च कार्ष्ण्यमत्यर्थं श्वयथुः पादयोरीषल्लोमराज्युद्गमो योन्याश्चाटालत्वमिति गर्भे पर्यागते रूपाणि भवन्ति||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (17-18) · Śloka 18

సా యద్యదిచ్ఛేత్తత్తదస్యై దద్యాదన్యత్ర గర్భోపఘాతకరేభ్యో భావేభ్యః||17|| గర్భోపఘాతకరాస్త్విమే భావా భవంతిః; తద్యథా- సర్వమతిగురూష్ణతీక్ష్ణం దారుణాశ్చ చేష్టాః; ఇమాంశ్చాన్యానుపదిశంతి వృద్ధాః- దేవతారక్షోఽనుచరపరిరక్షణార్థం న రక్తాని వాసాంసి బిభృయాన్న మదకరాణి మద్యాన్యభ్యవహరేన్న యానమధిరోహేన్న మాంసమశ్నీయాత్ సర్వేంద్రియప్రతికూలాంశ్చ భావాన్ దూరతః పరివర్జయేత్, యచ్చాన్యదపి కించిత్ స్త్రియో విద్యుః||18||

View original

सा यद्यदिच्छेत्तत्तदस्यै दद्यादन्यत्र गर्भोपघातकरेभ्यो भावेभ्यः||१७|| गर्भोपघातकरास्त्विमे भावा भवन्तिः; तद्यथा- सर्वमतिगुरूष्णतीक्ष्णं दारुणाश्च चेष्टाः; इमांश्चान्यानुपदिशन्ति वृद्धाः- देवतारक्षोऽनुचरपरिरक्षणार्थं न रक्तानि वासांसि बिभृयान्न मदकराणि मद्यान्यभ्यवहरेन्न यानमधिरोहेन्न मांसमश्नीयात् सर्वेन्द्रियप्रतिकूलांश्च भावान् दूरतः परिवर्जयेत्, यच्चान्यदपि किञ्चित् स्त्रियो विद्युः||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (19) · Śloka 19

తీవ్రాయాం తు ఖలు ప్రార్థనాయాం కామమహితమప్యస్యై హితేనోపహితం దద్యాత్ ప్రార్థనావినయనార్థం| ప్రార్థనాసంధారణాద్ధి వాయుః ప్రకుపితోఽంతఃశరీరమనుచరన్ గర్భస్యాపద్యమానస్య వినాశం వైరూప్యం వా కుర్యాత్||19||

View original

तीव्रायां तु खलु प्रार्थनायां काममहितमप्यस्यै हितेनोपहितं दद्यात् प्रार्थनाविनयनार्थम्| प्रार्थनासन्धारणाद्धि वायुः प्रकुपितोऽन्तःशरीरमनुचरन् गर्भस्यापद्यमानस्य विनाशं वैरूप्यं वा कुर्यात्||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (20) · Śloka 20

చతుర్థే మాసి స్థిరత్వమాపద్యతే గర్భః, తస్మాత్తదా గర్భిణీ గురుగాత్రత్వమధికమాపద్యతే విశేషేణ||20||

View original

चतुर्थे मासि स्थिरत्वमापद्यते गर्भः, तस्मात्तदा गर्भिणी गुरुगात्रत्वमधिकमापद्यते विशेषेण||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (21) · Śloka 21

పంచమే మాసి గర్భస్య మాంసశోణితోపచయో భవత్యధికమన్యేభ్యో మాసేభ్యః, తస్మాత్తదా గర్భిణీ కార్శ్యమాపద్యతే విశేషేణ||21||

View original

पञ्चमे मासि गर्भस्य मांसशोणितोपचयो भवत्यधिकमन्येभ्यो मासेभ्यः, तस्मात्तदा गर्भिणी कार्श्यमापद्यते विशेषेण||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (22) · Śloka 22

షష్ఠే మాసి గర్భస్య బలవర్ణోపచయో భవత్యధికమన్యేభ్యో మాసేభ్యః, తస్మాత్తదా గర్భిణీ బలవర్ణహానిమాపద్యతే విశేషేణ||22||

View original

षष्ठे मासि गर्भस्य बलवर्णोपचयो भवत्यधिकमन्येभ्यो मासेभ्यः, तस्मात्तदा गर्भिणी बलवर्णहानिमापद्यते विशेषेण||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (23) · Śloka 23

సప్తమే మాసి గర్భః సర్వైర్భావైరాప్యాయ్యతే, తస్మాత్తదా గర్భిణీ సర్వాకారైః క్లాంతతమా భవతి||23||

View original

सप्तमे मासि गर्भः सर्वैर्भावैराप्याय्यते, तस्मात्तदा गर्भिणी सर्वाकारैः क्लान्ततमा भवति||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (24) · Śloka 24

అష్టమే మాసి గర్భశ్చ మాతృతో గర్భతశ్చ మాతా రసహారిణీభిః సంవాహినీభిర్ముహుర్ముహురోజః పరస్పరత ఆదదాతే గర్భస్యాసంపూర్ణత్వాత్ | తస్మాత్తదా గర్భిణీముహుర్మహుర్ముదా యుక్తా భవతి ముహుర్ముహుశ్చ మ్లానా, తథా గర్భః; తస్మాత్తదా గర్భస్య జన్మ వ్యాపత్తిమద్భవత్యోజసోఽనవస్థితత్వాత్ | తం చైవార్థమభిసమీక్ష్యాష్టమం మాసమగణ్యమిత్యాచక్షతే కుశలాః||24||

View original

अष्टमे मासि गर्भश्च मातृतो गर्भतश्च माता रसहारिणीभिः संवाहिनीभिर्मुहुर्मुहुरोजः परस्परत आददाते गर्भस्यासम्पूर्णत्वात् | तस्मात्तदा गर्भिणीमुहुर्महुर्मुदा युक्ता भवति मुहुर्मुहुश्च म्लाना, तथा गर्भः; तस्मात्तदा गर्भस्य जन्म व्यापत्तिमद्भवत्योजसोऽनवस्थितत्वात् | तं चैवार्थमभिसमीक्ष्याष्टमं मासमगण्यमित्याचक्षते कुशलाः||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (25) · Śloka 25

తస్మిన్నేకదివసాతిక్రాంతేఽపి నవమం మాసముపాదాయ ప్రసవకాలమిత్యాహురాదశమాన్మాసాత్| ఏతావాన్ ప్రసవకాలః, వైకారికమతః పరం కుక్షావవస్థానం గర్భస్య||25||

View original

तस्मिन्नेकदिवसातिक्रान्तेऽपि नवमं मासमुपादाय प्रसवकालमित्याहुरादशमान्मासात्| एतावान् प्रसवकालः, वैकारिकमतः परं कुक्षाववस्थानं गर्भस्य||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (26) · Śloka 26

ఏవమనయాఽఽనుపూర్వ్యాఽభినిర్వర్తతే కుక్షౌ||26||

View original

एवमनयाऽऽनुपूर्व्याऽभिनिर्वर्तते कुक्षौ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (27) · Śloka 27

మాత్రాదీనాం ఖలు గర్భకరాణాం భావానాం సంపదస్తథా వృత్తస్య సౌష్ఠవాన్మాతృతశ్చైవోపస్నేహోపస్వేదాభ్యాం కాలపరిణామాత్ స్వభావసంసిద్ధేశ్చ కుక్షౌ వృద్ధిం ప్రాప్నోతి||27||

View original

मात्रादीनां खलु गर्भकराणां भावानां सम्पदस्तथा वृत्तस्य सौष्ठवान्मातृतश्चैवोपस्नेहोपस्वेदाभ्यां कालपरिणामात् स्वभावसंसिद्धेश्च कुक्षौ वृद्धिं प्राप्नोति||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (28) · Śloka 28

మాత్రాదీనామేవ తు ఖలు గర్భకరాణాం భావానాం వ్యాపత్తినిమిత్తమస్యాజన్మ భవతి||28||

View original

मात्रादीनामेव तु खलु गर्भकराणां भावानां व्यापत्तिनिमित्तमस्याजन्म भवति||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (29) · Śloka 29

యే హ్యస్య కుక్షౌ వృద్ధిహేతుసమాఖ్యాతా భావాస్తేషాం విపర్యయాదుదరే వినాశమాపద్యతే, అథవాఽప్యచిరజాతః స్యాత్||29||

View original

ये ह्यस्य कुक्षौ वृद्धिहेतुसमाख्याता भावास्तेषां विपर्ययादुदरे विनाशमापद्यते, अथवाऽप्यचिरजातः स्यात्||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (30) · Śloka 30

యతస్తు కార్త్స్న్యేనావినశ్యన్ వికృతిమాపద్యతే, తదనువ్యాఖ్యాస్యామః- యదా స్త్రియా దోషప్రకోపణోక్తాన్యాసేవమానాయా దోషాః ప్రకుపితాః శరీరముపసర్పంతః శోణితగర్భాశయావుపపద్యంతే , న చ కార్త్స్న్యేన శోణితగర్భాశయౌ దూషయంతి, తదేయం గర్భం లభతే స్త్రీ; తదా తస్య గర్భస్య మాతృజానామవయవానామన్యతమోఽవయవో వికృతిమాపద్యత ఏకోఽథవాఽనేకే, యస్య యస్య హ్యవయవస్య బీజే బీజభాగే వా దోషాః ప్రకోపమాపద్యంతే, తం తమవయవం వికృతిరావిశతి| యదా హ్యస్యాః శోణితే గర్భాశయబీజభాగః ప్రదోషమాపద్యతే, తదా వంధ్యాం జనయతి; యదా పునరస్యాః శోణితే గర్భాశయబీజభాగావయవః ప్రదోషమాపద్యతే, తదా పూతిప్రజాం జనయతి; యదా త్వస్యాః శోణితే గర్భాశయబీజభాగావయవః స్త్రీకరాణాం చ శరీరబీజభాగానామేకదేశః ప్రదోషమాపద్యతే, తదా స్త్ర్యాకృతిభూయిష్ఠామస్త్రియం వార్తాం నామ జనయతి, తాం స్త్రీవ్యాపదమాచక్షతే||30||

View original

यतस्तु कार्त्स्न्येनाविनश्यन् विकृतिमापद्यते, तदनुव्याख्यास्यामः- यदा स्त्रिया दोषप्रकोपणोक्तान्यासेवमानाया दोषाः प्रकुपिताः शरीरमुपसर्पन्तः शोणितगर्भाशयावुपपद्यन्ते , न च कार्त्स्न्येन शोणितगर्भाशयौ दूषयन्ति, तदेयं गर्भं लभते स्त्री; तदा तस्य गर्भस्य मातृजानामवयवानामन्यतमोऽवयवो विकृतिमापद्यत एकोऽथवाऽनेके, यस्य यस्य ह्यवयवस्य बीजे बीजभागे वा दोषाः प्रकोपमापद्यन्ते, तं तमवयवं विकृतिराविशति| यदा ह्यस्याः शोणिते गर्भाशयबीजभागः प्रदोषमापद्यते, तदा वन्ध्यां जनयति; यदा पुनरस्याः शोणिते गर्भाशयबीजभागावयवः प्रदोषमापद्यते, तदा पूतिप्रजां जनयति; यदा त्वस्याः शोणिते गर्भाशयबीजभागावयवः स्त्रीकराणां च शरीरबीजभागानामेकदेशः प्रदोषमापद्यते, तदा स्त्र्याकृतिभूयिष्ठामस्त्रियं वार्तां नाम जनयति, तां स्त्रीव्यापदमाचक्षते||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (31) · Śloka 31

ఏవమేవ పురుషస్య యదా బీజే బీజభాగః ప్రదోషమాపద్యతే, తదా వంధ్యం జనయతి; యదా పునరస్య బీజే బీజభాగావయవః ప్రదోషమాపద్యతే, తదా పూతిప్రజం జనయతి; యదా త్వస్య బీజే బీజభాగావయవః పురుషకరాణాం చ శరీరబీజభాగానామేకదేశః ప్రదోషమాపద్యతే, తదా పురుషాకృతిభూయిష్ఠమపురుషం తృణపుత్రికం నామ జనయతి; తాం పురుషవ్యాపదమాచక్షతే||31||

View original

एवमेव पुरुषस्य यदा बीजे बीजभागः प्रदोषमापद्यते, तदा वन्ध्यं जनयति; यदा पुनरस्य बीजे बीजभागावयवः प्रदोषमापद्यते, तदा पूतिप्रजं जनयति; यदा त्वस्य बीजे बीजभागावयवः पुरुषकराणां च शरीरबीजभागानामेकदेशः प्रदोषमापद्यते, तदा पुरुषाकृतिभूयिष्ठमपुरुषं तृणपुत्रिकं नाम जनयति; तां पुरुषव्यापदमाचक्षते||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (32) · Śloka 32

ఏతేన మాతృజానాం పితృజానాం చావయవానాం వికృతివ్యాఖ్యానేన సాత్మ్యజానాం రసజానాం సత్త్వజానాం చావయవానాం వికృతిర్వ్యాఖ్యాతా భవతి||32||

View original

एतेन मातृजानां पितृजानां चावयवानां विकृतिव्याख्यानेन सात्म्यजानां रसजानां सत्त्वजानां चावयवानां विकृतिर्व्याख्याता भवति||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (33) · Śloka 33

నిర్వికారః పరస్త్వాత్మా సర్వభూతానాం నిర్విశేషః; సత్త్వశరీరయోస్తు విశేషాద్విశేషోపలబ్ధిః||33||

View original

निर्विकारः परस्त्वात्मा सर्वभूतानां निर्विशेषः; सत्त्वशरीरयोस्तु विशेषाद्विशेषोपलब्धिः||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (34) · Śloka 34

తత్ర త్రయః శరీరదోషా వాతపిత్తశ్లేష్మాణః, తే శరీరం దూషయంతి; ద్వౌ పునః సత్త్వదోషౌ రజస్తమశ్చ, తౌ సత్త్వం దూషయతః| తాభ్యాం చ సత్త్వశరీరాభ్యాం దుష్టాభ్యాం వికృతిరుపజాయతే, నోపజాయతే చాప్రదుష్టాభ్యాం||34||

View original

तत्र त्रयः शरीरदोषा वातपित्तश्लेष्माणः, ते शरीरं दूषयन्ति; द्वौ पुनः सत्त्वदोषौ रजस्तमश्च, तौ सत्त्वं दूषयतः| ताभ्यां च सत्त्वशरीराभ्यां दुष्टाभ्यां विकृतिरुपजायते, नोपजायते चाप्रदुष्टाभ्याम्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (35) · Śloka 35

తత్ర శరీరం యోనివిశేషాచ్చతుర్విధముక్తమగ్రే||35||

View original

तत्र शरीरं योनिविशेषाच्चतुर्विधमुक्तमग्रे||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (36) · Śloka 36

త్రివిధం ఖలు సత్త్వం- శుద్ధం, రాజసం, తామసమితి| తత్ర శుద్ధమదోషమాఖ్యాతం కల్యాణాంశత్వాత్, రాజసం సదోషమాఖ్యాతం రోషాంశత్వాత్, తామసమపి సదోషమాఖ్యాతం మోహాంశత్వాత్| తేషాం తు త్రయాణామపి సత్త్వానామేకైకస్య భేదాగ్రమపరిసంఖ్యేయం తరతమయోగాచ్ఛరీరయోనివిశేషేభ్యశ్చాన్యోన్యానువిధానత్వాచ్చ| శరీరం హ్యపి సత్త్వమనువిధీయతే, సత్త్వం చ శరీరం| తస్మాత్ కతిచిత్సత్త్వభేదాననూకాభినిర్దేశేన నిదర్శనార్థమనువ్యాఖ్యాస్యామః||36||

View original

त्रिविधं खलु सत्त्वं- शुद्धं, राजसं, तामसमिति| तत्र शुद्धमदोषमाख्यातं कल्याणांशत्वात्, राजसं सदोषमाख्यातं रोषांशत्वात्, तामसमपि सदोषमाख्यातं मोहांशत्वात्| तेषां तु त्रयाणामपि सत्त्वानामेकैकस्य भेदाग्रमपरिसङ्ख्येयं तरतमयोगाच्छरीरयोनिविशेषेभ्यश्चान्योन्यानुविधानत्वाच्च| शरीरं ह्यपि सत्त्वमनुविधीयते, सत्त्वं च शरीरम्| तस्मात् कतिचित्सत्त्वभेदाननूकाभिनिर्देशेन निदर्शनार्थमनुव्याख्यास्यामः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (37) · Śloka 37

తద్యథా- శుచిం సత్యాభిసంధం జితాత్మానం సంవిభాగినం జ్ఞానవిజ్ఞానవచనప్రతివచనసంపన్నం స్మృతిమంతం కామక్రోధలోభమానమోహేర్ష్యాహర్షామర్షాపేతం సమం సర్వభూతేషు బ్రాహ్మం విద్యాత్ (1)| ఇజ్యాధ్యయనవ్రతహోమబ్రహ్మచర్యపరమతిథివ్రతముపశాంతమదమానరాగద్వేషమోహలోభరోషం ప్రతిభావచనవిజ్ఞానోపధారణశక్తిసంపన్నమార్షం విద్యాత్ (2)| ఐశ్వర్యవంతమాదేయవాక్యం యజ్వానం శూరమోజస్వినం తేజసోపేతమక్లిష్టకర్మాణం దీర్ఘదర్శినం ధర్మార్థకామాభిరతమైంద్రం విద్యాత్ (3)| లేఖాస్థవృత్తం ప్రాప్తకారిణమసంప్రహార్యముత్థానవంతం స్మృతిమంతమైశ్వర్యలంభినం వ్యపగతరాగేర్ష్యాద్వేషమోహం యామ్యం విద్యాత్ (4)| శూరం ధీరం శుచిమశుచిద్వేషిణం యజ్వానమంభోవిహారరతిమక్లిష్టకర్మాణం స్థానకోపప్రసాదం వారుణం విద్యాత్ (5)| స్థానమానోపభోగపరివారసంపన్నం ధర్మార్థకామనిత్యం శుచిం సుఖవిహారం వ్యక్తకోపప్రసాదం కౌబేరం విద్యాత్ (6)| ప్రియనృత్యగీతవాదిత్రోల్లాపకశ్లోకాఖ్యాయికేతిహాసపురాణేషు కుశలం గంధమాల్యానులేపనవసనస్త్రీవిహారకామనిత్యమనసూయకం గాంధర్వం విద్యాత్ (7)| ఇత్యేవం శుద్ధస్య సత్త్వస్య సప్తవిధం భేదాంశం విద్యాత్ కల్యాణాంశత్వాత్; తత్సంయోగాత్తు బ్రాహ్మమత్యంతశుద్ధం వ్యవస్యేత్||37||

View original

तद्यथा- शुचिं सत्याभिसन्धं जितात्मानं संविभागिनं ज्ञानविज्ञानवचनप्रतिवचनसम्पन्नं स्मृतिमन्तं कामक्रोधलोभमानमोहेर्ष्याहर्षामर्षापेतं समं सर्वभूतेषु ब्राह्मं विद्यात् (१)| इज्याध्ययनव्रतहोमब्रह्मचर्यपरमतिथिव्रतमुपशान्तमदमानरागद्वेषमोहलोभरोषं प्रतिभावचनविज्ञानोपधारणशक्तिसम्पन्नमार्षं विद्यात् (२)| ऐश्वर्यवन्तमादेयवाक्यं यज्वानं शूरमोजस्विनं तेजसोपेतमक्लिष्टकर्माणं दीर्घदर्शिनं धर्मार्थकामाभिरतमैन्द्रं विद्यात् (३)| लेखास्थवृत्तं प्राप्तकारिणमसम्प्रहार्यमुत्थानवन्तं स्मृतिमन्तमैश्वर्यलम्भिनं व्यपगतरागेर्ष्याद्वेषमोहं याम्यं विद्यात् (४)| शूरं धीरं शुचिमशुचिद्वेषिणं यज्वानमम्भोविहाररतिमक्लिष्टकर्माणं स्थानकोपप्रसादं वारुणं विद्यात् (५)| स्थानमानोपभोगपरिवारसम्पन्नं धर्मार्थकामनित्यं शुचिं सुखविहारं व्यक्तकोपप्रसादं कौबेरं विद्यात् (६)| प्रियनृत्यगीतवादित्रोल्लापकश्लोकाख्यायिकेतिहासपुराणेषु कुशलं गन्धमाल्यानुलेपनवसनस्त्रीविहारकामनित्यमनसूयकं गान्धर्वं विद्यात् (७)| इत्येवं शुद्धस्य सत्त्वस्य सप्तविधं भेदांशं विद्यात् कल्याणांशत्वात्; तत्संयोगात्तु ब्राह्ममत्यन्तशुद्धं व्यवस्येत्||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (38) · Śloka 38

శూరం చండమసూయకమైశ్వర్యవంతమౌపధికం రౌద్రమననుక్రోశమాత్మపూజకమాసురం విద్యాత్ (1)| అమర్షిణమనుబంధకోపం ఛిద్రప్రహారిణం క్రూరమాహారాతిమాత్రరుచిమామిషప్రియతమం స్వప్నాయాసబహులమీర్ష్యుం రాక్షసం విద్యాత్ (2)| మహాశనం స్త్రైణం స్త్రీరహస్కామమశుచిం శుచిద్వేషిణం భీరుం భీషయితారం వికృతవిహారాహారశీలం పైశాచం విద్యాత్ (3)| క్రుద్ధశూరమక్రుద్ధభీరుం తీక్ష్ణమాయాసబహులం సంత్రస్తగోచరమాహారవిహారపరం సార్పం విద్యాత్ (4)| ఆహారకామమతిదుఃఖశీలాచారోపచారమసూయకమసంవిభాగినమతిలోలుపమకర్మశీలం ప్రైతం విద్యాత్ (5)| అనుషక్తకామమజస్రమాహారవిహారపరమనవస్థితమమర్షణమసంచయం శాకునం విద్యాత్ (6)| ఇత్యేవం ఖలు రాజసస్య సత్త్వస్య షఙ్విధం భేదాంశం విద్యాత్, రోషాంశత్వాత్||38||

View original

शूरं चण्डमसूयकमैश्वर्यवन्तमौपधिकं रौद्रमननुक्रोशमात्मपूजकमासुरं विद्यात् (१)| अमर्षिणमनुबन्धकोपं छिद्रप्रहारिणं क्रूरमाहारातिमात्ररुचिमामिषप्रियतमं स्वप्नायासबहुलमीर्ष्युं राक्षसं विद्यात् (२)| महाशनं स्त्रैणं स्त्रीरहस्काममशुचिं शुचिद्वेषिणं भीरुं भीषयितारं विकृतविहाराहारशीलं पैशाचं विद्यात् (३)| क्रुद्धशूरमक्रुद्धभीरुं तीक्ष्णमायासबहुलं सन्त्रस्तगोचरमाहारविहारपरं सार्पं विद्यात् (४)| आहारकाममतिदुःखशीलाचारोपचारमसूयकमसंविभागिनमतिलोलुपमकर्मशीलं प्रैतं विद्यात् (५)| अनुषक्तकाममजस्रमाहारविहारपरमनवस्थितममर्षणमसञ्चयं शाकुनं विद्यात् (६)| इत्येवं खलु राजसस्य सत्त्वस्य षङ्विधं भेदांशं विद्यात्, रोषांशत्वात्||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (39) · Śloka 39

నిరాకరిష్ణుమమేధసం జుగుప్సితాచారాహరం మైథునపరం స్వప్నశీలం పాశవం విద్యాత్ (1)| భీరుమబుధమాహారలుబ్ధమనవస్థితమనుషక్తకామక్రోధం సరణశీలం తోయకామం మాత్స్యం విద్యాత్ (2)| అలసం కేవలమభినివిష్టమాహారే సర్వబుద్ధ్యంగహీనం వానస్పత్యం విద్యాత్ (3)| ఇత్యేవం తామసస్య సత్త్వస్య త్రివిధం భేదాంశం విద్యాన్మోహాంశత్వాత్||39||

View original

निराकरिष्णुममेधसं जुगुप्सिताचाराहरं मैथुनपरं स्वप्नशीलं पाशवं विद्यात् (१)| भीरुमबुधमाहारलुब्धमनवस्थितमनुषक्तकामक्रोधं सरणशीलं तोयकामं मात्स्यं विद्यात् (२)| अलसं केवलमभिनिविष्टमाहारे सर्वबुद्ध्यङ्गहीनं वानस्पत्यं विद्यात् (३)| इत्येवं तामसस्य सत्त्वस्य त्रिविधं भेदांशं विद्यान्मोहांशत्वात्||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (40) · Śloka 40

ఇత్యపరిసంఖ్యేయభేదానాం త్రయాణామపి సత్త్వానాం భేదైకదేశో వ్యాఖ్యాతః; శుద్ధస్య సత్త్వస్య సప్తవిధో బ్రహ్మర్షిశక్రయమవరుణకుబేరగంధర్వసత్త్వానుకారేణ, రాజసస్య షడ్విధో దైత్యపిశాచరాక్షససర్పప్రేతశకునిసత్త్వానుకారేణ, తామసస్య త్రివిధః పశుమత్స్యవనస్పతిసత్త్వానుకారేణ, కథం చ యథాసత్త్వముపచారః స్యాదితి||40||

View original

इत्यपरिसङ्ख्येयभेदानां त्रयाणामपि सत्त्वानां भेदैकदेशो व्याख्यातः; शुद्धस्य सत्त्वस्य सप्तविधो ब्रह्मर्षिशक्रयमवरुणकुबेरगन्धर्वसत्त्वानुकारेण, राजसस्य षड्विधो दैत्यपिशाचराक्षससर्पप्रेतशकुनिसत्त्वानुकारेण, तामसस्य त्रिविधः पशुमत्स्यवनस्पतिसत्त्वानुकारेण, कथं च यथासत्त्वमुपचारः स्यादिति||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (41) · Śloka 41

కేవలశ్చాయముద్దేశో యథోద్దేశమభినిర్దిష్టో భవతి గర్భావక్రాంతిసంప్రయుక్తః ; తస్య చార్థస్య విజ్ఞానే సామర్థ్యం గర్భకరాణాం చ భావానామనుసమాధిః, విధాతశ్చ విఘాతకరాణాం భావానామితి||41||

View original

केवलश्चायमुद्देशो यथोद्देशमभिनिर्दिष्टो भवति गर्भावक्रान्तिसम्प्रयुक्तः ; तस्य चार्थस्य विज्ञाने सामर्थ्यं गर्भकराणां च भावानामनुसमाधिः, विधातश्च विघातकराणां भावानामिति||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (42-45) · Śloka 45

తత్ర శ్లోకాః- నిమిత్తమాత్మా ప్రకృతిర్వృద్ధిః కుక్షౌ క్రమేణ చ| వృద్ధిహేతుశ్చ గర్భస్య పంచార్థాః శుభసంజ్ఞితాః||42|| అజన్మని చ యో హేతుర్వినాశే వికృతావపి| ఇమాంస్త్రీనశుభాన్ భావానాహుర్గర్భవిఘాతకాన్||43|| శుభాశుభసమాఖ్యాతానష్టౌ భావానిమాన్ భిషక్| సర్వథా వేద యః సర్వాన్ స రాజ్ఞః కర్తుమర్హతి||44|| అవాప్త్యుపాయాన్ గర్భస్య స ఏవం జ్ఞాతుమర్హతి| యే చ గర్భవిఘాతోక్తా భావాస్తాంశ్చాప్యుదారధీః||45||

View original

तत्र श्लोकाः- निमित्तमात्मा प्रकृतिर्वृद्धिः कुक्षौ क्रमेण च| वृद्धिहेतुश्च गर्भस्य पञ्चार्थाः शुभसञ्ज्ञिताः||४२|| अजन्मनि च यो हेतुर्विनाशे विकृतावपि| इमांस्त्रीनशुभान् भावानाहुर्गर्भविघातकान्||४३|| शुभाशुभसमाख्यातानष्टौ भावानिमान् भिषक्| सर्वथा वेद यः सर्वान् स राज्ञः कर्तुमर्हति||४४|| अवाप्त्युपायान् गर्भस्य स एवं ज्ञातुमर्हति| ये च गर्भविघातोक्ता भावास्तांश्चाप्युदारधीः||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 4

ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే శారీరస్థానే మహతీగర్భావక్రాంతిశారీరం నామ చతుర్థోఽధ్యాయః||4||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते शारीरस्थाने महतीगर्भावक्रान्तिशारीरं नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||

🔊 Audio coming soon

4. mahatīgarbhāvakrāntiśārīram — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi