Adhikarana 1 (1-6) · Śloka 6
അഥാതോऽപാമാര്ഗതണ്ഡുലീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧||
ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
അപാമാര്ഗസ്യ ബീജാനി പിപ്പലീര്മരിചാനി ച|
വിഡങ്ഗാന്യഥ ശിഗ്രൂണി സര്ഷപാംസ്തുമ്ബുരൂണി ച||൩||
അജാജീം ചാജഗന്ധാം ച പീലൂന്യേലാം ഹരേണുകാമ്|
പൃഥ്വീകാം സുരസാം ശ്വേതാം കുഠേരകഫണിജ്ഝകൌ||൪||
ശിരീഷബീജം ലശുനം ഹരിദ്രേ ലവണദ്വയമ്|
ജ്യോതിഷ്മതീം നാഗരം ച ദദ്യാച്ഛീര്ഷവിരേചനേ||൫||
ഗൌരവേ ശിരസഃ ശൂലേ പീനസേऽര്ധാവഭേദകേ|
ക്രിമിവ്യാധാവപസ്മാരേ ഘ്രാണനാശേ പ്രമോഹകേ||൬||
View original
अथातोऽपामार्गतण्डुलीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
अपामार्गस्य बीजानि पिप्पलीर्मरिचानि च|
विडङ्गान्यथ शिग्रूणि सर्षपांस्तुम्बुरूणि च||३||
अजाजीं चाजगन्धां च पीलून्येलां हरेणुकाम्|
पृथ्वीकां सुरसां श्वेतां कुठेरकफणिज्झकौ||४||
शिरीषबीजं लशुनं हरिद्रे लवणद्वयम्|
ज्योतिष्मतीं नागरं च दद्याच्छीर्षविरेचने||५||
गौरवे शिरसः शूले पीनसेऽर्धावभेदके|
क्रिमिव्याधावपस्मारे घ्राणनाशे प्रमोहके||६||
Adhikarana 2 (7-8) · Śloka 8
മദനം മധുകം നിമ്ബം ജീമൂതം കൃതവേധനമ്|
പിപ്പലീകുടജേക്ഷ്വാകൂണ്യേലാം ധാമാര്ഗവാണി ച||൭||
ഉപസ്ഥിതേ ശ്ലേഷ്മപിത്തേ വ്യാധാവാമാശയാശ്രയേ|
വമനാര്ഥം പ്രയുഞ്ജീത ഭിഷഗ്ദേഹമദൂഷയന്||൮||
View original
मदनं मधुकं निम्बं जीमूतं कृतवेधनम्|
पिप्पलीकुटजेक्ष्वाकूण्येलां धामार्गवाणि च||७||
उपस्थिते श्लेष्मपित्ते व्याधावामाशयाश्रये|
वमनार्थं प्रयुञ्जीत भिषग्देहमदूषयन्||८||
Adhikarana 3 (9-10) · Śloka 10
ത്രിവൃതാം ത്രിഫലാം ദന്തീം നീലിനീം സപ്തലാം വചാമ്|
കമ്പില്ലകം ഗവാക്ഷീം ച ക്ഷീരിണീമുദകീര്യകാമ്||൯||
പീലൂന്യാരഗ്വധം ദ്രാക്ഷാം ദ്രവന്തീം നിചുലാനി ച|
പക്വാശയഗതേ ദോഷേ വിരേകാര്ഥം പ്രയോജയേത്||൧൦||
View original
त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं नीलिनीं सप्तलां वचाम्|
कम्पिल्लकं गवाक्षीं च क्षीरिणीमुदकीर्यकाम्||९||
पीलून्यारग्वधं द्राक्षां द्रवन्तीं निचुलानि च|
पक्वाशयगते दोषे विरेकार्थं प्रयोजयेत्||१०||
Adhikarana 4 (11-14) · Śloka 14
പാടലാം ചാഗ്നിമന്ഥം ച ബില്വം ശ്യോനാകമേവ ച|
കാശ്മര്യം ശാലപര്ണീം ച പൃശ്നിപര്ണീം നിദിഗ്ധികാമ്||൧൧||
ബലാം ശ്വദംഷ്ട്രാം ബൃഹതീമേരണ്ഡം സപുനര്നവമ്|
യവാന് കുലത്ഥാന് കോലാനി ഗുഡൂചീം മദനാനി ച||൧൨||
പലാശം കത്തൃണം ചൈവ സ്നേഹാംശ്ച ലവണാനി ച|
ഉദാവര്തേ വിബന്ധേഷു യുഞ്ജ്യാദാസ്ഥാപനേഷു ച||൧൩||
അത ഏവൌഷധഗണാത് സങ്കല്പ്യമനുവാസനമ്|
മാരുതഘ്നമിതി പ്രോക്തഃ സങ്ഗ്രഹഃ പാഞ്ചകര്മികഃ||൧൪||
View original
पाटलां चाग्निमन्थं च बिल्वं श्योनाकमेव च|
काश्मर्यं शालपर्णीं च पृश्निपर्णीं निदिग्धिकाम्||११||
बलां श्वदंष्ट्रां बृहतीमेरण्डं सपुनर्नवम्|
यवान् कुलत्थान् कोलानि गुडूचीं मदनानि च||१२||
पलाशं कत्तृणं चैव स्नेहांश्च लवणानि च|
उदावर्ते विबन्धेषु युञ्ज्यादास्थापनेषु च||१३||
अत एवौषधगणात् सङ्कल्प्यमनुवासनम्|
मारुतघ्नमिति प्रोक्तः सङ्ग्रहः पाञ्चकर्मिकः||१४||
Adhikarana 5 (15) · Śloka 15
താന്യുപസ്ഥിതദോഷാണാം സ്നേഹസ്വേദോപപാദനൈഃ|
പഞ്ചകര്മാണി കുര്വീത മാത്രാകാലൌ വിചാരയന്||൧൫||
View original
तान्युपस्थितदोषाणां स्नेहस्वेदोपपादनैः|
पञ्चकर्माणि कुर्वीत मात्राकालौ विचारयन्||१५||
Adhikarana 6 (16) · Śloka 16
മാത്രാകാലാശ്രയാ യുക്തിഃ, സിദ്ധിര്യുക്തൌ പ്രതിഷ്ഠിതാ|
തിഷ്ഠത്യുപരി യുക്തിജ്ഞോ ദ്രവ്യജ്ഞാനവതാം സദാ||൧൬||
View original
मात्राकालाश्रया युक्तिः, सिद्धिर्युक्तौ प्रतिष्ठिता|
तिष्ठत्युपरि युक्तिज्ञो द्रव्यज्ञानवतां सदा||१६||
Adhikarana 7 (17) · Śloka 17
അത ഊര്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി യവാഗൂര്വിവിധൌഷധാഃ|
വിവിധാനാം വികാരാണാം തത്സാധ്യാനാം നിവൃത്തയേ||൧൭||
View original
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि यवागूर्विविधौषधाः|
विविधानां विकाराणां तत्साध्यानां निवृत्तये||१७||
Adhikarana 8 (18-33) · Śloka 33
പിപ്പലീപിപ്പലീമൂലചവ്യചിത്രകനാഗരൈഃ|
യവാഗൂര്ദീപനീയാ സ്യാച്ഛൂലഘ്നീ ചോപസാധിതാ||൧൮||
ദധിത്ഥബില്വചാങ്ഗേരീതക്രദാഡിമസാധിതാ|
പാചനീ ഗ്രാഹിണീ, പേയാ സവാതേ പാഞ്ചമൂലികീ||൧൯||
ശാലപര്ണീബലാബില്വൈഃ പൃശ്നിപര്ണ്യാ ച സാധിതാ|
ദാഡിമാമ്ലാ ഹിതാ പേയാ പിത്തശ്ലേഷ്മാതിസാരിണാമ്||൨൦||
പയസ്യര്ധോദകേ ച്ഛാഗേ ഹ്രീവേരോത്പലനാഗരൈഃ|
പേയാ രക്താതിസാരഘ്നീ പൃശ്നിപര്ണ്യാ ച സാധിതാ||൨൧||
ദദ്യാത് സാതിവിഷാം പേയാം സാമേ സാമ്ലാം സനാഗരാമ്|
ശ്വദംഷ്ട്രാകണ്ടകാരീഭ്യാം മൂത്രകൃച്ഛ്രേ സഫാണിതാമ്||൨൨||
വിഡങ്ഗപിപ്പലീമൂലശിഗ്രുഭിര്മരിചേന ച|
തക്രസിദ്ധാ യവാഗൂഃ സ്യാത് ക്രിമിഘ്നീ സസുവര്ചികാ||൨൩||
മൃദ്വീകാസാരിവാലാജപിപ്പലീമധുനാഗരൈഃ|
പിപാസാഘ്നീ, വിഷഘ്നീ ച സോമരാജീവിപാചിതാ||൨൪||
സിദ്ധാ വരാഹനിര്യൂഹേ യവാഗൂര്ബൃംഹണീ മതാ|
ഗവേധുകാനാം ഭൃഷ്ടാനാം കര്ശനീയാ സമാക്ഷികാ||൨൫||
സര്പിഷ്മതീ ബഹുതിലാ സ്നേഹനീ ലവണാന്വിതാ|
കുശാമലകനിര്യൂഹേ ശ്യാമാകാനാം വിരൂക്ഷണീ||൨൬||
ദശമൂലീശൃതാ കാസഹിക്കാശ്വാസകഫാപഹാ|
യമകേ മദിരാസിദ്ധാ പക്വാശയരുജാപഹാ||൨൭||
ശാകൈര്മാംസൈസ്തിലൈര്മാഷൈഃ സിദ്ധാ വര്ചോ നിരസ്യതി|
ജമ്ബ്വാമ്രാസ്ഥിദധിത്ഥാമ്ലബില്വൈഃ സാങ്ഗ്രാഹികീ മതാ||൨൮||
ക്ഷാരചിത്രകഹിങ്ഗ്വമ്ലവേതസൈര്ഭേദിനീ മതാ|
അഭയാപിപ്പലീമൂലവിശ്വൈര്വാതാനുലോമനീ ||൨൯||
തക്രസിദ്ധാ യവാഗൂഃ സ്യാദ്ധൃതവ്യാപത്തിനാശിനീ|
തൈലവ്യാപദി ശസ്താ സ്യാത്തക്രപിണ്യാകസാധിതാ||൩൦||
ഗവ്യമാംസരസൈഃ സാമ്ലാ വിഷമജ്വരനാശിനീ|
കണ്ഠ്യാ യവാനാം യമകേ പിപ്പല്യാമലകൈഃ ശൃതാ||൩൧||
താമ്രചൂഡരസേ സിദ്ധാ രേതോമാര്ഗരുജാപഹാ|
സമാഷവിദലാ വൃഷ്യാ ഘൃതക്ഷീരോപസാധിതാ||൩൨||
ഉപോദികാദധിഭ്യാം തു സിദ്ധാ മദവിനാശിനീ|
ക്ഷുധം ഹന്യാദപാമാര്ഗക്ഷീരഗോധാരസൈഃ ശൃതാ||൩൩||
View original
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः|
यवागूर्दीपनीया स्याच्छूलघ्नी चोपसाधिता||१८||
दधित्थबिल्वचाङ्गेरीतक्रदाडिमसाधिता|
पाचनी ग्राहिणी, पेया सवाते पाञ्चमूलिकी||१९||
शालपर्णीबलाबिल्वैः पृश्निपर्ण्या च साधिता|
दाडिमाम्ला हिता पेया पित्तश्लेष्मातिसारिणाम्||२०||
पयस्यर्धोदके च्छागे ह्रीवेरोत्पलनागरैः|
पेया रक्तातिसारघ्नी पृश्निपर्ण्या च साधिता||२१||
दद्यात् सातिविषां पेयां सामे साम्लां सनागराम्|
श्वदंष्ट्राकण्टकारीभ्यां मूत्रकृच्छ्रे सफाणिताम्||२२||
विडङ्गपिप्पलीमूलशिग्रुभिर्मरिचेन च|
तक्रसिद्धा यवागूः स्यात् क्रिमिघ्नी ससुवर्चिका||२३||
मृद्वीकासारिवालाजपिप्पलीमधुनागरैः|
पिपासाघ्नी, विषघ्नी च सोमराजीविपाचिता||२४||
सिद्धा वराहनिर्यूहे यवागूर्बृंहणी मता|
गवेधुकानां भृष्टानां कर्शनीया समाक्षिका||२५||
सर्पिष्मती बहुतिला स्नेहनी लवणान्विता|
कुशामलकनिर्यूहे श्यामाकानां विरूक्षणी||२६||
दशमूलीशृता कासहिक्काश्वासकफापहा|
यमके मदिरासिद्धा पक्वाशयरुजापहा||२७||
शाकैर्मांसैस्तिलैर्माषैः सिद्धा वर्चो निरस्यति|
जम्ब्वाम्रास्थिदधित्थाम्लबिल्वैः साङ्ग्राहिकी मता||२८||
क्षारचित्रकहिङ्ग्वम्लवेतसैर्भेदिनी मता|
अभयापिप्पलीमूलविश्वैर्वातानुलोमनी ||२९||
तक्रसिद्धा यवागूः स्याद्धृतव्यापत्तिनाशिनी|
तैलव्यापदि शस्ता स्यात्तक्रपिण्याकसाधिता||३०||
गव्यमांसरसैः साम्ला विषमज्वरनाशिनी|
कण्ठ्या यवानां यमके पिप्पल्यामलकैः शृता||३१||
ताम्रचूडरसे सिद्धा रेतोमार्गरुजापहा|
समाषविदला वृष्या घृतक्षीरोपसाधिता||३२||
उपोदिकादधिभ्यां तु सिद्धा मदविनाशिनी|
क्षुधं हन्यादपामार्गक्षीरगोधारसैः शृता||३३||
Adhikarana 9 (34) · Śloka 34
തത്ര ശ്ലോകഃ- അഷ്ടാവിംശതിരിത്യേതാ യവാഗ്വഃ പരികീര്തിതാഃ|
പഞ്ചകര്മാണി ചാശ്രിത്യ പ്രോക്തോ ഭൈഷജ്യസങ്ഗ്രഹഃ||൩൪||
View original
तत्र श्लोकः- अष्टाविंशतिरित्येता यवाग्वः परिकीर्तिताः|
पञ्चकर्माणि चाश्रित्य प्रोक्तो भैषज्यसङ्ग्रहः||३४||
Adhikarana 10 (35) · Śloka 35
പൂര്വം മൂലഫലജ്ഞാനഹേതോരുക്തം യദൌഷധമ്|
പഞ്ചകര്മാശ്രയജ്ഞാനഹേതോസ്തത് കീര്തിതം പുനഃ||൩൫||
View original
पूर्वं मूलफलज्ञानहेतोरुक्तं यदौषधम्|
पञ्चकर्माश्रयज्ञानहेतोस्तत् कीर्तितं पुनः||३५||
Adhikarana 11 (36) · Śloka 36
സ്മൃതിമാന് ഹേതുയുക്തിജ്ഞോ ജിതാത്മാ പ്രതിപത്തിമാന്|
ഭിഷഗൌഷധസംയോഗൈശ്ചികിത്സാം കര്തുമര്ഹതി||൩൬||
View original
स्मृतिमान् हेतुयुक्तिज्ञो जितात्मा प्रतिपत्तिमान्|
भिषगौषधसंयोगैश्चिकित्सां कर्तुमर्हति||३६||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ശ്ലോകസ്ഥാനേऽപാമാര്ഗതണ്ഡുലീയോ നാമ ദ്വിതീയോऽധ്യായഃ||൨||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थानेऽपामार्गतण्डुलीयो नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||