Adhikarana bhagandarapUrvarUpapiDakAlakShaNam (1) · Śloka 1
ಅಥ ಭಗನ್ದರನಿದಾನಮ್ |
ಗುದಸ್ಯ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪಾರ್ಶ್ವತಃ ಪಿಡಕಾಽಽರ್ತಿಕೃತ್ |
ಭಿನ್ನಾ ಭಗನ್ದರೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಸ ಚ ಪಞ್ಚವಿಧೋ ಮತಃ ||೧||
View original
अथ भगन्दरनिदानम् |
गुदस्य द्व्यङ्गुले क्षेत्रे पार्श्वतः पिडकाऽऽर्तिकृत् |
भिन्ना भगन्दरो ज्ञेयः स च पञ्चविधो मतः ||१||
Adhikarana vAtika(shataponaka)bhagandarasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 3
ಕಷಾಯರೂಕ್ಷೈಸ್ತ್ವತಿಕೋಪಿತೋಽನಿಲಸ್ತ್ವಪಾನದೇಶೇ ಪಿಡಕಾಂ ಕರೋತಿ ಯಾಮ್ |
ಉಪೇಕ್ಷಣಾತ್ಪಾಕಮುಪೈತಿ ದಾರುಣಂ ರುಜಾ ಚ ಭಿನ್ನಾಽರುಣಫೇನವಾಹಿನೀ ||೨||
ತತ್ರಾಗಮೋ ಮೂತ್ರಪುರೀಷರೇತಸಾಂ ವ್ರಣೈರನೇಕೈಃ ಶತಪೋನಕಂ ವದೇತ್ |೩|
View original
कषायरूक्षैस्त्वतिकोपितोऽनिलस्त्वपानदेशे पिडकां करोति याम् |
उपेक्षणात्पाकमुपैति दारुणं रुजा च भिन्नाऽरुणफेनवाहिनी ||२||
तत्रागमो मूत्रपुरीषरेतसां व्रणैरनेकैः शतपोनकं वदेत् |३|
Adhikarana paittika(uShTragrIva)bhagandarasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (3-4) · Śloka 4
ಪ್ರಕೋಪಣೈಃ ಪಿತ್ತಮತಿಪ್ರಕೋಪಿತಂ ಕರೋತಿ ರಕ್ತಾಂ ಪಿಡಕಾಂ ಗುದಾಶ್ರಿತಾಮ್ ||೩||
ತದಾಽಽಶುಪಾಕಾಽಹಿಮಪೂತಿವಾಹಿನೀಂ ಭಗನ್ದರಂ ತೂಷ್ಟ್ರಶಿರೋಧರಂ ವದೇತ್ ||೪||
View original
प्रकोपणैः पित्तमतिप्रकोपितं करोति रक्तां पिडकां गुदाश्रिताम् ||३||
तदाऽऽशुपाकाऽहिमपूतिवाहिनीं भगन्दरं तूष्ट्रशिरोधरं वदेत् ||४||
Adhikarana shlaiShmika(parisrAvi)bhagandarasya lakShaNam (5) · Śloka 5
ಕಣ್ಡೂಯನೋ ಘನಸ್ರಾವೀ ಕಠಿನೋ ಮನ್ದವೇದನಃ |
ಶ್ವೇತಾವಭಾಸಃ ಕಫಜಃ ಪರಿಸ್ರಾವೀ ಭಗನ್ದರಃ ||೫||
View original
कण्डूयनो घनस्रावी कठिनो मन्दवेदनः |
श्वेतावभासः कफजः परिस्रावी भगन्दरः ||५||
Adhikarana sannipAtaja(shambUkAvarta)bhagandaralakShaNam (6) · Śloka 6
ಬಹುವರ್ಣರುಜಾಸ್ರಾವಾ ಪಿಡಕಾ ಗೋಸ್ತನೋಪಮಾ |
ಶಮ್ಬೂಕಾವರ್ತವನ್ನಾಡೀ ಶಮ್ಬೂಕಾವರ್ತಕೋ ಮತಃ ||೬||
View original
बहुवर्णरुजास्रावा पिडका गोस्तनोपमा |
शम्बूकावर्तवन्नाडी शम्बूकावर्तको मतः ||६||
Adhikarana Agantuka(unmArgi)bhagandaralakShaNam (7) · Śloka 7
ಕ್ಷತಾದ್ಗತಿಃ ಪಾಯುಗತಾ ವಿವರ್ಧತೇ ಹ್ಯುಪೇಕ್ಷಣಾತ್ ಸ್ಯುಃ ಕ್ರಿಮಯೋ ವಿದಾರ್ಯ ತೇ |
ಪ್ರಕುರ್ವತೇ ಮಾರ್ಗಮನೇಕಧಾ ಮುಖೈರ್ವ್ರಣೈಸ್ತದುನ್ಮಾರ್ಗಿಭಗನ್ದರಂ ವದೇತ್ ||೭||
View original
क्षताद्गतिः पायुगता विवर्धते ह्युपेक्षणात् स्युः क्रिमयो विदार्य ते |
प्रकुर्वते मार्गमनेकधा मुखैर्व्रणैस्तदुन्मार्गिभगन्दरं वदेत् ||७||
Adhikarana bhagandarasya sAdhyAsAdhyavicAraH (8) · Śloka 8
ಘೋರಾಃ ಸಾಧಯಿತುಂ ದುಃಖಾಃ ಸರ್ವ ಏವ ಭಗನ್ದರಾಃ |
ತೇಷ್ವಸಾಧ್ಯಸ್ತ್ರಿದೋಷೋತ್ಥಃ ಕ್ಷತಜಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ ||೮||
(ಸು. ನಿ. ಅ. ೪) |
View original
घोराः साधयितुं दुःखाः सर्व एव भगन्दराः |
तेष्वसाध्यस्त्रिदोषोत्थः क्षतजश्च विशेषतः ||८||
(सु. नि. अ. ४) |
Adhikarana bhagandarasya asAdhyAvasthA (9) · Śloka 9
ವಾತಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಿ ಕ್ರಿಮಯಃ ಶುಕ್ರಮೇವ ಚ |
ಭಗನ್ದರಾತ್ ಸ್ರವನ್ತಸ್ತು ನಾಶಯನ್ತಿ ತಮಾತುರಮ್ ||೯||
(ಸು. ಸೂ. ಅ. ೩೩) |
View original
वातमूत्रपुरीषाणि क्रिमयः शुक्रमेव च |
भगन्दरात् स्रवन्तस्तु नाशयन्ति तमातुरम् ||९||
(सु. सू. अ. ३३) |
Adhikarana puShpikA · Śloka 46
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇ ಭಗನ್ದರನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೪೬||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने भगन्दरनिदानं समाप्तम् ||४६||