Adhikarana krimINAM sa~gkhyA (1-2) · Śloka 1
അഥ ക്രിമിനിദാനമ് | ക്രിമയശ്ച ദ്വിധാ പ്രോക്താ ബാഹ്യാഭ്യന്തരഭേദതഃ | ബഹിര്മലകഫാസൃഗ്വിഡ്ജന്മഭേദാച്ചതുര്വിധാഃ ||൧|| നാമതോ വിംശതിവിധാ ബാഹ്യാസ്തത്ര മലോദ്ഭവാഃ | (വാ. നി. അ. ൧൪) |
अथ क्रिमिनिदानम् | क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्याभ्यन्तरभेदतः | बहिर्मलकफासृग्विड्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः ||१|| नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhyakrimilakShaNam (2-3) · Śloka 3
തിലപ്രമാണസംസ്ഥാനവര്ണാഃ കേശാമ്ബരാശ്രയാഃ ||൨|| ബഹുപാദാശ്ച സൂക്ഷ്മാശ്ച യൂകാ ലിക്ഷാശ്ച നാമതഃ | ദ്വിധാ തേ കോഠപിഡകാകണ്ഡൂഗണ്ഡാന് പ്രകുര്വതേ ||൩|| (വാ. നി. അ. ൧൪) |
तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः ||२|| बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः | द्विधा ते कोठपिडकाकण्डूगण्डान् प्रकुर्वते ||३|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriminidAnam (4) · Śloka 4
അജീര്ണഭോജീ മധുരാമ്ലനിത്യോ ദ്രവപ്രിയഃ പിഷ്ടഗുഡോപഭോക്താ | വ്യായാമവര്ജീ ച ദിവാശയാനോ വിരുദ്ധഭുക് സംലഭതേ ക്രിമീംസ്തു ||൪||
अजीर्णभोजी मधुराम्लनित्यो द्रवप्रियः पिष्टगुडोपभोक्ता | व्यायामवर्जी च दिवाशयानो विरुद्धभुक् संलभते क्रिमींस्तु ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimivisheShe nidAnavisheShaH (5) · Śloka 5
മാഷപിഷ്ടാമ്ലലവണഗുഡശാകൈഃ പുരീഷജാഃ | മാംസമത്സ്യഗുഡക്ഷീരദധിശുക്തൈഃ കഫോദ്ഭവാഃ ||൫|| വിരുദ്ധാജീര്ണശാകാദ്യൈഃ ശോണിതോത്ഥാ ഭവന്തി ഹി | (സു. ഉ. തം. അ. ൫൪) |
माषपिष्टाम्ललवणगुडशाकैः पुरीषजाः | मांसमत्स्यगुडक्षीरदधिशुक्तैः कफोद्भवाः ||५|| विरुद्धाजीर्णशाकाद्यैः शोणितोत्था भवन्ति हि | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AbhyantarakrimilakShaNam (6) · Śloka 6
ജ്വരോ വിവര്ണതാ ശൂലം ഹൃദ്രോഗഃ സദനം ഭ്രമഃ ||൬|| ഭക്തദ്വേഷോऽതിസാരശ്ച സഞ്ജാതക്രിമിലക്ഷണമ് | (സു. ഉ. തം. അ. ൫൪) |
ज्वरो विवर्णता शूलं हृद्रोगः सदनं भ्रमः ||६|| भक्तद्वेषोऽतिसारश्च सञ्जातक्रिमिलक्षणम् | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajakrimilakShaNam (7-10) · Śloka 10
കഫാദാമാശയേ ജാതാ വൃദ്ധാഃ സര്പന്തി സര്വതഃ ||൭|| പൃഥുബ്രധ്നനിഭാഃ കേചിത് കേചിദ്ഗണ്ഡൂപദോപമാഃ | രൂഢധാന്യാങ്കുരാകാരാസ്തനുദീര്ഘാസ്തഥാऽണവഃ ||൮|| ശ്വേതാസ്താമ്രാവഭാസാശ്ച നാമതഃ സപ്തധാ തു തേ | അന്ത്രാദാ ഉദാരാവേഷ്ടാ ഹൃദയാദാ മഹാഗുദാഃ ||൯|| ചുരവോ ദര്ഭകുസുമാഃ സുഗന്ധാസ്തേ ച കുര്വതേ | ഹൃല്ലാസമാസ്യസ്രവണമവിപാകമരോചകമ് ||൧൦|| മൂര്ഛാച്ഛര്ദിജ്വരാ നാഹകാര്ശ്യക്ഷവഥുപീനസാന് | (വാ. നി. അ. ൧൪) |
कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः ||७|| पृथुब्रध्ननिभाः केचित् केचिद्गण्डूपदोपमाः | रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाऽणवः ||८|| श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते | अन्त्रादा उदारावेष्टा हृदयादा महागुदाः ||९|| चुरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते | हृल्लासमास्यस्रवणमविपाकमरोचकम् ||१०|| मूर्छाच्छर्दिज्वरा नाहकार्श्यक्षवथुपीनसान् | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajakrimilakShaNam (11-12) · Śloka 12
രക്തവാഹിസിരാസ്ഥാനരക്തജാ ജന്തവോऽണവഃ ||൧൧|| അപാദാ വൃത്തതാമ്രാശ്ച സൌക്ഷ്മ്യാത് കേചിദദര്ശനാഃ | കേശാദാ രോമവിധ്വംസാ രോമദ്വീപാ ഉദുമ്ബരാഃ | ഷട് തേ കുഷ്ഠൈകകര്മാണഃ സഹസൌരസമാതരഃ ||൧൨|| (വാ. നി. അ. ൧൪) |
रक्तवाहिसिरास्थानरक्तजा जन्तवोऽणवः ||११|| अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात् केचिददर्शनाः | केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः | षट् ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः ||१२|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana purIShajakrimilakShaNam (13-16) · Śloka 16
പക്വാശയേ പുരീഷോത്ഥാ ജായന്തേऽധോവിസര്പിണഃ | പ്രവൃദ്ധാഃ സ്യുര്ഭവേയുശ്ച തേ യദാऽऽമാശയോന്മുഖാഃ ||൧൩|| തദാऽസ്യോദ്ഗാരനിഃശ്വാസാ വിഡ്ഗന്ധാനുവിധായിനഃ | പൃഥുവൃത്തതനുസ്ഥൂലാഃ ശ്യാവപീതസിതാസിതാഃ ||൧൪|| തേ പഞ്ച നാമ്നാ ക്രിമയഃ കകേരുകമകേരുകാഃ | സൌസുരാദാഃ സശൂലാഖ്യാ ലേലിഹാ ജനയന്തി ഹി ||൧൫|| വിഡ്ഭേദശൂലവിഷ്ടമ്ഭകാര്ശ്യപാരുഷ്യപാണ്ഡുതാഃ | രോമഹര്ഷാഗ്നിസദനം ഗുദകണ്ഡൂര്വിമാര്ഗഗാഃ ||൧൬|| (വാ. നി. അ. ൧൪) |
पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्तेऽधोविसर्पिणः | प्रवृद्धाः स्युर्भवेयुश्च ते यदाऽऽमाशयोन्मुखाः ||१३|| तदाऽस्योद्गारनिःश्वासा विड्गन्धानुविधायिनः | पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः ||१४|| ते पञ्च नाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः | सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि ||१५|| विड्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः | रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूर्विमार्गगाः ||१६|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ഇതി ശ്രീമാധവകരവിരചിതേ മാധവനിദാനേ ക്രിമിനിദാനം സമാപ്തമ് ||൭||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्रिमिनिदानं समाप्तम् ||७||
🔊 Audio coming soon