Adhikarana ajagallikAlakShaNam (1) · Śloka 1
অথ ক্ষুদ্ররোগনিদানম্ | স্নিগ্ধাঃ সবর্ণা গ্রন্থিতা নীরুজো মুদ্গসন্নিভাঃ | কফবাতোত্থিতা জ্ঞেযা বালানামজগল্লিকাঃ ||১|| (সু. নি. অ. ১৩) |
अथ क्षुद्ररोगनिदानम् | स्निग्धाः सवर्णा ग्रन्थिता नीरुजो मुद्गसन्निभाः | कफवातोत्थिता ज्ञेया बालानामजगल्लिकाः ||१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavaprakhyAlakShaNam (2) · Śloka 2
যবাকারা সুকঠিনা গ্রথিতা মাংসসংশ্রিতা | পিডকা কফবাতাভ্যাং যবপ্রখ্যেতি সোচ্যতে ||২|| (সু. নি. অ. ১৩) |
यवाकारा सुकठिना ग्रथिता मांससंश्रिता | पिडका कफवाताभ्यां यवप्रख्येति सोच्यते ||२|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antrAlajIlakShaNam (3) · Śloka 3
ঘনামবক্ত্রাং পিডকামুন্নতাং পরিমণ্ডলাম্ | অন্ত্রালজীমল্পপূযাং তাং বিদ্যাত্ কফবাতজাম্ ||৩|| (সু. নি. অ. ১৩) |
घनामवक्त्रां पिडकामुन्नतां परिमण्डलाम् | अन्त्रालजीमल्पपूयां तां विद्यात् कफवातजाम् ||३|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vivRutAlakShaNam (4) · Śloka 4
বিবৃতাস্যাং মহাদাহাং পক্বোদুম্বরসন্নিভাম্ | বিবৃতামিতি তাং বিদ্যাত্ পিত্তোত্থাং পরিমণ্ডলাম্ ||৪|| (সু. নি. অ. ১৩) |
विवृतास्यां महादाहां पक्वोदुम्बरसन्निभाम् | विवृतामिति तां विद्यात् पित्तोत्थां परिमण्डलाम् ||४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kacchapikAlakShaNam (5) · Śloka 5
গ্রথিতাঃ পঞ্চ বা ষড্বা দারুণাঃ কচ্ছপোপমাঃ | কফানিলাভ্যাং পিডকা জ্ঞেযাঃ কচ্ছপিকা বুধৈঃ ||৫|| (সু. নি. অ. ১৩) |
ग्रथिताः पञ्च वा षड्वा दारुणाः कच्छपोपमाः | कफानिलाभ्यां पिडका ज्ञेयाः कच्छपिका बुधैः ||५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana valmIkalakShaNam (6-7) · Śloka 7
গ্রীবাংসকক্ষাকরপাদদেশে সন্ধৌ গলে বা ত্রিভিরেব দোষৈঃ | গ্রন্থিঃ স বল্মীকবদক্রিযাণাং জাতঃ ক্রমেণৈব গতঃ প্রবৃদ্ধিম্ ||৬|| মুখৈরনেকৈঃ স্রুতিতোদবদ্ভির্বিসর্পবত্ সর্পতি চোন্নতাগ্রৈঃ | বল্মীকমাহুর্ভিষজো বিকারং নিষ্প্রত্যনীকং চিরজং বিশেষাত্ ||৭||
ग्रीवांसकक्षाकरपाददेशे सन्धौ गले वा त्रिभिरेव दोषैः | ग्रन्थिः स वल्मीकवदक्रियाणां जातः क्रमेणैव गतः प्रवृद्धिम् ||६|| मुखैरनेकैः स्रुतितोदवद्भिर्विसर्पवत् सर्पति चोन्नताग्रैः | वल्मीकमाहुर्भिषजो विकारं निष्प्रत्यनीकं चिरजं विशेषात् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana indraviddhAlakShaNam (8) · Śloka 8
পদ্মকর্ণিকবন্মধ্যে পিডকাভিঃ সমাচিতাম্ | ইন্দ্রবিদ্ধাং তু তাং বিদ্যাদ্বাতপিত্তোত্থিতাং ভিষক্ ||৮|| (সু. নি. অ. ১৩) |
पद्मकर्णिकवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् | इन्द्रविद्धां तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक् ||८|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gardabhikAlakShaNam (9) · Śloka 9
মণ্ডলং বৃত্তমুত্সন্নং সরক্তং পিডকাচিতম্ | রুজাকরীং গর্দভিকাং তাং বিদ্যাদ্বাতপিত্তজাম্ ||৯||
मण्डलं वृत्तमुत्सन्नं सरक्तं पिडकाचितम् | रुजाकरीं गर्दभिकां तां विद्याद्वातपित्तजाम् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAShANagardabhalakShaNam (10) · Śloka 10
বাতশ্লেষ্মসমুদ্ভূতঃ শ্বযথুর্হনুসন্ধিজঃ | স্থিরো মন্দরুজঃ স্নিগ্ধো জ্ঞেযঃ পাষাণগর্দভঃ ||১০||
वातश्लेष्मसमुद्भूतः श्वयथुर्हनुसन्धिजः | स्थिरो मन्दरुजः स्निग्धो ज्ञेयः पाषाणगर्दभः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana panasikAlakShaNam (11) · Śloka 11
কর্ণস্যাভ্যন্তরে জাতাং পিডকামুগ্রবেদনাম্ | স্থিরাং পনসিকাং তাং তু বিদ্যাদ্বাতকফোত্থিতাম্ ||১১||
कर्णस्याभ्यन्तरे जातां पिडकामुग्रवेदनाम् | स्थिरां पनसिकां तां तु विद्याद्वातकफोत्थिताम् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAlagardabhalakShaNam (12) · Śloka 12
বিসর্পবত্ সর্পতি যঃ শোথস্তনুরপাকবান্ | দাহজ্বরকরঃ পিত্তাত্ স জ্ঞেযো জালগর্দভঃ ||১২|| (সু. নি. অ. ১৩) |
विसर्पवत् सर्पति यः शोथस्तनुरपाकवान् | दाहज्वरकरः पित्तात् स ज्ञेयो जालगर्दभः ||१२|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana irivellikA-kakShAlakShaNam (13-14) · Śloka 14
পিডকামুত্তমাঙ্গস্থাং বৃত্তামুগ্ররুজাজ্বরাম্ | সর্বাত্মিকাং সর্বলিঙ্গাং জানীযাদিরিবেল্লিকাম্ ||১৩|| বাহুপার্শ্বাংসকক্ষেষু কৃষ্ণস্ফোটাং সবেদনাম্ | পিত্তপ্রকোপসম্ভূতাং কক্ষামিত্যভিনির্দিশেত্ ||১৪|| (সু. নি. অ. ১৩) |
पिडकामुत्तमाङ्गस्थां वृत्तामुग्ररुजाज्वराम् | सर्वात्मिकां सर्वलिङ्गां जानीयादिरिवेल्लिकाम् ||१३|| बाहुपार्श्वांसकक्षेषु कृष्णस्फोटां सवेदनाम् | पित्तप्रकोपसम्भूतां कक्षामित्यभिनिर्दिशेत् ||१४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gandhamAlAlakShaNam (15) · Śloka 15
একামেতাদৃশীং দৃষ্ট্বা পিডকাং স্ফোটসন্নিভাম্ | ত্বগ্গতাং পিত্তকোপেন গন্ধমালাং প্রচক্ষতে ||১৫|| (সু. নি. অ. ১৩) |
एकामेतादृशीं दृष्ट्वा पिडकां स्फोटसन्निभाम् | त्वग्गतां पित्तकोपेन गन्धमालां प्रचक्षते ||१५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnirohiNIlakShaNam (16-17) · Śloka 17
কক্ষভাগেষু যে স্ফোটা জাযন্তে মাংসদারণাঃ | অন্তর্দাহজ্বরকরা দীপ্তপাবকসন্নিভাঃ ||১৬|| সপ্তাহাদ্বা দশাহাদ্বা পক্ষাদ্বা হন্তি মানবম্ | তামগ্নিরোহিণীং বিদ্যাদসাধ্যাং সর্বদোষজাম্ ||১৭|| (সু. নি. অ. ১৩) |
कक्षभागेषु ये स्फोटा जायन्ते मांसदारणाः | अन्तर्दाहज्वरकरा दीप्तपावकसन्निभाः ||१६|| सप्ताहाद्वा दशाहाद्वा पक्षाद्वा हन्ति मानवम् | तामग्निरोहिणीं विद्यादसाध्यां सर्वदोषजाम् ||१७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cippa-kunakhalakShaNam (18-19) · Śloka 19
নখমাংসমধিষ্ঠায বাযুঃ পিত্তঃ চ দেহিনাম্ | কুর্বতে দাহপাকৌ চ তং ব্যাধিং চিপ্পমাদিশেত্ ||১৮|| তদেবাল্পতরৈর্দোষৈঃ পরুষং কুনখং বদেত্ ||১৯|| (সু. নি. অ. ১৩) |
नखमांसमधिष्ठाय वायुः पित्तः च देहिनाम् | कुर्वते दाहपाकौ च तं व्याधिं चिप्पमादिशेत् ||१८|| तदेवाल्पतरैर्दोषैः परुषं कुनखं वदेत् ||१९|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anushayIlakShaNam (20) · Śloka 20
গম্ভীরামল্পসংরম্ভাং সবর্ণামুপরিস্থিতাম্ | পাদস্যানুশযীং তাং তু বিদ্যাদন্তঃপ্রপাকিনীম্ ||২০|| (সু. নি. অ. ১৩) |
गम्भीरामल्पसंरम्भां सवर्णामुपरिस्थिताम् | पादस्यानुशयीं तां तु विद्यादन्तःप्रपाकिनीम् ||२०|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArikAlakShaNam (21) · Śloka 21
বিদারীকন্দবদ্বৃত্তা কক্ষাবঙ্ক্ষণসন্ধিষু | বিদারিকা ভবেদ্রক্তা সর্বজা সর্বলক্ষণা ||২১|| (সু. নি. অ. ১৩) |
विदारीकन्दवद्वृत्ता कक्षावङ्क्षणसन्धिषु | विदारिका भवेद्रक्ता सर्वजा सर्वलक्षणा ||२१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharkarArbudalakShaNam (22-24) · Śloka 24
প্রাপ্য মাংসসিরাস্নাযূঃ শ্লেষ্মা মেদস্তথাঽনিলঃ | গ্রন্থিং করোত্যসৌ ভিন্নো মধুসর্পির্বসানিভম্ ||২২|| স্রবত্যাস্রাবমনিলস্তত্র বৃদ্ধিং গতঃ পুনঃ | মাংসং সংশোষ্য গ্রথিতাং শর্করাং জনযেত্ততঃ ||২৩|| দুর্গন্ধি ক্লিন্নমত্যর্থং নানাবর্ণং ততঃ সিরাঃ | স্রবন্তি রক্তং সহসা তং বিদ্যাচ্ছর্করার্বুদম্ ||২৪|| (সু. নি. অ. ১৩) |
प्राप्य मांससिरास्नायूः श्लेष्मा मेदस्तथाऽनिलः | ग्रन्थिं करोत्यसौ भिन्नो मधुसर्पिर्वसानिभम् ||२२|| स्रवत्यास्रावमनिलस्तत्र वृद्धिं गतः पुनः | मांसं संशोष्य ग्रथितां शर्करां जनयेत्ततः ||२३|| दुर्गन्धि क्लिन्नमत्यर्थं नानावर्णं ततः सिराः | स्रवन्ति रक्तं सहसा तं विद्याच्छर्करार्बुदम् ||२४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAdadArIlakShaNam (25) · Śloka 25
পরিক্রমণশীলস্য বাযুরত্যর্থরূক্ষযোঃ | পাদযোঃ কুরুতে দারীং পাদদারীং তমাদিশেত্ ||২৫|| (সু. নি. অ. ১৩) |
परिक्रमणशीलस्य वायुरत्यर्थरूक्षयोः | पादयोः कुरुते दारीं पाददारीं तमादिशेत् ||२५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kadaralakShaNam (26) · Śloka 26
শর্করোন্মথিতে পাদে ক্ষতে বা কণ্টকাদিভিঃ | গ্রন্থিঃ কোলবদুত্সন্নো জাযতে কদরং হি তত্ ||২৬|| (সু. নি. অ. ১৩) |
शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः | ग्रन्थिः कोलवदुत्सन्नो जायते कदरं हि तत् ||२६|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alasalakShaNam (27) · Śloka 27
ক্লিন্নাঙ্গুল্যন্তরৌ পাদৌ কণ্ডূদাহরুজান্বিতৌ | দুষ্টকর্দমসংস্পর্শাদলসং তং বিভাবযেত্ ||২৭|| (সু. নি. অ. ১৩) |
क्लिन्नाङ्गुल्यन्तरौ पादौ कण्डूदाहरुजान्वितौ | दुष्टकर्दमसंस्पर्शादलसं तं विभावयेत् ||२७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana indraluptalakShaNam (28-29) · Śloka 29
রোমকূপানুগং পিত্তং বাতেন সহ মূর্ছিতম্ | প্রচ্যাবযতি রোমাণি ততঃ শ্লেষ্মা সশোণিতঃ ||২৮|| রুণদ্ধি রোমকূপাংস্তু ততোঽন্যেষামসম্ভবঃ | তদিন্দ্রলুপ্তং খালিত্যং রুহ্যেতি চ বিভাব্যতে ||২৯|| (সু. নি. অ. ১৩) |
रोमकूपानुगं पित्तं वातेन सह मूर्छितम् | प्रच्यावयति रोमाणि ततः श्लेष्मा सशोणितः ||२८|| रुणद्धि रोमकूपांस्तु ततोऽन्येषामसम्भवः | तदिन्द्रलुप्तं खालित्यं रुह्येति च विभाव्यते ||२९|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAruNakalakShaNam (30) · Śloka 30
দারুণা কণ্ডুরা রূক্ষা কেশভূমিঃ প্রপাট্যতে | কফমারুতকোপেন বিদ্যাদ্দারুণকং তু তম্ ||৩০|| (সু. নি. অ. ১৩) |
दारुणा कण्डुरा रूक्षा केशभूमिः प्रपाट्यते | कफमारुतकोपेन विद्याद्दारुणकं तु तम् ||३०|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arUMShikAlakShaNam (31) · Śloka 31
অরূংষি বহুবক্ত্রাণি বহুক্লেদীনি মূর্ধ্নি তু | কফাসৃক্ক্রিমিকোপেন নৃণাং বিদ্যাদরূংষিকাম্ ||৩১|| (সু. নি. অ. ১৩) |
अरूंषि बहुवक्त्राणि बहुक्लेदीनि मूर्ध्नि तु | कफासृक्क्रिमिकोपेन नृणां विद्यादरूंषिकाम् ||३१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palitalakShaNam (32) · Śloka 32
ক্রোধশোকশ্রমকৃতঃ শরীরোষ্মা শিরোগতঃ | পিত্তং চ কেশান্ পচতি পলিতং তেন জাযতে ||৩২|| (সু. নি. অ. ১৩) |
क्रोधशोकश्रमकृतः शरीरोष्मा शिरोगतः | पित्तं च केशान् पचति पलितं तेन जायते ||३२|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yuvAnapiDakAlakShaNam (33) · Śloka 34
শাল্মলীকণ্টকপ্রখ্যাঃ কফমারুতরক্তজাঃ | যুবানপিডকা যূনাং বিজ্ঞেযা মুখদূষিকাঃ ||৩৩|| (সু. নি. অ. ১৩) |৩৪|
शाल्मलीकण्टकप्रख्याः कफमारुतरक्तजाः | युवानपिडका यूनां विज्ञेया मुखदूषिकाः ||३३|| (सु. नि. अ. १३) |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana padminIkaNTakalakShaNam (34) · Śloka 34
কণ্টকৈরাচিতং বৃত্তং মণ্ডলং পাণ্ডুকণ্ডুরম্ | পদ্মিনীকণ্টকপ্রখ্যৈস্তদাখ্যং কফবাতজম্ ||৩৪|| (সু. নি. অ. ১৩) |
कण्टकैराचितं वृत्तं मण्डलं पाण्डुकण्डुरम् | पद्मिनीकण्टकप्रख्यैस्तदाख्यं कफवातजम् ||३४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jatumaNilakShaNam (35) · Śloka 35
সমমুত্সন্নমরুজং মণ্ডলং কফরক্তজম্ | সহজং লক্ষ্ম চৈকেষাং লক্ষ্যো জতুমণিস্তু সঃ ||৩৫|| (সু. নি. অ. ১৩) |
सममुत्सन्नमरुजं मण्डलं कफरक्तजम् | सहजं लक्ष्म चैकेषां लक्ष्यो जतुमणिस्तु सः ||३५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maShakalakShaNam (36) · Śloka 36
অবেদনং স্থিরং চৈব যস্মিন্ গাত্রে প্রদৃশ্যতে | মাষবত্কৃষ্ণমুত্সন্নমনিলান্মষকং তু তত্ ||৩৬|| (সু. নি. অ. ১৩) |
अवेदनं स्थिरं चैव यस्मिन् गात्रे प्रदृश्यते | माषवत्कृष्णमुत्सन्नमनिलान्मषकं तु तत् ||३६|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilakAlakalakShaNam (37) · Śloka 37
কৃষ্ণানি তিলমাত্রাণি নীরুজানি সমানি চ | বাতপিত্তকফোচ্ছোষাত্তান্ বিদ্যাত্তিলকালকান্ ||৩৭|| (সু. নি. অ. ১৩) |
कृष्णानि तिलमात्राणि नीरुजानि समानि च | वातपित्तकफोच्छोषात्तान् विद्यात्तिलकालकान् ||३७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nyacchalakShaNam (38) · Śloka 38
মহদ্বা যদি বা চাল্পং শ্যাবং বা যদি বাঽসিতম্ | নীরুজং মণ্ডলং গাত্রে ন্যচ্ছমিত্যভিধীযতে ||৩৮|| (সু. নি. অ. ১৩) |
महद्वा यदि वा चाल्पं श्यावं वा यदि वाऽसितम् | नीरुजं मण्डलं गात्रे न्यच्छमित्यभिधीयते ||३८|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vya~ggalakShaNam (39) · Śloka 39
ক্রোধাযাসপ্রকুপিতো বাযুঃ পিত্তেন সংযুতঃ | মুখমাগত্য সহসা মণ্ডলং বিসৃজত্যতঃ ||৩৯|| নীরুজং তনুকং শ্যাবং মুখে ব্যঙ্গং তমাদিশেত্ | (সু. নি. অ. ১৩) |
क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः | मुखमागत्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः ||३९|| नीरुजं तनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत् | (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIlikAlakShaNam (40) · Śloka 40
কৃষ্ণমেবঙ্গুণং গাত্রে মুখে বা নীলিকাং বিদুঃ ||৪০||
कृष्णमेवङ्गुणं गात्रे मुखे वा नीलिकां विदुः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parivartikAlakShaNam (41-43) · Śloka 43
মর্দনাত্ পীডনাদ্বাঽতি তথৈবাপ্যভিঘাততঃ | মেঢ্রচর্ম যদা বাযুর্ভজতে সর্বতশ্চরন্ ||৪১|| তদা বাতোপসৃষ্টত্বাত্তচ্চর্ম পরিবর্ততে | মণেরধস্তাত্ কোশশ্চ গ্রন্থিরূপেণ লম্বতে ||৪২|| সরুজাং বাতসম্ভূতাং তাং বিদ্যাত্ পরিবর্তিকাম্ | সকণ্ডূঃ কঠিনা বাপি সৈব শ্লেষ্মসমুত্থিতা ||৪৩|| (সু. নি. অ. ১৩) |
मर्दनात् पीडनाद्वाऽति तथैवाप्यभिघाततः | मेढ्रचर्म यदा वायुर्भजते सर्वतश्चरन् ||४१|| तदा वातोपसृष्टत्वात्तच्चर्म परिवर्तते | मणेरधस्तात् कोशश्च ग्रन्थिरूपेण लम्बते ||४२|| सरुजां वातसम्भूतां तां विद्यात् परिवर्तिकाम् | सकण्डूः कठिना वापि सैव श्लेष्मसमुत्थिता ||४३|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avapATikAlakShaNam (44) · Śloka 44
অল্পীযঃখাং যদা হর্ষাদ্বলাদ্গচ্ছেত্ স্ত্রিযং নরঃ | হস্তাভিঘাতাদপি বা চর্মণ্যুদ্বর্তিতে বলাত্ ||৪৪|| যস্যাবপাট্যতে চর্ম তাং বিদ্যাদবপাটিকাম্ | (সু. নি. অ. ১৩) |
अल्पीयःखां यदा हर्षाद्बलाद्गच्छेत् स्त्रियं नरः | हस्ताभिघातादपि वा चर्मण्युद्वर्तिते बलात् ||४४|| यस्यावपाट्यते चर्म तां विद्यादवपाटिकाम् | (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niruddhaprakashalakShaNam (45-47) · Śloka 47
বাতোপসৃষ্টে মেঢ্রে বৈ চর্ম সংশ্রযতে মণিম্ ||৪৫|| মণিশ্চর্মোপনদ্ধস্তু মূত্রস্রোতো রুণদ্ধি চ | নিরুদ্ধপ্রকশে তস্মিন্ মন্দধারমবেদনম্ ||৪৬|| মূত্রং প্রবর্ততে জন্তোর্মণির্বিব্রিযতে ন চ | নিরুদ্ধপ্রকশং বিদ্যাত্ সরুজং বাতসম্ভবম্ ||৪৭|| (সু. নি. অ. ১৩) |
वातोपसृष्टे मेढ्रे वै चर्म संश्रयते मणिम् ||४५|| मणिश्चर्मोपनद्धस्तु मूत्रस्रोतो रुणद्धि च | निरुद्धप्रकशे तस्मिन् मन्दधारमवेदनम् ||४६|| मूत्रं प्रवर्तते जन्तोर्मणिर्विव्रियते न च | निरुद्धप्रकशं विद्यात् सरुजं वातसम्भवम् ||४७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sanniruddhagudalakShaNam (48-49) · Śloka 49
বেগসন্ধারণাদ্বাযুর্বিহতো গুদসংশ্রিতঃ | নিরুণদ্ধি মহাস্রোতঃ সূক্ষ্মদ্বারং করোতি চ ||৪৮|| মার্গস্য সৌক্ষ্ম্যাত্ কৃচ্ছ্রেণ পুরীষং তস্য গচ্ছতি | সন্নিরুদ্ধগুদং ব্যাধিমেতং বিদ্যাত্ সুদারুণম্ ||৪৯|| (সু. নি. অ. ১৩) |
वेगसन्धारणाद्वायुर्विहतो गुदसंश्रितः | निरुणद्धि महास्रोतः सूक्ष्मद्वारं करोति च ||४८|| मार्गस्य सौक्ष्म्यात् कृच्छ्रेण पुरीषं तस्य गच्छति | सन्निरुद्धगुदं व्याधिमेतं विद्यात् सुदारुणम् ||४९|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ahipUtanalakShaNam (50-51) · Śloka 51
শকৃন্মূত্রসমাযুক্তেঽধৌতেঽপানে শিশোর্ভবেত্ | স্বিন্নে বাঽস্নাপ্যমানে বা কণ্ডূ রক্তকফোদ্ভবা ||৫০|| কণ্ডূযনাত্ততঃ ক্ষিপ্রং স্ফোটঃ স্রাবশ্চ জাযতে | একীভূতং ব্রণৈর্ঘোরং তং বিদ্যাদহিপূতনম্ ||৫১|| (সু. নি. অ. ১৩) |
शकृन्मूत्रसमायुक्तेऽधौतेऽपाने शिशोर्भवेत् | स्विन्ने वाऽस्नाप्यमाने वा कण्डू रक्तकफोद्भवा ||५०|| कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते | एकीभूतं व्रणैर्घोरं तं विद्यादहिपूतनम् ||५१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShaNakacchUlakShaNam (52-53) · Śloka 53
স্নানোত্সাদনহীনস্য মলো বৃষণসংস্থিতঃ | যদা প্রক্লিদ্যতে স্বেদাত্ কণ্ডূং জনযতে তদা ||৫২|| কণ্ডূযনাত্ততঃ ক্ষিপ্রং স্ফোটঃ স্রাবশ্চ জাযতে | প্রাহুর্বৃষণকচ্ছূং তাং শ্লেষ্মরক্তপ্রকোপজাম্ ||৫৩|| (সু. নি. অ. ১৩) |
स्नानोत्सादनहीनस्य मलो वृषणसंस्थितः | यदा प्रक्लिद्यते स्वेदात् कण्डूं जनयते तदा ||५२|| कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते | प्राहुर्वृषणकच्छूं तां श्लेष्मरक्तप्रकोपजाम् ||५३|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gudabhraMshalakShaNam (54) · Śloka 54
প্রবাহণাতীসারাভ্যাং নির্গচ্ছতি গুদং বহিঃ | রূক্ষদুর্বলদেহস্য গুদভ্রংশং তমাদিশেত্ ||৫৪|| (সু. নি. অ. ১৩) |
प्रवाहणातीसाराभ्यां निर्गच्छति गुदं बहिः | रूक्षदुर्बलदेहस्य गुदभ्रंशं तमादिशेत् ||५४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAhadaMShTralakShaNam (55) · Śloka 55
সদাহো রক্তপর্যন্তস্ত্বক্পাকী তীব্রবেদনঃ | কণ্ডূমাঞ্জ্বরকারী চ স স্যাচ্ছূকরদংষ্ট্রকঃ ||৫৫||
सदाहो रक्तपर्यन्तस्त्वक्पाकी तीव्रवेदनः | कण्डूमाञ्ज्वरकारी च स स्याच्छूकरदंष्ट्रकः ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 55
ইতি শ্রীমাধবকরবিরচিতে মাধবনিদানে ক্ষুদ্ররোগনিদানং সমাপ্তম্ ||৫৫||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्षुद्ररोगनिदानं समाप्तम् ||५५||
🔊 Audio coming soon