Adhikarana bhagandarapUrvarUpapiDakAlakShaNam (1) · Śloka 1
અથ ભગન્દરનિદાનમ્ | ગુદસ્ય દ્વ્યઙ્ગુલે ક્ષેત્રે પાર્શ્વતઃ પિડકાઽઽર્તિકૃત્ | ભિન્ના ભગન્દરો જ્ઞેયઃ સ ચ પઞ્ચવિધો મતઃ ||૧||
अथ भगन्दरनिदानम् | गुदस्य द्व्यङ्गुले क्षेत्रे पार्श्वतः पिडकाऽऽर्तिकृत् | भिन्ना भगन्दरो ज्ञेयः स च पञ्चविधो मतः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtika(shataponaka)bhagandarasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 3
કષાયરૂક્ષૈસ્ત્વતિકોપિતોઽનિલસ્ત્વપાનદેશે પિડકાં કરોતિ યામ્ | ઉપેક્ષણાત્પાકમુપૈતિ દારુણં રુજા ચ ભિન્નાઽરુણફેનવાહિની ||૨|| તત્રાગમો મૂત્રપુરીષરેતસાં વ્રણૈરનેકૈઃ શતપોનકં વદેત્ |૩|
कषायरूक्षैस्त्वतिकोपितोऽनिलस्त्वपानदेशे पिडकां करोति याम् | उपेक्षणात्पाकमुपैति दारुणं रुजा च भिन्नाऽरुणफेनवाहिनी ||२|| तत्रागमो मूत्रपुरीषरेतसां व्रणैरनेकैः शतपोनकं वदेत् |३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittika(uShTragrIva)bhagandarasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (3-4) · Śloka 4
પ્રકોપણૈઃ પિત્તમતિપ્રકોપિતં કરોતિ રક્તાં પિડકાં ગુદાશ્રિતામ્ ||૩|| તદાઽઽશુપાકાઽહિમપૂતિવાહિનીં ભગન્દરં તૂષ્ટ્રશિરોધરં વદેત્ ||૪||
प्रकोपणैः पित्तमतिप्रकोपितं करोति रक्तां पिडकां गुदाश्रिताम् ||३|| तदाऽऽशुपाकाऽहिमपूतिवाहिनीं भगन्दरं तूष्ट्रशिरोधरं वदेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmika(parisrAvi)bhagandarasya lakShaNam (5) · Śloka 5
કણ્ડૂયનો ઘનસ્રાવી કઠિનો મન્દવેદનઃ | શ્વેતાવભાસઃ કફજઃ પરિસ્રાવી ભગન્દરઃ ||૫||
कण्डूयनो घनस्रावी कठिनो मन्दवेदनः | श्वेतावभासः कफजः परिस्रावी भगन्दरः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtaja(shambUkAvarta)bhagandaralakShaNam (6) · Śloka 6
બહુવર્ણરુજાસ્રાવા પિડકા ગોસ્તનોપમા | શમ્બૂકાવર્તવન્નાડી શમ્બૂકાવર્તકો મતઃ ||૬||
बहुवर्णरुजास्रावा पिडका गोस्तनोपमा | शम्बूकावर्तवन्नाडी शम्बूकावर्तको मतः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Agantuka(unmArgi)bhagandaralakShaNam (7) · Śloka 7
ક્ષતાદ્ગતિઃ પાયુગતા વિવર્ધતે હ્યુપેક્ષણાત્ સ્યુઃ ક્રિમયો વિદાર્ય તે | પ્રકુર્વતે માર્ગમનેકધા મુખૈર્વ્રણૈસ્તદુન્માર્ગિભગન્દરં વદેત્ ||૭||
क्षताद्गतिः पायुगता विवर्धते ह्युपेक्षणात् स्युः क्रिमयो विदार्य ते | प्रकुर्वते मार्गमनेकधा मुखैर्व्रणैस्तदुन्मार्गिभगन्दरं वदेत् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagandarasya sAdhyAsAdhyavicAraH (8) · Śloka 8
ઘોરાઃ સાધયિતું દુઃખાઃ સર્વ એવ ભગન્દરાઃ | તેષ્વસાધ્યસ્ત્રિદોષોત્થઃ ક્ષતજશ્ચ વિશેષતઃ ||૮|| (સુ. નિ. અ. ૪) |
घोराः साधयितुं दुःखाः सर्व एव भगन्दराः | तेष्वसाध्यस्त्रिदोषोत्थः क्षतजश्च विशेषतः ||८|| (सु. नि. अ. ४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagandarasya asAdhyAvasthA (9) · Śloka 9
વાતમૂત્રપુરીષાણિ ક્રિમયઃ શુક્રમેવ ચ | ભગન્દરાત્ સ્રવન્તસ્તુ નાશયન્તિ તમાતુરમ્ ||૯|| (સુ. સૂ. અ. ૩૩) |
वातमूत्रपुरीषाणि क्रिमयः शुक्रमेव च | भगन्दरात् स्रवन्तस्तु नाशयन्ति तमातुरम् ||९|| (सु. सू. अ. ३३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 46
ઇતિ શ્રીમાધવકરવિરચિતે માધવનિદાને ભગન્દરનિદાનં સમાપ્તમ્ ||૪૬||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने भगन्दरनिदानं समाप्तम् ||४६||
🔊 Audio coming soon