30. arthēdaśamahāmūlīyō'dhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோऽர்தேதஶமஹாமூலீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

அர்தே தஶ மஹாமூலாஃ ஸமாஸக்தா மஹாபலாஃ| மஹச்சார்தஶ்ச ஹதயஂ பர்யாயைருச்யதே புதைஃ||௩|| ஷடங்கமங்கஂ விஜ்ஞாநமிந்த்ரியாண்யர்தபஞ்சகம்| ஆத்மா ச ஸகுணஶ்சேதஶ்சிந்த்யஂ ச ஹதி ஸஂஶ்ரிதம்||௪||

Adhikarana 3 (5) · Śloka 6

ப்ரதிஷ்டார்தஂ ஹி பாவாநாமேஷாஂ ஹதயமிஷ்யதே| கோபாநஸீநாமாகாரகர்ணிகேவார்தசிந்தகைஃ||௫|| தஸ்யோபகாதாந்மூர்ச்சாயஂ பேதாந்மரணமச்சதி|௬|

Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7

யத்தி தத் ஸ்பர்ஶவிஜ்ஞாநஂ தாரி தத்தத்ர ஸஂஶ்ரிதம்||௬|| தத் பரஸ்யௌஜஸஃ ஸ்தாநஂ தத்ர சைதந்யஸங்க்ரஹஃ| ஹதயஂ மஹதர்தஶ்ச தஸ்மாதுக்தஂ சிகித்ஸகைஃ ||௭||

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

தேந மூலேந மஹதா மஹாமூலா மதா தஶ| ஓஜோவஹாஃ ஶரீரேऽஸ்மிந் விதம்யந்தே ஸமந்ததஃ||௮||

Adhikarana 6 (9-11) · Śloka 12

யேநௌஜஸா வர்தயந்தி ப்ரீணிதாஃ ஸர்வதேஹிநஃ | யததே ஸர்வபூதாநாஂ ஜீவிதஂ நாவதிஷ்டதே||௯|| யத் ஸாரமாதௌ கர்பஸ்ய யத்தத்கர்பரஸாத்ரஸஃ | ஸஂவர்தமாநஂ ஹதயஂ ஸமாவிஶதி யத் புரா ||௧௦|| யஸ்ய நாஶாத்து நாஶோऽஸ்தி தாரி யத்ததயாஶ்ரிதம் | யச்சரீரரஸஸ்நேஹஃ ப்ராணா யத்ர ப்ரதிஷ்டிதாஃ||௧௧|| தத்பலா பஹுதா வா தாஃ பலந்தீவ(தி) மஹாபலாஃ|௧௨|

Adhikarana 7 (12) · Śloka 12

த்மாநாத்தமந்யஃ ஸ்ரவணாத் ஸ்ரோதாஂஸி ஸரணாத்ஸிராஃ||௧௨||

Adhikarana 8 (13-14) · Śloka 14

தந்மஹத் தா மஹாமூலாஸ்தச்சோஜஃ பரிரக்ஷதா| பரிஹார்யா விஶேஷேண மநஸோ துஃகஹேதவஃ||௧௩|| ஹத்யஂ யத் ஸ்யாத்யதௌஜஸ்யஂ ஸ்ரோதஸாஂ யத் ப்ரஸாதநம்| தத்தத் ஸேவ்யஂ ப்ரயத்நேந ப்ரஶமோ ஜ்ஞாநமேவ ச||௧௪||

Adhikarana 9 (15) · Śloka 15

அத கல்வேகஂ ப்ராணவர்தநாநாமுத்கஷ்டதமமேகஂ பலவர்தநாநாமேகஂ பஂஹணாநாமேகஂ நந்தநாநாமேகஂ ஹர்ஷணாநாமேகமயநாநாமிதி | தத்ராஹிஂஸா ப்ராணிநாஂ ப்ராணவர்தநாநாமுத்கஷ்டதமஂ, வீர்யஂ பலவர்தநாநாஂ, வித்யா பஂஹணாநாம், இந்த்ரியஜயோ நந்தநாநாஂ, தத்த்வாவபோதோ ஹர்ஷணாநாஂ, ப்ரஹ்மசர்யமயநாநாமிதி ; ஏவமாயுர்வேதவிதோ மந்யந்தே||௧௫||

Adhikarana 10 (16-19) · Śloka 19

தத்ராயுர்வேதவிதஸ்தந்த்ரஸ்தாநாத்யாயப்ரஶ்நாநாஂ பதக்த்வேந வாக்யஶோ வாக்யார்தஶோऽர்தாவயவஶஶ்ச ப்ரவக்தாரோ மந்தவ்யாஃ| தத்ராஹ- கதஂ தந்த்ராதீநி வாக்யஶோ வாக்யார்தஶோऽர்தாவயவஶஶ்சோக்தாநி பவந்தீதி||௧௬|| அத்ரோச்யதே- தந்த்ரமார்ஷஂ கார்த்ஸ்ந்யேந யதாம்நாயமுச்யமாநஂ வாக்யஶோ பவத்யுக்தம்||௧௭|| புத்த்யா ஸம்யகநுப்ரவிஶ்யார்ததத்த்வஂ வாக்பிர்வ்யாஸஸமாஸப்ரதிஜ்ஞாஹேதூதாஹரணோபநயநிகமநயுக்தாபிஸ்த்ரிவிதஶிஷ்யபுத்திகம்யாபிருச்யமாநஂ வாக்யார்தஶோ பவத்யுக்தம்||௧௮|| தந்த்ரநியதாநாமர்ததுர்காணாஂ புநர்விபாவநைருக்தமர்தாவயவஶோ பவத்யுக்தம்||௧௯||

Adhikarana 11 (20) · Śloka 20

தத்ர சேத் ப்ரஷ்டாரஃ ஸ்யுஃ- சதுர்ணாமக்ஸாமயஜுரதர்வவேதாநாஂ கஂ வேதமுபதிஶந்த்யாயுர்வேதவிதஃ?, கிமாயுஃ?, கஸ்மாதாயுர்வேதஃ?, கிமர்தமாயுர்வேதஃ?, ஶாஶ்வதோऽஶாஶ்வதோ வா?, கதி காநி சாஸ்யாங்காநி?, கைஶ்சாயமத்யேதவ்யஃ?, கிமர்தஂ ச? இதி||௨௦||

Adhikarana 12 (21) · Śloka 21

தத்ர பிஷஜா பஷ்டேநைவஂ சதுர்ணாமக்ஸாமயஜுரதர்வவேதாநாமாத்மநோऽதர்வவேதே பக்திராதேஶ்யா, வேதோ ஹ்யாதர்வணோ தாநஸ்வஸ்த்யயநபலிமங்கலஹோமநியமப்ராயஶ்சித்தோபவாஸமந்த்ராதிபரிக்ரஹாச்சிகித்ஸாஂ ப்ராஹ; சிகித்ஸா சாயுஷோ ஹிதாயோபதிஶ்யதே||௨௧||

Adhikarana 13 (22) · Śloka 22

வேதஂ சோபதிஶ்யாயுர்வாச்யஂ ; தத்ராயுஶ்சேதநாநுவத்திர்ஜீவிதமநுபந்தோ தாரி சேத்யேகோऽர்தஃ||௨௨||

Adhikarana 14 (23) · Śloka 23

ததாயுர்வேதயதீத்யாயுர்வேதஃ ; கதமிதி சேத்? உச்யதே- ஸ்வலக்ஷணதஃ ஸுகாஸுகதோ ஹிதாஹிததஃ ப்ரமாணாப்ரமாணதஶ்ச; யதஶ்சாயுஷ்யாண்யநாயுஷ்யாணி ச த்ரவ்யகுணகர்மாணி வேதயத்யதோऽப்யாயுர்வேதஃ| தத்ராயுஷ்யாண்யநாயுஷ்யாணி ச த்ரவ்யகுணகர்மாணி கேவலேநோபதேக்ஷ்யந்தே தந்த்ரேண||௨௩||

Adhikarana 15 (24) · Śloka 24

தத்ராயுருக்தஂ ஸ்வலக்ஷணதோ யதாவதிஹைவ பூர்வாத்யாயே ச| தத்ர ஶாரீரமாநஸாப்யாஂ ரோகாப்யாமநபித்ருதஸ்ய விஶேஷேண யௌவநவதஃ ஸமர்தாநுகதபலவீர்யயஶஃபௌருஷபராக்ரமஸ்ய ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநேந்த்ரியேந்த்ரியார்தபலஸமுதயே வர்தமாநஸ்ய பரமர்த்திருசிரவிவிதோபபோகஸ்ய ஸமத்தஸர்வாரம்பஸ்ய யதேஷ்டவிசாரிணஃ ஸுகமாயுருச்யதே; அஸுகமதோ விபர்யயேண; ஹிதைஷிணஃ புநர்பூதாநாஂ பரஸ்வாதுபரதஸ்ய ஸத்யவாதிநஃ ஶமபரஸ்ய பரீக்ஷ்யகாரிணோऽப்ரமத்தஸ்ய த்ரிவர்கஂ பரஸ்பரேணாநுபஹதமுபஸேவமாநஸ்ய பூஜார்ஹஸம்பூஜகஸ்ய ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநோபஶமஶீலஸ்ய வத்தோபஸேவிநஃ ஸுநியதராகரோஷேர்ஷ்யாமதமாநவேகஸ்ய ஸததஂ விவிதப்ரதாநபரஸ்ய தபோஜ்ஞாநப்ரஶமநித்யஸ்யாத்யாத்மவிதஸ்தத்பரஸ்ய லோகமிமஂ சாமுஂ சாவேக்ஷமாணஸ்ய ஸ்மதிமதிமதோ ஹிதமாயுருச்யதே; அஹிதமதோ விபர்யயேண||௨௪||

Adhikarana 16 (25-26) · Śloka 26

ப்ரமாணமாயுஷஸ்த்வர்தேந்த்ரியமநோபுத்திசேஷ்டாதீநாஂ விகதிலக்ஷணைருபலப்யதேऽநிமித்தைஃ, அயமஸ்மாத் க்ஷணாந்முஹூர்தாத்திவஸாத் த்ரிபஞ்சஸப்ததஶத்வாதஶாஹாத் பக்ஷாந்மாஸாத் ஷண்மாஸாத் ஸஂவத்ஸராத்வா ஸ்வபாவமாபத்ஸ்யத இதி; தத்ர ஸ்வபாவஃ ப்ரவத்தேருபரமோ மரணமநித்யதா நிரோத இத்யேகோऽர்தஃ; இத்யாயுஷஃ ப்ரமாணம்; அதோ விபரீதமப்ரமாணமரிஷ்டாதிகாரே; தேஹப்ரகதிலக்ஷணமதிகத்ய சோபதிஷ்டமாயுஷஃ ப்ரமாணமாயுர்வேதே ||௨௫|| ப்ரயோஜநஂ சாஸ்ய ஸ்வஸ்தஸ்ய ஸ்வாஸ்த்யரக்ஷணமாதுரஸ்ய விகாரப்ரஶமநஂ ச||௨௬||

Adhikarana 17 (27) · Śloka 27

ஸோऽயமாயுர்வேதஃ ஶாஶ்வதோ நிர்திஶ்யதே, அநாதித்வாத், ஸ்வபாவஸஂஸித்தலக்ஷணத்வாத், பாவஸ்வபாவநித்யத்வாச்ச| ந ஹி நாபூத் கதாசிதாயுஷஃ ஸந்தாநோ புத்திஸந்தாநோ வா, ஶாஶ்வதஶ்சாயுஷோ வேதிதா, அநாதி ச ஸுகதுஃகஂ ஸத்ரவ்யஹேதுலக்ஷணமபராபரயோகாத்| ஏஷ சார்தஸங்க்ரஹோ விபாவ்யதே ஆயுர்வேதலக்ஷணமிதி| குருலகுஶீதோஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷாதீநாஂ த்ரவ்யாணாஂ ஸாமாந்யவிஶேஷாப்யாஂ வத்திஹ்ராஸௌ, யதோக்தஂ- குருபிரப்யஸ்யமாநைர்குரூணாமுபசயோ பவத்யபசயோ லகூநாஂ, ஏவமேவேதரேஷாமிதி, ஏஷ பாவஸ்வபாவோ நித்யஃ, ஸ்வலக்ஷணஂ ச த்ரவ்யாணாஂ பதிவ்யாதீநாஂ; ஸந்தி து த்ரவ்யாணி குணாஶ்ச நித்யாநித்யாஃ| ந ஹ்யாயுர்வேதஸ்யாபூத்வோத்பத்திருபலப்யதே, அந்யத்ராவபோதோபதேஶாப்யாம்; ஏதத்வை த்வயமதிகத்யோத்பத்திமுபதிஶந்த்யேகே| ஸ்வாபாவிகஂ சாஸ்ய லக்ஷணமகதகஂ, யதுக்தமிஹாத்யேऽத்யாயே ச; யதா- அக்நேரௌஷ்ண்யம், அபாஂ த்ரவத்வம்| பாவஸ்வபாவநித்யத்வமபி சாஸ்ய, யதோக்தஂ- குருபிரப்யஸ்யமாநைர்குரூணாமுபசயோ பவத்யபசயோ லகூநாமிதி||௨௭||

Adhikarana 18 (28) · Śloka 28

தஸ்யாயுர்வேதஸ்யாங்காந்யஷ்டௌ; தத்யதா- காயசிகித்ஸா , ஶாலாக்யஂ, ஶல்யாபஹர்தகஂ, விஷகரவைரோதிகப்ரஶமநஂ, பூதவித்யா, கௌமாரபத்யகஂ, ரஸாயநஂ, வாஜீகரணமிதி||௨௮||

Adhikarana 19 (29) · Śloka 29

ஸ சாத்யேதவ்யோ ப்ராஹ்மணராஜந்யவைஶ்யைஃ| தத்ராநுக்ரஹார்தஂ ப்ராணிநாஂ ப்ராஹ்மணைஃ, ஆரக்ஷார்தஂ ராஜந்யைஃ, வத்த்யர்தஂ வைஶ்யைஃ; ஸாமாந்யதோ வா தர்மார்தகாமபரிக்ரஹார்தஂ ஸர்வைஃ| தத்ர யதத்யாத்மவிதாஂ தர்மபதஸ்தாநாஂ தர்மப்ரகாஶகாநாஂ வா மாதபிதப்ராதபந்துகுருஜநஸ்ய வா விகாரப்ரஶமநே ப்ரயத்நவாந் பவதி, யச்சாயுர்வேதோக்தமத்யாத்மமநுத்யாயதி வேதயத்யநுவிதீயதே வா, ஸோऽஸ்ய பரோ தர்மஃ; யா புநரீஶ்வராணாஂ வஸுமதாஂ வா ஸகாஶாத் ஸுகோபஹாரநிமித்தா பவத்யர்தாவாப்திராரக்ஷணஂ ச, யா ச ஸ்வபரிகஹீதாநாஂ ப்ராணிநாமாதுர்யாதாரக்ஷா, ஸோऽஸ்யார்தஃ; யத் புநரஸ்ய வித்வத்க்ரஹணயஶஃ ஶரண்யத்வஂ ச, யா ச ஸம்மாநஶுஶ்ரூஷா, யச்சேஷ்டாநாஂ விஷயாணாமாரோக்யமாதத்தே ஸோऽஸ்ய காமஃ| இதி யதாப்ரஶ்நமுக்தமஶேஷேண||௨௯||

Adhikarana 20 (30) · Śloka 30

அத பிஷகாதித ஏவ பிஷஜா ப்ரஷ்டவ்யோऽஷ்டவிதஂ பவதி- தந்த்ரஂ, தந்த்ரார்தாந், ஸ்தாநஂ, ஸ்தாநார்தாந், அத்யாயம், அத்யாயார்தாந், ப்ரஶ்நஂ, ப்ரஶ்நார்தாஂஶ்சேதி; பஷ்டேந சைதத்வக்தவ்யமஶேஷேண வாக்யஶோ வாக்யார்தஶோऽர்தாவயவஶஶ்சேதி ||௩௦||

Adhikarana 21 (31-32) · Śloka 32

தத்ராயுர்வேதஃ ஶாகா வித்யா ஸூத்ரஂ ஜ்ஞாநஂ ஶாஸ்த்ரஂ லக்ஷணஂ தந்த்ரமித்யநர்தாந்தரம் ||௩௧|| தந்த்ரார்தஃ புநஃ ஸ்வலக்ஷணைருபதிஷ்டஃ| ஸ சார்தஃ ப்ரகரணைர்விபாவ்யமாநோ பூய ஏவ ஶரீரவத்திஹேதுவ்யாதிகர்மகார்யகாலகர்தகரணவிதிவிநிஶ்சயாத்தஶப்ரகரணஃ, தாநி ச ப்ரகரணாநி கேவலேநோபதேக்ஷ்யந்தே தந்த்ரேண||௩௨||

Adhikarana 22 (33) · Śloka 33

தந்த்ரஸ்யாஸ்யாஷ்டௌ ஸ்தாநாநி ; தத்யதா- ஶ்லோகநிதாநவிமாநஶாரீரேந்த்ரியசிகித்ஸிதகல்பஸித்திஸ்தாநாநி| தத்ர த்ரிஂஶதத்யாயகஂ ஶ்லோகஸ்தாநம், அஷ்டாஷ்டாத்யாயகாநி நிதாநவிமாநஶாரீரஸ்தாநாநி, த்வாதஶகமிந்த்ரியாணாஂ, த்ரிஂஶகஂ சிகித்ஸிதாநாஂ, த்வாதஶகே கல்பஸித்திஸ்தாநே பவதஃ||௩௩||

Adhikarana 23 (34) · Śloka 34

பவதி சாத்ர- த்வே த்ரிஂஶகே த்வாதஶகஂ த்ரயஂ ச த்ரீண்யஷ்டகாந்யேஷு ஸமாப்திருக்தா| ஶ்லோகௌஷதாரிஷ்டவிகல்பஸித்திநிதாநமாநாஶ்ரயஸஞ்ஜ்ஞகேஷு||௩௪||

Adhikarana 24 (35) · Śloka 35

ஸ்வே ஸ்வே ஸ்தாநே யதாஸ்வஂ ச ஸ்தாநார்த உபதேக்ஷ்யதே| ஸவிஂஶமத்யாயஶதஂ ஶணு நாமக்ரமாகதம்||௩௫||

Adhikarana 25 (36-68) · Śloka 68

தீர்கஞ்ஜீவோऽப்யபாமார்கதண்டுலாரக்வதாதிகௌ| ஷட்விரேகாஶ்ரயஶ்சேதி சதுஷ்கோ பேஷஜாஶ்ரயஃ||௩௬|| மாத்ராதஸ்யாஶிதீயௌ ச நவேகாந்தாரணஂ ததா| இந்த்ரியோபக்ரமஶ்சேதி சத்வாரஃ ஸ்வாஸ்த்யவத்திகாஃ ||௩௭|| குட்டாகஶ்ச சதுஷ்பாதோ மஹாஂஸ்திஸ்ரைஷணஸ்ததா| ஸஹ வாதகலாக்யேந வித்யாந்நைர்தேஶிகாந் புதஃ||௩௮|| ஸ்நேஹநஸ்வேதநாத்யாயாவுபௌ யஶ்சோபகல்பநஃ| சிகித்ஸாப்ராபதஶ்சைவ ஸர்வ ஏவ ப்ரகல்பநாஃ||௩௯|| கியந்தஃஶிரஸீயஶ்ச த்ரிஶோபாஷ்டோதராதிகௌ| ரோகாத்யாயோ மஹாஂஶ்சைவ ரோகாத்யாயசதுஷ்டயம்||௪௦|| அஷ்டௌநிந்திதஸங்க்யாதஸ்ததா லங்கநதர்பணே| விதிஶோணிதிகஶ்சைவ வ்யாக்யாதாஸ்தத்ர யோஜநாஃ||௪௧|| யஜ்ஜஃபுருஷஸங்க்யாதோ பத்ரகாப்யாந்நபாநிகௌ| விவிதாஶிதபீதீயஶ்சத்வாரோऽந்நவிநிஶ்சயாஃ||௪௨|| தஶப்ராணாயதநிகஸ்ததாऽர்தேதஶமூலிகஃ| த்வாவேதௌ ப்ராணதேஹார்தௌ ப்ரோக்தௌ வைத்யகுணாஶ்ரயௌ||௪௩|| ஔஷதஸ்வஸ்தநிர்தேஶகல்பநாரோகயோஜநாஃ| சதுஷ்காஃ ஷட் க்ரமேணோக்தாஃ ஸப்தமஶ்சாந்நபாநிகஃ||௪௪|| த்வௌ சாந்த்யௌ ஸங்க்ரஹாத்யாயாவிதி த்ரிஂஶகமர்தவத்| ஶ்லோகஸ்தாநஂ ஸமுத்திஷ்டஂ தந்த்ரஸ்யாஸ்ய ஶிரஃ ஶுபம் ||௪௫|| சதுஷ்காணாஂ மஹார்தாநாஂ ஸ்தாநேऽஸ்மிந் ஸங்க்ரஹஃ கதஃ| ஶ்லோகார்தஃ ஸங்க்ரஹார்தஶ்ச ஶ்லோகஸ்தாநமதஃ ஸ்மதம்||௪௬|| ஜ்வராணாஂ ரக்தபித்தஸ்ய குல்மாநாஂ மேஹகுஷ்டயோஃ| ஶோஷோந்மாதநிதாநே ச ஸ்யாதபஸ்மாரிணாஂ ச யத்||௪௭|| இத்யத்யாயாஷ்டகமிதஂ நிதாநஸ்தாநமுச்யதே| ரஸேஷு த்ரிவிதே குக்ஷௌ த்வஂஸே ஜநபதஸ்ய ச||௪௮|| த்ரிவிதே ரோகவிஜ்ஞாநே ஸ்ரோதஃஸ்வபி ச வர்தநே| ரோகாநீகே வ்யாதிரூபே ரோகாணாஂ ச பிஷக்ஜிதே||௪௯|| அஷ்டௌ விமாநாந்யுக்தாநி மாநார்தாநி மஹர்ஷிணா| கதிதாபுருஷீயஂ ச கோத்ரேணாதுல்யமேவ ச||௫௦|| குட்டிகா மஹதீ சைவ கர்பாவக்ராந்திருச்யதே| புருஷஸ்ய ஶரீரஸ்ய விசயௌ த்வௌ விநிஶ்சிதௌ||௫௧|| ஶரீரஸங்க்யா ஸூத்ரஂ ச ஜாதேரஷ்டமமுச்யதே | இத்யுத்திஷ்டாநி முநிநா ஶாரீராண்யத்ரிஸூநுநா||௫௨|| வர்ணஸ்வரீயஃ புஷ்பாக்யஸ்ததீயஃ பரிமர்ஶநஃ| சதுர்த இந்த்ரியாநீகஃ பஞ்சமஃ பூர்வரூபிகஃ||௫௩|| கதமாநிஶரீரீயஃ பந்நரூபோऽப்யவாக்ஶிராஃ| யஸ்யஶ்யாவநிமித்தஶ்ச ஸத்யோமரண ஏவ ச||௫௪|| அணுஜ்யோதிரிதி க்யாதஸ்ததா கோமயசூர்ணவாந்| த்வாதஶாத்யாயகஂ ஸ்தாநமிந்த்ரியாணாமிதி ஸ்மதம் ||௫௫|| அபயாமலகீயஂ ச ப்ராணகாமீயமேவ ச| கரப்ரசிதகஂ வேதஸமுத்தாநஂ ரஸாயநம்||௫௬|| ஸஂயோகஶரமூலீயமாஸிக்தக்ஷீரகஂ ததா| மாஷபர்ணபதீயஂ ச புமாஞ்ஜாதபலாதிகம்||௫௭|| சதுஷ்கத்வயமப்யேததத்யாயத்வயமுச்யதே| ரஸாயநமிதி ஜ்ஞேயஂ வாஜீகரணமேவ ச||௫௮|| ஜ்வராணாஂ ரக்தபித்தஸ்ய குல்மாநாஂ மேஹகுஷ்டயோஃ| ஶோஷோந்மாதேऽப்யபஸ்மாரே க்ஷதஶோதோதரார்ஶஸாம்||௫௯|| க்ரஹணீபாண்டுரோகாணாஂ ஶ்வாஸகாஸாதிஸாரிணாம்| சர்திவீஸர்பதஷ்ணாநாஂ விஷமத்யவிகாரயோஃ||௬௦|| த்விவ்ரணீயஂ த்ரிமர்மீயமூருஸ்தம்பிகமேவ ச| வாதரோகே வாதரக்தே யோநிவ்யாபத்ஸு சைவ யத்||௬௧|| த்ரிஂஶச்சிகித்ஸிதாந்யுக்தாந்யதஃ கல்பாந் ப்ரசக்ஷ்மஹே| பலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுகல்போ தாமார்கவஸ்ய ச||௬௨|| பஞ்சமோ வத்ஸகஸ்யோக்தஃ ஷஷ்டஶ்ச கதவேதநே| ஶ்யாமாத்ரிவதயோஃ கல்பஸ்ததைவ சதுரங்குலே||௬௩|| தில்வகஸ்ய ஸுதாயாஶ்ச ஸப்தலாஶங்கிநீஷு ச| தந்தீத்ரவந்த்யோஃ கல்பஶ்ச த்வாதஶோऽயஂ ஸமாப்யதே||௬௪|| கல்பநா பஞ்சகர்மாக்யா பஸ்திஸூத்ரீ ததைவ ச| ஸ்நேஹவ்யாபதிகீ ஸித்திர்நேத்ரவ்யாபதிகீ ததா||௬௫|| ஸித்திஃ ஶோதநயோஶ்சைவ பஸ்திஸித்திஸ்ததைவ ச| ப்ராஸதீ மர்மஸங்க்யாதா ஸித்திர்பஸ்த்யாஶ்ரயா ச யா||௬௬|| பலமாத்ரா ததா ஸித்திஃ ஸித்திஶ்சோத்தரஸஞ்ஜ்ஞிதா| ஸித்தயோ த்வாதஶைவைதாஸ்தந்த்ரஂ சாஸு ஸமாப்யதே||௬௭|| ஸ்வே ஸ்வே ஸ்தாநே ததாऽத்யாயே சாத்யாயார்தஃ ப்ரவக்ஷ்யதே| தஂ ப்ரூயாத் ஸர்வதஃ ஸர்வஂ யதாஸ்வஂ ஹ்யர்தஸங்க்ரஹாத்||௬௮||

Adhikarana 26 (69-71) · Śloka 71

பச்சா தந்த்ராத்யதாம்நாயஂ விதிநா ப்ரஶ்ந உச்யதே| ப்ரஶ்நார்தோ யுக்திமாஂஸ்தஸ்ய தந்த்ரேணைவார்தநிஶ்சயஃ ||௬௯|| நிருக்தஂ தந்த்ரணாத்தந்த்ரஂ, ஸ்தாநமர்தப்ரதிஷ்டயா| அதிகத்யார்தமத்யாயநாமஸஞ்ஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ||௭௦|| இதி ஸர்வஂ யதாப்ரஶ்நமஷ்டகஂ ஸம்ப்ரகாஶிதம்| கார்த்ஸ்ந்யேந சோக்தஸ்தந்த்ரஸ்ய ஸங்க்ரஹஃ ஸுவிநிஶ்சிதஃ||௭௧||

Adhikarana 27 (72-74) · Śloka 74

ஸந்தி பால்லவிகோத்பாதாஃ ஸங்க்ஷோபஂ ஜநயந்தி யே| வர்தகாநாமிவோத்பாதாஃ ஸஹஸைவாவிபாவிதாஃ||௭௨|| தஸ்மாத்தாந் பூர்வஸஞ்ஜல்பே ஸர்வத்ராஷ்டகமாதிஶேத்| பராவரபரீக்ஷார்தஂ தத்ர ஶாஸ்த்ரவிதாஂ பலம்||௭௩|| ஶப்தமாத்ரேண தந்த்ரஸ்ய கேவலஸ்யைகதேஶிகாஃ| ப்ரமந்த்யல்பபலாஸ்தந்த்ரே ஜ்யாஶப்தேநேவ வர்தகாஃ||௭௪||

Adhikarana 28 (75-81) · Śloka 81

பஶுஃ பஶூநாஂ தௌர்பல்யாத் கஶ்சிந்மத்யே வகாயதே| ஸ ஸத்யஂ வகமாஸாத்ய ப்ரகதிஂ பஜதே பஶுஃ||௭௫|| தத்வதஜ்ஞோऽஜ்ஞமத்யஸ்தஃ கஶ்சிந்மௌகர்யஸாதநஃ| ஸ்தாபயத்யாப்தமாத்மாநமாப்தஂ த்வாஸாத்ய பித்யதே||௭௬|| பப்ருர்கூட இவோர்ணாபிரபுத்திரபஹுஶ்ருதஃ| கிஂ வை வக்ஷ்யதி ஸஞ்ஜல்பே குண்டபேதீ ஜடோ யதா||௭௭|| ஸத்வத்தைர்ந விகஹ்ணீயாத்பிஷகல்பஶ்ருதைரபி| ஹந்யாத் ப்ரஶ்நாஷ்டகேநாதாவிதராஂஸ்த்வாப்தமாநிநஃ ||௭௮|| தம்பிநோ முகரா ஹ்யஜ்ஞாஃ ப்ரபூதாபத்தபாஷிணஃ| ப்ராயஃ, ப்ராயேண ஸுமுகாஃ ஸந்தோ யுக்தால்பபாஷிணஃ||௭௯|| தத்த்வஜ்ஞாநப்ரகாஶார்தமஹங்காரமநாஶ்ரிதஃ| ஸ்வல்பாதாராஜ்ஞமுகராந்மர்ஷயேந்ந விவாதிநஃ||௮௦|| பரோ பூதேஷ்வநுக்ரோஶஸ்தத்த்வஜ்ஞாந(நே)பரா தயா| யேஷாஂ தேஷாமஸத்வாதநிக்ரஹே நிரதா மதிஃ||௮௧||

Adhikarana 29 (82-83) · Śloka 83

அஸத்பக்ஷாக்ஷணித்வார்திதம்பபாருஷ்யஸாதநாஃ| பவந்த்யநாப்தாஃ ஸ்வே தந்த்ரே ப்ராயஃ பரவிகத்தகாஃ||௮௨|| தாந் காலபாஶஸதஶாந் வர்ஜயேச்சாஸ்த்ரதூஷகாந்| ப்ரஶமஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநபூர்ணாஃ ஸேவ்யா பிஷக்தமாஃ||௮௩||

Adhikarana 30 (84-85) · Śloka 85

ஸமக்ரஂ துஃகமாயத்தமவிஜ்ஞாநே த்வயாஶ்ரயம்| ஸுகஂ ஸமக்ரஂ விஜ்ஞாநே விமலே ச ப்ரதிஷ்டிதம்||௮௪|| இதமேவமுதாரார்தமஜ்ஞாநாஂ ந ப்ரகாஶகம்| ஶாஸ்த்ரஂ தஷ்டிப்ரணஷ்டாநாஂ யதைவாதித்யமண்டலம்||௮௫||

Adhikarana 31 (86-89) · Śloka 89

தத்ர ஶ்லோகாஃ- அர்தே தஶமஹாமூலாஃ ஸஞ்ஜ்ஞா சாஸாஂ யதா கதா| அயநாந்தாஃ ஷடக்ர்யாஶ்ச ரூபஂ வேதவிதாஂ ச யத்||௮௬|| ஸப்தகஶ்சாஷ்டகஶ்சைவ பரிப்ரஶ்நாஃ ஸநிர்ணயாஃ| யதா வாச்யஂ யதர்தஂ ச ஷட்விதாஶ்சைகதேஶிகாஃ||௮௭|| அர்தேதஶமஹாமூலே ஸர்வமேதத் ப்ரகாஶிதம்| ஸங்க்ரஹஶ்சாயமத்யாயஸ்தந்த்ரஸ்யாஸ்யைவ கேவலஃ||௮௮|| யதா ஸுமநஸாஂ ஸூத்ரஂ ஸங்க்ரஹார்தஂ விதீயதே| ஸங்க்ரஹார்தஂ ததாऽர்தாநாமஷிணா ஸங்க்ரஹஃ கதஃ||௮௯||

Adhikarana puShpikA · Śloka 30

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே ஶ்லோகஸ்தாநேऽர்தேதஶமஹாமூலீயோ நாம த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௦|| அக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே| இயதாऽவதிநா ஸர்வஂ ஸூத்ரஸ்தாநஂ ஸமாப்யதே|