Adhikarana krimINAM sa~gkhyA (1-2) · Śloka 1
ಅಥ ಕ್ರಿಮಿನಿದಾನಮ್ | ಕ್ರಿಮಯಶ್ಚ ದ್ವಿಧಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಭೇದತಃ | ಬಹಿರ್ಮಲಕಫಾಸೃಗ್ವಿಡ್ಜನ್ಮಭೇದಾಚ್ಚತುರ್ವಿಧಾಃ ||೧|| ನಾಮತೋ ವಿಂಶತಿವಿಧಾ ಬಾಹ್ಯಾಸ್ತತ್ರ ಮಲೋದ್ಭವಾಃ | (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೧೪) |
अथ क्रिमिनिदानम् | क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्याभ्यन्तरभेदतः | बहिर्मलकफासृग्विड्जन्मभेदाच्चतुर्विधाः ||१|| नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhyakrimilakShaNam (2-3) · Śloka 3
ತಿಲಪ್ರಮಾಣಸಂಸ್ಥಾನವರ್ಣಾಃ ಕೇಶಾಮ್ಬರಾಶ್ರಯಾಃ ||೨|| ಬಹುಪಾದಾಶ್ಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಶ್ಚ ಯೂಕಾ ಲಿಕ್ಷಾಶ್ಚ ನಾಮತಃ | ದ್ವಿಧಾ ತೇ ಕೋಠಪಿಡಕಾಕಣ್ಡೂಗಣ್ಡಾನ್ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ ||೩|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೧೪) |
तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः ||२|| बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः | द्विधा ते कोठपिडकाकण्डूगण्डान् प्रकुर्वते ||३|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kriminidAnam (4) · Śloka 4
ಅಜೀರ್ಣಭೋಜೀ ಮಧುರಾಮ್ಲನಿತ್ಯೋ ದ್ರವಪ್ರಿಯಃ ಪಿಷ್ಟಗುಡೋಪಭೋಕ್ತಾ | ವ್ಯಾಯಾಮವರ್ಜೀ ಚ ದಿವಾಶಯಾನೋ ವಿರುದ್ಧಭುಕ್ ಸಂಲಭತೇ ಕ್ರಿಮೀಂಸ್ತು ||೪||
अजीर्णभोजी मधुराम्लनित्यो द्रवप्रियः पिष्टगुडोपभोक्ता | व्यायामवर्जी च दिवाशयानो विरुद्धभुक् संलभते क्रिमींस्तु ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimivisheShe nidAnavisheShaH (5) · Śloka 5
ಮಾಷಪಿಷ್ಟಾಮ್ಲಲವಣಗುಡಶಾಕೈಃ ಪುರೀಷಜಾಃ | ಮಾಂಸಮತ್ಸ್ಯಗುಡಕ್ಷೀರದಧಿಶುಕ್ತೈಃ ಕಫೋದ್ಭವಾಃ ||೫|| ವಿರುದ್ಧಾಜೀರ್ಣಶಾಕಾದ್ಯೈಃ ಶೋಣಿತೋತ್ಥಾ ಭವನ್ತಿ ಹಿ | (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೫೪) |
माषपिष्टाम्ललवणगुडशाकैः पुरीषजाः | मांसमत्स्यगुडक्षीरदधिशुक्तैः कफोद्भवाः ||५|| विरुद्धाजीर्णशाकाद्यैः शोणितोत्था भवन्ति हि | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AbhyantarakrimilakShaNam (6) · Śloka 6
ಜ್ವರೋ ವಿವರ್ಣತಾ ಶೂಲಂ ಹೃದ್ರೋಗಃ ಸದನಂ ಭ್ರಮಃ ||೬|| ಭಕ್ತದ್ವೇಷೋಽತಿಸಾರಶ್ಚ ಸಞ್ಜಾತಕ್ರಿಮಿಲಕ್ಷಣಮ್ | (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೫೪) |
ज्वरो विवर्णता शूलं हृद्रोगः सदनं भ्रमः ||६|| भक्तद्वेषोऽतिसारश्च सञ्जातक्रिमिलक्षणम् | (सु. उ. तं. अ. ५४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajakrimilakShaNam (7-10) · Śloka 10
ಕಫಾದಾಮಾಶಯೇ ಜಾತಾ ವೃದ್ಧಾಃ ಸರ್ಪನ್ತಿ ಸರ್ವತಃ ||೭|| ಪೃಥುಬ್ರಧ್ನನಿಭಾಃ ಕೇಚಿತ್ ಕೇಚಿದ್ಗಣ್ಡೂಪದೋಪಮಾಃ | ರೂಢಧಾನ್ಯಾಙ್ಕುರಾಕಾರಾಸ್ತನುದೀರ್ಘಾಸ್ತಥಾಽಣವಃ ||೮|| ಶ್ವೇತಾಸ್ತಾಮ್ರಾವಭಾಸಾಶ್ಚ ನಾಮತಃ ಸಪ್ತಧಾ ತು ತೇ | ಅನ್ತ್ರಾದಾ ಉದಾರಾವೇಷ್ಟಾ ಹೃದಯಾದಾ ಮಹಾಗುದಾಃ ||೯|| ಚುರವೋ ದರ್ಭಕುಸುಮಾಃ ಸುಗನ್ಧಾಸ್ತೇ ಚ ಕುರ್ವತೇ | ಹೃಲ್ಲಾಸಮಾಸ್ಯಸ್ರವಣಮವಿಪಾಕಮರೋಚಕಮ್ ||೧೦|| ಮೂರ್ಛಾಚ್ಛರ್ದಿಜ್ವರಾ ನಾಹಕಾರ್ಶ್ಯಕ್ಷವಥುಪೀನಸಾನ್ | (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೧೪) |
कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः ||७|| पृथुब्रध्ननिभाः केचित् केचिद्गण्डूपदोपमाः | रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाऽणवः ||८|| श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते | अन्त्रादा उदारावेष्टा हृदयादा महागुदाः ||९|| चुरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते | हृल्लासमास्यस्रवणमविपाकमरोचकम् ||१०|| मूर्छाच्छर्दिज्वरा नाहकार्श्यक्षवथुपीनसान् | (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajakrimilakShaNam (11-12) · Śloka 12
ರಕ್ತವಾಹಿಸಿರಾಸ್ಥಾನರಕ್ತಜಾ ಜನ್ತವೋಽಣವಃ ||೧೧|| ಅಪಾದಾ ವೃತ್ತತಾಮ್ರಾಶ್ಚ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ ಕೇಚಿದದರ್ಶನಾಃ | ಕೇಶಾದಾ ರೋಮವಿಧ್ವಂಸಾ ರೋಮದ್ವೀಪಾ ಉದುಮ್ಬರಾಃ | ಷಟ್ ತೇ ಕುಷ್ಠೈಕಕರ್ಮಾಣಃ ಸಹಸೌರಸಮಾತರಃ ||೧೨|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೧೪) |
रक्तवाहिसिरास्थानरक्तजा जन्तवोऽणवः ||११|| अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात् केचिददर्शनाः | केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः | षट् ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः ||१२|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana purIShajakrimilakShaNam (13-16) · Śloka 16
ಪಕ್ವಾಶಯೇ ಪುರೀಷೋತ್ಥಾ ಜಾಯನ್ತೇಽಧೋವಿಸರ್ಪಿಣಃ | ಪ್ರವೃದ್ಧಾಃ ಸ್ಯುರ್ಭವೇಯುಶ್ಚ ತೇ ಯದಾಽಽಮಾಶಯೋನ್ಮುಖಾಃ ||೧೩|| ತದಾಽಸ್ಯೋದ್ಗಾರನಿಃಶ್ವಾಸಾ ವಿಡ್ಗನ್ಧಾನುವಿಧಾಯಿನಃ | ಪೃಥುವೃತ್ತತನುಸ್ಥೂಲಾಃ ಶ್ಯಾವಪೀತಸಿತಾಸಿತಾಃ ||೧೪|| ತೇ ಪಞ್ಚ ನಾಮ್ನಾ ಕ್ರಿಮಯಃ ಕಕೇರುಕಮಕೇರುಕಾಃ | ಸೌಸುರಾದಾಃ ಸಶೂಲಾಖ್ಯಾ ಲೇಲಿಹಾ ಜನಯನ್ತಿ ಹಿ ||೧೫|| ವಿಡ್ಭೇದಶೂಲವಿಷ್ಟಮ್ಭಕಾರ್ಶ್ಯಪಾರುಷ್ಯಪಾಣ್ಡುತಾಃ | ರೋಮಹರ್ಷಾಗ್ನಿಸದನಂ ಗುದಕಣ್ಡೂರ್ವಿಮಾರ್ಗಗಾಃ ||೧೬|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೧೪) |
पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्तेऽधोविसर्पिणः | प्रवृद्धाः स्युर्भवेयुश्च ते यदाऽऽमाशयोन्मुखाः ||१३|| तदाऽस्योद्गारनिःश्वासा विड्गन्धानुविधायिनः | पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः ||१४|| ते पञ्च नाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः | सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि ||१५|| विड्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः | रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूर्विमार्गगाः ||१६|| (वा. नि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇ ಕ್ರಿಮಿನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೭||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्रिमिनिदानं समाप्तम् ||७||
🔊 Audio coming soon