Adhikarana asRugdaranidAnam (1) · Śloka 1
ਅਥਾਸਗ੍ਦਰਨਿਦਾਨਮ੍ | ਵਿਰੁਦ੍ਧਮਦ੍ਯਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਦਜੀਰ੍ਣਾਦ੍ਗਰ੍ਭਪ੍ਰਪਾਤਾਦਤਿਮੈਥੁਨਾਚ੍ਚ | ਯਾਨਾਧ੍ਵਸ਼ੋਕਾਦਤਿਕਰ੍ਸਣਾਚ੍ਚ ਭਾਰਾਭਿਘਾਤਾਚ੍ਛਯਨਾਦ੍ਦਿਵਾ ਚ | ਤਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਸਨ੍ਨਿਪਾਤੈਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਪ੍ਰਕਾਰਂ ਪ੍ਰਦਰਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ||੧||
अथासृग्दरनिदानम् | विरुद्धमद्याध्यशनादजीर्णाद्गर्भप्रपातादतिमैथुनाच्च | यानाध्वशोकादतिकर्षणाच्च भाराभिघाताच्छयनाद्दिवा च | तं श्लेष्मपित्तानिलसन्निपातैश्चतुष्प्रकारं प्रदरं वदन्ति ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asRugdarasya sAmAnyarUpam (2) · Śloka 2
ਅਸਗ੍ਦਰਂ ਭਵੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਾਙ੍ਗਮਰ੍ਦਂ ਸਵੇਦਨਮ੍ |੨| (ਸੁ. ਸ਼ਾ. ਅ. ੨) |
असृग्दरं भवेत् सर्वं साङ्गमर्दं सवेदनम् |२| (सु. शा. अ. २) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArtavAtipravRuttau doShAH (2) · Śloka 2
ਤਸ੍ਯਾਤਿਵਤ੍ਤੌ ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਂ ਭ੍ਰਮੋ ਮੂਰ੍ਛਾ ਮਦਸ੍ਤਸਾ | ਦਾਹਃ ਪ੍ਰਲਾਪਃ ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਂ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਰੋਗਾਸ਼੍ਚ ਵਾਤਜਾਃ ||੨|| (ਸੁ. ਸ਼ਾ. ਅ. ੨) |
तस्यातिवृत्तौ दौर्बल्यं भ्रमो मूर्छा मदस्तृषा | दाहः प्रलापः पाण्डुत्वं तन्द्रा रोगाश्च वातजाः ||२|| (सु. शा. अ. २) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikAdibhedenAsRugdarasya visheShalakShaNAni, asAdhyalakShaNaM ca (3-5) · Śloka 5
ਆਮਂ ਸਪਿਚ੍ਛਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਸਪਾਣ੍ਡੁ ਪੁਲਾਕਤੋਯਪ੍ਰਤਿਮਂ ਕਫਾਤ੍ਤੁ | ਸਪੀਤਨੀਲਾਸਿਤਰਕ੍ਤਮੁਸ੍ਣਂ ਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਂ ਭਸ਼ਵੇਗਿ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ ||੩|| ਰੂਕ੍ਸਾਰੁਣਂ ਫੇਨਿਲਮਲ੍ਪਮਲ੍ਪਂ ਵਾਤਾਰ੍ਤਿ ਵਾਤਾਤ੍ ਪਿਸ਼ਿਤੋਦਕਾਭਮ੍ | ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਹਰਿਤਾਲਵਰ੍ਣਂ ਮਜ੍ਜਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਕੁਣਪਂ ਤ੍ਰਿਦੋਸਾਤ੍ ||੪|| ਤਂ ਚਾਪ੍ਯਸਾਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ, ਨ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਭਿਸਕ੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮ੍ | ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀਮਾਸ੍ਰਾਵਂ ਤਸ੍ਣਾਦਾਹਜ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ | ਕ੍ਸੀਣਰਕ੍ਤਾਂ ਦੁਰ੍ਬਲਾਂ ਚ ਤਾਮਸਾਧ੍ਯਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੫||
आमं सपिच्छाप्रतिमं सपाण्डु पुलाकतोयप्रतिमं कफात्तु | सपीतनीलासितरक्तमुष्णं पित्तार्तियुक्तं भृशवेगि पित्तात् ||३|| रूक्षारुणं फेनिलमल्पमल्पं वातार्ति वातात् पिशितोदकाभम् | सक्षौद्रसर्पिर्हरितालवर्णं मज्जप्रकाशं कुणपं त्रिदोषात् ||४|| तं चाप्यसाध्यं प्रवदन्ति तज्ज्ञा, न तत्र कुर्वीत भिषक् चिकित्साम् | शश्वत् स्रवन्तीमास्रावं तृष्णादाहज्वरान्विताम् | क्षीणरक्तां दुर्बलां च तामसाध्यां विनिर्दिशेत् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhArtavalakShaNam (6-7) · Śloka 7
ਮਾਸਾਨ੍ਨਿਸ੍ਪਿਚ੍ਛਦਾਹਾਰ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਨੁਬਨ੍ਧਿ ਚ | ਨੈਵਾਤਿਬਹੁਲਾਤ੍ਯਲ੍ਪਮਾਰ੍ਤਵਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੬|| ਸ਼ਸ਼ਾਸਕ੍ਪ੍ਰਤਿਮਂ ਯਚ੍ਚ ਯਦ੍ਵਾ ਲਾਕ੍ਸਾਰਸੋਪਮਮ੍ | ਤਦਾਰ੍ਤਵਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਯਚ੍ਚਾਪ੍ਸੁ ਨ ਵਿਰਜ੍ਯਤੇ ||੭|| (ਸੁ. ਸ਼ਾ. ਅ. ੨) |
मासान्निष्पिच्छदाहार्ति पञ्चरात्रानुबन्धि च | नैवातिबहुलात्यल्पमार्तवं शुद्धमादिशेत् ||६|| शशासृक्प्रतिमं यच्च यद्वा लाक्षारसोपमम् | तदार्तवं प्रशंसन्ति यच्चाप्सु न विरज्यते ||७|| (सु. शा. अ. २) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 61
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਅਸਗ੍ਦਰਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੬੧||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने असृग्दरनिदानं समाप्तम् ||६१||
🔊 Audio coming soon