Adhikarana pANDurogabhedAH (1) · Śloka 1
অথ পাণ্ডুরোগকামলাকুম্ভকামলাহলীমকনিদানম্ | পাণ্ডুরোগাঃ স্মৃতাঃ পঞ্চ বাতপিত্তকফৈস্ত্রযঃ | চতুর্থঃ সন্নিপাতেন পঞ্চমো ভক্ষণান্মৃদঃ ||১|| (চ. চি. অ. ১৬) |
अथ पाण्डुरोगकामलाकुम्भकामलाहलीमकनिदानम् | पाण्डुरोगाः स्मृताः पञ्च वातपित्तकफैस्त्रयः | चतुर्थः सन्निपातेन पञ्चमो भक्षणान्मृदः ||१|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogasamprAptiH (2) · Śloka 2
ব্যাযামমম্লং লবণানি মদ্যং মৃদং দিবাস্বপ্নমতীব তীক্ষ্ণম্ | নিষেবমাণস্য প্রদূষ্য রক্তং দোষাস্ত্বচং পাণ্ডুরতাং নযন্তি ||২|| (সু. উ. তং. অ. ৪৪) |
व्यायाममम्लं लवणानि मद्यं मृदं दिवास्वप्नमतीव तीक्ष्णम् | निषेवमाणस्य प्रदूष्य रक्तं दोषास्त्वचं पाण्डुरतां नयन्ति ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogapUrvarUpam (3) · Śloka 3
ত্বক্স্ফোটনষ্ঠীবনগাত্রসাদমৃদ্ভক্ষণপ্রেক্ষণকূটশোথাঃ | বিণ্মূত্রপীতত্বমথাবিপাকো ভবিষ্যতস্তস্য পুরঃসরাণি ||৩|| (সু. উ. তং. অ. ৪৪) |
त्वक्स्फोटनष्ठीवनगात्रसादमृद्भक्षणप्रेक्षणकूटशोथाः | विण्मूत्रपीतत्वमथाविपाको भविष्यतस्तस्य पुरःसराणि ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikapANDurogalakShaNam (4) · Śloka 4
ত্বঙ্মূত্রনযনাদীনাং রূক্ষকৃষ্ণারুণাভতাঃ | বাতপাণ্ড্বামযে তোদকম্পানাহভ্রমাদযঃ ||৪||
त्वङ्मूत्रनयनादीनां रूक्षकृष्णारुणाभताः | वातपाण्ड्वामये तोदकम्पानाहभ्रमादयः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikapANDurogalakShaNam (5) · Śloka 5
পীতমূত্রশকৃন্নেত্রো দাহতৃষ্ণাজ্বরান্বিতঃ | ভিন্নবিট্কোঽতিপীতাভঃ পিত্তপাণ্ড্বামযী নরঃ ||৫||
पीतमूत्रशकृन्नेत्रो दाहतृष्णाज्वरान्वितः | भिन्नविट्कोऽतिपीताभः पित्तपाण्ड्वामयी नरः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikapANDurogalakShaNam (6) · Śloka 6
কফপ্রসেকশ্বযথুতন্দ্রালস্যাতিগৌরবৈঃ | পাণ্ডুরোগী কফাচ্ছুক্লৈস্ত্বঙ্মূত্রনযনাননৈঃ ||৬||
कफप्रसेकश्वयथुतन्द्रालस्यातिगौरवैः | पाण्डुरोगी कफाच्छुक्लैस्त्वङ्मूत्रनयनाननैः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikapANDurogalakShaNam (7) · Śloka 7
জ্বরারোচকহৃল্লাসচ্ছর্দিতৃষ্ণাক্লমান্বিতঃ | পাণ্ডুরোগী ত্রিভির্দোষৈস্ত্যাজ্যঃ ক্ষীণো হতেন্দ্রিযঃ ||৭||
ज्वरारोचकहृल्लासच्छर्दितृष्णाक्लमान्वितः | पाण्डुरोगी त्रिभिर्दोषैस्त्याज्यः क्षीणो हतेन्द्रियः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRujjapANDurogasamprAptiH (8-10) · Śloka 10
মৃত্তিকাদনশীলস্য কুপ্যত্যন্যতমো মলঃ | কষাযা মারুতং, পিত্তমূষরা, মধুরা কফম্ ||৮|| কোপযেন্মৃদ্রসাদীংশ্চ রৌক্ষ্যাদ্ভুক্তং চ রূক্ষযেত্ | পূরযত্যবিপক্বৈব স্রোতাংসি নিরুণদ্ধ্যপি ||৯|| ইন্দ্রিযাণাং বলং হত্বা তেজো বীর্যৌজসী তথা | পাণ্ডুরোগং করোত্যাশু বলবর্ণাগ্নিনাশনম্ ||১০|| (চ. চি. অ. ১৬) |
मृत्तिकादनशीलस्य कुप्यत्यन्यतमो मलः | कषाया मारुतं, पित्तमूषरा, मधुरा कफम् ||८|| कोपयेन्मृद्रसादींश्च रौक्ष्याद्भुक्तं च रूक्षयेत् | पूरयत्यविपक्वैव स्रोतांसि निरुणद्ध्यपि ||९|| इन्द्रियाणां बलं हत्वा तेजो वीर्यौजसी तथा | पाण्डुरोगं करोत्याशु बलवर्णाग्निनाशनम् ||१०|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRujjapANDurogalakShaNam (11) · Śloka 11
শূনাক্ষিকূটগণ্ডভ্রূঃ শূনপান্নাভিমেহনঃ | ক্রিমিকোষ্ঠোঽতিসার্যেত মলং সাসৃক্কফান্বিতম্ ||১১|| (চ. চি. অ. ১৬) |
शूनाक्षिकूटगण्डभ्रूः शूनपान्नाभिमेहनः | क्रिमिकोष्ठोऽतिसार्येत मलं सासृक्कफान्वितम् ||११|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogasyAsAdhyalakShaNam (12-15) · Śloka 15
পাণ্ডুরোগশ্চিরোত্পন্নঃ খরীভূতো ন সিধ্যতি | কালপ্রকর্ষাচ্ছূনানাং যো বা পীতানি পশ্যতি ||১২|| বদ্ধাল্পবিট্ সহরিতং সকফং যোঽতিসার্যতে | দীনঃ শ্বেতাতিদিগ্ধাঙ্গশ্ছর্দিমূর্ছাতৃডর্দিতঃ ||১৩|| স নাস্ত্যসৃক্ক্ষযাদ্যশ্চ পাণ্ডুঃ শ্বেতত্বমাপ্নুযাত্ | (চ. চি. অ. ১৬) | পাণ্ডুদন্তনখো যস্তু পাণ্ডুনেত্রশ্চ যো ভবেত্ | পাণ্ডুসঙ্ঘাতদর্শী চ পাণ্ডুরোগী বিনশ্যতি ||১৪|| (সু. সূ. অ. ৩৩) | অন্তেষু শূনং পরিহীণমধ্যং ম্লানং তথাঽন্তেষু চ মধ্যশূনম্ | গুদে চ শেফস্যথ মুষ্কযোশ্চ শূনং প্রতাম্যন্তমসঞ্জ্ঞকল্পম্ | বিবর্জযেত্পাণ্ডুকিনং যশোঽর্থী তথাঽতিসারজ্বরপীডিতং চ ||১৫|| (সু. উ. তং. অ. ৪৪) |
पाण्डुरोगश्चिरोत्पन्नः खरीभूतो न सिध्यति | कालप्रकर्षाच्छूनानां यो वा पीतानि पश्यति ||१२|| बद्धाल्पविट् सहरितं सकफं योऽतिसार्यते | दीनः श्वेतातिदिग्धाङ्गश्छर्दिमूर्छातृडर्दितः ||१३|| स नास्त्यसृक्क्षयाद्यश्च पाण्डुः श्वेतत्वमाप्नुयात् | (च. चि. अ. १६) | पाण्डुदन्तनखो यस्तु पाण्डुनेत्रश्च यो भवेत् | पाण्डुसङ्घातदर्शी च पाण्डुरोगी विनश्यति ||१४|| (सु. सू. अ. ३३) | अन्तेषु शूनं परिहीणमध्यं म्लानं तथाऽन्तेषु च मध्यशूनम् | गुदे च शेफस्यथ मुष्कयोश्च शूनं प्रताम्यन्तमसञ्ज्ञकल्पम् | विवर्जयेत्पाण्डुकिनं यशोऽर्थी तथाऽतिसारज्वरपीडितं च ||१५|| (सु. उ. तं. अ. ४४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmalAyA nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (16-18) · Śloka 18
পাণ্ডুরোগী তু যোঽত্যর্থং পিত্তলানি নিষেবতে | তস্য পিত্তমসৃঙ্মাংসং দগ্ধ্বা রোগায কল্পতে ||১৬|| হারিদ্রনেত্রঃ স ভৃশং হারিদ্রত্বঙ্নখাননঃ | রক্তপীতশকৃন্মূত্রো ভেকবর্ণো হতেন্দ্রিযঃ ||১৭|| দাহাবিপাকদৌর্বল্যসদনারুচিকর্ষিতঃ | কামলা বহুপিত্তৈষা কোষ্ঠশাখাশ্রযা মতা ||১৮|| (চ. চি. অ. ১৬) |
पाण्डुरोगी तु योऽत्यर्थं पित्तलानि निषेवते | तस्य पित्तमसृङ्मांसं दग्ध्वा रोगाय कल्पते ||१६|| हारिद्रनेत्रः स भृशं हारिद्रत्वङ्नखाननः | रक्तपीतशकृन्मूत्रो भेकवर्णो हतेन्द्रियः ||१७|| दाहाविपाकदौर्बल्यसदनारुचिकर्षितः | कामला बहुपित्तैषा कोष्ठशाखाश्रया मता ||१८|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhakAmalAlakShaNam (19) · Śloka 19
কালান্তরাত্ খরীভূতা কৃচ্ছ্রা স্যাত্ কুম্ভকামলা |১৯| (চ. চি. অ. ১৬) |
कालान्तरात् खरीभूता कृच्छ्रा स्यात् कुम्भकामला |१९| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmalAyA asAdhyalakShaNam (19-20) · Śloka 20
কৃষ্ণপীতশকৃন্মূত্রো ভৃশং শূনশ্চ মানবঃ ||১৯|| সরক্তাক্ষিমুখচ্ছর্দিবিণ্মূত্রো যশ্চ তাম্যতি | দাহারুচিতৃডানাহতন্দ্রামোহসমন্বিতঃ ||২০|| নষ্টাগ্নিসঞ্জ্ঞঃ ক্ষিপ্রং হি কামলাবান্ বিপদ্যতে | (চ. চি. অ. ১৬) |
कृष्णपीतशकृन्मूत्रो भृशं शूनश्च मानवः ||१९|| सरक्ताक्षिमुखच्छर्दिविण्मूत्रो यश्च ताम्यति | दाहारुचितृडानाहतन्द्रामोहसमन्वितः ||२०|| नष्टाग्निसञ्ज्ञः क्षिप्रं हि कामलावान् विपद्यते | (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhakAmalA~asAdhyalakShaNam (21) · Śloka 22
ছর্দ্যরোচকহৃল্লাসজ্বরক্লমনিপীডিতঃ ||২১|| নশ্যতি শ্বাসকাসার্তো বিড্ভেদী কুম্ভকামলী |২২|
छर्द्यरोचकहृल्लासज्वरक्लमनिपीडितः ||२१|| नश्यति श्वासकासार्तो विड्भेदी कुम्भकामली |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana halImakalakShaNam (22-23) · Śloka 23
যদা তু পাণ্ডোর্বর্ণঃ স্যাদ্ধরিতঃ শ্যাবপীতকঃ ||২২|| বলোত্সাহক্ষযস্তন্দ্রা মন্দাগ্নিত্বং মৃদুজ্বরঃ | স্ত্রীষ্বহর্ষোঽঙ্গমর্দশ্চ দাহস্তৃষ্ণাঽরুচির্ভ্রমঃ | হলীমকং তদা তস্য বিদ্যাদনিলপিত্ততঃ ||২৩|| ( সন্তাপো ভিন্নবর্চস্ত্বং বহিরন্তশ্চ পীততা | পাণ্ডুতা নেত্রযোর্যস্য পানকীলক্ষণং ভবেত্) | (চ. চি. অ. ১৬) |
यदा तु पाण्डोर्वर्णः स्याद्धरितः श्यावपीतकः ||२२|| बलोत्साहक्षयस्तन्द्रा मन्दाग्नित्वं मृदुज्वरः | स्त्रीष्वहर्षोऽङ्गमर्दश्च दाहस्तृष्णाऽरुचिर्भ्रमः | हलीमकं तदा तस्य विद्यादनिलपित्ततः ||२३|| ( सन्तापो भिन्नवर्चस्त्वं बहिरन्तश्च पीतता | पाण्डुता नेत्रयोर्यस्य पानकीलक्षणं भवेत्) | (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ইতি শ্রীমাধবকরবিরচিতে মাধবনিদানে পাণ্ডুরোগকামলাকুম্ভকামলাহলীমকনিদানং সমাপ্তম্ ||৮||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने पाण्डुरोगकामलाकुम्भकामलाहलीमकनिदानं समाप्तम् ||८||
🔊 Audio coming soon