Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతోఽర్థేదశమహామూలీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
View original
अथातोऽर्थेदशमहामूलीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
30. arthēdaśamahāmūlīyō'dhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
అర్థే దశ మహామూలాః సమాసక్తా మహాఫలాః| మహచ్చార్థశ్చ హృదయం పర్యాయైరుచ్యతే బుధైః||3|| షడంగమంగం విజ్ఞానమింద్రియాణ్యర్థపంచకం| ఆత్మా చ సగుణశ్చేతశ్చింత్యం చ హృది సంశ్రితం||4||
View original
अर्थे दश महामूलाः समासक्ता महाफलाः| महच्चार्थश्च हृदयं पर्यायैरुच्यते बुधैः||३|| षडङ्गमङ्गं विज्ञानमिन्द्रियाण्यर्थपञ्चकम्| आत्मा च सगुणश्चेतश्चिन्त्यं च हृदि संश्रितम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 6
ప్రతిష్ఠార్థం హి భావానామేషాం హృదయమిష్యతే| గోపానసీనామాగారకర్ణికేవార్థచింతకైః||5|| తస్యోపఘాతాన్మూర్చ్ఛాయం భేదాన్మరణమృచ్ఛతి|6|
View original
प्रतिष्ठार्थं हि भावानामेषां हृदयमिष्यते| गोपानसीनामागारकर्णिकेवार्थचिन्तकैः||५|| तस्योपघातान्मूर्च्छायं भेदान्मरणमृच्छति|६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7
యద్ధి తత్ స్పర్శవిజ్ఞానం ధారి తత్తత్ర సంశ్రితం||6|| తత్ పరస్యౌజసః స్థానం తత్ర చైతన్యసంగ్రహః| హృదయం మహదర్థశ్చ తస్మాదుక్తం చికిత్సకైః ||7||
View original
यद्धि तत् स्पर्शविज्ञानं धारि तत्तत्र संश्रितम्||६|| तत् परस्यौजसः स्थानं तत्र चैतन्यसङ्ग्रहः| हृदयं महदर्थश्च तस्मादुक्तं चिकित्सकैः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
తేన మూలేన మహతా మహామూలా మతా దశ| ఓజోవహాః శరీరేఽస్మిన్ విధమ్యంతే సమంతతః||8||
View original
तेन मूलेन महता महामूला मता दश| ओजोवहाः शरीरेऽस्मिन् विधम्यन्ते समन्ततः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9-11) · Śloka 12
యేనౌజసా వర్తయంతి ప్రీణితాః సర్వదేహినః | యదృతే సర్వభూతానాం జీవితం నావతిష్ఠతే||9|| యత్ సారమాదౌ గర్భస్య యత్తద్గర్భరసాద్రసః | సంవర్తమానం హృదయం సమావిశతి యత్ పురా ||10|| యస్య నాశాత్తు నాశోఽస్తి ధారి యద్ధృదయాశ్రితం | యచ్ఛరీరరసస్నేహః ప్రాణా యత్ర ప్రతిష్ఠితాః||11|| తత్ఫలా బహుధా వా తాః ఫలంతీవ(తి) మహాఫలాః|12|
View original
येनौजसा वर्तयन्ति प्रीणिताः सर्वदेहिनः | यदृते सर्वभूतानां जीवितं नावतिष्ठते||९|| यत् सारमादौ गर्भस्य यत्तद्गर्भरसाद्रसः | संवर्तमानं हृदयं समाविशति यत् पुरा ||१०|| यस्य नाशात्तु नाशोऽस्ति धारि यद्धृदयाश्रितम् | यच्छरीररसस्नेहः प्राणा यत्र प्रतिष्ठिताः||११|| तत्फला बहुधा वा ताः फलन्तीव(ति) महाफलाः|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12) · Śloka 12
ధ్మానాద్ధమన్యః స్రవణాత్ స్రోతాంసి సరణాత్సిరాః||12||
View original
ध्मानाद्धमन्यः स्रवणात् स्रोतांसि सरणात्सिराः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (13-14) · Śloka 14
తన్మహత్ తా మహామూలాస్తచ్చోజః పరిరక్షతా| పరిహార్యా విశేషేణ మనసో దుఃఖహేతవః||13|| హృద్యం యత్ స్యాద్యదౌజస్యం స్రోతసాం యత్ ప్రసాదనం| తత్తత్ సేవ్యం ప్రయత్నేన ప్రశమో జ్ఞానమేవ చ||14||
View original
तन्महत् ता महामूलास्तच्चोजः परिरक्षता| परिहार्या विशेषेण मनसो दुःखहेतवः||१३|| हृद्यं यत् स्याद्यदौजस्यं स्रोतसां यत् प्रसादनम्| तत्तत् सेव्यं प्रयत्नेन प्रशमो ज्ञानमेव च||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (15) · Śloka 15
అథ ఖల్వేకం ప్రాణవర్ధనానాముత్కృష్టతమమేకం బలవర్ధనానామేకం బృంహణానామేకం నందనానామేకం హర్షణానామేకమయనానామితి | తత్రాహింసా ప్రాణినాం ప్రాణవర్ధనానాముత్కృష్టతమం, వీర్యం బలవర్ధనానాం, విద్యా బృంహణానాం, ఇంద్రియజయో నందనానాం, తత్త్వావబోధో హర్షణానాం, బ్రహ్మచర్యమయనానామితి ; ఏవమాయుర్వేదవిదో మన్యంతే||15||
View original
अथ खल्वेकं प्राणवर्धनानामुत्कृष्टतममेकं बलवर्धनानामेकं बृंहणानामेकं नन्दनानामेकं हर्षणानामेकमयनानामिति | तत्राहिंसा प्राणिनां प्राणवर्धनानामुत्कृष्टतमं, वीर्यं बलवर्धनानां, विद्या बृंहणानाम्, इन्द्रियजयो नन्दनानां, तत्त्वावबोधो हर्षणानां, ब्रह्मचर्यमयनानामिति ; एवमायुर्वेदविदो मन्यन्ते||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16-19) · Śloka 19
తత్రాయుర్వేదవిదస్తంత్రస్థానాధ్యాయప్రశ్నానాం పృథక్త్వేన వాక్యశో వాక్యార్థశోఽర్థావయవశశ్చ ప్రవక్తారో మంతవ్యాః| తత్రాహ- కథం తంత్రాదీని వాక్యశో వాక్యార్థశోఽర్థావయవశశ్చోక్తాని భవంతీతి||16|| అత్రోచ్యతే- తంత్రమార్షం కార్త్స్న్యేన యథామ్నాయముచ్యమానం వాక్యశో భవత్యుక్తం||17|| బుద్ధ్యా సమ్యగనుప్రవిశ్యార్థతత్త్వం వాగ్భిర్వ్యాససమాసప్రతిజ్ఞాహేతూదాహరణోపనయనిగమనయుక్తాభిస్త్రివిధశిష్యబుద్ధిగమ్యాభిరుచ్యమానం వాక్యార్థశో భవత్యుక్తం||18|| తంత్రనియతానామర్థదుర్గాణాం పునర్విభావనైరుక్తమర్థావయవశో భవత్యుక్తం||19||
View original
तत्रायुर्वेदविदस्तन्त्रस्थानाध्यायप्रश्नानां पृथक्त्वेन वाक्यशो वाक्यार्थशोऽर्थावयवशश्च प्रवक्तारो मन्तव्याः| तत्राह- कथं तन्त्रादीनि वाक्यशो वाक्यार्थशोऽर्थावयवशश्चोक्तानि भवन्तीति||१६|| अत्रोच्यते- तन्त्रमार्षं कार्त्स्न्येन यथाम्नायमुच्यमानं वाक्यशो भवत्युक्तम्||१७|| बुद्ध्या सम्यगनुप्रविश्यार्थतत्त्वं वाग्भिर्व्याससमासप्रतिज्ञाहेतूदाहरणोपनयनिगमनयुक्ताभिस्त्रिविधशिष्यबुद्धिगम्याभिरुच्यमानं वाक्यार्थशो भवत्युक्तम्||१८|| तन्त्रनियतानामर्थदुर्गाणां पुनर्विभावनैरुक्तमर्थावयवशो भवत्युक्तम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20) · Śloka 20
తత్ర చేత్ ప్రష్టారః స్యుః- చతుర్ణామృక్సామయజురథర్వవేదానాం కం వేదముపదిశంత్యాయుర్వేదవిదః?, కిమాయుః?, కస్మాదాయుర్వేదః?, కిమర్థమాయుర్వేదః?, శాశ్వతోఽశాశ్వతో వా?, కతి కాని చాస్యాంగాని?, కైశ్చాయమధ్యేతవ్యః?, కిమర్థం చ? ఇతి||20||
View original
तत्र चेत् प्रष्टारः स्युः- चतुर्णामृक्सामयजुरथर्ववेदानां कं वेदमुपदिशन्त्यायुर्वेदविदः?, किमायुः?, कस्मादायुर्वेदः?, किमर्थमायुर्वेदः?, शाश्वतोऽशाश्वतो वा?, कति कानि चास्याङ्गानि?, कैश्चायमध्येतव्यः?, किमर्थं च? इति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (21) · Śloka 21
తత్ర భిషజా పృష్టేనైవం చతుర్ణామృక్సామయజురథర్వవేదానామాత్మనోఽథర్వవేదే భక్తిరాదేశ్యా, వేదో హ్యాథర్వణో దానస్వస్త్యయనబలిమంగలహోమనియమప్రాయశ్చిత్తోపవాసమంత్రాదిపరిగ్రహాచ్చికిత్సాం ప్రాహ; చికిత్సా చాయుషో హితాయోపదిశ్యతే||21||
View original
तत्र भिषजा पृष्टेनैवं चतुर्णामृक्सामयजुरथर्ववेदानामात्मनोऽथर्ववेदे भक्तिरादेश्या, वेदो ह्याथर्वणो दानस्वस्त्ययनबलिमङ्गलहोमनियमप्रायश्चित्तोपवासमन्त्रादिपरिग्रहाच्चिकित्सां प्राह; चिकित्सा चायुषो हितायोपदिश्यते||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (22) · Śloka 22
వేదం చోపదిశ్యాయుర్వాచ్యం ; తత్రాయుశ్చేతనానువృత్తిర్జీవితమనుబంధో ధారి చేత్యేకోఽర్థః||22||
View original
वेदं चोपदिश्यायुर्वाच्यं ; तत्रायुश्चेतनानुवृत्तिर्जीवितमनुबन्धो धारि चेत्येकोऽर्थः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (23) · Śloka 23
తదాయుర్వేదయతీత్యాయుర్వేదః ; కథమితి చేత్? ఉచ్యతే- స్వలక్షణతః సుఖాసుఖతో హితాహితతః ప్రమాణాప్రమాణతశ్చ; యతశ్చాయుష్యాణ్యనాయుష్యాణి చ ద్రవ్యగుణకర్మాణి వేదయత్యతోఽప్యాయుర్వేదః| తత్రాయుష్యాణ్యనాయుష్యాణి చ ద్రవ్యగుణకర్మాణి కేవలేనోపదేక్ష్యంతే తంత్రేణ||23||
View original
तदायुर्वेदयतीत्यायुर्वेदः ; कथमिति चेत्? उच्यते- स्वलक्षणतः सुखासुखतो हिताहिततः प्रमाणाप्रमाणतश्च; यतश्चायुष्याण्यनायुष्याणि च द्रव्यगुणकर्माणि वेदयत्यतोऽप्यायुर्वेदः| तत्रायुष्याण्यनायुष्याणि च द्रव्यगुणकर्माणि केवलेनोपदेक्ष्यन्ते तन्त्रेण||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (24) · Śloka 24
తత్రాయురుక్తం స్వలక్షణతో యథావదిహైవ పూర్వాధ్యాయే చ| తత్ర శారీరమానసాభ్యాం రోగాభ్యామనభిద్రుతస్య విశేషేణ యౌవనవతః సమర్థానుగతబలవీర్యయశఃపౌరుషపరాక్రమస్య జ్ఞానవిజ్ఞానేంద్రియేంద్రియార్థబలసముదయే వర్తమానస్య పరమర్ద్ధిరుచిరవివిధోపభోగస్య సమృద్ధసర్వారంభస్య యథేష్టవిచారిణః సుఖమాయురుచ్యతే; అసుఖమతో విపర్యయేణ; హితైషిణః పునర్భూతానాం పరస్వాదుపరతస్య సత్యవాదినః శమపరస్య పరీక్ష్యకారిణోఽప్రమత్తస్య త్రివర్గం పరస్పరేణానుపహతముపసేవమానస్య పూజార్హసంపూజకస్య జ్ఞానవిజ్ఞానోపశమశీలస్య వృద్ధోపసేవినః సునియతరాగరోషేర్ష్యామదమానవేగస్య సతతం వివిధప్రదానపరస్య తపోజ్ఞానప్రశమనిత్యస్యాధ్యాత్మవిదస్తత్పరస్య లోకమిమం చాముం చావేక్షమాణస్య స్మృతిమతిమతో హితమాయురుచ్యతే; అహితమతో విపర్యయేణ||24||
View original
तत्रायुरुक्तं स्वलक्षणतो यथावदिहैव पूर्वाध्याये च| तत्र शारीरमानसाभ्यां रोगाभ्यामनभिद्रुतस्य विशेषेण यौवनवतः समर्थानुगतबलवीर्ययशःपौरुषपराक्रमस्य ज्ञानविज्ञानेन्द्रियेन्द्रियार्थबलसमुदये वर्तमानस्य परमर्द्धिरुचिरविविधोपभोगस्य समृद्धसर्वारम्भस्य यथेष्टविचारिणः सुखमायुरुच्यते; असुखमतो विपर्ययेण; हितैषिणः पुनर्भूतानां परस्वादुपरतस्य सत्यवादिनः शमपरस्य परीक्ष्यकारिणोऽप्रमत्तस्य त्रिवर्गं परस्परेणानुपहतमुपसेवमानस्य पूजार्हसम्पूजकस्य ज्ञानविज्ञानोपशमशीलस्य वृद्धोपसेविनः सुनियतरागरोषेर्ष्यामदमानवेगस्य सततं विविधप्रदानपरस्य तपोज्ञानप्रशमनित्यस्याध्यात्मविदस्तत्परस्य लोकमिमं चामुं चावेक्षमाणस्य स्मृतिमतिमतो हितमायुरुच्यते; अहितमतो विपर्ययेण||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (25-26) · Śloka 26
ప్రమాణమాయుషస్త్వర్థేంద్రియమనోబుద్ధిచేష్టాదీనాం వికృతిలక్షణైరుపలభ్యతేఽనిమిత్తైః, అయమస్మాత్ క్షణాన్ముహూర్తాద్దివసాత్ త్రిపంచసప్తదశద్వాదశాహాత్ పక్షాన్మాసాత్ షణ్మాసాత్ సంవత్సరాద్వా స్వభావమాపత్స్యత ఇతి; తత్ర స్వభావః ప్రవృత్తేరుపరమో మరణమనిత్యతా నిరోధ ఇత్యేకోఽర్థః; ఇత్యాయుషః ప్రమాణం; అతో విపరీతమప్రమాణమరిష్టాధికారే; దేహప్రకృతిలక్షణమధికృత్య చోపదిష్టమాయుషః ప్రమాణమాయుర్వేదే ||25|| ప్రయోజనం చాస్య స్వస్థస్య స్వాస్థ్యరక్షణమాతురస్య వికారప్రశమనం చ||26||
View original
प्रमाणमायुषस्त्वर्थेन्द्रियमनोबुद्धिचेष्टादीनां विकृतिलक्षणैरुपलभ्यतेऽनिमित्तैः, अयमस्मात् क्षणान्मुहूर्ताद्दिवसात् त्रिपञ्चसप्तदशद्वादशाहात् पक्षान्मासात् षण्मासात् संवत्सराद्वा स्वभावमापत्स्यत इति; तत्र स्वभावः प्रवृत्तेरुपरमो मरणमनित्यता निरोध इत्येकोऽर्थः; इत्यायुषः प्रमाणम्; अतो विपरीतमप्रमाणमरिष्टाधिकारे; देहप्रकृतिलक्षणमधिकृत्य चोपदिष्टमायुषः प्रमाणमायुर्वेदे ||२५|| प्रयोजनं चास्य स्वस्थस्य स्वास्थ्यरक्षणमातुरस्य विकारप्रशमनं च||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (27) · Śloka 27
సోఽయమాయుర్వేదః శాశ్వతో నిర్దిశ్యతే, అనాదిత్వాత్, స్వభావసంసిద్ధలక్షణత్వాత్, భావస్వభావనిత్యత్వాచ్చ| న హి నాభూత్ కదాచిదాయుషః సంతానో బుద్ధిసంతానో వా, శాశ్వతశ్చాయుషో వేదితా, అనాది చ సుఖదుఃఖం సద్రవ్యహేతులక్షణమపరాపరయోగాత్| ఏష చార్థసంగ్రహో విభావ్యతే ఆయుర్వేదలక్షణమితి| గురులఘుశీతోష్ణస్నిగ్ధరూక్షాదీనాం ద్రవ్యాణాం సామాన్యవిశేషాభ్యాం వృద్ధిహ్రాసౌ, యథోక్తం- గురుభిరభ్యస్యమానైర్గురూణాముపచయో భవత్యపచయో లఘూనాం, ఏవమేవేతరేషామితి, ఏష భావస్వభావో నిత్యః, స్వలక్షణం చ ద్రవ్యాణాం పృథివ్యాదీనాం; సంతి తు ద్రవ్యాణి గుణాశ్చ నిత్యానిత్యాః| న హ్యాయుర్వేదస్యాభూత్వోత్పత్తిరుపలభ్యతే, అన్యత్రావబోధోపదేశాభ్యాం; ఏతద్వై ద్వయమధికృత్యోత్పత్తిముపదిశంత్యేకే| స్వాభావికం చాస్య లక్షణమకృతకం, యదుక్తమిహాద్యేఽధ్యాయే చ; యథా- అగ్నేరౌష్ణ్యం, అపాం ద్రవత్వం| భావస్వభావనిత్యత్వమపి చాస్య, యథోక్తం- గురుభిరభ్యస్యమానైర్గురూణాముపచయో భవత్యపచయో లఘూనామితి||27||
View original
सोऽयमायुर्वेदः शाश्वतो निर्दिश्यते, अनादित्वात्, स्वभावसंसिद्धलक्षणत्वात्, भावस्वभावनित्यत्वाच्च| न हि नाभूत् कदाचिदायुषः सन्तानो बुद्धिसन्तानो वा, शाश्वतश्चायुषो वेदिता, अनादि च सुखदुःखं सद्रव्यहेतुलक्षणमपरापरयोगात्| एष चार्थसङ्ग्रहो विभाव्यते आयुर्वेदलक्षणमिति| गुरुलघुशीतोष्णस्निग्धरूक्षादीनां द्रव्याणां सामान्यविशेषाभ्यां वृद्धिह्रासौ, यथोक्तं- गुरुभिरभ्यस्यमानैर्गुरूणामुपचयो भवत्यपचयो लघूनां, एवमेवेतरेषामिति, एष भावस्वभावो नित्यः, स्वलक्षणं च द्रव्याणां पृथिव्यादीनां; सन्ति तु द्रव्याणि गुणाश्च नित्यानित्याः| न ह्यायुर्वेदस्याभूत्वोत्पत्तिरुपलभ्यते, अन्यत्रावबोधोपदेशाभ्याम्; एतद्वै द्वयमधिकृत्योत्पत्तिमुपदिशन्त्येके| स्वाभाविकं चास्य लक्षणमकृतकं, यदुक्तमिहाद्येऽध्याये च; यथा- अग्नेरौष्ण्यम्, अपां द्रवत्वम्| भावस्वभावनित्यत्वमपि चास्य, यथोक्तं- गुरुभिरभ्यस्यमानैर्गुरूणामुपचयो भवत्यपचयो लघूनामिति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (28) · Śloka 28
తస్యాయుర్వేదస్యాంగాన్యష్టౌ; తద్యథా- కాయచికిత్సా , శాలాక్యం, శల్యాపహర్తృకం, విషగరవైరోధికప్రశమనం, భూతవిద్యా, కౌమారభృత్యకం, రసాయనం, వాజీకరణమితి||28||
View original
तस्यायुर्वेदस्याङ्गान्यष्टौ; तद्यथा- कायचिकित्सा , शालाक्यं, शल्यापहर्तृकं, विषगरवैरोधिकप्रशमनं, भूतविद्या, कौमारभृत्यकं, रसायनं, वाजीकरणमिति||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (29) · Śloka 29
స చాధ్యేతవ్యో బ్రాహ్మణరాజన్యవైశ్యైః| తత్రానుగ్రహార్థం ప్రాణినాం బ్రాహ్మణైః, ఆరక్షార్థం రాజన్యైః, వృత్త్యర్థం వైశ్యైః; సామాన్యతో వా ధర్మార్థకామపరిగ్రహార్థం సర్వైః| తత్ర యదధ్యాత్మవిదాం ధర్మపథస్థానాం ధర్మప్రకాశకానాం వా మాతృపితృభ్రాతృబంధుగురుజనస్య వా వికారప్రశమనే ప్రయత్నవాన్ భవతి, యచ్చాయుర్వేదోక్తమధ్యాత్మమనుధ్యాయతి వేదయత్యనువిధీయతే వా, సోఽస్య పరో ధర్మః; యా పునరీశ్వరాణాం వసుమతాం వా సకాశాత్ సుఖోపహారనిమిత్తా భవత్యర్థావాప్తిరారక్షణం చ, యా చ స్వపరిగృహీతానాం ప్రాణినామాతుర్యాదారక్షా, సోఽస్యార్థః; యత్ పునరస్య విద్వద్గ్రహణయశః శరణ్యత్వం చ, యా చ సమ్మానశుశ్రూషా, యచ్చేష్టానాం విషయాణామారోగ్యమాధత్తే సోఽస్య కామః| ఇతి యథాప్రశ్నముక్తమశేషేణ||29||
View original
स चाध्येतव्यो ब्राह्मणराजन्यवैश्यैः| तत्रानुग्रहार्थं प्राणिनां ब्राह्मणैः, आरक्षार्थं राजन्यैः, वृत्त्यर्थं वैश्यैः; सामान्यतो वा धर्मार्थकामपरिग्रहार्थं सर्वैः| तत्र यदध्यात्मविदां धर्मपथस्थानां धर्मप्रकाशकानां वा मातृपितृभ्रातृबन्धुगुरुजनस्य वा विकारप्रशमने प्रयत्नवान् भवति, यच्चायुर्वेदोक्तमध्यात्ममनुध्यायति वेदयत्यनुविधीयते वा, सोऽस्य परो धर्मः; या पुनरीश्वराणां वसुमतां वा सकाशात् सुखोपहारनिमित्ता भवत्यर्थावाप्तिरारक्षणं च, या च स्वपरिगृहीतानां प्राणिनामातुर्यादारक्षा, सोऽस्यार्थः; यत् पुनरस्य विद्वद्ग्रहणयशः शरण्यत्वं च, या च सम्मानशुश्रूषा, यच्चेष्टानां विषयाणामारोग्यमाधत्ते सोऽस्य कामः| इति यथाप्रश्नमुक्तमशेषेण||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (30) · Śloka 30
అథ భిషగాదిత ఏవ భిషజా ప్రష్టవ్యోఽష్టవిధం భవతి- తంత్రం, తంత్రార్థాన్, స్థానం, స్థానార్థాన్, అధ్యాయం, అధ్యాయార్థాన్, ప్రశ్నం, ప్రశ్నార్థాంశ్చేతి; పృష్టేన చైతద్వక్తవ్యమశేషేణ వాక్యశో వాక్యార్థశోఽర్థావయవశశ్చేతి ||30||
View original
अथ भिषगादित एव भिषजा प्रष्टव्योऽष्टविधं भवति- तन्त्रं, तन्त्रार्थान्, स्थानं, स्थानार्थान्, अध्यायम्, अध्यायार्थान्, प्रश्नं, प्रश्नार्थांश्चेति; पृष्टेन चैतद्वक्तव्यमशेषेण वाक्यशो वाक्यार्थशोऽर्थावयवशश्चेति ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (31-32) · Śloka 32
తత్రాయుర్వేదః శాఖా విద్యా సూత్రం జ్ఞానం శాస్త్రం లక్షణం తంత్రమిత్యనర్థాంతరం ||31|| తంత్రార్థః పునః స్వలక్షణైరుపదిష్టః| స చార్థః ప్రకరణైర్విభావ్యమానో భూయ ఏవ శరీరవృత్తిహేతువ్యాధికర్మకార్యకాలకర్తృకరణవిధివినిశ్చయాద్దశప్రకరణః, తాని చ ప్రకరణాని కేవలేనోపదేక్ష్యంతే తంత్రేణ||32||
View original
तत्रायुर्वेदः शाखा विद्या सूत्रं ज्ञानं शास्त्रं लक्षणं तन्त्रमित्यनर्थान्तरम् ||३१|| तन्त्रार्थः पुनः स्वलक्षणैरुपदिष्टः| स चार्थः प्रकरणैर्विभाव्यमानो भूय एव शरीरवृत्तिहेतुव्याधिकर्मकार्यकालकर्तृकरणविधिविनिश्चयाद्दशप्रकरणः, तानि च प्रकरणानि केवलेनोपदेक्ष्यन्ते तन्त्रेण||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (33) · Śloka 33
తంత్రస్యాస్యాష్టౌ స్థానాని ; తద్యథా- శ్లోకనిదానవిమానశారీరేంద్రియచికిత్సితకల్పసిద్ధిస్థానాని| తత్ర త్రింశదధ్యాయకం శ్లోకస్థానం, అష్టాష్టాధ్యాయకాని నిదానవిమానశారీరస్థానాని, ద్వాదశకమింద్రియాణాం, త్రింశకం చికిత్సితానాం, ద్వాదశకే కల్పసిద్ధిస్థానే భవతః||33||
View original
तन्त्रस्यास्याष्टौ स्थानानि ; तद्यथा- श्लोकनिदानविमानशारीरेन्द्रियचिकित्सितकल्पसिद्धिस्थानानि| तत्र त्रिंशदध्यायकं श्लोकस्थानम्, अष्टाष्टाध्यायकानि निदानविमानशारीरस्थानानि, द्वादशकमिन्द्रियाणां, त्रिंशकं चिकित्सितानां, द्वादशके कल्पसिद्धिस्थाने भवतः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (34) · Śloka 34
భవతి చాత్ర- ద్వే త్రింశకే ద్వాదశకం త్రయం చ త్రీణ్యష్టకాన్యేషు సమాప్తిరుక్తా| శ్లోకౌషధారిష్టవికల్పసిద్ధినిదానమానాశ్రయసంజ్ఞకేషు||34||
View original
भवति चात्र- द्वे त्रिंशके द्वादशकं त्रयं च त्रीण्यष्टकान्येषु समाप्तिरुक्ता| श्लोकौषधारिष्टविकल्पसिद्धिनिदानमानाश्रयसञ्ज्ञकेषु||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (35) · Śloka 35
స్వే స్వే స్థానే యథాస్వం చ స్థానార్థ ఉపదేక్ష్యతే| సవింశమధ్యాయశతం శృణు నామక్రమాగతం||35||
View original
स्वे स्वे स्थाने यथास्वं च स्थानार्थ उपदेक्ष्यते| सविंशमध्यायशतं शृणु नामक्रमागतम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (36-68) · Śloka 68
దీర్ఘంజీవోఽప్యపామార్గతండులారగ్వధాదికౌ| షడ్విరేకాశ్రయశ్చేతి చతుష్కో భేషజాశ్రయః||36|| మాత్రాతస్యాశితీయౌ చ నవేగాంధారణం తథా| ఇంద్రియోపక్రమశ్చేతి చత్వారః స్వాస్థ్యవృత్తికాః ||37|| ఖుడ్డాకశ్చ చతుష్పాదో మహాంస్తిస్రైషణస్తథా| సహ వాతకలాఖ్యేన విద్యాన్నైర్దేశికాన్ బుధః||38|| స్నేహనస్వేదనాధ్యాయావుభౌ యశ్చోపకల్పనః| చికిత్సాప్రాభృతశ్చైవ సర్వ ఏవ ప్రకల్పనాః||39|| కియంతఃశిరసీయశ్చ త్రిశోఫాష్టోదరాదికౌ| రోగాధ్యాయో మహాంశ్చైవ రోగాధ్యాయచతుష్టయం||40|| అష్టౌనిందితసంఖ్యాతస్తథా లంఘనతర్పణే| విధిశోణితికశ్చైవ వ్యాఖ్యాతాస్తత్ర యోజనాః||41|| యజ్జఃపురుషసంఖ్యాతో భద్రకాప్యాన్నపానికౌ| వివిధాశితపీతీయశ్చత్వారోఽన్నవినిశ్చయాః||42|| దశప్రాణాయతనికస్తథాఽర్థేదశమూలికః| ద్వావేతౌ ప్రాణదేహార్థౌ ప్రోక్తౌ వైద్యగుణాశ్రయౌ||43|| ఔషధస్వస్థనిర్దేశకల్పనారోగయోజనాః| చతుష్కాః షట్ క్రమేణోక్తాః సప్తమశ్చాన్నపానికః||44|| ద్వౌ చాంత్యౌ సంగ్రహాధ్యాయావితి త్రింశకమర్థవత్| శ్లోకస్థానం సముద్దిష్టం తంత్రస్యాస్య శిరః శుభం ||45|| చతుష్కాణాం మహార్థానాం స్థానేఽస్మిన్ సంగ్రహః కృతః| శ్లోకార్థః సంగ్రహార్థశ్చ శ్లోకస్థానమతః స్మృతం||46|| జ్వరాణాం రక్తపిత్తస్య గుల్మానాం మేహకుష్ఠయోః| శోషోన్మాదనిదానే చ స్యాదపస్మారిణాం చ యత్||47|| ఇత్యధ్యాయాష్టకమిదం నిదానస్థానముచ్యతే| రసేషు త్రివిధే కుక్షౌ ధ్వంసే జనపదస్య చ||48|| త్రివిధే రోగవిజ్ఞానే స్రోతఃస్వపి చ వర్తనే| రోగానీకే వ్యాధిరూపే రోగాణాం చ భిషగ్జితే||49|| అష్టౌ విమానాన్యుక్తాని మానార్థాని మహర్షిణా| కతిధాపురుషీయం చ గోత్రేణాతుల్యమేవ చ||50|| ఖుడ్డికా మహతీ చైవ గర్భావక్రాంతిరుచ్యతే| పురుషస్య శరీరస్య విచయౌ ద్వౌ వినిశ్చితౌ||51|| శరీరసంఖ్యా సూత్రం చ జాతేరష్టమముచ్యతే | ఇత్యుద్దిష్టాని మునినా శారీరాణ్యత్రిసూనునా||52|| వర్ణస్వరీయః పుష్పాఖ్యస్తృతీయః పరిమర్శనః| చతుర్థ ఇంద్రియానీకః పంచమః పూర్వరూపికః||53|| కతమానిశరీరీయః పన్నరూపోఽప్యవాక్శిరాః| యస్యశ్యావనిమిత్తశ్చ సద్యోమరణ ఏవ చ||54|| అణుజ్యోతిరితి ఖ్యాతస్తథా గోమయచూర్ణవాన్| ద్వాదశాధ్యాయకం స్థానమింద్రియాణామితి స్మృతం ||55|| అభయామలకీయం చ ప్రాణకామీయమేవ చ| కరప్రచితకం వేదసముత్థానం రసాయనం||56|| సంయోగశరమూలీయమాసిక్తక్షీరకం తథా| మాషపర్ణభృతీయం చ పుమాంజాతబలాదికం||57|| చతుష్కద్వయమప్యేతదధ్యాయద్వయముచ్యతే| రసాయనమితి జ్ఞేయం వాజీకరణమేవ చ||58|| జ్వరాణాం రక్తపిత్తస్య గుల్మానాం మేహకుష్ఠయోః| శోషోన్మాదేఽప్యపస్మారే క్షతశోథోదరార్శసాం||59|| గ్రహణీపాండురోగాణాం శ్వాసకాసాతిసారిణాం| ఛర్దివీసర్పతృష్ణానాం విషమద్యవికారయోః||60|| ద్వివ్రణీయం త్రిమర్మీయమూరుస్తంభికమేవ చ| వాతరోగే వాతరక్తే యోనివ్యాపత్సు చైవ యత్||61|| త్రింశచ్చికిత్సితాన్యుక్తాన్యతః కల్పాన్ ప్రచక్ష్మహే| ఫలజీమూతకేక్ష్వాకుకల్పో ధామార్గవస్య చ||62|| పంచమో వత్సకస్యోక్తః షష్ఠశ్చ కృతవేధనే| శ్యామాత్రివృతయోః కల్పస్తథైవ చతురంగులే||63|| తిల్వకస్య సుధాయాశ్చ సప్తలాశంఖినీషు చ| దంతీద్రవంత్యోః కల్పశ్చ ద్వాదశోఽయం సమాప్యతే||64|| కల్పనా పంచకర్మాఖ్యా బస్తిసూత్రీ తథైవ చ| స్నేహవ్యాపదికీ సిద్ధిర్నేత్రవ్యాపదికీ తథా||65|| సిద్ధిః శోధనయోశ్చైవ బస్తిసిద్ధిస్తథైవ చ| ప్రాసృతీ మర్మసంఖ్యాతా సిద్ధిర్బస్త్యాశ్రయా చ యా||66|| ఫలమాత్రా తథా సిద్ధిః సిద్ధిశ్చోత్తరసంజ్ఞితా| సిద్ధయో ద్వాదశైవైతాస్తంత్రం చాసు సమాప్యతే||67|| స్వే స్వే స్థానే తథాఽధ్యాయే చాధ్యాయార్థః ప్రవక్ష్యతే| తం బ్రూయాత్ సర్వతః సర్వం యథాస్వం హ్యర్థసంగ్రహాత్||68||
View original
दीर्घञ्जीवोऽप्यपामार्गतण्डुलारग्वधादिकौ| षड्विरेकाश्रयश्चेति चतुष्को भेषजाश्रयः||३६|| मात्रातस्याशितीयौ च नवेगान्धारणं तथा| इन्द्रियोपक्रमश्चेति चत्वारः स्वास्थ्यवृत्तिकाः ||३७|| खुड्डाकश्च चतुष्पादो महांस्तिस्रैषणस्तथा| सह वातकलाख्येन विद्यान्नैर्देशिकान् बुधः||३८|| स्नेहनस्वेदनाध्यायावुभौ यश्चोपकल्पनः| चिकित्साप्राभृतश्चैव सर्व एव प्रकल्पनाः||३९|| कियन्तःशिरसीयश्च त्रिशोफाष्टोदरादिकौ| रोगाध्यायो महांश्चैव रोगाध्यायचतुष्टयम्||४०|| अष्टौनिन्दितसङ्ख्यातस्तथा लङ्घनतर्पणे| विधिशोणितिकश्चैव व्याख्यातास्तत्र योजनाः||४१|| यज्जःपुरुषसङ्ख्यातो भद्रकाप्यान्नपानिकौ| विविधाशितपीतीयश्चत्वारोऽन्नविनिश्चयाः||४२|| दशप्राणायतनिकस्तथाऽर्थेदशमूलिकः| द्वावेतौ प्राणदेहार्थौ प्रोक्तौ वैद्यगुणाश्रयौ||४३|| औषधस्वस्थनिर्देशकल्पनारोगयोजनाः| चतुष्काः षट् क्रमेणोक्ताः सप्तमश्चान्नपानिकः||४४|| द्वौ चान्त्यौ सङ्ग्रहाध्यायाविति त्रिंशकमर्थवत्| श्लोकस्थानं समुद्दिष्टं तन्त्रस्यास्य शिरः शुभम् ||४५|| चतुष्काणां महार्थानां स्थानेऽस्मिन् सङ्ग्रहः कृतः| श्लोकार्थः सङ्ग्रहार्थश्च श्लोकस्थानमतः स्मृतम्||४६|| ज्वराणां रक्तपित्तस्य गुल्मानां मेहकुष्ठयोः| शोषोन्मादनिदाने च स्यादपस्मारिणां च यत्||४७|| इत्यध्यायाष्टकमिदं निदानस्थानमुच्यते| रसेषु त्रिविधे कुक्षौ ध्वंसे जनपदस्य च||४८|| त्रिविधे रोगविज्ञाने स्रोतःस्वपि च वर्तने| रोगानीके व्याधिरूपे रोगाणां च भिषग्जिते||४९|| अष्टौ विमानान्युक्तानि मानार्थानि महर्षिणा| कतिधापुरुषीयं च गोत्रेणातुल्यमेव च||५०|| खुड्डिका महती चैव गर्भावक्रान्तिरुच्यते| पुरुषस्य शरीरस्य विचयौ द्वौ विनिश्चितौ||५१|| शरीरसङ्ख्या सूत्रं च जातेरष्टममुच्यते | इत्युद्दिष्टानि मुनिना शारीराण्यत्रिसूनुना||५२|| वर्णस्वरीयः पुष्पाख्यस्तृतीयः परिमर्शनः| चतुर्थ इन्द्रियानीकः पञ्चमः पूर्वरूपिकः||५३|| कतमानिशरीरीयः पन्नरूपोऽप्यवाक्शिराः| यस्यश्यावनिमित्तश्च सद्योमरण एव च||५४|| अणुज्योतिरिति ख्यातस्तथा गोमयचूर्णवान्| द्वादशाध्यायकं स्थानमिन्द्रियाणामिति स्मृतम् ||५५|| अभयामलकीयं च प्राणकामीयमेव च| करप्रचितकं वेदसमुत्थानं रसायनम्||५६|| संयोगशरमूलीयमासिक्तक्षीरकं तथा| माषपर्णभृतीयं च पुमाञ्जातबलादिकम्||५७|| चतुष्कद्वयमप्येतदध्यायद्वयमुच्यते| रसायनमिति ज्ञेयं वाजीकरणमेव च||५८|| ज्वराणां रक्तपित्तस्य गुल्मानां मेहकुष्ठयोः| शोषोन्मादेऽप्यपस्मारे क्षतशोथोदरार्शसाम्||५९|| ग्रहणीपाण्डुरोगाणां श्वासकासातिसारिणाम्| छर्दिवीसर्पतृष्णानां विषमद्यविकारयोः||६०|| द्विव्रणीयं त्रिमर्मीयमूरुस्तम्भिकमेव च| वातरोगे वातरक्ते योनिव्यापत्सु चैव यत्||६१|| त्रिंशच्चिकित्सितान्युक्तान्यतः कल्पान् प्रचक्ष्महे| फलजीमूतकेक्ष्वाकुकल्पो धामार्गवस्य च||६२|| पञ्चमो वत्सकस्योक्तः षष्ठश्च कृतवेधने| श्यामात्रिवृतयोः कल्पस्तथैव चतुरङ्गुले||६३|| तिल्वकस्य सुधायाश्च सप्तलाशङ्खिनीषु च| दन्तीद्रवन्त्योः कल्पश्च द्वादशोऽयं समाप्यते||६४|| कल्पना पञ्चकर्माख्या बस्तिसूत्री तथैव च| स्नेहव्यापदिकी सिद्धिर्नेत्रव्यापदिकी तथा||६५|| सिद्धिः शोधनयोश्चैव बस्तिसिद्धिस्तथैव च| प्रासृती मर्मसङ्ख्याता सिद्धिर्बस्त्याश्रया च या||६६|| फलमात्रा तथा सिद्धिः सिद्धिश्चोत्तरसञ्ज्ञिता| सिद्धयो द्वादशैवैतास्तन्त्रं चासु समाप्यते||६७|| स्वे स्वे स्थाने तथाऽध्याये चाध्यायार्थः प्रवक्ष्यते| तं ब्रूयात् सर्वतः सर्वं यथास्वं ह्यर्थसङ्ग्रहात्||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (69-71) · Śloka 71
పృచ్ఛా తంత్రాద్యథామ్నాయం విధినా ప్రశ్న ఉచ్యతే| ప్రశ్నార్థో యుక్తిమాంస్తస్య తంత్రేణైవార్థనిశ్చయః ||69|| నిరుక్తం తంత్రణాత్తంత్రం, స్థానమర్థప్రతిష్ఠయా| అధికృత్యార్థమధ్యాయనామసంజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ||70|| ఇతి సర్వం యథాప్రశ్నమష్టకం సంప్రకాశితం| కార్త్స్న్యేన చోక్తస్తంత్రస్య సంగ్రహః సువినిశ్చితః||71||
View original
पृच्छा तन्त्राद्यथाम्नायं विधिना प्रश्न उच्यते| प्रश्नार्थो युक्तिमांस्तस्य तन्त्रेणैवार्थनिश्चयः ||६९|| निरुक्तं तन्त्रणात्तन्त्रं, स्थानमर्थप्रतिष्ठया| अधिकृत्यार्थमध्यायनामसञ्ज्ञा प्रतिष्ठिता ||७०|| इति सर्वं यथाप्रश्नमष्टकं सम्प्रकाशितम्| कार्त्स्न्येन चोक्तस्तन्त्रस्य सङ्ग्रहः सुविनिश्चितः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (72-74) · Śloka 74
సంతి పాల్లవికోత్పాతాః సంక్షోభం జనయంతి యే| వర్తకానామివోత్పాతాః సహసైవావిభావితాః||72|| తస్మాత్తాన్ పూర్వసంజల్పే సర్వత్రాష్టకమాదిశేత్| పరావరపరీక్షార్థం తత్ర శాస్త్రవిదాం బలం||73|| శబ్దమాత్రేణ తంత్రస్య కేవలస్యైకదేశికాః| భ్రమంత్యల్పబలాస్తంత్రే జ్యాశబ్దేనేవ వర్తకాః||74||
View original
सन्ति पाल्लविकोत्पाताः सङ्क्षोभं जनयन्ति ये| वर्तकानामिवोत्पाताः सहसैवाविभाविताः||७२|| तस्मात्तान् पूर्वसञ्जल्पे सर्वत्राष्टकमादिशेत्| परावरपरीक्षार्थं तत्र शास्त्रविदां बलम्||७३|| शब्दमात्रेण तन्त्रस्य केवलस्यैकदेशिकाः| भ्रमन्त्यल्पबलास्तन्त्रे ज्याशब्देनेव वर्तकाः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (75-81) · Śloka 81
పశుః పశూనాం దౌర్బల్యాత్ కశ్చిన్మధ్యే వృకాయతే| స సత్యం వృకమాసాద్య ప్రకృతిం భజతే పశుః||75|| తద్వదజ్ఞోఽజ్ఞమధ్యస్థః కశ్చిన్మౌఖర్యసాధనః| స్థాపయత్యాప్తమాత్మానమాప్తం త్వాసాద్య భిద్యతే||76|| బభ్రుర్గూఢ ఇవోర్ణాభిరబుద్ధిరబహుశ్రుతః| కిం వై వక్ష్యతి సంజల్పే కుండభేదీ జడో యథా||77|| సద్వృత్తైర్న విగృహ్ణీయాద్భిషగల్పశ్రుతైరపి| హన్యాత్ ప్రశ్నాష్టకేనాదావితరాంస్త్వాప్తమానినః ||78|| దంభినో ముఖరా హ్యజ్ఞాః ప్రభూతాబద్ధభాషిణః| ప్రాయః, ప్రాయేణ సుముఖాః సంతో యుక్తాల్పభాషిణః||79|| తత్త్వజ్ఞానప్రకాశార్థమహంకారమనాశ్రితః| స్వల్పాధారాజ్ఞముఖరాన్మర్షయేన్న వివాదినః||80|| పరో భూతేష్వనుక్రోశస్తత్త్వజ్ఞాన(నే)పరా దయా| యేషాం తేషామసద్వాదనిగ్రహే నిరతా మతిః||81||
View original
पशुः पशूनां दौर्बल्यात् कश्चिन्मध्ये वृकायते| स सत्यं वृकमासाद्य प्रकृतिं भजते पशुः||७५|| तद्वदज्ञोऽज्ञमध्यस्थः कश्चिन्मौखर्यसाधनः| स्थापयत्याप्तमात्मानमाप्तं त्वासाद्य भिद्यते||७६|| बभ्रुर्गूढ इवोर्णाभिरबुद्धिरबहुश्रुतः| किं वै वक्ष्यति सञ्जल्पे कुण्डभेदी जडो यथा||७७|| सद्वृत्तैर्न विगृह्णीयाद्भिषगल्पश्रुतैरपि| हन्यात् प्रश्नाष्टकेनादावितरांस्त्वाप्तमानिनः ||७८|| दम्भिनो मुखरा ह्यज्ञाः प्रभूताबद्धभाषिणः| प्रायः, प्रायेण सुमुखाः सन्तो युक्ताल्पभाषिणः||७९|| तत्त्वज्ञानप्रकाशार्थमहङ्कारमनाश्रितः| स्वल्पाधाराज्ञमुखरान्मर्षयेन्न विवादिनः||८०|| परो भूतेष्वनुक्रोशस्तत्त्वज्ञान(ने)परा दया| येषां तेषामसद्वादनिग्रहे निरता मतिः||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (82-83) · Śloka 83
అసత్పక్షాక్షణిత్వార్తిదంభపారుష్యసాధనాః| భవంత్యనాప్తాః స్వే తంత్రే ప్రాయః పరవికత్థకాః||82|| తాన్ కాలపాశసదృశాన్ వర్జయేచ్ఛాస్త్రదూషకాన్| ప్రశమజ్ఞానవిజ్ఞానపూర్ణాః సేవ్యా భిషక్తమాః||83||
View original
असत्पक्षाक्षणित्वार्तिदम्भपारुष्यसाधनाः| भवन्त्यनाप्ताः स्वे तन्त्रे प्रायः परविकत्थकाः||८२|| तान् कालपाशसदृशान् वर्जयेच्छास्त्रदूषकान्| प्रशमज्ञानविज्ञानपूर्णाः सेव्या भिषक्तमाः||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (84-85) · Śloka 85
సమగ్రం దుఃఖమాయత్తమవిజ్ఞానే ద్వయాశ్రయం| సుఖం సమగ్రం విజ్ఞానే విమలే చ ప్రతిష్ఠితం||84|| ఇదమేవముదారార్థమజ్ఞానాం న ప్రకాశకం| శాస్త్రం దృష్టిప్రణష్టానాం యథైవాదిత్యమండలం||85||
View original
समग्रं दुःखमायत्तमविज्ञाने द्वयाश्रयम्| सुखं समग्रं विज्ञाने विमले च प्रतिष्ठितम्||८४|| इदमेवमुदारार्थमज्ञानां न प्रकाशकम्| शास्त्रं दृष्टिप्रणष्टानां यथैवादित्यमण्डलम्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (86-89) · Śloka 89
తత్ర శ్లోకాః- అర్థే దశమహామూలాః సంజ్ఞా చాసాం యథా కృతా| అయనాంతాః షడగ్ర్యాశ్చ రూపం వేదవిదాం చ యత్||86|| సప్తకశ్చాష్టకశ్చైవ పరిప్రశ్నాః సనిర్ణయాః| యథా వాచ్యం యదర్థం చ షడ్విధాశ్చైకదేశికాః||87|| అర్థేదశమహామూలే సర్వమేతత్ ప్రకాశితం| సంగ్రహశ్చాయమధ్యాయస్తంత్రస్యాస్యైవ కేవలః||88|| యథా సుమనసాం సూత్రం సంగ్రహార్థం విధీయతే| సంగ్రహార్థం తథాఽర్థానామృషిణా సంగ్రహః కృతః||89||
View original
तत्र श्लोकाः- अर्थे दशमहामूलाः सञ्ज्ञा चासां यथा कृता| अयनान्ताः षडग्र्याश्च रूपं वेदविदां च यत्||८६|| सप्तकश्चाष्टकश्चैव परिप्रश्नाः सनिर्णयाः| यथा वाच्यं यदर्थं च षड्विधाश्चैकदेशिकाः||८७|| अर्थेदशमहामूले सर्वमेतत् प्रकाशितम्| सङ्ग्रहश्चायमध्यायस्तन्त्रस्यास्यैव केवलः||८८|| यथा सुमनसां सूत्रं सङ्ग्रहार्थं विधीयते| सङ्ग्रहार्थं तथाऽर्थानामृषिणा सङ्ग्रहः कृतः||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 30
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే శ్లోకస్థానేఽర్థేదశమహామూలీయో నామ త్రింశోఽధ్యాయః||30|| అగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే| ఇయతాఽవధినా సర్వం సూత్రస్థానం సమాప్యతే|
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थानेऽर्थेदशमहामूलीयो नाम त्रिंशोऽध्यायः||३०|| अग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते| इयताऽवधिना सर्वं सूत्रस्थानं समाप्यते|
🔊 Audio coming soon