Adhikarana krimINAM sa~gkhyA (1-2) · Śloka 1
অথ ক্রিমিনিদানম্ | ক্রিমযশ্চ দ্বিধা প্রোক্তা বাহ্যাভ্যন্তরভেদতঃ | বহির্মলকফাসৃগ্বিড্জন্মভেদাচ্চতুর্বিধাঃ ||১|| নামতো বিংশতিবিধা বাহ্যাস্তত্র মলোদ্ভবাঃ | (বা. নি. অ. ১৪) |
अथ क्रिमिनिदानम् | क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्याभ्यन्तरभेदतः | बहिर्मलकफासृग्विड्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः ||१|| नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhyakrimilakShaNam (2-3) · Śloka 3
তিলপ্রমাণসংস্থানবর্ণাঃ কেশাম্বরাশ্রযাঃ ||২|| বহুপাদাশ্চ সূক্ষ্মাশ্চ যূকা লিক্ষাশ্চ নামতঃ | দ্বিধা তে কোঠপিডকাকণ্ডূগণ্ডান্ প্রকুর্বতে ||৩|| (বা. নি. অ. ১৪) |
तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः ||२|| बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः | द्विधा ते कोठपिडकाकण्डूगण्डान् प्रकुर्वते ||३|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriminidAnam (4) · Śloka 4
অজীর্ণভোজী মধুরাম্লনিত্যো দ্রবপ্রিযঃ পিষ্টগুডোপভোক্তা | ব্যাযামবর্জী চ দিবাশযানো বিরুদ্ধভুক্ সংলভতে ক্রিমীংস্তু ||৪||
अजीर्णभोजी मधुराम्लनित्यो द्रवप्रियः पिष्टगुडोपभोक्ता | व्यायामवर्जी च दिवाशयानो विरुद्धभुक् संलभते क्रिमींस्तु ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimivisheShe nidAnavisheShaH (5) · Śloka 5
মাষপিষ্টাম্ললবণগুডশাকৈঃ পুরীষজাঃ | মাংসমত্স্যগুডক্ষীরদধিশুক্তৈঃ কফোদ্ভবাঃ ||৫|| বিরুদ্ধাজীর্ণশাকাদ্যৈঃ শোণিতোত্থা ভবন্তি হি | (সু. উ. তং. অ. ৫৪) |
माषपिष्टाम्ललवणगुडशाकैः पुरीषजाः | मांसमत्स्यगुडक्षीरदधिशुक्तैः कफोद्भवाः ||५|| विरुद्धाजीर्णशाकाद्यैः शोणितोत्था भवन्ति हि | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AbhyantarakrimilakShaNam (6) · Śloka 6
জ্বরো বিবর্ণতা শূলং হৃদ্রোগঃ সদনং ভ্রমঃ ||৬|| ভক্তদ্বেষোঽতিসারশ্চ সঞ্জাতক্রিমিলক্ষণম্ | (সু. উ. তং. অ. ৫৪) |
ज्वरो विवर्णता शूलं हृद्रोगः सदनं भ्रमः ||६|| भक्तद्वेषोऽतिसारश्च सञ्जातक्रिमिलक्षणम् | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajakrimilakShaNam (7-10) · Śloka 10
কফাদামাশযে জাতা বৃদ্ধাঃ সর্পন্তি সর্বতঃ ||৭|| পৃথুব্রধ্ননিভাঃ কেচিত্ কেচিদ্গণ্ডূপদোপমাঃ | রূঢধান্যাঙ্কুরাকারাস্তনুদীর্ঘাস্তথাঽণবঃ ||৮|| শ্বেতাস্তাম্রাবভাসাশ্চ নামতঃ সপ্তধা তু তে | অন্ত্রাদা উদারাবেষ্টা হৃদযাদা মহাগুদাঃ ||৯|| চুরবো দর্ভকুসুমাঃ সুগন্ধাস্তে চ কুর্বতে | হৃল্লাসমাস্যস্রবণমবিপাকমরোচকম্ ||১০|| মূর্ছাচ্ছর্দিজ্বরা নাহকার্শ্যক্ষবথুপীনসান্ | (বা. নি. অ. ১৪) |
कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः ||७|| पृथुब्रध्ननिभाः केचित् केचिद्गण्डूपदोपमाः | रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाऽणवः ||८|| श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते | अन्त्रादा उदारावेष्टा हृदयादा महागुदाः ||९|| चुरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते | हृल्लासमास्यस्रवणमविपाकमरोचकम् ||१०|| मूर्छाच्छर्दिज्वरा नाहकार्श्यक्षवथुपीनसान् | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajakrimilakShaNam (11-12) · Śloka 12
রক্তবাহিসিরাস্থানরক্তজা জন্তবোঽণবঃ ||১১|| অপাদা বৃত্ততাম্রাশ্চ সৌক্ষ্ম্যাত্ কেচিদদর্শনাঃ | কেশাদা রোমবিধ্বংসা রোমদ্বীপা উদুম্বরাঃ | ষট্ তে কুষ্ঠৈককর্মাণঃ সহসৌরসমাতরঃ ||১২|| (বা. নি. অ. ১৪) |
रक्तवाहिसिरास्थानरक्तजा जन्तवोऽणवः ||११|| अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात् केचिददर्शनाः | केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः | षट् ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः ||१२|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana purIShajakrimilakShaNam (13-16) · Śloka 16
পক্বাশযে পুরীষোত্থা জাযন্তেঽধোবিসর্পিণঃ | প্রবৃদ্ধাঃ স্যুর্ভবেযুশ্চ তে যদাঽঽমাশযোন্মুখাঃ ||১৩|| তদাঽস্যোদ্গারনিঃশ্বাসা বিড্গন্ধানুবিধাযিনঃ | পৃথুবৃত্ততনুস্থূলাঃ শ্যাবপীতসিতাসিতাঃ ||১৪|| তে পঞ্চ নাম্না ক্রিমযঃ ককেরুকমকেরুকাঃ | সৌসুরাদাঃ সশূলাখ্যা লেলিহা জনযন্তি হি ||১৫|| বিড্ভেদশূলবিষ্টম্ভকার্শ্যপারুষ্যপাণ্ডুতাঃ | রোমহর্ষাগ্নিসদনং গুদকণ্ডূর্বিমার্গগাঃ ||১৬|| (বা. নি. অ. ১৪) |
पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्तेऽधोविसर्पिणः | प्रवृद्धाः स्युर्भवेयुश्च ते यदाऽऽमाशयोन्मुखाः ||१३|| तदाऽस्योद्गारनिःश्वासा विड्गन्धानुविधायिनः | पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः ||१४|| ते पञ्च नाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः | सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि ||१५|| विड्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः | रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूर्विमार्गगाः ||१६|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ইতি শ্রীমাধবকরবিরচিতে মাধবনিদানে ক্রিমিনিদানং সমাপ্তম্ ||৭||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्रिमिनिदानं समाप्तम् ||७||
🔊 Audio coming soon