13. snēhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಸ್ನೇಹಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಸಾಙ್ಖ್ಯೈಃ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಸಙ್ಖ್ಯೇಯೈಃ ಸಹಾಸೀನಂ ಪುನರ್ವಸುಮ್| ಜಗದ್ಧಿತಾರ್ಥಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಹ್ನಿವೇಶಃ ಸ್ವಸಂಶಯಮ್||೩||

Adhikarana 3 (4-8) · Śloka 8

ಕಿಂಯೋನಯಃ ಕತಿ ಸ್ನೇಹಾಃ ಕೇ ಚ ಸ್ನೇಹಗುಣಾಃ ಪೃಥಕ್| ಕಾಲಾನುಪಾನೇ ಕೇ ಕಸ್ಯ ಕತಿ ಕಾಶ್ಚ ವಿಚಾರಣಾಃ||೪|| ಕತಿ ಮಾತ್ರಾಃ ಕಥಮ್ಮಾನಾಃ ಕಾ ಚ ಕೇಷೂಪದಿಶ್ಯತೇ| ಕಶ್ಚ ಕೇಭ್ಯೋ ಹಿತಃ ಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರಕರ್ಷಃ ಸ್ನೇಹನೇ ಚ ಕಃ||೫|| ಸ್ನೇಹ್ಯಾಃ ಕೇ ಕೇ ನ ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಸ್ನಿಗ್ಧಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಲಕ್ಷಣಮ್| ಕಿಂ ಪಾನಾತ್ ಪ್ರಥಮಂ ಪೀತೇ ಜೀರ್ಣೇ ಕಿಞ್ಚ ಹಿತಾಹಿತಮ್||೬|| ಕೇ ಮೃದುಕ್ರೂರಕೋಷ್ಠಾಃ ಕಾ ವ್ಯಾಪದಃ ಸಿದ್ಧಯಶ್ಚ ಕಾಃ| ಅಚ್ಛೇ ಸಂಶೋಧನೇ ಚೈವ ಸ್ನೇಹೇ ಕಾ ವೃತ್ತಿರಿಷ್ಯತೇ||೭|| ವಿಚಾರಣಾಃ ಕೇಷು ಯೋಜ್ಯಾ ವಿಧಿನಾ ಕೇನ ತತ್ ಪ್ರಭೋ!| ಸ್ನೇಹಸ್ಯಾಮಿತವಿಜ್ಞಾನ ಜ್ಞಾನಮಿಚ್ಛಾಮಿ ವೇದಿತುಮ್||೮||

Adhikarana 4 (9-11) · Śloka 11

ಅಥ ತತ್ಸಂಶಯಚ್ಛೇತ್ತಾ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಪುನರ್ವಸುಃ| ಸ್ನೇಹಾನಾಂ ದ್ವಿವಿಧಾ ಸೌಮ್ಯ ಯೋನಿಃ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಾ||೯|| ತಿಲಃ ಪ್ರಿಯಾಲಾಭಿಷುಕೌ ಬಿಭೀತಕಶ್ಚಿತ್ರಾಭಯೈರಣ್ಡಮಧೂಕಸರ್ಷಪಾಃ| ಕುಸುಮ್ಭಬಿಲ್ವಾರುಕಮೂಲಕಾತಸೀನಿಕೋಚಕಾಕ್ಷೋಡಕರಞ್ಜಶಿಗ್ರುಕಾಃ||೧೦|| ಸ್ನೇಹಾಶಯಾಃ ಸ್ಥಾವರಸಞ್ಜ್ಞಿತಾಸ್ತಥಾ ಸ್ಯುರ್ಜಙ್ಗಮಾ ಮತ್ಸ್ಯಮೃಗಾಃ ಸಪಕ್ಷಿಣಃ| ತೇಷಾಂ ದಧಿಕ್ಷೀರಘೃತಾಮಿಷಂ ವಸಾ ಸ್ನೇಹೇಷು ಮಜ್ಜಾ ಚ ತಥೋಪದಿಶ್ಯತೇ||೧೧||

Adhikarana 5 (12) · Śloka 1

ಸರ್ವೇಷಾಂ ತೈಲಜಾತಾನಾಂ ತಿಲತೈಲಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ| ಬಲಾರ್ಥೇ ಸ್ನೇಹನೇ ಚಾಗ್ರ್ಯಮೈರಣ್ಡಂ ತು ವಿರೇಚನೇ||೧೨|| (ಕಟೂಷ್ಣಂ ತೈಲಮೈರಣ್ಡಂ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಂ ಗುರು | ಕಷಾಯಸ್ವಾದುತಿಕ್ತೈಶ್ಚ ಯೋಜಿತಂ ಪಿತ್ತಹನ್ತ್ರಪಿ ||೧||)|

Adhikarana 6 (13) · Śloka 13

ಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲಂ ವಸಾ ಮಜ್ಜಾ ಸರ್ವಸ್ನೇಹೋತ್ತಮಾ ಮತಾಃ| ಏಷು ಚೈವೋತ್ತಮಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸಂಸ್ಕಾರಸ್ಯಾನುವರ್ತನಾತ್||೧೩||

Adhikarana 7 (14-17) · Śloka 17

ಘೃತಂ ಪಿತ್ತಾನಿಲಹರಂ ರಸಶುಕ್ರೌಜಸಾಂ ಹಿತಮ್| ನಿರ್ವಾಪಣಂ ಮೃದುಕರಂ ಸ್ವರವರ್ಣಪ್ರಸಾದನಮ್||೧೪|| ಮಾರುತಘ್ನಂ ನ ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮವರ್ಧನಂ ಬಲವರ್ಧನಮ್| ತ್ವಚ್ಯಮುಷ್ಣಂ ಸ್ಥಿರಕರಂ ತೈಲಂ ಯೋನಿವಿಶೋಧನಮ್||೧೫|| ವಿದ್ಧಭಗ್ನಾಹತಭ್ರಷ್ಟಯೋನಿಕರ್ಣಶಿರೋರುಜಿ| ಪೌರುಷೋಪಚಯೇ ಸ್ನೇಹೇ ವ್ಯಾಯಾಮೇ ಚೇಷ್ಯತೇ ವಸಾ||೧೬|| ಬಲಶುಕ್ರರಸಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದೋಮಜ್ಜವಿವರ್ಧನಃ| ಮಜ್ಜಾ ವಿಶೇಷತೋಽಸ್ಥ್ನಾಂ ಚ ಬಲಕೃತ್ ಸ್ನೇಹನೇ ಹಿತಃ||೧೭||

Adhikarana 8 (18) · Śloka 18

ಸರ್ಪಿಃ ಶರದಿ ಪಾತವ್ಯಂ ವಸಾ ಮಜ್ಜಾ ಚ ಮಾಧವೇ| ತೈಲಂ ಪ್ರಾವೃಷಿ ನಾತ್ಯುಷ್ಣಶೀತೇ ಸ್ನೇಹಂ ಪಿಬೇನ್ನರಃ||೧೮||

Adhikarana 9 (19) · Śloka 19

ವಾತಪಿತ್ತಾಧಿಕೋ ರಾತ್ರಾವುಷ್ಣೇ ಚಾಪಿ ಪಿಬೇನ್ನರಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಧಿಕೋ ದಿವಾ ಶೀತೇ ಪಿಬೇಚ್ಚಾಮಲಭಾಸ್ಕರೇ||೧೯||

Adhikarana 10 (20-21) · Śloka 21

ಅತ್ಯುಷ್ಣೇ ವಾ ದಿವಾ ಪೀತೋ ವಾತಪಿತ್ತಾಧಿಕೇನ ವಾ| ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಪಿಪಾಸಾಮುನ್ಮಾದಂ ಕಾಮಲಾಂ ವಾ ಸಮೀರಯೇತ್||೨೦|| ಶೀತೇ ರಾತ್ರೌ ಪಿಬನ್ ಸ್ನೇಹಂ ನರಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಧಿಕೋಽಪಿ ವಾ| ಆನಾಹಮರುಚಿಂ ಶೂಲಂ ಪಾಣ್ಡುತಾಂ ವಾ ಸಮೃಚ್ಛತಿ||೨೧||

Adhikarana 11 (22) · Śloka 22

ಜಲಮುಷ್ಣಂ ಘೃತೇ ಪೇಯಂ ಯೂಷಸ್ತೈಲೇಽನು ಶಸ್ಯತೇ| ವಸಾಮಜ್ಜ್ಞೋಸ್ತು ಮಣ್ಡಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸರ್ವೇಷೂಷ್ಣಮಥಾಮ್ಬು ವಾ||೨೨||

Adhikarana 12 (23-25) · Śloka 25

ಓದನಶ್ಚ ವಿಲೇಪೀ ಚ ರಸೋ ಮಾಂಸಂ ಪಯೋ ದಧಿ| ಯವಾಗೂಃ ಸೂಪಶಾಕೌ ಚ ಯೂಷಃ ಕಾಮ್ಬಲಿಕಃ ಖಡಃ||೨೩|| ಸಕ್ತವಸ್ತಿಲಪಿಷ್ಟಂ ಚ ಮದ್ಯಂ ಲೇಹಾಸ್ತಥೈವ ಚ| ಭಕ್ಷ್ಯಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಬಸ್ತಿಸ್ತಥಾ ಚೋತ್ತರಬಸ್ತಯಃ||೨೪|| ಗಣ್ಡೂಷಃ ಕರ್ಣತೈಲಂ ಚ ನಸ್ತಃಕರ್ಣಾಕ್ಷಿತರ್ಪಣಮ್| ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರಿತ್ಯೇತಾಃ ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಪ್ರವಿಚಾರಣಾಃ ||೨೫||

Adhikarana 13 (26) · Śloka 26

ಅಚ್ಛಪೇಯಸ್ತು ಯಃ ಸ್ನೇಹೋ ನ ತಾಮಾಹುರ್ವಿಚಾರಣಾಮ್| ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಸ ಭಿಷಗ್ದೃಷ್ಟಃ ಕಲ್ಪಃ ಪ್ರಾಥಮಕಲ್ಪಿಕಃ||೨೬||

Adhikarana 14 (27-28) · Śloka 28

ರಸೈಶ್ಚೋಪಹಿತಃ ಸ್ನೇಹಃ ಸಮಾಸವ್ಯಾಸಯೋಗಿಭಿಃ| ಷಡ್ಭಿಸ್ತ್ರಿಷಷ್ಟಿಧಾ ಸಙ್ಖ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯೇಕಶ್ಚ ಕೇವಲಃ||೨೭|| ಏವಮೇತಾಶ್ಚತುಃಷಷ್ಟಿಃ ಸ್ನೇಹಾನಾಂ ಪ್ರವಿಚಾರಣಾ | ಓಕರ್ತುವ್ಯಾಧಿಪುರುಷಾನ್ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಜಾನತಾ ಭವೇತ್||೨೮||

Adhikarana 15 (29-40) · Śloka 40

ಅಹೋರಾತ್ರಮಹಃ ಕೃತ್ಸ್ನಮರ್ಧಾಹಂ ಚ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ| ಪ್ರಧಾನಾ ಮಧ್ಯಮಾ ಹ್ರಸ್ವಾ ಸ್ನೇಹಮಾತ್ರಾ ಜರಾಂ ಪ್ರತಿ||೨೯|| ಇತಿ ತಿಸ್ರಃ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಾ ಮಾತ್ರಾಃ ಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಮಾನತಃ| ತಾಸಾಂ ಪ್ರಯೋಗಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪುರುಷಂ ಪುರುಷಂ ಪ್ರತಿ||೩೦|| ಪ್ರಭೂತಸ್ನೇಹನಿತ್ಯಾ ಯೇ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾಸಹಾ ನರಾಃ| ಪಾವಕಶ್ಚೋತ್ತಮಬಲೋ ಯೇಷಾಂ ಯೇ ಚೋತ್ತಮಾ ಬಲೇ||೩೧|| ಗುಲ್ಮಿನಃ ಸರ್ಪದಷ್ಟಾಶ್ಚ ವಿಸರ್ಪೋಪಹತಾಶ್ಚ ಯೇ| ಉನ್ಮತ್ತಾಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಮೂತ್ರಾಶ್ಚ ಗಾಢವರ್ಚಸ ಏವ ಚ||೩೨|| ಪಿಬೇಯುರುತ್ತಮಾಂ ಮಾತ್ರಾಂ ತಸ್ಯಾಃ ಪಾನೇ ಗುಣಾಞ್ಛೃಣು| ವಿಕಾರಾಞ್ಛಮಯತ್ಯೇಷಾಂ ಶೀಘ್ರಂ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಯೋಜಿತಾ||೩೩|| ದೋಷಾನುಕರ್ಷಿಣೀ ಮಾತ್ರಾ ಸರ್ವಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಣೀ| ಬಲ್ಯಾ ಪುನರ್ನವಕರೀ ಶರೀರೇನ್ದ್ರಿಯಚೇತಸಾಮ್||೩೪|| ಅರುಷ್ಕಸ್ಫೋಟಪಿಡಕಾಕಣ್ಡೂಪಾಮಾಭಿರರ್ದಿತಾಃ| ಕುಷ್ಠಿನಶ್ಚ ಪ್ರಮೀಢಾಶ್ಚ ವಾತಶೋಣಿತಿಕಾಶ್ಚ ಯೇ||೩೫|| ನಾತಿಬಹ್ವಾಶಿನಶ್ಚೈವ ಮೃದುಕೋಷ್ಠಾಸ್ತಥೈವ ಚ| ಪಿಬೇಯುರ್ಮಧ್ಯಮಾಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಮಧ್ಯಮಾಶ್ಚಾಪಿ ಯೇ ಬಲೇ||೩೬|| ಮಾತ್ರೈಷಾ ಮನ್ದವಿಭ್ರಂಶಾ ನ ಚಾತಿಬಲಹಾರಿಣೀ| ಸುಖೇನ ಚ ಸ್ನೇಹಯತಿ ಶೋಧನಾರ್ಥೇ ಚ ಯುಜ್ಯತೇ||೩೭|| ಯೇ ತು ವೃದ್ಧಾಶ್ಚ ಬಾಲಾಶ್ಚ ಸುಕುಮಾರಾಃ ಸುಖೋಚಿತಾಃ| ರಿಕ್ತಕೋಷ್ಠತ್ವಮಹಿತಂ ಯೇಷಾಂ ಮನ್ದಾಗ್ನಯಶ್ಚ ಯೇ||೩೮|| ಜ್ವರಾತೀಸಾರಕಾಸಾಶ್ಚ ಯೇಷಾಂ ಚಿರಸಮುತ್ಥಿತಾಃ| ಸ್ನೇಹಮಾತ್ರಾಂ ಪಿಬೇಯುಸ್ತೇ ಹ್ರಸ್ವಾಂ ಯೇ ಚಾವರಾ ಬಲೇ||೩೯|| ಪರಿಹಾರೇ ಸುಖಾ ಚೈಷಾ ಮಾತ್ರಾ ಸ್ನೇಹನಬೃಂಹಣೀ| ವೃಷ್ಯಾ ಬಲ್ಯಾ ನಿರಾಬಾಧಾ ಚಿರಂ ಚಾಪ್ಯನುವರ್ತತೇ||೪೦||

Adhikarana 16 (41-43) · Śloka 43

ವಾತಪಿತ್ತಪ್ರಕೃತಯೋ ವಾತಪಿತ್ತವಿಕಾರಿಣಃ| ಚಕ್ಷುಃಕಾಮಾಃ ಕ್ಷತಾಃ ಕ್ಷೀಣಾ ವೃದ್ಧಾ ಬಾಲಾಸ್ತಥಾಽಬಲಾಃ||೪೧|| ಆಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಕಾಮಾಶ್ಚ ಬಲವರ್ಣಸ್ವರಾರ್ಥಿನಃ| ಪುಷ್ಟಿಕಾಮಾಃ ಪ್ರಜಾಕಾಮಾಃ ಸೌಕುಮಾರ್ಯಾರ್ಥಿನಶ್ಚ ಯೇ||೪೨|| ದೀಪ್ತ್ಯೋಜಃಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಗ್ನಿಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಬಲಾರ್ಥಿನಃ| ಪಿಬೇಯುಃ ಸರ್ಪಿರಾರ್ತಾಶ್ಚ ದಾಹಶಸ್ತ್ರವಿಷಾಗ್ನಿಭಿಃ||೪೩||

Adhikarana 17 (44-46) · Śloka 46

ಪ್ರವೃದ್ಧಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದಸ್ಕಾಶ್ಚಲಸ್ಥೂಲಗಲೋದರಾಃ| ವಾತವ್ಯಾಧಿಭಿರಾವಿಷ್ಟಾ ವಾತಪ್ರಕೃತಯಶ್ಚ ಯೇ||೪೪|| ಬಲಂ ತನುತ್ವಂ ಲಘುತಾಂ ದೃಢತಾಂ ಸ್ಥಿರಗಾತ್ರತಾಮ್ | ಸ್ನಿಗ್ಧಶ್ಲಕ್ಷ್ಣತನುತ್ವಕ್ತಾಂ ಯೇ ಚ ಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತಿ ದೇಹಿನಃ||೪೫|| ಕೃಮಿಕೋಷ್ಠಾಃ ಕ್ರೂರಕೋಷ್ಠಾಸ್ತಥಾ ನಾಡೀಭಿರರ್ದಿತಾಃ| ಪಿಬೇಯುಃ ಶೀತಲೇ ಕಾಲೇ ತೈಲಂ ತೈಲೋಚಿತಾಶ್ಚ ಯೇ||೪೬||

Adhikarana 18 (47-49) · Śloka 49

ವಾತಾತಪಸಹಾ ಯೇ ಚ ರೂಕ್ಷಾ ಭಾರಾಧ್ವಕರ್ಶಿತಾಃ| ಸಂಶುಷ್ಕರೇತೋರುಧಿರಾ ನಿಷ್ಪೀತಕಫಮೇದಸಃ||೪೭|| ಅಸ್ಥಿಸನ್ಧಿಸಿರಾಸ್ನಾಯುಮರ್ಮಕೋಷ್ಠಮಹಾರುಜಃ| ಬಲವಾನ್ಮಾರುತೋ ಯೇಷಾಂ ಖಾನಿ ಚಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ||೪೮|| ಮಹಚ್ಚಾಗ್ನಿಬಲಂ ಯೇಷಾಂ ವಸಾಸಾತ್ಮ್ಯಾಶ್ಚ ಯೇ ನರಾಃ| ತೇಷಾಂ ಸ್ನೇಹಯಿತವ್ಯಾನಾಂ ವಸಾಪಾನಂ ವಿಧೀಯತೇ||೪೯||

Adhikarana 19 (50) · Śloka 51

ದೀಪ್ತಾಗ್ನಯಃ ಕ್ಲೇಶಸಹಾ ಘಸ್ಮರಾಃ ಸ್ನೇಹಸೇವಿನಃ| ವಾತಾರ್ತಾಃ ಕ್ರೂರಕೋಷ್ಠಾಶ್ಚ ಸ್ನೇಹ್ಯಾ ಮಜ್ಜಾನಮಾಪ್ನುಯುಃ||೫೦|| ಯೇಭ್ಯೋ ಯೇಭ್ಯೋ ಹಿತೋ ಯೋ ಯಃ ಸ್ನೇಹಃ ಸ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ|೫೧|

Adhikarana 20 (51) · Śloka 51

ಸ್ನೇಹನಸ್ಯ ಪ್ರಕರ್ಷೌ ತು ಸಪ್ತರಾತ್ರತ್ರಿರಾತ್ರಕೌ||೫೧||

Adhikarana 21 (52) · Śloka 52

ಸ್ವೇದ್ಯಾಃ ಶೋಧಯಿತವ್ಯಾಶ್ಚ ರೂಕ್ಷಾ ವಾತವಿಕಾರಿಣಃ| ವ್ಯಾಯಾಮಮದ್ಯಸ್ತ್ರೀನಿತ್ಯಾಃ ಸ್ನೇಹ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಯೇ ಚ ಚಿನ್ತಕಾಃ||೫೨||

Adhikarana 22 (53-56) · Śloka 56

ಸಂಶೋಧನಾದೃತೇ ಯೇಷಾಂ ರೂಕ್ಷಣಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯತೇ| ನ ತೇಷಾಂ ಸ್ನೇಹನಂ ಶಸ್ತಮುತ್ಸನ್ನಕಫಮೇದಸಾಮ್||೫೩|| ಅಭಿಷ್ಯಣ್ಣಾನನಗುದಾ ನಿತ್ಯಮನ್ದಾಗ್ನಯಶ್ಚ ಯೇ| ತೃಷ್ಣಾಮೂರ್ಚ್ಛಾಪರೀತಾಶ್ಚ ಗರ್ಭಿಣ್ಯಸ್ತಾಲುಶೋಷಿಣಃ||೫೪|| ಅನ್ನದ್ವಿಷಶ್ಛರ್ದಯನ್ತೋ ಜಠರಾಮಗರಾರ್ದಿತಾಃ| ದುರ್ಬಲಾಶ್ಚ ಪ್ರತಾನ್ತಾಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಗ್ಲಾನಾ ಮದಾತುರಾಃ||೫೫|| ನ ಸ್ನೇಹ್ಯಾ ವರ್ತಮಾನೇಷು ನ ನಸ್ತೋ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಸು| ಸ್ನೇಹಪಾನಾತ್ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ತೇಷಾಂ ರೋಗಾಃ ಸುದಾರುಣಾಃ||೫೬||

Adhikarana 23 (57-59) · Śloka 59

ಪುರೀಷಂ ಗ್ರಥಿತಂ ರೂಕ್ಷಂ ವಾಯುರಪ್ರಗುಣೋ ಮೃದುಃ| ಪಕ್ತಾ ಖರತ್ವಂ ರೌಕ್ಷ್ಯಂ ಚ ಗಾತ್ರಸ್ಯಾಸ್ನಿಗ್ಧಲಕ್ಷಣಮ್||೫೭|| ವಾತಾನುಲೋಮ್ಯಂ ದೀಪ್ತೋಽಗ್ನಿರ್ವರ್ಚಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಮಸಂಹತಮ್| ಮಾರ್ದವಂ ಸ್ನಿಗ್ಧತಾ ಚಾಙ್ಗೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಾಮುಪಜಾಯತೇ||೫೮|| ಪಾಣ್ಡುತಾ ಗೌರವಂ ಜಾಡ್ಯಂ ಪುರೀಷಸ್ಯಾವಿಪಕ್ವತಾ| ತನ್ದ್ರೀರರುಚಿರುತ್ಕೇಶಃ ಸ್ಯಾದತಿಸ್ನಿಗ್ಧಲಕ್ಷಣಮ್||೫೯||

Adhikarana 24 (60-61) · Śloka 61

ದ್ರವೋಷ್ಣಮನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಭೋಜ್ಯಮನ್ನಂ ಪ್ರಮಾಣತಃ| ನಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಮಸಙ್ಕೀರ್ಣಂ ಶ್ವಃ ಸ್ನೇಹಂ ಪಾತುಮಿಚ್ಛತಾ||೬೦|| ಪಿಬೇತ್ ಸಂಶಮನಂ ಸ್ನೇಹಮನ್ನಕಾಲೇ ಪ್ರಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಃ| ಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಪುನರಾಹಾರೇ ನೈಶೇ ಜೀರ್ಣೇ ಪಿಬೇನ್ನರಃ||೬೧||

Adhikarana 25 (62-64) · Śloka 64

ಉಷ್ಣೋದಕೋಪಚಾರೀ ಸ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಕ್ಷಪಾಶಯಃ | ಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಾನಿಲೋದ್ಗಾರಾನುದೀರ್ಣಾಂಶ್ಚ ನ ಧಾರಯೇತ್||೬೨|| ವ್ಯಾಯಾಮಮುಚ್ಚೈರ್ವಚನಂ ಕ್ರೋಧಶೋಕೌ ಹಿಮಾತಪೌ| ವರ್ಜಯೇದಪ್ರವಾತಂ ಚ ಸೇವೇತ ಶಯನಾಸನಮ್||೬೩|| ಸ್ನೇಹಂ ಪೀತ್ವಾ ನರಃ ಸ್ನೇಹಂ ಪ್ರತಿಭುಞ್ಜಾನ ಏವ ಚ| ಸ್ನೇಹಮಿಥ್ಯೋಪಚಾರಾದ್ಧಿ ಜಾಯನ್ತೇ ದಾರುಣಾ ಗದಾಃ||೬೪||

Adhikarana 26 (65-69) · Śloka 69

ಮೃದುಕೋಷ್ಠಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರೇಣ ಸ್ನಿಹ್ಯತ್ಯಚ್ಛೋಪಸೇವಯಾ| ಸ್ನಿಹ್ಯತಿ ಕ್ರೂರಕ್ರೋಷ್ಠಸ್ತು ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಣ ಮಾನವಃ||೬೫|| ಗುಡಮಿಕ್ಷುರಸಂ ಮಸ್ತು ಕ್ಷೀರಮುಲ್ಲೋಡಿತಂ ದಧಿ| ಪಾಯಸಂ ಕೃಶರಾಂ ಸರ್ಪಿಃ ಕಾಶ್ಮರ್ಯತ್ರಿಫಲಾರಸಮ್||೬೬|| ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಂ ಪೀಲುರಸಂ ಜಲಮುಷ್ಣಮಥಾಪಿ ವಾ| ಮದ್ಯಂ ವಾ ತರುಣಂ ಪೀತ್ವಾ ಮೃದುಕೋಷ್ಠೋ ವಿರಿಚ್ಯತೇ||೬೭|| ವಿರೇಚಯನ್ತಿ ನೈತಾನಿ ಕ್ರೂರಕೋಷ್ಠಂ ಕದಾಚನ| ಭವತಿ ಕ್ರೂರಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಗ್ರಹಣ್ಯತ್ಯುಲ್ಬಣಾನಿಲಾ||೬೮|| ಉದೀರ್ಣಪಿತ್ತಾಽಲ್ಪಕಫಾ ಗ್ರಹಣೀ ಮನ್ದಮಾರುತಾ| ಮೃದುಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ ಸುವಿರೇಚ್ಯೋ ನರಃ ಸ್ಮೃತಃ||೬೯||

Adhikarana 27 (70-78) · Śloka 78

ಉದೀರ್ಣಪಿತ್ತಾ ಗ್ರಹಣೀ ಯಸ್ಯ ಚಾಗ್ನಿಬಲಂ ಮಹತ್| ಭಸ್ಮೀಭವತಿ ತಸ್ಯಾಶು ಸ್ನೇಹಃ ಪೀತೋಽಗ್ನಿತೇಜಸಾ||೭೦|| ಸ ಜಗ್ಧ್ವಾ ಸ್ನೇಹಮಾತ್ರಾಂ ತಾಮೋಜಃ ಪ್ರಕ್ಷಾರಯನ್ ಬಲೀ| ಸ್ನೇಹಾಗ್ನಿರುತ್ತಮಾಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಸೋಪಸರ್ಗಾಮುದೀರಯೇತ್||೭೧|| ನಾಲಂ ಸ್ನೇಹಸಮೃದ್ಧಸ್ಯ ಶಮಾಯಾನ್ನಂ ಸುಗುರ್ವಪಿ| ಸ ಚೇತ್ ಸುಶೀತಂ ಸಲಿಲಂ ನಾಸಾದಯತಿ ದಹ್ಯತೇ| ಯಥೈವಾಶೀವಿಷಃ ಕಕ್ಷಮಧ್ಯಗಃ ಸ್ವವಿಷಾಗ್ನಿನಾ||೭೨|| ಅಜೀರ್ಣೇ ಯದಿ ತು ಸ್ನೇಹೇ ತೃಷ್ಣಾ ಸ್ಯಾಚ್ಛರ್ದಯೇದ್ಭಿಷಕ್| ಶೀತೋದಕಂ ಪುನಃ ಪೀತ್ವಾ ಭುಕ್ತ್ವಾ ರೂಕ್ಷಾನ್ನಮುಲ್ಲಿಖೇತ್||೭೩|| ನ ಸರ್ಪಿಃ ಕೇವಲಂ ಪಿತ್ತೇ ಪೇಯಂ ಸಾಮೇ ವಿಶೇಷತಃ| ಸರ್ವಂ ಹ್ಯನುರಜೇದ್ದೇಹಂ ಹತ್ವಾ ಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ಚ ಮಾರಯೇತ್||೭೪|| ತನ್ದ್ರಾ ಸೋತ್ಕ್ಲೇಶ ಆನಾಹೋ ಜ್ವರಃ ಸ್ತಮ್ಭೋ ವಿಸಞ್ಜ್ಞತಾ| ಕುಷ್ಠಾನಿ ಕಣ್ಡೂಃ ಪಾಣ್ಡುತ್ವಂ ಶೋಫಾರ್ಶಾಂಸ್ಯರುಚಿಸ್ತೃಷಾ||೭೫|| ಜಠರಂ ಗ್ರಹಣೀದೋಷಾಃ ಸ್ತೈಮಿತ್ಯಂ ವಾಕ್ಯನಿಗ್ರಹಃ| ಶೂಲಮಾಮಪ್ರದೋಷಾಶ್ಚ ಜಾಯನ್ತೇ ಸ್ನೇಹವಿಭ್ರಮಾತ್||೭೬|| ತತ್ರಾಪ್ಯುಲ್ಲೇಖನಂ ಶಸ್ತಂ ಸ್ವೇದಃ ಕಾಲಪ್ರತೀಕ್ಷಣಮ್| ಪ್ರತಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಧಿಬಲಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಸ್ರಂಸನಮೇವ ಚ||೭೭|| ತಕ್ರಾರಿಷ್ಟಪ್ರಯೋಗಶ್ಚ ರೂಕ್ಷಪಾನಾನ್ನಸೇವನಮ್| ಮೂತ್ರಾಣಾಂ ತ್ರಿಫಲಾಯಾಶ್ಚ ಸ್ನೇಹವ್ಯಾಪತ್ತಿಭೇಷಜಮ್||೭೮||

Adhikarana 28 (79) · Śloka 79

ಅಕಾಲೇ ಚಾಹಿತಶ್ಚೈವ ಮಾತ್ರಯಾ ನ ಚ ಯೋಜಿತಃ| ಸ್ನೇಹೋ ಮಿಥ್ಯೋಪಚಾರಾಚ್ಚ ವ್ಯಾಪದ್ಯೇತಾತಿಸೇವಿತಃ||೭೯||

Adhikarana 29 (80) · Śloka 80

ಸ್ನೇಹಾತ್ ಪ್ರಸ್ಕನ್ದನಂ ಜನ್ತುಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರೋಪರತಃ ಪಿಬೇತ್| ಸ್ನೇಹವದ್ದ್ರವಮುಷ್ಣಂ ಚ ತ್ರ್ಯಹಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ರಸೌದನಮ್||೮೦||

Adhikarana 30 (81) · Śloka 81

ಏಕಾಹೋಪರತಸ್ತದ್ವದ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಚ್ಛರ್ದನಂ ಪಿಬೇತ್|೮೧|

Adhikarana 31 (81) · Śloka 81

ಸ್ಯಾತ್ತ್ವಸಂಶೋಧನಾರ್ಥೀಯೇ ವೃತ್ತಿಃ ಸ್ನೇಹೇ ವಿರಿಕ್ತವತ್||೮೧||

Adhikarana 32 (82-90) · Śloka 1

ಸ್ನೇಹದ್ವಿಷಃ ಸ್ನೇಹನಿತ್ಯಾ ಮೃದುಕೋಷ್ಠಾಶ್ಚ ಯೇ ನರಾಃ| ಕ್ಲೇಶಾಸಹಾ ಮದ್ಯನಿತ್ಯಾಸ್ತೇಷಾಮಿಷ್ಟಾ ವಿಚಾರಣಾ||೮೨|| ಲಾವತೈತ್ತಿರಮಾಯೂರಹಾಂಸವಾರಾಹಕೌಕ್ಕುಟಾಃ| ಗವ್ಯಾಜೌರಭ್ರಮಾತ್ಸ್ಯಾಶ್ಚ ರಸಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸ್ನೇಹನೇ ಹಿತಾಃ||೮೩|| ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಾಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಾಃ ಸಗುಡಶರ್ಕರಾಃ| ದಾಡಿಮಂ ದಧಿ ಸವ್ಯೋಷಂ ರಸಸಂಯೋಗಸಙ್ಗ್ರಹಃ||೮೪|| ಸ್ನೇಹಯನ್ತಿ ತಿಲಾಃ ಪೂರ್ವಂ ಜಗ್ಧಾಃ ಸಸ್ನೇಹಫಾಣಿತಾಃ| ಕೃಶರಾಶ್ಚ ಬಹುಸ್ನೇಹಾಸ್ತಿಲಕಾಮ್ಬಲಿಕಾಸ್ತಥಾ||೮೫|| ಫಾಣಿತಂ ಶೃಙ್ಗವೇರಂ ಚ ತೈಲಂ ಚ ಸುರಯಾ ಸಹ| ಪಿಬೇದ್ರೂಕ್ಷೋ ಭೃತೈರ್ಮಾಂಸೈರ್ಜೀರ್ಣೇಽಶ್ನೀಯಾಚ್ಚ ಭೋಜನಮ್||೮೬|| ತೈಲಂ ಸುರಾಯಾ ಮಣ್ಡೇನ ವಸಾಂ ಮಜ್ಜಾನಮೇವ ವಾ| ಪಿಬನ್ ಸಫಾಣಿತಂ ಕ್ಷೀರಂ ನರಃ ಸ್ನಿಹ್ಯತಿ ವಾತಿಕಃ||೮೭|| ಧಾರೋಷ್ಣಂ ಸ್ನೇಹಸಂಯುಕ್ತಂ ಪೀತ್ವಾ ಸಶರ್ಕರಂ ಪಯಃ| ನರಃ ಸ್ನಿಹ್ಯತಿ ಪೀತ್ವಾ ವಾ ಸರಂ ದಧ್ನಃ ಸಫಾಣಿತಮ್||೮೮|| ಪಾಞ್ಚಪ್ರಸೃತಿಕೀ ಪೇಯಾ ಪಾಯಸೋ ಮಾಷಮಿಶ್ರಕಃ| ಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧೋ ಬಹುಸ್ನೇಹಃ ಸ್ನೇಹಯೇದಚಿರಾನ್ನರಮ್||೮೯|| ಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲವಸಾಮಜ್ಜಾತಣ್ಡುಲಪ್ರಸೃತೈಃ ಶೃ(ಕೃ)ತಾ| ಪಾಞ್ಚಪ್ರಸೃತಿಕೀ ಪೇಯಾ ಪೇಯಾ ಸ್ನೇಹನಮಿಚ್ಛತಾ||೯೦|| (ಶೌಕರೋ ವಾ ರಸಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಸರ್ಪಿರ್ಲವಣಸಂಯುತಃ | ಪೀತೋ ದ್ವಿರ್ವಾಸರೇ ಯತ್ನಾತ್ ಸ್ನೇಹಯೇದಚಿರಾನ್ನರಮ್ ||೧||)|

Adhikarana 33 (91-94) · Śloka 94

ಗ್ರಾಮ್ಯಾನೂಪೌದಕಂ ಮಾಂಸಂ ಗುಡಂ ದಧಿ ಪಯಸ್ತಿಲಾನ್| ಕುಷ್ಠೀ ಶೋಥೀ ಪ್ರಮೇಹೀ ಚ ಸ್ನೇಹನೇ ನ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೯೧|| ಸ್ನೇಹೈರ್ಯಥಾರ್ಹಂ ತಾನ್ ಸಿದ್ಧೈಃ ಸ್ನೇಹಯೇದವಿಕಾರಿಭಿಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀಭಿರ್ಹರೀತಕ್ಯಾ ಸಿದ್ಧೈಸ್ತ್ರಿಫಲಯಾಽಪಿ ವಾ||೯೨|| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಲಕಯೂಷಾಭ್ಯಾಂ ದಧ್ನಾ ಚಾಮ್ಲೇನ ಸಾಧಯೇತ್| ವ್ಯೋಷಗರ್ಭಂ ಭಿಷಕ್ ಸ್ನೇಹಂ ಪೀತ್ವಾ ಸ್ನಿಹ್ಯತಿ ತಂ ನರಃ||೯೩|| ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಾನಾಂ ರಸಾಃ ಕ್ಷಾರಃ ಸುರಾ ದಧಿ| ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಶ್ಚ ತತ್ ಸಿದ್ಧಂ ಸ್ನೇಹನೀಯಂ ಘೃತೋತ್ತಮಮ್||೯೪||

Adhikarana 34 (95) · Śloka 95

ತೈಲಮಜ್ಜವಸಾಸರ್ಪಿರ್ಬದರತ್ರಿಫಲಾರಸೈಃ| ಯೋನಿಶುಕ್ರಪ್ರದೋಷೇಷು ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೯೫||

Adhikarana 35 (96-97) · Śloka 97

ಗೃಹ್ಣಾತ್ಯಮ್ಬು ಯಥಾ ವಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಸ್ರವತ್ಯಧಿಕಂ ಯಥಾ| ಯಥಾಗ್ನಿ ಜೀರ್ಯತಿ ಸ್ನೇಹಸ್ತಥಾ ಸ್ರವತಿ ಚಾಧಿಕಃ||೯೬|| ಯಥಾ ವಾಽಽಕ್ಲೇದ್ಯ ಮೃತ್ಪಿಣ್ಡಮಾಸಿಕ್ತಂ ತ್ವರಯಾ ಜಲಮ್| ಸ್ರವತಿ ಸ್ರಂಸತೇ ಸ್ನೇಹಸ್ತಥಾ ತ್ವರಿತಸೇವಿತಃ||೯೭||

Adhikarana 36 (98) · Śloka 98

ಲವಣೋಪಹಿತಾಃ ಸ್ನೇಹಾಃ ಸ್ನೇಹಯನ್ತ್ಯಚಿರಾನ್ನರಮ್| ತದ್ಧ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದ್ಯರೂಕ್ಷಂ ಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮುಷ್ಣಂ ವ್ಯವಾಯಿ ಚ||೯೮||

Adhikarana 37 (99) · Śloka 99

ಸ್ನೇಹಮಗ್ರೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ತತಃ ಸ್ವೇದಮನನ್ತರಮ್| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಸ್ಯ ಸಂಶೋಧನಮಥೇತರತ್ ||೯೯||

Adhikarana 38 (100) · Śloka 100

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಸ್ನೇಹಾಃ ಸ್ನೇಹವಿಧಿಃ ಕೃತ್ಸ್ನವ್ಯಾಪತ್ಸಿದ್ಧಿಃ ಸಭೇಷಜಾ| ಯಥಾಪ್ರಶ್ನಂ ಭಗವತಾ ವ್ಯಾಹೃತಂ ಚಾನ್ದ್ರಭಾಗಿನಾ||೧೦೦||

Adhikarana puShpikA · Śloka 13

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇ ಸ್ನೇಹಾಧ್ಯಾಯೋ ನಾಮ ತ್ರಯೋದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ||೧೩||