Adhikarana asRugdaranidAnam (1) · Śloka 1
അഥാസൃഗ്ദരനിദാനമ് | വിരുദ്ധമദ്യാധ്യശനാദജീര്ണാദ്ഗര്ഭപ്രപാതാദതിമൈഥുനാച്ച | യാനാധ്വശോകാദതികര്ഷണാച്ച ഭാരാഭിഘാതാച്ഛയനാദ്ദിവാ ച | തം ശ്ലേഷ്മപിത്താനിലസന്നിപാതൈശ്ചതുഷ്പ്രകാരം പ്രദരം വദന്തി ||൧||
अथासृग्दरनिदानम् | विरुद्धमद्याध्यशनादजीर्णाद्गर्भप्रपातादतिमैथुनाच्च | यानाध्वशोकादतिकर्षणाच्च भाराभिघाताच्छयनाद्दिवा च | तं श्लेष्मपित्तानिलसन्निपातैश्चतुष्प्रकारं प्रदरं वदन्ति ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asRugdarasya sAmAnyarUpam (2) · Śloka 2
അസൃഗ്ദരം ഭവേത് സര്വം സാങ്ഗമര്ദം സവേദനമ് |൨| (സു. ശാ. അ. ൨) |
असृग्दरं भवेत् सर्वं साङ्गमर्दं सवेदनम् |२| (सु. शा. अ. २) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArtavAtipravRuttau doShAH (2) · Śloka 2
തസ്യാതിവൃത്തൌ ദൌര്ബല്യം ഭ്രമോ മൂര്ഛാ മദസ്തൃഷാ | ദാഹഃ പ്രലാപഃ പാണ്ഡുത്വം തന്ദ്രാ രോഗാശ്ച വാതജാഃ ||൨|| (സു. ശാ. അ. ൨) |
तस्यातिवृत्तौ दौर्बल्यं भ्रमो मूर्छा मदस्तृषा | दाहः प्रलापः पाण्डुत्वं तन्द्रा रोगाश्च वातजाः ||२|| (सु. शा. अ. २) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikAdibhedenAsRugdarasya visheShalakShaNAni, asAdhyalakShaNaM ca (3-5) · Śloka 5
ആമം സപിച്ഛാപ്രതിമം സപാണ്ഡു പുലാകതോയപ്രതിമം കഫാത്തു | സപീതനീലാസിതരക്തമുഷ്ണം പിത്താര്തിയുക്തം ഭൃശവേഗി പിത്താത് ||൩|| രൂക്ഷാരുണം ഫേനിലമല്പമല്പം വാതാര്തി വാതാത് പിശിതോദകാഭമ് | സക്ഷൌദ്രസര്പിര്ഹരിതാലവര്ണം മജ്ജപ്രകാശം കുണപം ത്രിദോഷാത് ||൪|| തം ചാപ്യസാധ്യം പ്രവദന്തി തജ്ജ്ഞാ, ന തത്ര കുര്വീത ഭിഷക് ചികിത്സാമ് | ശശ്വത് സ്രവന്തീമാസ്രാവം തൃഷ്ണാദാഹജ്വരാന്വിതാമ് | ക്ഷീണരക്താം ദുര്ബലാം ച താമസാധ്യാം വിനിര്ദിശേത് ||൫||
आमं सपिच्छाप्रतिमं सपाण्डु पुलाकतोयप्रतिमं कफात्तु | सपीतनीलासितरक्तमुष्णं पित्तार्तियुक्तं भृशवेगि पित्तात् ||३|| रूक्षारुणं फेनिलमल्पमल्पं वातार्ति वातात् पिशितोदकाभम् | सक्षौद्रसर्पिर्हरितालवर्णं मज्जप्रकाशं कुणपं त्रिदोषात् ||४|| तं चाप्यसाध्यं प्रवदन्ति तज्ज्ञा, न तत्र कुर्वीत भिषक् चिकित्साम् | शश्वत् स्रवन्तीमास्रावं तृष्णादाहज्वरान्विताम् | क्षीणरक्तां दुर्बलां च तामसाध्यां विनिर्दिशेत् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuddhArtavalakShaNam (6-7) · Śloka 7
മാസാന്നിഷ്പിച്ഛദാഹാര്തി പഞ്ചരാത്രാനുബന്ധി ച | നൈവാതിബഹുലാത്യല്പമാര്തവം ശുദ്ധമാദിശേത് ||൬|| ശശാസൃക്പ്രതിമം യച്ച യദ്വാ ലാക്ഷാരസോപമമ് | തദാര്തവം പ്രശംസന്തി യച്ചാപ്സു ന വിരജ്യതേ ||൭|| (സു. ശാ. അ. ൨) |
मासान्निष्पिच्छदाहार्ति पञ्चरात्रानुबन्धि च | नैवातिबहुलात्यल्पमार्तवं शुद्धमादिशेत् ||६|| शशासृक्प्रतिमं यच्च यद्वा लाक्षारसोपमम् | तदार्तवं प्रशंसन्ति यच्चाप्सु न विरज्यते ||७|| (सु. शा. अ. २) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 61
ഇതി ശ്രീമാധവകരവിരചിതേ മാധവനിദാനേ അസൃഗ്ദരനിദാനം സമാപ്തമ് ||൬൧||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने असृग्दरनिदानं समाप्तम् ||६१||
🔊 Audio coming soon