30. arthēdaśamahāmūlīyō'dhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋಽರ್ಥೇದಶಮಹಾಮೂಲೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

ಅರ್ಥೇ ದಶ ಮಹಾಮೂಲಾಃ ಸಮಾಸಕ್ತಾ ಮಹಾಫಲಾಃ| ಮಹಚ್ಚಾರ್ಥಶ್ಚ ಹೃದಯಂ ಪರ್ಯಾಯೈರುಚ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ||೩|| ಷಡಙ್ಗಮಙ್ಗಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯರ್ಥಪಞ್ಚಕಮ್| ಆತ್ಮಾ ಚ ಸಗುಣಶ್ಚೇತಶ್ಚಿನ್ತ್ಯಂ ಚ ಹೃದಿ ಸಂಶ್ರಿತಮ್||೪||

Adhikarana 3 (5) · Śloka 6

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥಂ ಹಿ ಭಾವಾನಾಮೇಷಾಂ ಹೃದಯಮಿಷ್ಯತೇ| ಗೋಪಾನಸೀನಾಮಾಗಾರಕರ್ಣಿಕೇವಾರ್ಥಚಿನ್ತಕೈಃ||೫|| ತಸ್ಯೋಪಘಾತಾನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಂ ಭೇದಾನ್ಮರಣಮೃಚ್ಛತಿ|೬|

Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7

ಯದ್ಧಿ ತತ್ ಸ್ಪರ್ಶವಿಜ್ಞಾನಂ ಧಾರಿ ತತ್ತತ್ರ ಸಂಶ್ರಿತಮ್||೬|| ತತ್ ಪರಸ್ಯೌಜಸಃ ಸ್ಥಾನಂ ತತ್ರ ಚೈತನ್ಯಸಙ್ಗ್ರಹಃ| ಹೃದಯಂ ಮಹದರ್ಥಶ್ಚ ತಸ್ಮಾದುಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಕೈಃ ||೭||

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

ತೇನ ಮೂಲೇನ ಮಹತಾ ಮಹಾಮೂಲಾ ಮತಾ ದಶ| ಓಜೋವಹಾಃ ಶರೀರೇಽಸ್ಮಿನ್ ವಿಧಮ್ಯನ್ತೇ ಸಮನ್ತತಃ||೮||

Adhikarana 6 (9-11) · Śloka 12

ಯೇನೌಜಸಾ ವರ್ತಯನ್ತಿ ಪ್ರೀಣಿತಾಃ ಸರ್ವದೇಹಿನಃ | ಯದೃತೇ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಜೀವಿತಂ ನಾವತಿಷ್ಠತೇ||೯|| ಯತ್ ಸಾರಮಾದೌ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಯತ್ತದ್ಗರ್ಭರಸಾದ್ರಸಃ | ಸಂವರ್ತಮಾನಂ ಹೃದಯಂ ಸಮಾವಿಶತಿ ಯತ್ ಪುರಾ ||೧೦|| ಯಸ್ಯ ನಾಶಾತ್ತು ನಾಶೋಽಸ್ತಿ ಧಾರಿ ಯದ್ಧೃದಯಾಶ್ರಿತಮ್ | ಯಚ್ಛರೀರರಸಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರಾಣಾ ಯತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ||೧೧|| ತತ್ಫಲಾ ಬಹುಧಾ ವಾ ತಾಃ ಫಲನ್ತೀವ(ತಿ) ಮಹಾಫಲಾಃ|೧೨|

Adhikarana 7 (12) · Śloka 12

ಧ್ಮಾನಾದ್ಧಮನ್ಯಃ ಸ್ರವಣಾತ್ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಸರಣಾತ್ಸಿರಾಃ||೧೨||

Adhikarana 8 (13-14) · Śloka 14

ತನ್ಮಹತ್ ತಾ ಮಹಾಮೂಲಾಸ್ತಚ್ಚೋಜಃ ಪರಿರಕ್ಷತಾ| ಪರಿಹಾರ್ಯಾ ವಿಶೇಷೇಣ ಮನಸೋ ದುಃಖಹೇತವಃ||೧೩|| ಹೃದ್ಯಂ ಯತ್ ಸ್ಯಾದ್ಯದೌಜಸ್ಯಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಯತ್ ಪ್ರಸಾದನಮ್| ತತ್ತತ್ ಸೇವ್ಯಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪ್ರಶಮೋ ಜ್ಞಾನಮೇವ ಚ||೧೪||

Adhikarana 9 (15) · Śloka 15

ಅಥ ಖಲ್ವೇಕಂ ಪ್ರಾಣವರ್ಧನಾನಾಮುತ್ಕೃಷ್ಟತಮಮೇಕಂ ಬಲವರ್ಧನಾನಾಮೇಕಂ ಬೃಂಹಣಾನಾಮೇಕಂ ನನ್ದನಾನಾಮೇಕಂ ಹರ್ಷಣಾನಾಮೇಕಮಯನಾನಾಮಿತಿ | ತತ್ರಾಹಿಂಸಾ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಪ್ರಾಣವರ್ಧನಾನಾಮುತ್ಕೃಷ್ಟತಮಂ, ವೀರ್ಯಂ ಬಲವರ್ಧನಾನಾಂ, ವಿದ್ಯಾ ಬೃಂಹಣಾನಾಮ್, ಇನ್ದ್ರಿಯಜಯೋ ನನ್ದನಾನಾಂ, ತತ್ತ್ವಾವಬೋಧೋ ಹರ್ಷಣಾನಾಂ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಯನಾನಾಮಿತಿ ; ಏವಮಾಯುರ್ವೇದವಿದೋ ಮನ್ಯನ್ತೇ||೧೫||

Adhikarana 10 (16-19) · Śloka 19

ತತ್ರಾಯುರ್ವೇದವಿದಸ್ತನ್ತ್ರಸ್ಥಾನಾಧ್ಯಾಯಪ್ರಶ್ನಾನಾಂ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ವಾಕ್ಯಶೋ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಶೋಽರ್ಥಾವಯವಶಶ್ಚ ಪ್ರವಕ್ತಾರೋ ಮನ್ತವ್ಯಾಃ| ತತ್ರಾಹ- ಕಥಂ ತನ್ತ್ರಾದೀನಿ ವಾಕ್ಯಶೋ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಶೋಽರ್ಥಾವಯವಶಶ್ಚೋಕ್ತಾನಿ ಭವನ್ತೀತಿ||೧೬|| ಅತ್ರೋಚ್ಯತೇ- ತನ್ತ್ರಮಾರ್ಷಂ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಯಥಾಮ್ನಾಯಮುಚ್ಯಮಾನಂ ವಾಕ್ಯಶೋ ಭವತ್ಯುಕ್ತಮ್||೧೭|| ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸಮ್ಯಗನುಪ್ರವಿಶ್ಯಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ವಾಗ್ಭಿರ್ವ್ಯಾಸಸಮಾಸಪ್ರತಿಜ್ಞಾಹೇತೂದಾಹರಣೋಪನಯನಿಗಮನಯುಕ್ತಾಭಿಸ್ತ್ರಿವಿಧಶಿಷ್ಯಬುದ್ಧಿಗಮ್ಯಾಭಿರುಚ್ಯಮಾನಂ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಶೋ ಭವತ್ಯುಕ್ತಮ್||೧೮|| ತನ್ತ್ರನಿಯತಾನಾಮರ್ಥದುರ್ಗಾಣಾಂ ಪುನರ್ವಿಭಾವನೈರುಕ್ತಮರ್ಥಾವಯವಶೋ ಭವತ್ಯುಕ್ತಮ್||೧೯||

Adhikarana 11 (20) · Śloka 20

ತತ್ರ ಚೇತ್ ಪ್ರಷ್ಟಾರಃ ಸ್ಯುಃ- ಚತುರ್ಣಾಮೃಕ್ಸಾಮಯಜುರಥರ್ವವೇದಾನಾಂ ಕಂ ವೇದಮುಪದಿಶನ್ತ್ಯಾಯುರ್ವೇದವಿದಃ?, ಕಿಮಾಯುಃ?, ಕಸ್ಮಾದಾಯುರ್ವೇದಃ?, ಕಿಮರ್ಥಮಾಯುರ್ವೇದಃ?, ಶಾಶ್ವತೋಽಶಾಶ್ವತೋ ವಾ?, ಕತಿ ಕಾನಿ ಚಾಸ್ಯಾಙ್ಗಾನಿ?, ಕೈಶ್ಚಾಯಮಧ್ಯೇತವ್ಯಃ?, ಕಿಮರ್ಥಂ ಚ? ಇತಿ||೨೦||

Adhikarana 12 (21) · Śloka 21

ತತ್ರ ಭಿಷಜಾ ಪೃಷ್ಟೇನೈವಂ ಚತುರ್ಣಾಮೃಕ್ಸಾಮಯಜುರಥರ್ವವೇದಾನಾಮಾತ್ಮನೋಽಥರ್ವವೇದೇ ಭಕ್ತಿರಾದೇಶ್ಯಾ, ವೇದೋ ಹ್ಯಾಥರ್ವಣೋ ದಾನಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಬಲಿಮಙ್ಗಲಹೋಮನಿಯಮಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೋಪವಾಸಮನ್ತ್ರಾದಿಪರಿಗ್ರಹಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಪ್ರಾಹ; ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚಾಯುಷೋ ಹಿತಾಯೋಪದಿಶ್ಯತೇ||೨೧||

Adhikarana 13 (22) · Śloka 22

ವೇದಂ ಚೋಪದಿಶ್ಯಾಯುರ್ವಾಚ್ಯಂ ; ತತ್ರಾಯುಶ್ಚೇತನಾನುವೃತ್ತಿರ್ಜೀವಿತಮನುಬನ್ಧೋ ಧಾರಿ ಚೇತ್ಯೇಕೋಽರ್ಥಃ||೨೨||

Adhikarana 14 (23) · Śloka 23

ತದಾಯುರ್ವೇದಯತೀತ್ಯಾಯುರ್ವೇದಃ ; ಕಥಮಿತಿ ಚೇತ್? ಉಚ್ಯತೇ- ಸ್ವಲಕ್ಷಣತಃ ಸುಖಾಸುಖತೋ ಹಿತಾಹಿತತಃ ಪ್ರಮಾಣಾಪ್ರಮಾಣತಶ್ಚ; ಯತಶ್ಚಾಯುಷ್ಯಾಣ್ಯನಾಯುಷ್ಯಾಣಿ ಚ ದ್ರವ್ಯಗುಣಕರ್ಮಾಣಿ ವೇದಯತ್ಯತೋಽಪ್ಯಾಯುರ್ವೇದಃ| ತತ್ರಾಯುಷ್ಯಾಣ್ಯನಾಯುಷ್ಯಾಣಿ ಚ ದ್ರವ್ಯಗುಣಕರ್ಮಾಣಿ ಕೇವಲೇನೋಪದೇಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತನ್ತ್ರೇಣ||೨೩||

Adhikarana 15 (24) · Śloka 24

ತತ್ರಾಯುರುಕ್ತಂ ಸ್ವಲಕ್ಷಣತೋ ಯಥಾವದಿಹೈವ ಪೂರ್ವಾಧ್ಯಾಯೇ ಚ| ತತ್ರ ಶಾರೀರಮಾನಸಾಭ್ಯಾಂ ರೋಗಾಭ್ಯಾಮನಭಿದ್ರುತಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಯೌವನವತಃ ಸಮರ್ಥಾನುಗತಬಲವೀರ್ಯಯಶಃಪೌರುಷಪರಾಕ್ರಮಸ್ಯ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನೇನ್ದ್ರಿಯೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಬಲಸಮುದಯೇ ವರ್ತಮಾನಸ್ಯ ಪರಮರ್ದ್ಧಿರುಚಿರವಿವಿಧೋಪಭೋಗಸ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಸರ್ವಾರಮ್ಭಸ್ಯ ಯಥೇಷ್ಟವಿಚಾರಿಣಃ ಸುಖಮಾಯುರುಚ್ಯತೇ; ಅಸುಖಮತೋ ವಿಪರ್ಯಯೇಣ; ಹಿತೈಷಿಣಃ ಪುನರ್ಭೂತಾನಾಂ ಪರಸ್ವಾದುಪರತಸ್ಯ ಸತ್ಯವಾದಿನಃ ಶಮಪರಸ್ಯ ಪರೀಕ್ಷ್ಯಕಾರಿಣೋಽಪ್ರಮತ್ತಸ್ಯ ತ್ರಿವರ್ಗಂ ಪರಸ್ಪರೇಣಾನುಪಹತಮುಪಸೇವಮಾನಸ್ಯ ಪೂಜಾರ್ಹಸಮ್ಪೂಜಕಸ್ಯ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನೋಪಶಮಶೀಲಸ್ಯ ವೃದ್ಧೋಪಸೇವಿನಃ ಸುನಿಯತರಾಗರೋಷೇರ್ಷ್ಯಾಮದಮಾನವೇಗಸ್ಯ ಸತತಂ ವಿವಿಧಪ್ರದಾನಪರಸ್ಯ ತಪೋಜ್ಞಾನಪ್ರಶಮನಿತ್ಯಸ್ಯಾಧ್ಯಾತ್ಮವಿದಸ್ತತ್ಪರಸ್ಯ ಲೋಕಮಿಮಂ ಚಾಮುಂ ಚಾವೇಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಮತಿಮತೋ ಹಿತಮಾಯುರುಚ್ಯತೇ; ಅಹಿತಮತೋ ವಿಪರ್ಯಯೇಣ||೨೪||

Adhikarana 16 (25-26) · Śloka 26

ಪ್ರಮಾಣಮಾಯುಷಸ್ತ್ವರ್ಥೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋಬುದ್ಧಿಚೇಷ್ಟಾದೀನಾಂ ವಿಕೃತಿಲಕ್ಷಣೈರುಪಲಭ್ಯತೇಽನಿಮಿತ್ತೈಃ, ಅಯಮಸ್ಮಾತ್ ಕ್ಷಣಾನ್ಮುಹೂರ್ತಾದ್ದಿವಸಾತ್ ತ್ರಿಪಞ್ಚಸಪ್ತದಶದ್ವಾದಶಾಹಾತ್ ಪಕ್ಷಾನ್ಮಾಸಾತ್ ಷಣ್ಮಾಸಾತ್ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ವಾ ಸ್ವಭಾವಮಾಪತ್ಸ್ಯತ ಇತಿ; ತತ್ರ ಸ್ವಭಾವಃ ಪ್ರವೃತ್ತೇರುಪರಮೋ ಮರಣಮನಿತ್ಯತಾ ನಿರೋಧ ಇತ್ಯೇಕೋಽರ್ಥಃ; ಇತ್ಯಾಯುಷಃ ಪ್ರಮಾಣಮ್; ಅತೋ ವಿಪರೀತಮಪ್ರಮಾಣಮರಿಷ್ಟಾಧಿಕಾರೇ; ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಲಕ್ಷಣಮಧಿಕೃತ್ಯ ಚೋಪದಿಷ್ಟಮಾಯುಷಃ ಪ್ರಮಾಣಮಾಯುರ್ವೇದೇ ||೨೫|| ಪ್ರಯೋಜನಂ ಚಾಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯರಕ್ಷಣಮಾತುರಸ್ಯ ವಿಕಾರಪ್ರಶಮನಂ ಚ||೨೬||

Adhikarana 17 (27) · Śloka 27

ಸೋಽಯಮಾಯುರ್ವೇದಃ ಶಾಶ್ವತೋ ನಿರ್ದಿಶ್ಯತೇ, ಅನಾದಿತ್ವಾತ್, ಸ್ವಭಾವಸಂಸಿದ್ಧಲಕ್ಷಣತ್ವಾತ್, ಭಾವಸ್ವಭಾವನಿತ್ಯತ್ವಾಚ್ಚ| ನ ಹಿ ನಾಭೂತ್ ಕದಾಚಿದಾಯುಷಃ ಸನ್ತಾನೋ ಬುದ್ಧಿಸನ್ತಾನೋ ವಾ, ಶಾಶ್ವತಶ್ಚಾಯುಷೋ ವೇದಿತಾ, ಅನಾದಿ ಚ ಸುಖದುಃಖಂ ಸದ್ರವ್ಯಹೇತುಲಕ್ಷಣಮಪರಾಪರಯೋಗಾತ್| ಏಷ ಚಾರ್ಥಸಙ್ಗ್ರಹೋ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ಆಯುರ್ವೇದಲಕ್ಷಣಮಿತಿ| ಗುರುಲಘುಶೀತೋಷ್ಣಸ್ನಿಗ್ಧರೂಕ್ಷಾದೀನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯವಿಶೇಷಾಭ್ಯಾಂ ವೃದ್ಧಿಹ್ರಾಸೌ, ಯಥೋಕ್ತಂ- ಗುರುಭಿರಭ್ಯಸ್ಯಮಾನೈರ್ಗುರೂಣಾಮುಪಚಯೋ ಭವತ್ಯಪಚಯೋ ಲಘೂನಾಂ, ಏವಮೇವೇತರೇಷಾಮಿತಿ, ಏಷ ಭಾವಸ್ವಭಾವೋ ನಿತ್ಯಃ, ಸ್ವಲಕ್ಷಣಂ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾದೀನಾಂ; ಸನ್ತಿ ತು ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಗುಣಾಶ್ಚ ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯಾಃ| ನ ಹ್ಯಾಯುರ್ವೇದಸ್ಯಾಭೂತ್ವೋತ್ಪತ್ತಿರುಪಲಭ್ಯತೇ, ಅನ್ಯತ್ರಾವಬೋಧೋಪದೇಶಾಭ್ಯಾಮ್; ಏತದ್ವೈ ದ್ವಯಮಧಿಕೃತ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಮುಪದಿಶನ್ತ್ಯೇಕೇ| ಸ್ವಾಭಾವಿಕಂ ಚಾಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮಕೃತಕಂ, ಯದುಕ್ತಮಿಹಾದ್ಯೇಽಧ್ಯಾಯೇ ಚ; ಯಥಾ- ಅಗ್ನೇರೌಷ್ಣ್ಯಮ್, ಅಪಾಂ ದ್ರವತ್ವಮ್| ಭಾವಸ್ವಭಾವನಿತ್ಯತ್ವಮಪಿ ಚಾಸ್ಯ, ಯಥೋಕ್ತಂ- ಗುರುಭಿರಭ್ಯಸ್ಯಮಾನೈರ್ಗುರೂಣಾಮುಪಚಯೋ ಭವತ್ಯಪಚಯೋ ಲಘೂನಾಮಿತಿ||೨೭||

Adhikarana 18 (28) · Śloka 28

ತಸ್ಯಾಯುರ್ವೇದಸ್ಯಾಙ್ಗಾನ್ಯಷ್ಟೌ; ತದ್ಯಥಾ- ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾ , ಶಾಲಾಕ್ಯಂ, ಶಲ್ಯಾಪಹರ್ತೃಕಂ, ವಿಷಗರವೈರೋಧಿಕಪ್ರಶಮನಂ, ಭೂತವಿದ್ಯಾ, ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯಕಂ, ರಸಾಯನಂ, ವಾಜೀಕರಣಮಿತಿ||೨೮||

Adhikarana 19 (29) · Śloka 29

ಸ ಚಾಧ್ಯೇತವ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಜನ್ಯವೈಶ್ಯೈಃ| ತತ್ರಾನುಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ, ಆರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ರಾಜನ್ಯೈಃ, ವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ವೈಶ್ಯೈಃ; ಸಾಮಾನ್ಯತೋ ವಾ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಪರಿಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಸರ್ವೈಃ| ತತ್ರ ಯದಧ್ಯಾತ್ಮವಿದಾಂ ಧರ್ಮಪಥಸ್ಥಾನಾಂ ಧರ್ಮಪ್ರಕಾಶಕಾನಾಂ ವಾ ಮಾತೃಪಿತೃಭ್ರಾತೃಬನ್ಧುಗುರುಜನಸ್ಯ ವಾ ವಿಕಾರಪ್ರಶಮನೇ ಪ್ರಯತ್ನವಾನ್ ಭವತಿ, ಯಚ್ಚಾಯುರ್ವೇದೋಕ್ತಮಧ್ಯಾತ್ಮಮನುಧ್ಯಾಯತಿ ವೇದಯತ್ಯನುವಿಧೀಯತೇ ವಾ, ಸೋಽಸ್ಯ ಪರೋ ಧರ್ಮಃ; ಯಾ ಪುನರೀಶ್ವರಾಣಾಂ ವಸುಮತಾಂ ವಾ ಸಕಾಶಾತ್ ಸುಖೋಪಹಾರನಿಮಿತ್ತಾ ಭವತ್ಯರ್ಥಾವಾಪ್ತಿರಾರಕ್ಷಣಂ ಚ, ಯಾ ಚ ಸ್ವಪರಿಗೃಹೀತಾನಾಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಮಾತುರ್ಯಾದಾರಕ್ಷಾ, ಸೋಽಸ್ಯಾರ್ಥಃ; ಯತ್ ಪುನರಸ್ಯ ವಿದ್ವದ್ಗ್ರಹಣಯಶಃ ಶರಣ್ಯತ್ವಂ ಚ, ಯಾ ಚ ಸಮ್ಮಾನಶುಶ್ರೂಷಾ, ಯಚ್ಚೇಷ್ಟಾನಾಂ ವಿಷಯಾಣಾಮಾರೋಗ್ಯಮಾಧತ್ತೇ ಸೋಽಸ್ಯ ಕಾಮಃ| ಇತಿ ಯಥಾಪ್ರಶ್ನಮುಕ್ತಮಶೇಷೇಣ||೨೯||

Adhikarana 20 (30) · Śloka 30

ಅಥ ಭಿಷಗಾದಿತ ಏವ ಭಿಷಜಾ ಪ್ರಷ್ಟವ್ಯೋಽಷ್ಟವಿಧಂ ಭವತಿ- ತನ್ತ್ರಂ, ತನ್ತ್ರಾರ್ಥಾನ್, ಸ್ಥಾನಂ, ಸ್ಥಾನಾರ್ಥಾನ್, ಅಧ್ಯಾಯಮ್, ಅಧ್ಯಾಯಾರ್ಥಾನ್, ಪ್ರಶ್ನಂ, ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಾಂಶ್ಚೇತಿ; ಪೃಷ್ಟೇನ ಚೈತದ್ವಕ್ತವ್ಯಮಶೇಷೇಣ ವಾಕ್ಯಶೋ ವಾಕ್ಯಾರ್ಥಶೋಽರ್ಥಾವಯವಶಶ್ಚೇತಿ ||೩೦||

Adhikarana 21 (31-32) · Śloka 32

ತತ್ರಾಯುರ್ವೇದಃ ಶಾಖಾ ವಿದ್ಯಾ ಸೂತ್ರಂ ಜ್ಞಾನಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಲಕ್ಷಣಂ ತನ್ತ್ರಮಿತ್ಯನರ್ಥಾನ್ತರಮ್ ||೩೧|| ತನ್ತ್ರಾರ್ಥಃ ಪುನಃ ಸ್ವಲಕ್ಷಣೈರುಪದಿಷ್ಟಃ| ಸ ಚಾರ್ಥಃ ಪ್ರಕರಣೈರ್ವಿಭಾವ್ಯಮಾನೋ ಭೂಯ ಏವ ಶರೀರವೃತ್ತಿಹೇತುವ್ಯಾಧಿಕರ್ಮಕಾರ್ಯಕಾಲಕರ್ತೃಕರಣವಿಧಿವಿನಿಶ್ಚಯಾದ್ದಶಪ್ರಕರಣಃ, ತಾನಿ ಚ ಪ್ರಕರಣಾನಿ ಕೇವಲೇನೋಪದೇಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತನ್ತ್ರೇಣ||೩೨||

Adhikarana 22 (33) · Śloka 33

ತನ್ತ್ರಸ್ಯಾಸ್ಯಾಷ್ಟೌ ಸ್ಥಾನಾನಿ ; ತದ್ಯಥಾ- ಶ್ಲೋಕನಿದಾನವಿಮಾನಶಾರೀರೇನ್ದ್ರಿಯಚಿಕಿತ್ಸಿತಕಲ್ಪಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನಾನಿ| ತತ್ರ ತ್ರಿಂಶದಧ್ಯಾಯಕಂ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನಮ್, ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಕಾನಿ ನಿದಾನವಿಮಾನಶಾರೀರಸ್ಥಾನಾನಿ, ದ್ವಾದಶಕಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ, ತ್ರಿಂಶಕಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಾನಾಂ, ದ್ವಾದಶಕೇ ಕಲ್ಪಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನೇ ಭವತಃ||೩೩||

Adhikarana 23 (34) · Śloka 34

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ದ್ವೇ ತ್ರಿಂಶಕೇ ದ್ವಾದಶಕಂ ತ್ರಯಂ ಚ ತ್ರೀಣ್ಯಷ್ಟಕಾನ್ಯೇಷು ಸಮಾಪ್ತಿರುಕ್ತಾ| ಶ್ಲೋಕೌಷಧಾರಿಷ್ಟವಿಕಲ್ಪಸಿದ್ಧಿನಿದಾನಮಾನಾಶ್ರಯಸಞ್ಜ್ಞಕೇಷು||೩೪||

Adhikarana 24 (35) · Śloka 35

ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಸ್ಥಾನೇ ಯಥಾಸ್ವಂ ಚ ಸ್ಥಾನಾರ್ಥ ಉಪದೇಕ್ಷ್ಯತೇ| ಸವಿಂಶಮಧ್ಯಾಯಶತಂ ಶೃಣು ನಾಮಕ್ರಮಾಗತಮ್||೩೫||

Adhikarana 25 (36-68) · Śloka 68

ದೀರ್ಘಞ್ಜೀವೋಽಪ್ಯಪಾಮಾರ್ಗತಣ್ಡುಲಾರಗ್ವಧಾದಿಕೌ| ಷಡ್ವಿರೇಕಾಶ್ರಯಶ್ಚೇತಿ ಚತುಷ್ಕೋ ಭೇಷಜಾಶ್ರಯಃ||೩೬|| ಮಾತ್ರಾತಸ್ಯಾಶಿತೀಯೌ ಚ ನವೇಗಾನ್ಧಾರಣಂ ತಥಾ| ಇನ್ದ್ರಿಯೋಪಕ್ರಮಶ್ಚೇತಿ ಚತ್ವಾರಃ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವೃತ್ತಿಕಾಃ ||೩೭|| ಖುಡ್ಡಾಕಶ್ಚ ಚತುಷ್ಪಾದೋ ಮಹಾಂಸ್ತಿಸ್ರೈಷಣಸ್ತಥಾ| ಸಹ ವಾತಕಲಾಖ್ಯೇನ ವಿದ್ಯಾನ್ನೈರ್ದೇಶಿಕಾನ್ ಬುಧಃ||೩೮|| ಸ್ನೇಹನಸ್ವೇದನಾಧ್ಯಾಯಾವುಭೌ ಯಶ್ಚೋಪಕಲ್ಪನಃ| ಚಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರಾಭೃತಶ್ಚೈವ ಸರ್ವ ಏವ ಪ್ರಕಲ್ಪನಾಃ||೩೯|| ಕಿಯನ್ತಃಶಿರಸೀಯಶ್ಚ ತ್ರಿಶೋಫಾಷ್ಟೋದರಾದಿಕೌ| ರೋಗಾಧ್ಯಾಯೋ ಮಹಾಂಶ್ಚೈವ ರೋಗಾಧ್ಯಾಯಚತುಷ್ಟಯಮ್||೪೦|| ಅಷ್ಟೌನಿನ್ದಿತಸಙ್ಖ್ಯಾತಸ್ತಥಾ ಲಙ್ಘನತರ್ಪಣೇ| ವಿಧಿಶೋಣಿತಿಕಶ್ಚೈವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಸ್ತತ್ರ ಯೋಜನಾಃ||೪೧|| ಯಜ್ಜಃಪುರುಷಸಙ್ಖ್ಯಾತೋ ಭದ್ರಕಾಪ್ಯಾನ್ನಪಾನಿಕೌ| ವಿವಿಧಾಶಿತಪೀತೀಯಶ್ಚತ್ವಾರೋಽನ್ನವಿನಿಶ್ಚಯಾಃ||೪೨|| ದಶಪ್ರಾಣಾಯತನಿಕಸ್ತಥಾಽರ್ಥೇದಶಮೂಲಿಕಃ| ದ್ವಾವೇತೌ ಪ್ರಾಣದೇಹಾರ್ಥೌ ಪ್ರೋಕ್ತೌ ವೈದ್ಯಗುಣಾಶ್ರಯೌ||೪೩|| ಔಷಧಸ್ವಸ್ಥನಿರ್ದೇಶಕಲ್ಪನಾರೋಗಯೋಜನಾಃ| ಚತುಷ್ಕಾಃ ಷಟ್ ಕ್ರಮೇಣೋಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತಮಶ್ಚಾನ್ನಪಾನಿಕಃ||೪೪|| ದ್ವೌ ಚಾನ್ತ್ಯೌ ಸಙ್ಗ್ರಹಾಧ್ಯಾಯಾವಿತಿ ತ್ರಿಂಶಕಮರ್ಥವತ್| ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನಂ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ತನ್ತ್ರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಶಿರಃ ಶುಭಮ್ ||೪೫|| ಚತುಷ್ಕಾಣಾಂ ಮಹಾರ್ಥಾನಾಂ ಸ್ಥಾನೇಽಸ್ಮಿನ್ ಸಙ್ಗ್ರಹಃ ಕೃತಃ| ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥಃ ಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥಶ್ಚ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನಮತಃ ಸ್ಮೃತಮ್||೪೬|| ಜ್ವರಾಣಾಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಸ್ಯ ಗುಲ್ಮಾನಾಂ ಮೇಹಕುಷ್ಠಯೋಃ| ಶೋಷೋನ್ಮಾದನಿದಾನೇ ಚ ಸ್ಯಾದಪಸ್ಮಾರಿಣಾಂ ಚ ಯತ್||೪೭|| ಇತ್ಯಧ್ಯಾಯಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನಮುಚ್ಯತೇ| ರಸೇಷು ತ್ರಿವಿಧೇ ಕುಕ್ಷೌ ಧ್ವಂಸೇ ಜನಪದಸ್ಯ ಚ||೪೮|| ತ್ರಿವಿಧೇ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನೇ ಸ್ರೋತಃಸ್ವಪಿ ಚ ವರ್ತನೇ| ರೋಗಾನೀಕೇ ವ್ಯಾಧಿರೂಪೇ ರೋಗಾಣಾಂ ಚ ಭಿಷಗ್ಜಿತೇ||೪೯|| ಅಷ್ಟೌ ವಿಮಾನಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ಮಾನಾರ್ಥಾನಿ ಮಹರ್ಷಿಣಾ| ಕತಿಧಾಪುರುಷೀಯಂ ಚ ಗೋತ್ರೇಣಾತುಲ್ಯಮೇವ ಚ||೫೦|| ಖುಡ್ಡಿಕಾ ಮಹತೀ ಚೈವ ಗರ್ಭಾವಕ್ರಾನ್ತಿರುಚ್ಯತೇ| ಪುರುಷಸ್ಯ ಶರೀರಸ್ಯ ವಿಚಯೌ ದ್ವೌ ವಿನಿಶ್ಚಿತೌ||೫೧|| ಶರೀರಸಙ್ಖ್ಯಾ ಸೂತ್ರಂ ಚ ಜಾತೇರಷ್ಟಮಮುಚ್ಯತೇ | ಇತ್ಯುದ್ದಿಷ್ಟಾನಿ ಮುನಿನಾ ಶಾರೀರಾಣ್ಯತ್ರಿಸೂನುನಾ||೫೨|| ವರ್ಣಸ್ವರೀಯಃ ಪುಷ್ಪಾಖ್ಯಸ್ತೃತೀಯಃ ಪರಿಮರ್ಶನಃ| ಚತುರ್ಥ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನೀಕಃ ಪಞ್ಚಮಃ ಪೂರ್ವರೂಪಿಕಃ||೫೩|| ಕತಮಾನಿಶರೀರೀಯಃ ಪನ್ನರೂಪೋಽಪ್ಯವಾಕ್ಶಿರಾಃ| ಯಸ್ಯಶ್ಯಾವನಿಮಿತ್ತಶ್ಚ ಸದ್ಯೋಮರಣ ಏವ ಚ||೫೪|| ಅಣುಜ್ಯೋತಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ತಥಾ ಗೋಮಯಚೂರ್ಣವಾನ್| ದ್ವಾದಶಾಧ್ಯಾಯಕಂ ಸ್ಥಾನಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್ ||೫೫|| ಅಭಯಾಮಲಕೀಯಂ ಚ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯಮೇವ ಚ| ಕರಪ್ರಚಿತಕಂ ವೇದಸಮುತ್ಥಾನಂ ರಸಾಯನಮ್||೫೬|| ಸಂಯೋಗಶರಮೂಲೀಯಮಾಸಿಕ್ತಕ್ಷೀರಕಂ ತಥಾ| ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತೀಯಂ ಚ ಪುಮಾಞ್ಜಾತಬಲಾದಿಕಮ್||೫೭|| ಚತುಷ್ಕದ್ವಯಮಪ್ಯೇತದಧ್ಯಾಯದ್ವಯಮುಚ್ಯತೇ| ರಸಾಯನಮಿತಿ ಜ್ಞೇಯಂ ವಾಜೀಕರಣಮೇವ ಚ||೫೮|| ಜ್ವರಾಣಾಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಸ್ಯ ಗುಲ್ಮಾನಾಂ ಮೇಹಕುಷ್ಠಯೋಃ| ಶೋಷೋನ್ಮಾದೇಽಪ್ಯಪಸ್ಮಾರೇ ಕ್ಷತಶೋಥೋದರಾರ್ಶಸಾಮ್||೫೯|| ಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡುರೋಗಾಣಾಂ ಶ್ವಾಸಕಾಸಾತಿಸಾರಿಣಾಮ್| ಛರ್ದಿವೀಸರ್ಪತೃಷ್ಣಾನಾಂ ವಿಷಮದ್ಯವಿಕಾರಯೋಃ||೬೦|| ದ್ವಿವ್ರಣೀಯಂ ತ್ರಿಮರ್ಮೀಯಮೂರುಸ್ತಮ್ಭಿಕಮೇವ ಚ| ವಾತರೋಗೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ಚೈವ ಯತ್||೬೧|| ತ್ರಿಂಶಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಾನ್ಯುಕ್ತಾನ್ಯತಃ ಕಲ್ಪಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷ್ಮಹೇ| ಫಲಜೀಮೂತಕೇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋ ಧಾಮಾರ್ಗವಸ್ಯ ಚ||೬೨|| ಪಞ್ಚಮೋ ವತ್ಸಕಸ್ಯೋಕ್ತಃ ಷಷ್ಠಶ್ಚ ಕೃತವೇಧನೇ| ಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃತಯೋಃ ಕಲ್ಪಸ್ತಥೈವ ಚತುರಙ್ಗುಲೇ||೬೩|| ತಿಲ್ವಕಸ್ಯ ಸುಧಾಯಾಶ್ಚ ಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಷು ಚ| ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತ್ಯೋಃ ಕಲ್ಪಶ್ಚ ದ್ವಾದಶೋಽಯಂ ಸಮಾಪ್ಯತೇ||೬೪|| ಕಲ್ಪನಾ ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಖ್ಯಾ ಬಸ್ತಿಸೂತ್ರೀ ತಥೈವ ಚ| ಸ್ನೇಹವ್ಯಾಪದಿಕೀ ಸಿದ್ಧಿರ್ನೇತ್ರವ್ಯಾಪದಿಕೀ ತಥಾ||೬೫|| ಸಿದ್ಧಿಃ ಶೋಧನಯೋಶ್ಚೈವ ಬಸ್ತಿಸಿದ್ಧಿಸ್ತಥೈವ ಚ| ಪ್ರಾಸೃತೀ ಮರ್ಮಸಙ್ಖ್ಯಾತಾ ಸಿದ್ಧಿರ್ಬಸ್ತ್ಯಾಶ್ರಯಾ ಚ ಯಾ||೬೬|| ಫಲಮಾತ್ರಾ ತಥಾ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸಿದ್ಧಿಶ್ಚೋತ್ತರಸಞ್ಜ್ಞಿತಾ| ಸಿದ್ಧಯೋ ದ್ವಾದಶೈವೈತಾಸ್ತನ್ತ್ರಂ ಚಾಸು ಸಮಾಪ್ಯತೇ||೬೭|| ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಸ್ಥಾನೇ ತಥಾಽಧ್ಯಾಯೇ ಚಾಧ್ಯಾಯಾರ್ಥಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯತೇ| ತಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ ಸರ್ವತಃ ಸರ್ವಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಹ್ಯರ್ಥಸಙ್ಗ್ರಹಾತ್||೬೮||

Adhikarana 26 (69-71) · Śloka 71

ಪೃಚ್ಛಾ ತನ್ತ್ರಾದ್ಯಥಾಮ್ನಾಯಂ ವಿಧಿನಾ ಪ್ರಶ್ನ ಉಚ್ಯತೇ| ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥೋ ಯುಕ್ತಿಮಾಂಸ್ತಸ್ಯ ತನ್ತ್ರೇಣೈವಾರ್ಥನಿಶ್ಚಯಃ ||೬೯|| ನಿರುಕ್ತಂ ತನ್ತ್ರಣಾತ್ತನ್ತ್ರಂ, ಸ್ಥಾನಮರ್ಥಪ್ರತಿಷ್ಠಯಾ| ಅಧಿಕೃತ್ಯಾರ್ಥಮಧ್ಯಾಯನಾಮಸಞ್ಜ್ಞಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ||೭೦|| ಇತಿ ಸರ್ವಂ ಯಥಾಪ್ರಶ್ನಮಷ್ಟಕಂ ಸಮ್ಪ್ರಕಾಶಿತಮ್| ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಚೋಕ್ತಸ್ತನ್ತ್ರಸ್ಯ ಸಙ್ಗ್ರಹಃ ಸುವಿನಿಶ್ಚಿತಃ||೭೧||

Adhikarana 27 (72-74) · Śloka 74

ಸನ್ತಿ ಪಾಲ್ಲವಿಕೋತ್ಪಾತಾಃ ಸಙ್ಕ್ಷೋಭಂ ಜನಯನ್ತಿ ಯೇ| ವರ್ತಕಾನಾಮಿವೋತ್ಪಾತಾಃ ಸಹಸೈವಾವಿಭಾವಿತಾಃ||೭೨|| ತಸ್ಮಾತ್ತಾನ್ ಪೂರ್ವಸಞ್ಜಲ್ಪೇ ಸರ್ವತ್ರಾಷ್ಟಕಮಾದಿಶೇತ್| ಪರಾವರಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಂ ತತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ಬಲಮ್||೭೩|| ಶಬ್ದಮಾತ್ರೇಣ ತನ್ತ್ರಸ್ಯ ಕೇವಲಸ್ಯೈಕದೇಶಿಕಾಃ| ಭ್ರಮನ್ತ್ಯಲ್ಪಬಲಾಸ್ತನ್ತ್ರೇ ಜ್ಯಾಶಬ್ದೇನೇವ ವರ್ತಕಾಃ||೭೪||

Adhikarana 28 (75-81) · Śloka 81

ಪಶುಃ ಪಶೂನಾಂ ದೌರ್ಬಲ್ಯಾತ್ ಕಶ್ಚಿನ್ಮಧ್ಯೇ ವೃಕಾಯತೇ| ಸ ಸತ್ಯಂ ವೃಕಮಾಸಾದ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಭಜತೇ ಪಶುಃ||೭೫|| ತದ್ವದಜ್ಞೋಽಜ್ಞಮಧ್ಯಸ್ಥಃ ಕಶ್ಚಿನ್ಮೌಖರ್ಯಸಾಧನಃ| ಸ್ಥಾಪಯತ್ಯಾಪ್ತಮಾತ್ಮಾನಮಾಪ್ತಂ ತ್ವಾಸಾದ್ಯ ಭಿದ್ಯತೇ||೭೬|| ಬಭ್ರುರ್ಗೂಢ ಇವೋರ್ಣಾಭಿರಬುದ್ಧಿರಬಹುಶ್ರುತಃ| ಕಿಂ ವೈ ವಕ್ಷ್ಯತಿ ಸಞ್ಜಲ್ಪೇ ಕುಣ್ಡಭೇದೀ ಜಡೋ ಯಥಾ||೭೭|| ಸದ್ವೃತ್ತೈರ್ನ ವಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಭಿಷಗಲ್ಪಶ್ರುತೈರಪಿ| ಹನ್ಯಾತ್ ಪ್ರಶ್ನಾಷ್ಟಕೇನಾದಾವಿತರಾಂಸ್ತ್ವಾಪ್ತಮಾನಿನಃ ||೭೮|| ದಮ್ಭಿನೋ ಮುಖರಾ ಹ್ಯಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಭೂತಾಬದ್ಧಭಾಷಿಣಃ| ಪ್ರಾಯಃ, ಪ್ರಾಯೇಣ ಸುಮುಖಾಃ ಸನ್ತೋ ಯುಕ್ತಾಲ್ಪಭಾಷಿಣಃ||೭೯|| ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶಾರ್ಥಮಹಙ್ಕಾರಮನಾಶ್ರಿತಃ| ಸ್ವಲ್ಪಾಧಾರಾಜ್ಞಮುಖರಾನ್ಮರ್ಷಯೇನ್ನ ವಿವಾದಿನಃ||೮೦|| ಪರೋ ಭೂತೇಷ್ವನುಕ್ರೋಶಸ್ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ(ನೇ)ಪರಾ ದಯಾ| ಯೇಷಾಂ ತೇಷಾಮಸದ್ವಾದನಿಗ್ರಹೇ ನಿರತಾ ಮತಿಃ||೮೧||

Adhikarana 29 (82-83) · Śloka 83

ಅಸತ್ಪಕ್ಷಾಕ್ಷಣಿತ್ವಾರ್ತಿದಮ್ಭಪಾರುಷ್ಯಸಾಧನಾಃ| ಭವನ್ತ್ಯನಾಪ್ತಾಃ ಸ್ವೇ ತನ್ತ್ರೇ ಪ್ರಾಯಃ ಪರವಿಕತ್ಥಕಾಃ||೮೨|| ತಾನ್ ಕಾಲಪಾಶಸದೃಶಾನ್ ವರ್ಜಯೇಚ್ಛಾಸ್ತ್ರದೂಷಕಾನ್| ಪ್ರಶಮಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣಾಃ ಸೇವ್ಯಾ ಭಿಷಕ್ತಮಾಃ||೮೩||

Adhikarana 30 (84-85) · Śloka 85

ಸಮಗ್ರಂ ದುಃಖಮಾಯತ್ತಮವಿಜ್ಞಾನೇ ದ್ವಯಾಶ್ರಯಮ್| ಸುಖಂ ಸಮಗ್ರಂ ವಿಜ್ಞಾನೇ ವಿಮಲೇ ಚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್||೮೪|| ಇದಮೇವಮುದಾರಾರ್ಥಮಜ್ಞಾನಾಂ ನ ಪ್ರಕಾಶಕಮ್| ಶಾಸ್ತ್ರಂ ದೃಷ್ಟಿಪ್ರಣಷ್ಟಾನಾಂ ಯಥೈವಾದಿತ್ಯಮಣ್ಡಲಮ್||೮೫||

Adhikarana 31 (86-89) · Śloka 89

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾಃ- ಅರ್ಥೇ ದಶಮಹಾಮೂಲಾಃ ಸಞ್ಜ್ಞಾ ಚಾಸಾಂ ಯಥಾ ಕೃತಾ| ಅಯನಾನ್ತಾಃ ಷಡಗ್ರ್ಯಾಶ್ಚ ರೂಪಂ ವೇದವಿದಾಂ ಚ ಯತ್||೮೬|| ಸಪ್ತಕಶ್ಚಾಷ್ಟಕಶ್ಚೈವ ಪರಿಪ್ರಶ್ನಾಃ ಸನಿರ್ಣಯಾಃ| ಯಥಾ ವಾಚ್ಯಂ ಯದರ್ಥಂ ಚ ಷಡ್ವಿಧಾಶ್ಚೈಕದೇಶಿಕಾಃ||೮೭|| ಅರ್ಥೇದಶಮಹಾಮೂಲೇ ಸರ್ವಮೇತತ್ ಪ್ರಕಾಶಿತಮ್| ಸಙ್ಗ್ರಹಶ್ಚಾಯಮಧ್ಯಾಯಸ್ತನ್ತ್ರಸ್ಯಾಸ್ಯೈವ ಕೇವಲಃ||೮೮|| ಯಥಾ ಸುಮನಸಾಂ ಸೂತ್ರಂ ಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ವಿಧೀಯತೇ| ಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ತಥಾಽರ್ಥಾನಾಮೃಷಿಣಾ ಸಙ್ಗ್ರಹಃ ಕೃತಃ||೮೯||

Adhikarana puShpikA · Śloka 30

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇಽರ್ಥೇದಶಮಹಾಮೂಲೀಯೋ ನಾಮ ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೦|| ಅಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ| ಇಯತಾಽವಧಿನಾ ಸರ್ವಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನಂ ಸಮಾಪ್ಯತೇ|