Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ಅಥಾತೋ ನೇತ್ರಬಸ್ತಿವ್ಯಾಪತ್ಸಿದ್ಧಿಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨|| ಅಥ ನೇತ್ರಾಣಿ ಬಸ್ತೀಂಶ್ಚ ಶೃಣು ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಕರ್ಮಸು| ನೇತ್ರಸ್ಯಾಜ್ಞಪ್ರಣೀತಸ್ಯ ವ್ಯಾಪದಃ ಸಚಿಕಿತ್ಸಿತಾಃ||೩||
अथातो नेत्रबस्तिव्यापत्सिद्धिं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२|| अथ नेत्राणि बस्तींश्च शृणु वर्ज्यानि कर्मसु| नेत्रस्याज्ञप्रणीतस्य व्यापदः सचिकित्सिताः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4-5) · Śloka 5
ಹ್ರಸ್ವಂ ದೀರ್ಘಂ ತನು ಸ್ಥೂಲಂ ಜೀರ್ಣಂ ಶಿಥಿಲಬನ್ಧನಮ್| ಪಾರ್ಶ್ವಚ್ಛಿದ್ರಂ ತಥಾ ವಕ್ರಮಷ್ಟೌ ನೇತ್ರಾಣಿ ವರ್ಜಯೇತ್||೪|| ಅಪ್ರಾಪ್ತ್ಯತಿಗತಿಕ್ಷೋಭಕರ್ಷಣಕ್ಷಣನಸ್ರವಾಃ| ಗುದಪೀಡಾ ಗತಿರ್ಜಿಹ್ಮಾ ತೇಷಾಂ ದೋಷಾ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್||೫||
ह्रस्वं दीर्घं तनु स्थूलं जीर्णं शिथिलबन्धनम्| पार्श्वच्छिद्रं तथा वक्रमष्टौ नेत्राणि वर्जयेत्||४|| अप्राप्त्यतिगतिक्षोभकर्षणक्षणनस्रवाः| गुदपीडा गतिर्जिह्मा तेषां दोषा यथाक्रमम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6-7) · Śloka 7
ವಿಷಮಮಾಂಸಲಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಥೂಲಜಾಲಿಕವಾತಲಾಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಕ್ಲಿನ್ನಶ್ಚ ತಾನಷ್ಟೌ ಬಸ್ತೀನ್ ಕರ್ಮಸು ವರ್ಜಯೇತ್||೬|| ಗತಿವೈಷಮ್ಯವಿಸ್ರತ್ವಸ್ರಾವದೌರ್ಗ್ರಾಹ್ಯನಿಸ್ರವಾಃ| ಫೇನಿಲಚ್ಯುತ್ಯಧಾರ್ಯತ್ವಂ ಬಸ್ತೇಃ ಸ್ಯುರ್ಬಸ್ತಿದೋಷತಃ||೭||
विषममांसलच्छिन्नस्थूलजालिकवातलाः| स्निग्धः क्लिन्नश्च तानष्टौ बस्तीन् कर्मसु वर्जयेत्||६|| गतिवैषम्यविस्रत्वस्रावदौर्ग्राह्यनिस्रवाः| फेनिलच्युत्यधार्यत्वं बस्तेः स्युर्बस्तिदोषतः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (8) · Śloka 8
ಸವಾತಾತಿದ್ರುತೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತತಿರ್ಯಗುಲ್ಲುಪ್ತಕಮ್ಪಿತಾಃ| ಅತಿಬಾಹ್ಯಗಮನ್ದಾತಿವೇಗದೋಷಾಃ ಪ್ರಣೇತೃತಃ||೮||
सवातातिद्रुतोत्क्षिप्ततिर्यगुल्लुप्तकम्पिताः| अतिबाह्यगमन्दातिवेगदोषाः प्रणेतृतः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (9) · Śloka 10
ಅನುಚ್ಛ್ವಾಸ್ಯ ಚ ಬದ್ಧೇ ವಾ ದತ್ತೇ ನಿಃಶೇಷ ಏವ ವಾ| ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಕುಪಿತೋ ವಾಯುಃ ಶೂಲತೋದಕರೋ ಭವೇತ್||೯|| ತತ್ರಾಭ್ಯಙ್ಗೋ ಗುದೇ ಸ್ವೇದೋ ವಾತಘ್ನಾನ್ಯಶನಾನಿ ಚ|೧೦|
अनुच्छ्वास्य च बद्धे वा दत्ते निःशेष एव वा| प्रविश्य कुपितो वायुः शूलतोदकरो भवेत्||९|| तत्राभ्यङ्गो गुदे स्वेदो वातघ्नान्यशनानि च|१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11
ದ್ರುತಂ ಪ್ರಣೀತೇ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟೇ ಸಹಸೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತ ಏವ ವಾ||೧೦|| ಸ್ಯಾತ್ ಕಟೀಗುದಜಙ್ಘಾರ್ತಿಬಸ್ತಿಸ್ತಮ್ಭೋರುವೇದನಾಃ | ಭೋಜನಂ ತತ್ರ ವಾತಘ್ನಂ ಸ್ನೇಹಾಃ ಸ್ವೇದಾಃ ಸಬಸ್ತಯಃ||೧೧||
द्रुतं प्रणीते निष्कृष्टे सहसोत्क्षिप्त एव वा||१०|| स्यात् कटीगुदजङ्घार्तिबस्तिस्तम्भोरुवेदनाः | भोजनं तत्र वातघ्नं स्नेहाः स्वेदाः सबस्तयः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12) · Śloka 12
ತಿರ್ಯಗ್ವಲ್ಯಾವೃತದ್ವಾರೇ ಬದ್ಧೇ ವಾಽಪಿ ನ ಗಚ್ಛತಿ| ನೇತ್ರೇ ತದೃಜು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಯ ಸಂಶೋಧ್ಯ ಚ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್||೧೨||
तिर्यग्वल्यावृतद्वारे बद्धे वाऽपि न गच्छति| नेत्रे तदृजु निष्कृष्य संशोध्य च प्रवेशयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (13-14) · Śloka 15
ಪೀಡ್ಯಮಾನೇಽನ್ತರಾ ಮುಕ್ತೇ ಗುದೇ ಪ್ರತಿಹತೋಽನಿಲಃ| ಉರಃಶಿರೋರ್ತಿಮೂರ್ವೋಶ್ಚ ಸದನಂ ಜನಯೇದ್ಬಲೀ||೧೩|| ಬಸ್ತಿಃ ಸ್ಯಾತ್ತತ್ರ ಬಿಲ್ವಾದಿಫಲಶ್ಯಾಮಾದಿಮೂತ್ರವಾನ್| ಸ್ಯಾದ್ದಾಹೋ ದವಥುಃ ಶೋಫಃ ಕಮ್ಪನಾಭಿಹತೇ ಗುದೇ||೧೪|| ಕಷಾಯಮಧುರಾಃ ಶೀತಾಃ ಸೇಕಾಸ್ತತ್ರ ಸಬಸ್ತಯಃ|೧೫|
पीड्यमानेऽन्तरा मुक्ते गुदे प्रतिहतोऽनिलः| उरःशिरोर्तिमूर्वोश्च सदनं जनयेद्बली||१३|| बस्तिः स्यात्तत्र बिल्वादिफलश्यामादिमूत्रवान्| स्याद्दाहो दवथुः शोफः कम्पनाभिहते गुदे||१४|| कषायमधुराः शीताः सेकास्तत्र सबस्तयः|१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (15-16) · Śloka 16
ಅತಿಮಾತ್ರಪ್ರಣೀತೇನ ನೇತ್ರೇಣ ಕ್ಷಣನಾದ್ವಲೇಃ||೧೫|| ಸ್ಯಾತ್ ಸಾರ್ತಿ ದಾಹನಿಸ್ತೋದಗುದವರ್ಚಃಪ್ರವರ್ತನಮ್| ತತ್ರ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಚುಃ ಕ್ಷೀರಂ ಪಿಚ್ಛಾಬಸ್ತಿಶ್ಚ ಶಸ್ಯತೇ||೧೬||
अतिमात्रप्रणीतेन नेत्रेण क्षणनाद्वलेः||१५|| स्यात् सार्ति दाहनिस्तोदगुदवर्चःप्रवर्तनम्| तत्र सर्पिः पिचुः क्षीरं पिच्छाबस्तिश्च शस्यते||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (17-18) · Śloka 18
ನ ಭಾವಯತಿ ಮನ್ದಸ್ತು ಬಾಹ್ಯಸ್ತ್ವಾಶು ನಿವರ್ತತೇ| ಸ್ನೇಹಸ್ತತ್ರ ಪುನಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಣೇಯಃ ಸಿದ್ಧಿಮಿಚ್ಛತಾ||೧೭|| ಅತಿಪ್ರಪೀಡಿತಃ ಕೋಷ್ಠೇ ತಿಷ್ಠತ್ಯಾಯಾತಿ ವಾ ಗಲಮ್| ತತ್ರ ಬಸ್ತಿರ್ವಿರೇಕಶ್ಚ ಗಲಪೀಡಾದಿ ಕರ್ಮ ಚ||೧೮||
न भावयति मन्दस्तु बाह्यस्त्वाशु निवर्तते| स्नेहस्तत्र पुनः सम्यक् प्रणेयः सिद्धिमिच्छता||१७|| अतिप्रपीडितः कोष्ठे तिष्ठत्यायाति वा गलम्| तत्र बस्तिर्विरेकश्च गलपीडादि कर्म च||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (19) · Śloka 19
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ನೇತ್ರಬಸ್ತಿಪ್ರಣೇತೄಣಾಂ ದೋಷಾನೇತಾನ್ ಸಭೇಷಜಾನ್| ವೇತ್ತಿ ಯಸ್ತೇನ ಮತಿಮಾನ್ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಾಣಿ ಕಾರಯೇತ್||೧೯||
तत्र श्लोकः- नेत्रबस्तिप्रणेतॄणां दोषानेतान् सभेषजान्| वेत्ति यस्तेन मतिमान् बस्तिकर्माणि कारयेत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನೇ ನೇತ್ರಬಸ್ತಿವ್ಯಾಪತ್ಸಿದ್ಧಿರ್ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने नेत्रबस्तिव्यापत्सिद्धिर्नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
🔊 Audio coming soon