Adhikarana bhagandarapUrvarUpapiDakAlakShaNam (1) · Śloka 1
ਅਥ ਭਗਨ੍ਦਰਨਿਦਾਨਮ੍ | ਗੁਦਸ੍ਯ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ ਪਿਡਕਾਰ੍ਤਿਕਤ੍ | ਭਿਨ੍ਨਾ ਭਗਨ੍ਦਰੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਚ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਮਤਃ ||੧||
अथ भगन्दरनिदानम् | गुदस्य द्व्यङ्गुले क्षेत्रे पार्श्वतः पिडकाऽऽर्तिकृत् | भिन्ना भगन्दरो ज्ञेयः स च पञ्चविधो मतः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtika(shataponaka)bhagandarasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 3
ਕਸਾਯਰੂਕ੍ਸੈਸ੍ਤ੍ਵਤਿਕੋਪਿਤੋਨਿਲਸ੍ਤ੍ਵਪਾਨਦੇਸ਼ੇ ਪਿਡਕਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਾਮ੍ | ਉਪੇਕ੍ਸਣਾਤ੍ਪਾਕਮੁਪੈਤਿ ਦਾਰੁਣਂ ਰੁਜਾ ਚ ਭਿਨ੍ਨਾਰੁਣਫੇਨਵਾਹਿਨੀ ||੨|| ਤਤ੍ਰਾਗਮੋ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਰੇਤਸਾਂ ਵ੍ਰਣੈਰਨੇਕੈਃ ਸ਼ਤਪੋਨਕਂ ਵਦੇਤ੍ |੩|
कषायरूक्षैस्त्वतिकोपितोऽनिलस्त्वपानदेशे पिडकां करोति याम् | उपेक्षणात्पाकमुपैति दारुणं रुजा च भिन्नाऽरुणफेनवाहिनी ||२|| तत्रागमो मूत्रपुरीषरेतसां व्रणैरनेकैः शतपोनकं वदेत् |३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittika(uShTragrIva)bhagandarasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (3-4) · Śloka 4
ਪ੍ਰਕੋਪਣੈਃ ਪਿਤ੍ਤਮਤਿਪ੍ਰਕੋਪਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ਰਕ੍ਤਾਂ ਪਿਡਕਾਂ ਗੁਦਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍ ||੩|| ਤਦਾਸ਼ੁਪਾਕਾਹਿਮਪੂਤਿਵਾਹਿਨੀਂ ਭਗਨ੍ਦਰਂ ਤੂਸ੍ਟ੍ਰਸ਼ਿਰੋਧਰਂ ਵਦੇਤ੍ ||੪||
प्रकोपणैः पित्तमतिप्रकोपितं करोति रक्तां पिडकां गुदाश्रिताम् ||३|| तदाऽऽशुपाकाऽहिमपूतिवाहिनीं भगन्दरं तूष्ट्रशिरोधरं वदेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmika(parisrAvi)bhagandarasya lakShaNam (5) · Śloka 5
ਕਣ੍ਡੂਯਨੋ ਘਨਸ੍ਰਾਵੀ ਕਠਿਨੋ ਮਨ੍ਦਵੇਦਨਃ | ਸ਼੍ਵੇਤਾਵਭਾਸਃ ਕਫਜਃ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵੀ ਭਗਨ੍ਦਰਃ ||੫||
कण्डूयनो घनस्रावी कठिनो मन्दवेदनः | श्वेतावभासः कफजः परिस्रावी भगन्दरः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtaja(shambUkAvarta)bhagandaralakShaNam (6) · Śloka 6
ਬਹੁਵਰ੍ਣਰੁਜਾਸ੍ਰਾਵਾ ਪਿਡਕਾ ਗੋਸ੍ਤਨੋਪਮਾ | ਸ਼ਮ੍ਬੂਕਾਵਰ੍ਤਵਨ੍ਨਾਡੀ ਸ਼ਮ੍ਬੂਕਾਵਰ੍ਤਕੋ ਮਤਃ ||੬||
बहुवर्णरुजास्रावा पिडका गोस्तनोपमा | शम्बूकावर्तवन्नाडी शम्बूकावर्तको मतः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Agantuka(unmArgi)bhagandaralakShaNam (7) · Śloka 7
ਕ੍ਸਤਾਦ੍ਗਤਿਃ ਪਾਯੁਗਤਾ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ ਹ੍ਯੁਪੇਕ੍ਸਣਾਤ੍ ਸ੍ਯੁਃ ਕ੍ਰਿਮਯੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਤੇ | ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ ਮਾਰ੍ਗਮਨੇਕਧਾ ਮੁਖੈਰ੍ਵ੍ਰਣੈਸ੍ਤਦੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗਿਭਗਨ੍ਦਰਂ ਵਦੇਤ੍ ||੭||
क्षताद्गतिः पायुगता विवर्धते ह्युपेक्षणात् स्युः क्रिमयो विदार्य ते | प्रकुर्वते मार्गमनेकधा मुखैर्व्रणैस्तदुन्मार्गिभगन्दरं वदेत् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagandarasya sAdhyAsAdhyavicAraH (8) · Śloka 8
ਘੋਰਾਃ ਸਾਧਯਿਤੁਂ ਦੁਃਖਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਭਗਨ੍ਦਰਾਃ | ਤੇਸ੍ਵਸਾਧ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸੋਤ੍ਥਃ ਕ੍ਸਤਜਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ||੮|| (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੪) |
घोराः साधयितुं दुःखाः सर्व एव भगन्दराः | तेष्वसाध्यस्त्रिदोषोत्थः क्षतजश्च विशेषतः ||८|| (सु. नि. अ. ४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagandarasya asAdhyAvasthA (9) · Śloka 9
ਵਾਤਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾਣਿ ਕ੍ਰਿਮਯਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੇਵ ਚ | ਭਗਨ੍ਦਰਾਤ੍ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਤਮਾਤੁਰਮ੍ ||੯|| (ਸੁ. ਸੂ. ਅ. ੩੩) |
वातमूत्रपुरीषाणि क्रिमयः शुक्रमेव च | भगन्दरात् स्रवन्तस्तु नाशयन्ति तमातुरम् ||९|| (सु. सू. अ. ३३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 46
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਭਗਨ੍ਦਰਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੪੬||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने भगन्दरनिदानं समाप्तम् ||४६||
🔊 Audio coming soon