6. vamanavirēcanavyāpatsiddhiḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ವಮನವಿರೇಚನವ್ಯಾಪತ್ಸಿದ್ಧಿಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಅಥ ಶೋಧನಯೋಃ ಸಮ್ಯಗ್ವಿಧಿಮೂರ್ಧ್ವಾನುಲೋಮಯೋಃ| ಅಸಮ್ಯಕ್ಕೃತಯೋಶ್ಚೈವ ದೋಷಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸೌಷಧಾನ್||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಅತ್ಯುಷ್ಣವರ್ಷಶೀತಾ ಹಿ ಗ್ರೀಷ್ಮವರ್ಷಾಹಿಮಾಗಮಾಃ| ತದನ್ತರೇ ಪ್ರಾವೃಡಾದ್ಯಾಸ್ತೇಷಾಂ ಸಾಧಾರಣಾಸ್ತ್ರಯಃ||೪||

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

ಪ್ರಾವೃಟ್ ಶುಚಿನಭೌ ಜ್ಞೇಯೌ ಶರದೂರ್ಜಸಹೌ ಪುನಃ| ತಪಸ್ಯಶ್ಚ ಮಧುಶ್ಚೈವ ವಸನ್ತಃ ಶೋಧನಂ ಪ್ರತಿ||೫|| ಏತಾನೃತೂನ್ ವಿಕಲ್ಪ್ಯೈವಂ ದದ್ಯಾತ್ ಸಂಶೋಧನಂ ಭಿಷಕ್| ಸ್ವಸ್ಥವೃತ್ತಮಭಿಪ್ರೇತ್ಯ ವ್ಯಾಧೌ ವ್ಯಾಧಿವಶೇನ ತು||೬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

ಕರ್ಮಣಾಂ ವಮನಾದೀನಾಮನ್ತರೇಷ್ವನ್ತರೇಷು ಚ| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಸ್ನೇಹಂ ಚಾನ್ತೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೭||

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

ವಿಸರ್ಪಪಿಡಕಾಶೋಫಕಾಮಲಾಪಾಣ್ಡುರೋಗಿಣಃ | ಅಭಿಘಾತವಿಷಾರ್ತಾಂಶ್ಚ ನಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ ವಿರೇಚಯೇತ್||೮||

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

ನಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಶರೀರಾಯ ದದ್ಯಾತ್ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚನಮ್| ಸ್ನೇಹೋತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಶರೀರಾಯ ರೂಕ್ಷಂ ದದ್ಯಾದ್ವಿರೇಚನಮ್||೯||

Adhikarana 8 (10) · Śloka 10

ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನೇನ ಜೀರ್ಣೇ ಮಾತ್ರಾವದೌಷಧಮ್| ಏಕಾಗ್ರಮನಸಾ ಪೀತಂ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ||೧೦||

Adhikarana 9 (11-13) · Śloka 13

ಸ್ನಿಗ್ಧಾತ್ ಪಾತ್ರಾದ್ಯಥಾ ತೋಯಮಯತ್ನೇನ ಪ್ರಣುದ್ಯತೇ| ಕಫಾದಯಃ ಪ್ರಣುದ್ಯನ್ತೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಾದ್ದೇಹಾತ್ತಥೌಷಧೈಃ||೧೧|| ಆರ್ದ್ರಂ ಕಾಷ್ಠಂ ಯಥಾ ವಹ್ನಿರ್ವಿಷ್ಯನ್ದಯತಿ ಸರ್ವತಃ| ತಥಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ವೈ ದೋಷಾನ್ ಸ್ವೇದೋ ವಿಷ್ಯನ್ದಯೇತ್ ಸ್ಥಿರಾನ್||೧೨|| ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ವಾಸೋ ಯಥೋತ್ಕ್ಲೇಶ್ಯ ಮಲಃ ಸಂಶೋಧ್ಯತೇಽಮ್ಭಸಾ| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೈಸ್ತಥೋತ್ಕ್ಲೇಶ್ಯ ಶೋಧ್ಯತೇ ಶೋಧನೈರ್ಮಲಃ ||೧೩||

Adhikarana 10 (14) · Śloka 14

ಅಜೀರ್ಣೇ ವರ್ಧತೇ ಗ್ಲಾನಿರ್ವಿಬನ್ಧಶ್ಚಾಪಿ ಜಾಯತೇ| ಪೀತಂ ಸಂಶೋಧನಂ ಚೈವ ವಿಪರೀತಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೧೪||

Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 16

ಅಲ್ಪಮಾತ್ರಂ ಮಹಾವೇಗಂ ಬಹುದೋಷಹರಂ ಸುಖಮ್| ಲಘುಪಾಕಂ ಸುಖಾಸ್ವಾದಂ ಪ್ರೀಣನಂ ವ್ಯಾಧಿನಾಶನಮ್||೧೫|| ಅವಿಕಾರಿ ಚ ವ್ಯಾಪತ್ತೌ ನಾತಿಗ್ಲಾನಿಕರಂ ಚ ಯತ್| ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೋಪೇತಂ ವಿದ್ಯಾನ್ಮಾತ್ರಾವದೌಷಧಮ್||೧೬||

Adhikarana 12 (17) · Śloka 17

ವಿಧೂಯ ಮಾನಸಾನ್ ದೋಷಾನ್ ಕಾಮಾದೀನಶುಭೋದಯಾನ್ | ಏಕಾಗ್ರಮನಸಾ ಪೀತಂ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ||೧೭||

Adhikarana 13 (18) · Śloka 19

ನರಃ ಶ್ವೋ ವಮನಂ ಪಾತಾ ಭುಞ್ಜೀತ ಕಫವರ್ಧನಮ್| ಸುಜರಂ ದ್ರವಭೂಯಿಷ್ಠಂ, ಲಘ್ವಶೀತಂ ವಿರೇಚನಮ್||೧೮|| ಉತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಾಲ್ಪಕಫತ್ವೇನ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ದೋಷಾಃ ಸ್ರವನ್ತಿ ಹಿ|೧೯|

Adhikarana 14 (19-20) · Śloka 20

ಪೀತೌಷಧಸ್ಯ ತು ಭಿಷಕ್ ಶುದ್ಧಿಲಿಙ್ಗಾನಿ ಲಕ್ಷಯೇತ್||೧೯|| ಊರ್ಧ್ವಂ ಕಫಾನುಗೇ ಪಿತ್ತೇ ವಿಟ್ಪಿತ್ತೇಽನುಕಫೇ ತ್ವಧಃ| ಹೃತದೋಷಂ ವದೇತ್ ಕಾರ್ಶ್ಯದೌರ್ಬಲ್ಯೇ ಚೇತ್ ಸಲಾಘವೇ||೨೦||

Adhikarana 15 (21) · Śloka 22

ವಾಮಯೇತ್ತು ತತಃ ಶೇಷಮೌಷಧಂ ನ ತ್ವಲಾಘವೇ| ಸ್ತೈಮಿತ್ಯೇಽನಿಲಸಙ್ಗೇ ಚ ನಿರುದ್ಗಾರೇಽಪಿ ವಾಮಯೇತ್||೨೧|| ಆಲಾಘವಾತ್ತನುತ್ವಾಚ್ಚ ಕಫಸ್ಯಾಪತ್ ಪರಂ ಭವೇತ್|೨೨|

Adhikarana 16 (22-23) · Śloka 23

ವಮಿತೇ ವರ್ಧತೇ ವಹ್ನಿಃ ಶಮಂ ದೋಷಾ ವ್ರಜನ್ತಿ ಹಿ||೨೨|| ವಮಿತಂ ಲಙ್ಘಯೇತ್ ಸಮ್ಯಗ್ಜೀರ್ಣಲಿಙ್ಗಾನ್ಯಲಕ್ಷಯನ್| ತಾನಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಪೇಯಾದಿಕ್ರಮಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನ ಲಙ್ಘನಮ್||೨೩||

Adhikarana 17 (24) · Śloka 24

ಸಂಶೋಧನಾಭ್ಯಾಂ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಹೃತದೋಷಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ| ಯಾತ್ಯಗ್ನಿರ್ಮನ್ದತಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಕ್ರಮಂ ಪೇಯಾದಿಮಾಚರೇತ್||೨೪||

Adhikarana 18 (25) · Śloka 25

ಕಫಪಿತ್ತೇ ವಿಶುದ್ಧೇಽಲ್ಪಂ ಮದ್ಯಪೇ ವಾತಪೈತ್ತಿಕೇ| ತರ್ಪಣಾದಿಕ್ರಮಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪೇಯಾಽಭಿಷ್ಯನ್ದಯೇದ್ಧಿ ತಾನ್||೨೫||

Adhikarana 19 (26-27) · Śloka 27

ಅನುಲೋಮೋಽನಿಲಃ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣೋರ್ಜೋ ಮನಸ್ವಿತಾ| ಲಘುತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯೋದ್ಗಾರಶುದ್ಧಿರ್ಜೀರ್ಣೌಷಧಾಕೃತಿಃ||೨೬|| ಕ್ಲಮೋ ದಾಹೋಽಙ್ಗಸದನಂ ಭ್ರಮೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಶಿರೋರುಜಾ| ಅರತಿರ್ಬಲಹಾನಿಶ್ಚ ಸಾವಶೇಷೌಷಧಾಕೃತಿಃ||೨೭||

Adhikarana 20 (28) · Śloka 28

ಅಕಾಲೇಽಲ್ಪಾತಿಮಾತ್ರಂ ಚ ಪುರಾಣಂ ನ ಚ ಭಾವಿತಮ್| ಅಸಮ್ಯಕ್ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಚೈವ ವ್ಯಾಪದ್ಯೇತೌಷಧಂ ದ್ರುತಮ್||೨೮||

Adhikarana 21 (29-30) · Śloka 30

ಆಧ್ಮಾನಂ ಪರಿಕರ್ತಿಶ್ಚ ಸ್ರಾವೋ ಹೃದ್ಗಾತ್ರಯೋರ್ಗ್ರಹಃ| ಜೀವಾದಾನಂ ಸವಿಭ್ರಂಶಃ ಸ್ತಮ್ಭಃ ಸೋಪದ್ರವಃ ಕ್ಲಮಃ||೨೯|| ಅಯೋಗಾದತಿಯೋಗಾಚ್ಚ ದಶೈತಾ ವ್ಯಾಪದೋ ಮತಾಃ| ಪ್ರೇಷ್ಯಭೈಷಜ್ಯವೈದ್ಯಾನಾಂ ವೈಗುಣ್ಯಾದಾತುರಸ್ಯ ಚ||೩೦||

Adhikarana 22 (31-34) · Śloka 34

ಯೋಗಃ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಸ್ಯಾದತಿಯೋಗೋಽತಿವರ್ತನಮ್| ಅಯೋಗಃ ಪ್ರಾತಿಲೋಮ್ಯೇನ ನ ಚಾಲ್ಪಂ ವಾ ಪ್ರವರ್ತನಮ್||೩೧|| ಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟೇನ ದುರ್ಗನ್ಧಮಹೃದ್ಯಮತಿ ವಾ ಬಹು| ವಿರೇಚನಮಜೀರ್ಣೇ ಚ ಪೀತಮೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೩೨|| ಕ್ಷುಧಾರ್ತಮೃದುಕೋಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಲ್ಪೋತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಕಫೇನ ವಾ| ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪೀತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಕ್ಷುಬ್ಧಂ ವಮನಂ ಸ್ಯಾದ್ವಿರೇಚನಮ್||೩೩|| ಪ್ರಾತಿಲೋಮ್ಯೇನ ದೋಷಾಣಾಂ ಹರಣಾತ್ತೇ ಹ್ಯಕೃತ್ಸ್ನಶಃ| ಅಯೋಗಸಞ್ಜ್ಞೇ, ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಯಾತಿ ದೋಷೋ ನವಾಽಲ್ಪಶಃ||೩೪||

Adhikarana 23 (35-36) · Śloka 36

ಪೀತೌಷಧೋ ನ ಶುದ್ಧಶ್ಚೇಜ್ಜೀರ್ಣೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಪುನಃ ಪಿಬೇತ್| ಔಷಧಂ ನ ತ್ವಜೀರ್ಣೇಽನ್ಯದ್ಭಯಂ ಸ್ಯಾದತಿಯೋಗತಃ||೩೫|| ಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಗುರುತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಲಘುತ್ವಂ ಬಲಮೇವ ಚ| ಅಯೋಗೇ ಮೃದು ವಾ ದದ್ಯಾದೌಷಧಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮೇವ ವಾ||೩೬||

Adhikarana 24 (37) · Śloka 37

ವಮನಂ ನ ತು ದುಶ್ಛರ್ದಂ ದುಷ್ಕೋಷ್ಠಂ ನ ವಿರೇಚನಮ್| ಪಾಯಯೇತೌಷಧಂ ಭೂಯೋ ಹನ್ಯಾತ್ ಪೀತಂ ಪುನರ್ಹಿ ತೌ||೩೭||

Adhikarana 25 (38-39) · Śloka 39

ಅಸ್ನಿಗ್ಧಾಸ್ವಿನ್ನದೇಹಸ್ಯ ರೂಕ್ಷಸ್ಯಾನವಮೌಷಧಮ್| ದೋಷಾನುತ್ಕ್ಲಿಶ್ಯ ನಿರ್ಹರ್ತುಮಶಕ್ತಂ ಜನಯೇದ್ಗದಾನ್||೩೮|| ವಿಭ್ರಂಶಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಹಿಕ್ಕಾಂ ತಮಸೋ ದರ್ಶನಂ ಭೃಶಮ್ | ಪಿಣ್ಡಿಕೋದ್ವೇಷ್ಟನಂ ಕಣ್ಡೂಮೂರ್ವೋಃ ಸಾದಂ ವಿವರ್ಣತಾಮ್||೩೯||

Adhikarana 26 (40-44) · Śloka 44

ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಚಾತ್ಯಲ್ಪಂ ದೀಪ್ತಾಗ್ನೇರ್ಜೀರ್ಣಮೌಷಧಮ್| ಶೀತೈರ್ವಾ ಸ್ತಬ್ಧಮಾಮೇ ವಾ ದೋಷಾನುತ್ಕ್ಲಿಶ್ಯ ನಾಹರೇತ್||೪೦|| ತಾನೇವ ಜನಯೇದ್ರೋಗಾನಯೋಗಃ ಸರ್ವ ಏವ ಸಃ| ವಿಜ್ಞಾಯ ಮತಿಮಾಂಸ್ತತ್ರ ಯಥೋಕ್ತಾಂ ಕಾರಯೇತ್ ಕ್ರಿಯಾಮ್||೪೧|| ತಂ ತೈಲಲವಣಾಭ್ಯಕ್ತಂ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಪ್ರಸ್ತರಸಙ್ಕರೈಃ| ಪಾಯಯೇತ ಪುನರ್ಜೀರ್ಣೇ ಸಮೂತ್ರೈರ್ವಾ ನಿರೂಹಯೇತ್||೪೨|| ನಿರೂಢಂ ಚ ರಸೈರ್ಧಾನ್ವೈರ್ಭೋಜಯಿತ್ವಾಽನುವಾಸಯೇತ್| ಫಲಮಾಗಧಿಕಾದಾರುಸಿದ್ಧತೈಲೇನ ಮಾತ್ರಯಾ||೪೩|| ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಾತಹರೈಃ ಸ್ನೇಹೈಃ ಪುನಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಶೋಧಯೇತ್| ನ ಚಾತಿತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ತತೋ ಹ್ಯತಿಯೋಗಸ್ತು ಜಾಯತೇ||೪೪||

Adhikarana 27 (45-51) · Śloka 51

ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಕ್ಷುಧಾರ್ತಸ್ಯ ಮೃದುಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್| ಹೃತ್ವಾಽಽಶು ವಿಟ್ಪಿತ್ತಕಫಾನ್ ಧಾತೂನ್ವಿಸ್ರಾವಯೇದ್ದ್ರವಾನ್||೪೫|| ಬಲಸ್ವರಕ್ಷಯಂ ದಾಹಂ ಕಣ್ಠಶೋಷಂ ಭ್ರಮಂ ತೃಷಾಮ್| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ಮಧುರೈಸ್ತತ್ರ ಶೇಷಮೌಷಧಮುಲ್ಲಿಖೇತ್||೪೬|| ವಮನೇ ತು ವಿರೇಕಃ ಸ್ಯಾದ್ವಿರೇಕೇ ವಮನಂ ಪುನಃ | ಪರಿಷೇಕಾವಗಾಹಾದ್ಯೈಃ ಸುಶೀತೈಃ ಸ್ತಮ್ಭಯೇಚ್ಚ ತತ್||೪೭|| ಕಷಾಯಮಧುರೈಃ ಶೀತೈರನ್ನಪಾನೌಷಧೈಸ್ತಥಾ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಾತಿಸಾರಘ್ನೈರ್ದಾಹಜ್ವರಹರೈರಪಿ||೪೮|| ಅಞ್ಜನಂ ಚನ್ದನೋಶೀರಮಜ್ಜಾಸೃಕ್ಶರ್ಕರೋದಕಮ್| ಲಾಜಚೂರ್ಣೈಃ ಪಿಬೇನ್ಮನ್ಥಮತಿಯೋಗಹರಂ ಪರಮ್||೪೯|| ಶುಙ್ಗಾಭಿರ್ವಾ ವಟಾದೀನಾಂ ಸಿದ್ಧಾಂ ಪೇಯಾಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾಮ್| ವರ್ಚಃಸಾಙ್ಗ್ರಾಹಿಕೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಕ್ಷೀರಂ ಭೋಜ್ಯಂ ಚ ದಾಪಯೇತ್||೫೦|| ಜಾಙ್ಗಲೈರ್ವಾ ರಸೈರ್ಭೋಜ್ಯಂ ಪಿಚ್ಛಾಬಸ್ತಿಶ್ಚ ಶಸ್ಯತೇ| ಮಧುರೈರನುವಾಸ್ಯಶ್ಚ ಸಿದ್ಧೇನ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ||೫೧||

Adhikarana 28 (52-56) · Śloka 56

ವಮನಸ್ಯಾತಿಯೋಗೇ ತು ಶೀತಾಮ್ಬುಪರಿಷೇಚಿತಃ| ಪಿಬೇತ್ ಕಫಹರೈರ್ಮನ್ಥಂ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್||೫೨|| ಸೋದ್ಗಾರಾಯಾಂ ಭೃಶಂ ವಮ್ಯಾಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಾಂ ಧಾನ್ಯಮುಸ್ತಯೋಃ| ಸಮಧೂಕಾಞ್ಜನಂ ಚೂರ್ಣಂ ಲೇಹಯೇನ್ಮಧುಸಂಯುತಮ್||೫೩|| ವಮತೋಽನ್ತಃಪ್ರವಿಷ್ಟಾಯಾಂ ಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ಕವಲಗ್ರಹಾಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಾಮ್ಲಲವಣೈರ್ಹೃದ್ಯೈರ್ಯೂಷಕ್ಷೀರರಸೈರ್ಹಿತಾಃ||೫೪|| ಫಲಾನ್ಯಮ್ಲಾನಿ ಖಾದೇಯುಸ್ತಸ್ಯ ಚಾನ್ಯೇಽಗ್ರತೋ ನರಾಃ| ನಿಃಸೃತಾಂ ತು ತಿಲದ್ರಾಕ್ಷಾಕಲ್ಕಲಿಪ್ತಾಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್||೫೫|| ವಾಗ್ಗ್ರಹಾನಿಲರೋಗೇಷು ಘೃತಮಾಂಸೋಪಸಾಧಿತಾಮ್| ಯವಾಗೂಂ ತನುಕಾಂ ದದ್ಯಾತ್ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್||೫೬||

Adhikarana 29 (57) · Śloka 57

ವಮಿತಶ್ಚ ವಿರಿಕ್ತಶ್ಚ ಮನ್ದಾಗ್ನಿಶ್ಚ ವಿಲಙ್ಘಿತಃ| ಅಗ್ನಿಪ್ರಾಣವಿವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಕ್ರಮಂ ಪೇಯಾದಿಕಂ ಭಜೇತ್ ||೫೭||

Adhikarana 30 (58-60) · Śloka 60

ಬಹುದೋಷಸ್ಯ ರೂಕ್ಷಸ್ಯ ಹೀನಾಗ್ನೇರಲ್ಪಮೌಷಧಮ್| ಸೋದಾವರ್ತಸ್ಯ ಚೋತ್ಕ್ಲಿಶ್ಯ ದೋಷಾನ್ಮಾರ್ಗಾನ್ನಿರುಧ್ಯ ಚ||೫೮|| ಭೃಶಮಾಧ್ಮಾಪಯೇನ್ನಾಭಿಂ ಪೃಷ್ಠಪಾರ್ಶ್ವಶಿರೋರುಜಮ್| ಶ್ವಾಸವಿಣ್ಮೂತ್ರವಾತಾನಾಂ ಸಙ್ಗಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ದಾರುಣಮ್||೫೯|| ಅಭ್ಯಙ್ಗಸ್ವೇದವರ್ತ್ಯಾದಿ ಸನಿರೂಹಾನುವಾಸನಮ್| ಉದಾವರ್ತಹರಂ ಸರ್ವಂ ಕರ್ಮಾಧ್ಮಾತಸ್ಯ ಶಸ್ಯತೇ||೬೦||

Adhikarana 31 (61-63) · Śloka 63

ಸ್ನಿಗ್ಧೇನ ಗುರುಕೋಷ್ಠೇನ ಸಾಮೇ ಬಲವದೌಷಧಮ್| ಕ್ಷಾಮೇಣ ಮೃದುಕೋಷ್ಠೇನ ಶ್ರಾನ್ತೇನಾಲ್ಪಬಲೇನ ವಾ||೬೧|| ಪೀತಂ ಗತ್ವಾ ಗುದಂ ಸಾಮಮಾಶು ದೋಷಂ ನಿರಸ್ಯ ಚ| ತೀವ್ರಶೂಲಾಂ ಸಪಿಚ್ಛಾಸ್ರಾಂ ಕರೋತಿ ಪರಿಕರ್ತಿಕಾಮ್||೬೨|| ಲಙ್ಘನಂ ಪಾಚನಂ ಸಾಮೇ ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಂ ಲಘುಭೋಜನಮ್| ಬೃಂಹಣೀಯೋ ವಿಧಿಃ ಸರ್ವಃ ಕ್ಷಾಮಸ್ಯ ಮಧುರಸ್ತಥಾ||೬೩||

Adhikarana 32 (64-67) · Śloka 67

ಆಮೇ ಜೀರ್ಣೇಽನುಬನ್ಧಶ್ಚೇತ್ ಕ್ಷಾರಾಮ್ಲಂ ಲಘು ಶಸ್ಯತೇ| ಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಮಿಶ್ರಂ ವಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ಲವಣೇನ ವಾ||೬೪|| ಸದಾಡಿಮರಸಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇದ್ವಾತೇಽಧಿಕೇ ಸತಿ| ದಧ್ಯಮ್ಲಂ ಭೋಜನೇ ಪಾನೇ ಸಂಯುಕ್ತಂ ದಾಡಿಮತ್ವಚಾ||೬೫|| ದೇವದಾರುತಿಲಾನಾಂ ವಾ ಕಲ್ಕಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಬೇತ್| ಅಶ್ವತ್ಥೋದುಮ್ಬರಪ್ಲಕ್ಷಕದಮ್ಬೈರ್ವಾ ಶೃತಂ ಪಯಃ||೬೬|| ಕಷಾಯಮಧುರಂ ಶೀತಂ ಪಿಚ್ಛಾಬಸ್ತಿಮಥಾಪಿ ವಾ| ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಂ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್||೬೭||

Adhikarana 33 (68-70) · Śloka 70

ಅಲ್ಪಂ ತು ಬಹುದೋಷಸ್ಯ ದೋಷಮುತ್ಕ್ಲಿಶ್ಯ ಭೇಷಜಮ್| ಅಲ್ಪಾಲ್ಪಂ ಸ್ರಾವಯೇತ್ ಕಣ್ಡೂಂ ಶೋಫಂ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಗೌರವಮ್||೬೮|| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾಗ್ನಿಬಲೋತ್ಕ್ಲೇಶಸ್ತೈಮಿತ್ಯಾರುಚಿಪಾಣ್ಡುತಾಃ| ಪರಿಸ್ರಾವಃ ಸ, ತಂ ದೋಷಂ ಶಮಯೇದ್ವಾಮಯೇದಪಿ||೬೯|| ಸ್ನೇಹಿತಂ ವಾ ಪುನಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪಾಯಯೇತ್ ವಿರೇಚನಮ್| ಶುದ್ಧೇ ಚೂರ್ಣಾಸವಾರಿಷ್ಟಾನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಾಂಶ್ಚ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್||೭೦||

Adhikarana 34 (71-75) · Śloka 75

ಪೀತೌಷಧಸ್ಯ ವೇಗಾನಾಂ ನಿಗ್ರಹಾನ್ಮಾರುತಾದಯಃ| ಕುಪಿತಾ ಹೃದಯಂ ಗತ್ವಾ ಘೋರಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಹೃದ್ಗ್ರಹಮ್||೭೧|| ಸ ಹಿಕ್ಕಾಕಾಸಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತಿದೈನ್ಯಲಾಲಾಕ್ಷಿವಿಭ್ರಮೈಃ| ಜಿಹ್ವಾಂ ಖಾದತಿ ನಿಃಸಞ್ಜ್ಞೋ ದನ್ತಾನ್ ಕಿಟಿಕಿಟಾಪಯನ್||೭೨|| ನ ಗಚ್ಛೇದ್ವಿಭ್ರಮಂ ತತ್ರ ವಾಮಯೇದಾಶು ತಂ ಭಿಷಕ್| ಮಧುರೈಃ ಪಿತ್ತಮೂರ್ಚ್ಛಾರ್ತಂ ಕಟುಭಿಃ ಕಫಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮ್||೭೩|| ಪಾಚನೀಯೈಸ್ತತಶ್ಚಾಸ್ಯ ದೋಷಶೇಷಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಕಾಯಾಗ್ನಿಂ ಚ ಬಲಂ ಚಾಸ್ಯ ಕ್ರಮೇಣೋತ್ಥಾಪಯೇತ್ತತಃ ||೭೪|| ಪವನೇನಾತಿವಮತೋ ಹೃದಯಂ ಯಸ್ಯ ಪೀಡ್ಯತೇ| ತಸ್ಮೈ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಮ್ಲಲವಣಂ ದದ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತಕಫೇಽನ್ಯಥಾ||೭೫||

Adhikarana 35 (76-77) · Śloka 77

ಪೀತೌಷಧಸ್ಯ ವೇಗಾನಾಂ ನಿಗ್ರಹೇಣ ಕಫೇನ ವಾ| ರುದ್ಧೋಽತಿ ವಾ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಗೃಹ್ಣಾತ್ಯಙ್ಗಾನಿ ಮಾರುತಃ||೭೬|| ಸ್ತಮ್ಭವೇಪಥುನಿಸ್ತೋದಸಾದೋದ್ವೇಷ್ಟನಮನ್ಥನೈಃ| ತತ್ರ ವಾತಹರಂ ಸರ್ವಂ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾದಿ ಕಾರಯೇತ್ ||೭೭||

Adhikarana 36 (78-84) · Śloka 84

ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಮೃದೌ ಕೋಷ್ಠೇ ಲಘುದೋಷಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್| ದೋಷಾನ್ ಹೃತ್ವಾ ವಿನಿರ್ಮಥ್ಯ ಜೀವಂ ಹರತಿ ಶೋಣಿತಮ್||೭೮|| ತೇನಾನ್ನಂ ಮಿಶ್ರಿತಂ ದದ್ಯಾದ್ವಾಯಸಾಯ ಶುನೇಽಪಿ ವಾ| ಭುಙ್ಕ್ತೇ ತಚ್ಚೇದ್ವದೇಜ್ಜೀವಂ ನ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಮಾದಿಶೇತ್||೭೯|| ಶುಕ್ಲಂ ವಾ ಭಾವಿತಂ ವಸ್ತ್ರಮಾವಾನಂ ಕೋಷ್ಣವಾರಿಣಾ| ಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತಂ ವಿವರ್ಣಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತೇ ಶುದ್ಧಂ ತು ಶೋಣಿತೇ||೮೦|| ತೃಷ್ಣಾಮೂರ್ಚ್ಛಾಮದಾರ್ತಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾದಾಮರಣಾತ್ ಕ್ರಿಯಾಮ್| ತಸ್ಯ ಪಿತ್ತಹರೀಂ ಸರ್ವಾಮತಿಯೋಗೇ ಚ ಯಾ ಹಿತಾ ||೮೧|| ಮೃಗಗೋಮಹಿಷಾಜಾನಾಂ ಸದ್ಯಸ್ಕಂ ಜೀವತಾಮಸೃಕ್| ಪಿಬೇಜ್ಜೀವಾಭಿಸನ್ಧಾನಂ ಜೀವಂ ತದ್ಧ್ಯಾಶು ಗಚ್ಛತಿ ||೮೨|| ತದೇವ ದರ್ಭಮೃದಿತಂ ರಕ್ತಂ ಬಸ್ತಿಂ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್| ಶ್ಯಾಮಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಬದರೀದೂರ್ವೋಶೀರೈಃ ಶೃತಂ ಪಯಃ||೮೩|| ಘೃತಮಣ್ಡಾಞ್ಜನಯುತಂ ಶೀತಂ ಬಸ್ತಿಂ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್| ಪಿಚ್ಛಾಬಸ್ತಿಂ ಸುಶೀತಂ ವಾ ಘೃತಮಣ್ಡಾನುವಾಸನಮ್||೮೪||

Adhikarana 37 (85-87) · Śloka 87

ಗುದಂ ಭ್ರಷ್ಟಂ ಕಷಾಯೈಶ್ಚ ಸ್ತಮ್ಭಯಿತ್ವಾ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ಸಾಮ ಗಾನ್ಧರ್ವಶಬ್ದಾಂಶ್ಚ ಸಞ್ಜ್ಞಾನಾಶೇಽಸ್ಯ ಕಾರಯೇತ್||೮೫|| ಯದಾ ವಿರೇಚನಂ ಪೀತಂ ವಿಡನ್ತಮವತಿಷ್ಠತೇ| ವಮನಂ ಭೇಷಜಾನ್ತಂ ವಾ ದೋಷಾನುತ್ಕ್ಲಿಶ್ಯ ನಾವಹೇತ್||೮೬|| ತದಾ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕಣ್ಡ್ವಾದೀನ್ ದೋಷಾಃ ಪ್ರಕುಪಿತಾ ಗದಾನ್| ಸ ವಿಭ್ರಂಶೋ ಮತಸ್ತತ್ರ ಸ್ಯಾದ್ಯಥಾವ್ಯಾಧಿ ಭೇಷಜಮ್||೮೭||

Adhikarana 38 (88-89) · Śloka 89

ಪೀತಂ ಸ್ನಿಗ್ಧೇನ ಸಸ್ನೇಹಂ ತದ್ದೋಷೈರ್ಮಾರ್ದವಾದ್ವೃತಮ್| ನ ವಾಹಯತಿ ದೋಷಾಂಸ್ತು ಸ್ವಸ್ಥಾನಾತ್ ಸ್ತಮ್ಭಯೇಚ್ಚ್ಯುತಾನ್||೮೮|| ವಾತಸಙ್ಗಗುದಸ್ತಮ್ಭಶೂಲೈಃ ಕ್ಷರತಿ ಚಾಲ್ಪಶಃ| ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಬಸ್ತಿಂ ವಿರೇಕಂ ವಾ ಸೋಽರ್ಹೋ ಲಙ್ಘಿತಪಾಚಿತಃ||೮೯||

Adhikarana 39 (90-91) · Śloka 91

ರೂಕ್ಷಂ ವಿರೇಚನಂ ಪೀತಂ ರೂಕ್ಷೇಣಾಲ್ಪಬಲೇನ ವಾ| ಮಾರುತಂ ಕೋಪಯಿತ್ವಾಽಽಶು ಕುರ್ಯಾದ್ಧೋರಾನುಪದ್ರವಾನ್||೯೦|| ಸ್ತಮ್ಭಶೂಲಾನಿ ಘೋರಾಣಿ ಸರ್ವಗಾತ್ರೇಷು ಮುಹ್ಯತಃ| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾದಿಕಸ್ತತ್ರ ಕಾರ್ಯೋ ವಾತಹರೋ ವಿಧಿಃ||೯೧||

Adhikarana 40 (92-93) · Śloka 93

ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಮೃದುಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಮೃದೂತ್ಕ್ಲಿಶ್ಯೌಷಧಂ ಕಫಮ್| ಪಿತ್ತಂ ವಾತಂ ಚ ಸಂರುಧ್ಯ ಸತನ್ದ್ರಾಗೌರವಂ ಕ್ಲಮಮ್||೯೨|| ದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಚಾಙ್ಗಸಾದಂ ಚ ಕುರ್ಯಾದಾಶು ತದುಲ್ಲಿಖೇತ್| ಲಙ್ಘನಂ ಪಾಚನಂ ಚಾತ್ರ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚ ಶೋಧನಮ್||೯೩||

Adhikarana 41 (94-95) · Śloka 95

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಇತ್ಯೇತಾ ವ್ಯಾಪದಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸರೂಪಾಃ ಸಚಿಕಿತ್ಸಿತಾಃ| ವಮನಸ್ಯ ವಿರೇಕಸ್ಯ ಕೃತಸ್ಯಾಕುಶಲೈರ್ನೃಣಾಮ್ ||೯೪|| ಏತಾ ವಿಜ್ಞಾಯ ಮತಿಮಾನವಸ್ಥಾಶ್ಚೈವ ತತ್ತ್ವತಃ| ದದ್ಯಾತ್ ಸಂಶೋಧನಂ ಸಮ್ಯಗಾರೋಗ್ಯಾರ್ಥೀ ನೃಣಾಂ ಸದಾ||೯೫||

Adhikarana puShpikA · Śloka 6

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನೇ ವಮನವಿರೇಚನವ್ಯಾಪತ್ಸಿದ್ಧಿರ್ನಾಮ ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೬||