Adhikarana krimINAM sa~gkhyA (1-2) · Śloka 1
ਅਥ ਕ੍ਰਿਮਿਨਿਦਾਨਮ੍ | ਕ੍ਰਿਮਯਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਭੇਦਤਃ | ਬਹਿਰ੍ਮਲਕਫਾਸਗ੍ਵਿਡ੍ਜਨ੍ਮਭੇਦਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ ||੧|| ਨਾਮਤੋ ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਿਧਾ ਬਾਹ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਲੋਦ੍ਭਵਾਃ | (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |
अथ क्रिमिनिदानम् | क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्याभ्यन्तरभेदतः | बहिर्मलकफासृग्विड्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः ||१|| नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhyakrimilakShaNam (2-3) · Śloka 3
ਤਿਲਪ੍ਰਮਾਣਸਂਸ੍ਥਾਨਵਰ੍ਣਾਃ ਕੇਸ਼ਾਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ||੨|| ਬਹੁਪਾਦਾਸ਼੍ਚ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਯੂਕਾ ਲਿਕ੍ਸਾਸ਼੍ਚ ਨਾਮਤਃ | ਦ੍ਵਿਧਾ ਤੇ ਕੋਠਪਿਡਕਾਕਣ੍ਡੂਗਣ੍ਡਾਨ੍ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ ||੩|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |
तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः ||२|| बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः | द्विधा ते कोठपिडकाकण्डूगण्डान् प्रकुर्वते ||३|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriminidAnam (4) · Śloka 4
ਅਜੀਰ੍ਣਭੋਜੀ ਮਧੁਰਾਮ੍ਲਨਿਤ੍ਯੋ ਦ੍ਰਵਪ੍ਰਿਯਃ ਪਿਸ੍ਟਗੁਡੋਪਭੋਕ੍ਤਾ | ਵ੍ਯਾਯਾਮਵਰ੍ਜੀ ਚ ਦਿਵਾਸ਼ਯਾਨੋ ਵਿਰੁਦ੍ਧਭੁਕ੍ ਸਂਲਭਤੇ ਕ੍ਰਿਮੀਂਸ੍ਤੁ ||੪||
अजीर्णभोजी मधुराम्लनित्यो द्रवप्रियः पिष्टगुडोपभोक्ता | व्यायामवर्जी च दिवाशयानो विरुद्धभुक् संलभते क्रिमींस्तु ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimivisheShe nidAnavisheShaH (5) · Śloka 5
ਮਾਸਪਿਸ੍ਟਾਮ੍ਲਲਵਣਗੁਡਸ਼ਾਕੈਃ ਪੁਰੀਸਜਾਃ | ਮਾਂਸਮਤ੍ਸ੍ਯਗੁਡਕ੍ਸੀਰਦਧਿਸ਼ੁਕ੍ਤੈਃ ਕਫੋਦ੍ਭਵਾਃ ||੫|| ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਜੀਰ੍ਣਸ਼ਾਕਾਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ੋਣਿਤੋਤ੍ਥਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ | (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੪) |
माषपिष्टाम्ललवणगुडशाकैः पुरीषजाः | मांसमत्स्यगुडक्षीरदधिशुक्तैः कफोद्भवाः ||५|| विरुद्धाजीर्णशाकाद्यैः शोणितोत्था भवन्ति हि | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AbhyantarakrimilakShaNam (6) · Śloka 6
ਜ੍ਵਰੋ ਵਿਵਰ੍ਣਤਾ ਸ਼ੂਲਂ ਹਦ੍ਰੋਗਃ ਸਦਨਂ ਭ੍ਰਮਃ ||੬|| ਭਕ੍ਤਦ੍ਵੇਸੋਤਿਸਾਰਸ਼੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਤਕ੍ਰਿਮਿਲਕ੍ਸਣਮ੍ | (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੫੪) |
ज्वरो विवर्णता शूलं हृद्रोगः सदनं भ्रमः ||६|| भक्तद्वेषोऽतिसारश्च सञ्जातक्रिमिलक्षणम् | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajakrimilakShaNam (7-10) · Śloka 10
ਕਫਾਦਾਮਾਸ਼ਯੇ ਜਾਤਾ ਵਦ੍ਧਾਃ ਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ||੭|| ਪਥੁਬ੍ਰਧ੍ਨਨਿਭਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ਗਣ੍ਡੂਪਦੋਪਮਾਃ | ਰੂਢਧਾਨ੍ਯਾਙ੍ਕੁਰਾਕਾਰਾਸ੍ਤਨੁਦੀਰ੍ਘਾਸ੍ਤਥਾਣਵਃ ||੮|| ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਵਭਾਸਾਸ਼੍ਚ ਨਾਮਤਃ ਸਪ੍ਤਧਾ ਤੁ ਤੇ | ਅਨ੍ਤ੍ਰਾਦਾ ਉਦਾਰਾਵੇਸ੍ਟਾ ਹਦਯਾਦਾ ਮਹਾਗੁਦਾਃ ||੯|| ਚੁਰਵੋ ਦਰ੍ਭਕੁਸੁਮਾਃ ਸੁਗਨ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਤੇ | ਹਲ੍ਲਾਸਮਾਸ੍ਯਸ੍ਰਵਣਮਵਿਪਾਕਮਰੋਚਕਮ੍ ||੧੦|| ਮੂਰ੍ਛਾਚ੍ਛਰ੍ਦਿਜ੍ਵਰਾ ਨਾਹਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਕ੍ਸਵਥੁਪੀਨਸਾਨ੍ | (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |
कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः ||७|| पृथुब्रध्ननिभाः केचित् केचिद्गण्डूपदोपमाः | रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाऽणवः ||८|| श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते | अन्त्रादा उदारावेष्टा हृदयादा महागुदाः ||९|| चुरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते | हृल्लासमास्यस्रवणमविपाकमरोचकम् ||१०|| मूर्छाच्छर्दिज्वरा नाहकार्श्यक्षवथुपीनसान् | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajakrimilakShaNam (11-12) · Śloka 12
ਰਕ੍ਤਵਾਹਿਸਿਰਾਸ੍ਥਾਨਰਕ੍ਤਜਾ ਜਨ੍ਤਵੋਣਵਃ ||੧੧|| ਅਪਾਦਾ ਵਤ੍ਤਤਾਮ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸੌਕ੍ਸ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ ਕੇਚਿਦਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ | ਕੇਸ਼ਾਦਾ ਰੋਮਵਿਧ੍ਵਂਸਾ ਰੋਮਦ੍ਵੀਪਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰਾਃ | ਸਟ੍ ਤੇ ਕੁਸ੍ਠੈਕਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸਹਸੌਰਸਮਾਤਰਃ ||੧੨|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |
रक्तवाहिसिरास्थानरक्तजा जन्तवोऽणवः ||११|| अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात् केचिददर्शनाः | केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः | षट् ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः ||१२|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana purIShajakrimilakShaNam (13-16) · Śloka 16
ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਪੁਰੀਸੋਤ੍ਥਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇਧੋਵਿਸਰ੍ਪਿਣਃ | ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਭਵੇਯੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਯਦਾਮਾਸ਼ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਃ ||੧੩|| ਤਦਾਸ੍ਯੋਦ੍ਗਾਰਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਾ ਵਿਡ੍ਗਨ੍ਧਾਨੁਵਿਧਾਯਿਨਃ | ਪਥੁਵਤ੍ਤਤਨੁਸ੍ਥੂਲਾਃ ਸ਼੍ਯਾਵਪੀਤਸਿਤਾਸਿਤਾਃ ||੧੪|| ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕ੍ਰਿਮਯਃ ਕਕੇਰੁਕਮਕੇਰੁਕਾਃ | ਸੌਸੁਰਾਦਾਃ ਸਸ਼ੂਲਾਖ੍ਯਾ ਲੇਲਿਹਾ ਜਨਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ||੧੫|| ਵਿਡ੍ਭੇਦਸ਼ੂਲਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਪਾਰੁਸ੍ਯਪਾਣ੍ਡੁਤਾਃ | ਰੋਮਹਰ੍ਸਾਗ੍ਨਿਸਦਨਂ ਗੁਦਕਣ੍ਡੂਰ੍ਵਿਮਾਰ੍ਗਗਾਃ ||੧੬|| (ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੧੪) |
पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्तेऽधोविसर्पिणः | प्रवृद्धाः स्युर्भवेयुश्च ते यदाऽऽमाशयोन्मुखाः ||१३|| तदाऽस्योद्गारनिःश्वासा विड्गन्धानुविधायिनः | पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः ||१४|| ते पञ्च नाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः | सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि ||१५|| विड्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः | रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूर्विमार्गगाः ||१६|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਕ੍ਰਿਮਿਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੭||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्रिमिनिदानं समाप्तम् ||७||
🔊 Audio coming soon