Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

55. kṣudrarōganidānam

Adhikarana ajagallikAlakShaNam (1) · Śloka 1

అథ క్షుద్రరోగనిదానం | స్నిగ్ధాః సవర్ణా గ్రంథితా నీరుజో ముద్గసన్నిభాః | కఫవాతోత్థితా జ్ఞేయా బాలానామజగల్లికాః ||1|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

अथ क्षुद्ररोगनिदानम् | स्निग्धाः सवर्णा ग्रन्थिता नीरुजो मुद्गसन्निभाः | कफवातोत्थिता ज्ञेया बालानामजगल्लिकाः ||१|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yavaprakhyAlakShaNam (2) · Śloka 2

యవాకారా సుకఠినా గ్రథితా మాంససంశ్రితా | పిడకా కఫవాతాభ్యాం యవప్రఖ్యేతి సోచ్యతే ||2|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

यवाकारा सुकठिना ग्रथिता मांससंश्रिता | पिडका कफवाताभ्यां यवप्रख्येति सोच्यते ||२|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana antrAlajIlakShaNam (3) · Śloka 3

ఘనామవక్త్రాం పిడకామున్నతాం పరిమండలాం | అంత్రాలజీమల్పపూయాం తాం విద్యాత్ కఫవాతజాం ||3|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

घनामवक्त्रां पिडकामुन्नतां परिमण्डलाम् | अन्त्रालजीमल्पपूयां तां विद्यात् कफवातजाम् ||३|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vivRutAlakShaNam (4) · Śloka 4

వివృతాస్యాం మహాదాహాం పక్వోదుంబరసన్నిభాం | వివృతామితి తాం విద్యాత్ పిత్తోత్థాం పరిమండలాం ||4|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

विवृतास्यां महादाहां पक्वोदुम्बरसन्निभाम् | विवृतामिति तां विद्यात् पित्तोत्थां परिमण्डलाम् ||४|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kacchapikAlakShaNam (5) · Śloka 5

గ్రథితాః పంచ వా షడ్వా దారుణాః కచ్ఛపోపమాః | కఫానిలాభ్యాం పిడకా జ్ఞేయాః కచ్ఛపికా బుధైః ||5|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

ग्रथिताः पञ्च वा षड्वा दारुणाः कच्छपोपमाः | कफानिलाभ्यां पिडका ज्ञेयाः कच्छपिका बुधैः ||५|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana valmIkalakShaNam (6-7) · Śloka 7

గ్రీవాంసకక్షాకరపాదదేశే సంధౌ గలే వా త్రిభిరేవ దోషైః | గ్రంథిః స వల్మీకవదక్రియాణాం జాతః క్రమేణైవ గతః ప్రవృద్ధిం ||6|| ముఖైరనేకైః స్రుతితోదవద్భిర్విసర్పవత్ సర్పతి చోన్నతాగ్రైః | వల్మీకమాహుర్భిషజో వికారం నిష్ప్రత్యనీకం చిరజం విశేషాత్ ||7||

View original

ग्रीवांसकक्षाकरपाददेशे सन्धौ गले वा त्रिभिरेव दोषैः | ग्रन्थिः स वल्मीकवदक्रियाणां जातः क्रमेणैव गतः प्रवृद्धिम् ||६|| मुखैरनेकैः स्रुतितोदवद्भिर्विसर्पवत् सर्पति चोन्नताग्रैः | वल्मीकमाहुर्भिषजो विकारं निष्प्रत्यनीकं चिरजं विशेषात् ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana indraviddhAlakShaNam (8) · Śloka 8

పద్మకర్ణికవన్మధ్యే పిడకాభిః సమాచితాం | ఇంద్రవిద్ధాం తు తాం విద్యాద్వాతపిత్తోత్థితాం భిషక్ ||8|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

पद्मकर्णिकवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् | इन्द्रविद्धां तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक् ||८|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana gardabhikAlakShaNam (9) · Śloka 9

మండలం వృత్తముత్సన్నం సరక్తం పిడకాచితం | రుజాకరీం గర్దభికాం తాం విద్యాద్వాతపిత్తజాం ||9||

View original

मण्डलं वृत्तमुत्सन्नं सरक्तं पिडकाचितम् | रुजाकरीं गर्दभिकां तां विद्याद्वातपित्तजाम् ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pAShANagardabhalakShaNam (10) · Śloka 10

వాతశ్లేష్మసముద్భూతః శ్వయథుర్హనుసంధిజః | స్థిరో మందరుజః స్నిగ్ధో జ్ఞేయః పాషాణగర్దభః ||10||

View original

वातश्लेष्मसमुद्भूतः श्वयथुर्हनुसन्धिजः | स्थिरो मन्दरुजः स्निग्धो ज्ञेयः पाषाणगर्दभः ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana panasikAlakShaNam (11) · Śloka 11

కర్ణస్యాభ్యంతరే జాతాం పిడకాముగ్రవేదనాం | స్థిరాం పనసికాం తాం తు విద్యాద్వాతకఫోత్థితాం ||11||

View original

कर्णस्याभ्यन्तरे जातां पिडकामुग्रवेदनाम् | स्थिरां पनसिकां तां तु विद्याद्वातकफोत्थिताम् ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jAlagardabhalakShaNam (12) · Śloka 12

విసర్పవత్ సర్పతి యః శోథస్తనురపాకవాన్ | దాహజ్వరకరః పిత్తాత్ స జ్ఞేయో జాలగర్దభః ||12|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

विसर्पवत् सर्पति यः शोथस्तनुरपाकवान् | दाहज्वरकरः पित्तात् स ज्ञेयो जालगर्दभः ||१२|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana irivellikA-kakShAlakShaNam (13-14) · Śloka 14

పిడకాముత్తమాంగస్థాం వృత్తాముగ్రరుజాజ్వరాం | సర్వాత్మికాం సర్వలింగాం జానీయాదిరివేల్లికాం ||13|| బాహుపార్శ్వాంసకక్షేషు కృష్ణస్ఫోటాం సవేదనాం | పిత్తప్రకోపసంభూతాం కక్షామిత్యభినిర్దిశేత్ ||14|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

पिडकामुत्तमाङ्गस्थां वृत्तामुग्ररुजाज्वराम् | सर्वात्मिकां सर्वलिङ्गां जानीयादिरिवेल्लिकाम् ||१३|| बाहुपार्श्वांसकक्षेषु कृष्णस्फोटां सवेदनाम् | पित्तप्रकोपसम्भूतां कक्षामित्यभिनिर्दिशेत् ||१४|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana gandhamAlAlakShaNam (15) · Śloka 15

ఏకామేతాదృశీం దృష్ట్వా పిడకాం స్ఫోటసన్నిభాం | త్వగ్గతాం పిత్తకోపేన గంధమాలాం ప్రచక్షతే ||15|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

एकामेतादृशीं दृष्ट्वा पिडकां स्फोटसन्निभाम् | त्वग्गतां पित्तकोपेन गन्धमालां प्रचक्षते ||१५|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agnirohiNIlakShaNam (16-17) · Śloka 17

కక్షభాగేషు యే స్ఫోటా జాయంతే మాంసదారణాః | అంతర్దాహజ్వరకరా దీప్తపావకసన్నిభాః ||16|| సప్తాహాద్వా దశాహాద్వా పక్షాద్వా హంతి మానవం | తామగ్నిరోహిణీం విద్యాదసాధ్యాం సర్వదోషజాం ||17|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

कक्षभागेषु ये स्फोटा जायन्ते मांसदारणाः | अन्तर्दाहज्वरकरा दीप्तपावकसन्निभाः ||१६|| सप्ताहाद्वा दशाहाद्वा पक्षाद्वा हन्ति मानवम् | तामग्निरोहिणीं विद्यादसाध्यां सर्वदोषजाम् ||१७|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cippa-kunakhalakShaNam (18-19) · Śloka 19

నఖమాంసమధిష్ఠాయ వాయుః పిత్తః చ దేహినాం | కుర్వతే దాహపాకౌ చ తం వ్యాధిం చిప్పమాదిశేత్ ||18|| తదేవాల్పతరైర్దోషైః పరుషం కునఖం వదేత్ ||19|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

नखमांसमधिष्ठाय वायुः पित्तः च देहिनाम् | कुर्वते दाहपाकौ च तं व्याधिं चिप्पमादिशेत् ||१८|| तदेवाल्पतरैर्दोषैः परुषं कुनखं वदेत् ||१९|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana anushayIlakShaNam (20) · Śloka 20

గంభీరామల్పసంరంభాం సవర్ణాముపరిస్థితాం | పాదస్యానుశయీం తాం తు విద్యాదంతఃప్రపాకినీం ||20|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

गम्भीरामल्पसंरम्भां सवर्णामुपरिस्थिताम् | पादस्यानुशयीं तां तु विद्यादन्तःप्रपाकिनीम् ||२०|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vidArikAlakShaNam (21) · Śloka 21

విదారీకందవద్వృత్తా కక్షావంక్షణసంధిషు | విదారికా భవేద్రక్తా సర్వజా సర్వలక్షణా ||21|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

विदारीकन्दवद्वृत्ता कक्षावङ्क्षणसन्धिषु | विदारिका भवेद्रक्ता सर्वजा सर्वलक्षणा ||२१|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sharkarArbudalakShaNam (22-24) · Śloka 24

ప్రాప్య మాంససిరాస్నాయూః శ్లేష్మా మేదస్తథాऽనిలః | గ్రంథిం కరోత్యసౌ భిన్నో మధుసర్పిర్వసానిభం ||22|| స్రవత్యాస్రావమనిలస్తత్ర వృద్ధిం గతః పునః | మాంసం సంశోష్య గ్రథితాం శర్కరాం జనయేత్తతః ||23|| దుర్గంధి క్లిన్నమత్యర్థం నానావర్ణం తతః సిరాః | స్రవంతి రక్తం సహసా తం విద్యాచ్ఛర్కరార్బుదం ||24|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

प्राप्य मांससिरास्नायूः श्लेष्मा मेदस्तथाऽनिलः | ग्रन्थिं करोत्यसौ भिन्नो मधुसर्पिर्वसानिभम् ||२२|| स्रवत्यास्रावमनिलस्तत्र वृद्धिं गतः पुनः | मांसं संशोष्य ग्रथितां शर्करां जनयेत्ततः ||२३|| दुर्गन्धि क्लिन्नमत्यर्थं नानावर्णं ततः सिराः | स्रवन्ति रक्तं सहसा तं विद्याच्छर्करार्बुदम् ||२४|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pAdadArIlakShaNam (25) · Śloka 25

పరిక్రమణశీలస్య వాయురత్యర్థరూక్షయోః | పాదయోః కురుతే దారీం పాదదారీం తమాదిశేత్ ||25|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

परिक्रमणशीलस्य वायुरत्यर्थरूक्षयोः | पादयोः कुरुते दारीं पाददारीं तमादिशेत् ||२५|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kadaralakShaNam (26) · Śloka 26

శర్కరోన్మథితే పాదే క్షతే వా కంటకాదిభిః | గ్రంథిః కోలవదుత్సన్నో జాయతే కదరం హి తత్ ||26|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः | ग्रन्थिः कोलवदुत्सन्नो जायते कदरं हि तत् ||२६|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana alasalakShaNam (27) · Śloka 27

క్లిన్నాంగుల్యంతరౌ పాదౌ కండూదాహరుజాన్వితౌ | దుష్టకర్దమసంస్పర్శాదలసం తం విభావయేత్ ||27|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

क्लिन्नाङ्गुल्यन्तरौ पादौ कण्डूदाहरुजान्वितौ | दुष्टकर्दमसंस्पर्शादलसं तं विभावयेत् ||२७|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana indraluptalakShaNam (28-29) · Śloka 29

రోమకూపానుగం పిత్తం వాతేన సహ మూర్ఛితం | ప్రచ్యావయతి రోమాణి తతః శ్లేష్మా సశోణితః ||28|| రుణద్ధి రోమకూపాంస్తు తతోऽన్యేషామసంభవః | తదింద్రలుప్తం ఖాలిత్యం రుహ్యేతి చ విభావ్యతే ||29|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

रोमकूपानुगं पित्तं वातेन सह मूर्छितम् | प्रच्यावयति रोमाणि ततः श्लेष्मा सशोणितः ||२८|| रुणद्धि रोमकूपांस्तु ततोऽन्येषामसम्भवः | तदिन्द्रलुप्तं खालित्यं रुह्येति च विभाव्यते ||२९|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dAruNakalakShaNam (30) · Śloka 30

దారుణా కండురా రూక్షా కేశభూమిః ప్రపాట్యతే | కఫమారుతకోపేన విద్యాద్దారుణకం తు తం ||30|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

दारुणा कण्डुरा रूक्षा केशभूमिः प्रपाट्यते | कफमारुतकोपेन विद्याद्दारुणकं तु तम् ||३०|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana arUMShikAlakShaNam (31) · Śloka 31

అరూంషి బహువక్త్రాణి బహుక్లేదీని మూర్ధ్ని తు | కఫాసృక్క్రిమికోపేన నృణాం విద్యాదరూంషికాం ||31|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

अरूंषि बहुवक्त्राणि बहुक्लेदीनि मूर्ध्नि तु | कफासृक्क्रिमिकोपेन नृणां विद्यादरूंषिकाम् ||३१|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana palitalakShaNam (32) · Śloka 32

క్రోధశోకశ్రమకృతః శరీరోష్మా శిరోగతః | పిత్తం చ కేశాన్ పచతి పలితం తేన జాయతే ||32|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

क्रोधशोकश्रमकृतः शरीरोष्मा शिरोगतः | पित्तं च केशान् पचति पलितं तेन जायते ||३२|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yuvAnapiDakAlakShaNam (33) · Śloka 34

శాల్మలీకంటకప్రఖ్యాః కఫమారుతరక్తజాః | యువానపిడకా యూనాం విజ్ఞేయా ముఖదూషికాః ||33|| (సు. ని. అ. 13) |34|

View original

शाल्मलीकण्टकप्रख्याः कफमारुतरक्तजाः | युवानपिडका यूनां विज्ञेया मुखदूषिकाः ||३३|| (सु. नि. अ. १३) |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana padminIkaNTakalakShaNam (34) · Śloka 34

కంటకైరాచితం వృత్తం మండలం పాండుకండురం | పద్మినీకంటకప్రఖ్యైస్తదాఖ్యం కఫవాతజం ||34|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

कण्टकैराचितं वृत्तं मण्डलं पाण्डुकण्डुरम् | पद्मिनीकण्टकप्रख्यैस्तदाख्यं कफवातजम् ||३४|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jatumaNilakShaNam (35) · Śloka 35

సమముత్సన్నమరుజం మండలం కఫరక్తజం | సహజం లక్ష్మ చైకేషాం లక్ష్యో జతుమణిస్తు సః ||35|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

सममुत्सन्नमरुजं मण्डलं कफरक्तजम् | सहजं लक्ष्म चैकेषां लक्ष्यो जतुमणिस्तु सः ||३५|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana maShakalakShaNam (36) · Śloka 36

అవేదనం స్థిరం చైవ యస్మిన్ గాత్రే ప్రదృశ్యతే | మాషవత్కృష్ణముత్సన్నమనిలాన్మషకం తు తత్ ||36|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

अवेदनं स्थिरं चैव यस्मिन् गात्रे प्रदृश्यते | माषवत्कृष्णमुत्सन्नमनिलान्मषकं तु तत् ||३६|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tilakAlakalakShaNam (37) · Śloka 37

కృష్ణాని తిలమాత్రాణి నీరుజాని సమాని చ | వాతపిత్తకఫోచ్ఛోషాత్తాన్ విద్యాత్తిలకాలకాన్ ||37|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

कृष्णानि तिलमात्राणि नीरुजानि समानि च | वातपित्तकफोच्छोषात्तान् विद्यात्तिलकालकान् ||३७|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nyacchalakShaNam (38) · Śloka 38

మహద్వా యది వా చాల్పం శ్యావం వా యది వాऽసితం | నీరుజం మండలం గాత్రే న్యచ్ఛమిత్యభిధీయతే ||38|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

महद्वा यदि वा चाल्पं श्यावं वा यदि वाऽसितम् | नीरुजं मण्डलं गात्रे न्यच्छमित्यभिधीयते ||३८|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vya~ggalakShaNam (39) · Śloka 39

క్రోధాయాసప్రకుపితో వాయుః పిత్తేన సంయుతః | ముఖమాగత్య సహసా మండలం విసృజత్యతః ||39|| నీరుజం తనుకం శ్యావం ముఖే వ్యంగం తమాదిశేత్ | (సు. ని. అ. 13) |

View original

क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः | मुखमागत्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः ||३९|| नीरुजं तनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत् | (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nIlikAlakShaNam (40) · Śloka 40

కృష్ణమేవంగుణం గాత్రే ముఖే వా నీలికాం విదుః ||40||

View original

कृष्णमेवङ्गुणं गात्रे मुखे वा नीलिकां विदुः ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana parivartikAlakShaNam (41-43) · Śloka 43

మర్దనాత్ పీడనాద్వాऽతి తథైవాప్యభిఘాతతః | మేఢ్రచర్మ యదా వాయుర్భజతే సర్వతశ్చరన్ ||41|| తదా వాతోపసృష్టత్వాత్తచ్చర్మ పరివర్తతే | మణేరధస్తాత్ కోశశ్చ గ్రంథిరూపేణ లంబతే ||42|| సరుజాం వాతసంభూతాం తాం విద్యాత్ పరివర్తికాం | సకండూః కఠినా వాపి సైవ శ్లేష్మసముత్థితా ||43|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

मर्दनात् पीडनाद्वाऽति तथैवाप्यभिघाततः | मेढ्रचर्म यदा वायुर्भजते सर्वतश्चरन् ||४१|| तदा वातोपसृष्टत्वात्तच्चर्म परिवर्तते | मणेरधस्तात् कोशश्च ग्रन्थिरूपेण लम्बते ||४२|| सरुजां वातसम्भूतां तां विद्यात् परिवर्तिकाम् | सकण्डूः कठिना वापि सैव श्लेष्मसमुत्थिता ||४३|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana avapATikAlakShaNam (44) · Śloka 44

అల్పీయఃఖాం యదా హర్షాద్బలాద్గచ్ఛేత్ స్త్రియం నరః | హస్తాభిఘాతాదపి వా చర్మణ్యుద్వర్తితే బలాత్ ||44|| యస్యావపాట్యతే చర్మ తాం విద్యాదవపాటికాం | (సు. ని. అ. 13) |

View original

अल्पीयःखां यदा हर्षाद्बलाद्गच्छेत् स्त्रियं नरः | हस्ताभिघातादपि वा चर्मण्युद्वर्तिते बलात् ||४४|| यस्यावपाट्यते चर्म तां विद्यादवपाटिकाम् | (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana niruddhaprakashalakShaNam (45-47) · Śloka 47

వాతోపసృష్టే మేఢ్రే వై చర్మ సంశ్రయతే మణిం ||45|| మణిశ్చర్మోపనద్ధస్తు మూత్రస్రోతో రుణద్ధి చ | నిరుద్ధప్రకశే తస్మిన్ మందధారమవేదనం ||46|| మూత్రం ప్రవర్తతే జంతోర్మణిర్వివ్రియతే న చ | నిరుద్ధప్రకశం విద్యాత్ సరుజం వాతసంభవం ||47|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

वातोपसृष्टे मेढ्रे वै चर्म संश्रयते मणिम् ||४५|| मणिश्चर्मोपनद्धस्तु मूत्रस्रोतो रुणद्धि च | निरुद्धप्रकशे तस्मिन् मन्दधारमवेदनम् ||४६|| मूत्रं प्रवर्तते जन्तोर्मणिर्विव्रियते न च | निरुद्धप्रकशं विद्यात् सरुजं वातसम्भवम् ||४७|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sanniruddhagudalakShaNam (48-49) · Śloka 49

వేగసంధారణాద్వాయుర్విహతో గుదసంశ్రితః | నిరుణద్ధి మహాస్రోతః సూక్ష్మద్వారం కరోతి చ ||48|| మార్గస్య సౌక్ష్మ్యాత్ కృచ్ఛ్రేణ పురీషం తస్య గచ్ఛతి | సన్నిరుద్ధగుదం వ్యాధిమేతం విద్యాత్ సుదారుణం ||49|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

वेगसन्धारणाद्वायुर्विहतो गुदसंश्रितः | निरुणद्धि महास्रोतः सूक्ष्मद्वारं करोति च ||४८|| मार्गस्य सौक्ष्म्यात् कृच्छ्रेण पुरीषं तस्य गच्छति | सन्निरुद्धगुदं व्याधिमेतं विद्यात् सुदारुणम् ||४९|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ahipUtanalakShaNam (50-51) · Śloka 51

శకృన్మూత్రసమాయుక్తేऽధౌతేऽపానే శిశోర్భవేత్ | స్విన్నే వాऽస్నాప్యమానే వా కండూ రక్తకఫోద్భవా ||50|| కండూయనాత్తతః క్షిప్రం స్ఫోటః స్రావశ్చ జాయతే | ఏకీభూతం వ్రణైర్ఘోరం తం విద్యాదహిపూతనం ||51|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

शकृन्मूत्रसमायुक्तेऽधौतेऽपाने शिशोर्भवेत् | स्विन्ने वाऽस्नाप्यमाने वा कण्डू रक्तकफोद्भवा ||५०|| कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते | एकीभूतं व्रणैर्घोरं तं विद्यादहिपूतनम् ||५१|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShaNakacchUlakShaNam (52-53) · Śloka 53

స్నానోత్సాదనహీనస్య మలో వృషణసంస్థితః | యదా ప్రక్లిద్యతే స్వేదాత్ కండూం జనయతే తదా ||52|| కండూయనాత్తతః క్షిప్రం స్ఫోటః స్రావశ్చ జాయతే | ప్రాహుర్వృషణకచ్ఛూం తాం శ్లేష్మరక్తప్రకోపజాం ||53|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

स्नानोत्सादनहीनस्य मलो वृषणसंस्थितः | यदा प्रक्लिद्यते स्वेदात् कण्डूं जनयते तदा ||५२|| कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते | प्राहुर्वृषणकच्छूं तां श्लेष्मरक्तप्रकोपजाम् ||५३|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana gudabhraMshalakShaNam (54) · Śloka 54

ప్రవాహణాతీసారాభ్యాం నిర్గచ్ఛతి గుదం బహిః | రూక్షదుర్బలదేహస్య గుదభ్రంశం తమాదిశేత్ ||54|| (సు. ని. అ. 13) |

View original

प्रवाहणातीसाराभ्यां निर्गच्छति गुदं बहिः | रूक्षदुर्बलदेहस्य गुदभ्रंशं तमादिशेत् ||५४|| (सु. नि. अ. १३) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana varAhadaMShTralakShaNam (55) · Śloka 55

సదాహో రక్తపర్యంతస్త్వక్పాకీ తీవ్రవేదనః | కండూమాంజ్వరకారీ చ స స్యాచ్ఛూకరదంష్ట్రకః ||55||

View original

सदाहो रक्तपर्यन्तस्त्वक्पाकी तीव्रवेदनः | कण्डूमाञ्ज्वरकारी च स स्याच्छूकरदंष्ट्रकः ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 55

ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే క్షుద్రరోగనిదానం సమాప్తం ||55||

View original

इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्षुद्ररोगनिदानं समाप्तम् ||५५||

🔊 Audio coming soon

55. kṣudrarōganidānam — Madhava Nidana | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi