Adhikarana ajagallikAlakShaNam (1) · Śloka 1
అథ క్షుద్రరోగనిదానం |
స్నిగ్ధాః సవర్ణా గ్రంథితా నీరుజో ముద్గసన్నిభాః |
కఫవాతోత్థితా జ్ఞేయా బాలానామజగల్లికాః ||1||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
अथ क्षुद्ररोगनिदानम् |
स्निग्धाः सवर्णा ग्रन्थिता नीरुजो मुद्गसन्निभाः |
कफवातोत्थिता ज्ञेया बालानामजगल्लिकाः ||१||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana yavaprakhyAlakShaNam (2) · Śloka 2
యవాకారా సుకఠినా గ్రథితా మాంససంశ్రితా |
పిడకా కఫవాతాభ్యాం యవప్రఖ్యేతి సోచ్యతే ||2||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
यवाकारा सुकठिना ग्रथिता मांससंश्रिता |
पिडका कफवाताभ्यां यवप्रख्येति सोच्यते ||२||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana antrAlajIlakShaNam (3) · Śloka 3
ఘనామవక్త్రాం పిడకామున్నతాం పరిమండలాం |
అంత్రాలజీమల్పపూయాం తాం విద్యాత్ కఫవాతజాం ||3||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
घनामवक्त्रां पिडकामुन्नतां परिमण्डलाम् |
अन्त्रालजीमल्पपूयां तां विद्यात् कफवातजाम् ||३||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana vivRutAlakShaNam (4) · Śloka 4
వివృతాస్యాం మహాదాహాం పక్వోదుంబరసన్నిభాం |
వివృతామితి తాం విద్యాత్ పిత్తోత్థాం పరిమండలాం ||4||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
विवृतास्यां महादाहां पक्वोदुम्बरसन्निभाम् |
विवृतामिति तां विद्यात् पित्तोत्थां परिमण्डलाम् ||४||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana kacchapikAlakShaNam (5) · Śloka 5
గ్రథితాః పంచ వా షడ్వా దారుణాః కచ్ఛపోపమాః |
కఫానిలాభ్యాం పిడకా జ్ఞేయాః కచ్ఛపికా బుధైః ||5||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
ग्रथिताः पञ्च वा षड्वा दारुणाः कच्छपोपमाः |
कफानिलाभ्यां पिडका ज्ञेयाः कच्छपिका बुधैः ||५||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana valmIkalakShaNam (6-7) · Śloka 7
గ్రీవాంసకక్షాకరపాదదేశే సంధౌ గలే వా త్రిభిరేవ దోషైః |
గ్రంథిః స వల్మీకవదక్రియాణాం జాతః క్రమేణైవ గతః ప్రవృద్ధిం ||6||
ముఖైరనేకైః స్రుతితోదవద్భిర్విసర్పవత్ సర్పతి చోన్నతాగ్రైః |
వల్మీకమాహుర్భిషజో వికారం నిష్ప్రత్యనీకం చిరజం విశేషాత్ ||7||
View original
ग्रीवांसकक्षाकरपाददेशे सन्धौ गले वा त्रिभिरेव दोषैः |
ग्रन्थिः स वल्मीकवदक्रियाणां जातः क्रमेणैव गतः प्रवृद्धिम् ||६||
मुखैरनेकैः स्रुतितोदवद्भिर्विसर्पवत् सर्पति चोन्नताग्रैः |
वल्मीकमाहुर्भिषजो विकारं निष्प्रत्यनीकं चिरजं विशेषात् ||७||
Adhikarana indraviddhAlakShaNam (8) · Śloka 8
పద్మకర్ణికవన్మధ్యే పిడకాభిః సమాచితాం |
ఇంద్రవిద్ధాం తు తాం విద్యాద్వాతపిత్తోత్థితాం భిషక్ ||8||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
पद्मकर्णिकवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् |
इन्द्रविद्धां तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक् ||८||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana gardabhikAlakShaNam (9) · Śloka 9
మండలం వృత్తముత్సన్నం సరక్తం పిడకాచితం |
రుజాకరీం గర్దభికాం తాం విద్యాద్వాతపిత్తజాం ||9||
View original
मण्डलं वृत्तमुत्सन्नं सरक्तं पिडकाचितम् |
रुजाकरीं गर्दभिकां तां विद्याद्वातपित्तजाम् ||९||
Adhikarana pAShANagardabhalakShaNam (10) · Śloka 10
వాతశ్లేష్మసముద్భూతః శ్వయథుర్హనుసంధిజః |
స్థిరో మందరుజః స్నిగ్ధో జ్ఞేయః పాషాణగర్దభః ||10||
View original
वातश्लेष्मसमुद्भूतः श्वयथुर्हनुसन्धिजः |
स्थिरो मन्दरुजः स्निग्धो ज्ञेयः पाषाणगर्दभः ||१०||
Adhikarana panasikAlakShaNam (11) · Śloka 11
కర్ణస్యాభ్యంతరే జాతాం పిడకాముగ్రవేదనాం |
స్థిరాం పనసికాం తాం తు విద్యాద్వాతకఫోత్థితాం ||11||
View original
कर्णस्याभ्यन्तरे जातां पिडकामुग्रवेदनाम् |
स्थिरां पनसिकां तां तु विद्याद्वातकफोत्थिताम् ||११||
Adhikarana jAlagardabhalakShaNam (12) · Śloka 12
విసర్పవత్ సర్పతి యః శోథస్తనురపాకవాన్ |
దాహజ్వరకరః పిత్తాత్ స జ్ఞేయో జాలగర్దభః ||12||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
विसर्पवत् सर्पति यः शोथस्तनुरपाकवान् |
दाहज्वरकरः पित्तात् स ज्ञेयो जालगर्दभः ||१२||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana irivellikA-kakShAlakShaNam (13-14) · Śloka 14
పిడకాముత్తమాంగస్థాం వృత్తాముగ్రరుజాజ్వరాం |
సర్వాత్మికాం సర్వలింగాం జానీయాదిరివేల్లికాం ||13||
బాహుపార్శ్వాంసకక్షేషు కృష్ణస్ఫోటాం సవేదనాం |
పిత్తప్రకోపసంభూతాం కక్షామిత్యభినిర్దిశేత్ ||14||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
पिडकामुत्तमाङ्गस्थां वृत्तामुग्ररुजाज्वराम् |
सर्वात्मिकां सर्वलिङ्गां जानीयादिरिवेल्लिकाम् ||१३||
बाहुपार्श्वांसकक्षेषु कृष्णस्फोटां सवेदनाम् |
पित्तप्रकोपसम्भूतां कक्षामित्यभिनिर्दिशेत् ||१४||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana gandhamAlAlakShaNam (15) · Śloka 15
ఏకామేతాదృశీం దృష్ట్వా పిడకాం స్ఫోటసన్నిభాం |
త్వగ్గతాం పిత్తకోపేన గంధమాలాం ప్రచక్షతే ||15||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
एकामेतादृशीं दृष्ट्वा पिडकां स्फोटसन्निभाम् |
त्वग्गतां पित्तकोपेन गन्धमालां प्रचक्षते ||१५||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana agnirohiNIlakShaNam (16-17) · Śloka 17
కక్షభాగేషు యే స్ఫోటా జాయంతే మాంసదారణాః |
అంతర్దాహజ్వరకరా దీప్తపావకసన్నిభాః ||16||
సప్తాహాద్వా దశాహాద్వా పక్షాద్వా హంతి మానవం |
తామగ్నిరోహిణీం విద్యాదసాధ్యాం సర్వదోషజాం ||17||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
कक्षभागेषु ये स्फोटा जायन्ते मांसदारणाः |
अन्तर्दाहज्वरकरा दीप्तपावकसन्निभाः ||१६||
सप्ताहाद्वा दशाहाद्वा पक्षाद्वा हन्ति मानवम् |
तामग्निरोहिणीं विद्यादसाध्यां सर्वदोषजाम् ||१७||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana cippa-kunakhalakShaNam (18-19) · Śloka 19
నఖమాంసమధిష్ఠాయ వాయుః పిత్తః చ దేహినాం |
కుర్వతే దాహపాకౌ చ తం వ్యాధిం చిప్పమాదిశేత్ ||18||
తదేవాల్పతరైర్దోషైః పరుషం కునఖం వదేత్ ||19||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
नखमांसमधिष्ठाय वायुः पित्तः च देहिनाम् |
कुर्वते दाहपाकौ च तं व्याधिं चिप्पमादिशेत् ||१८||
तदेवाल्पतरैर्दोषैः परुषं कुनखं वदेत् ||१९||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana anushayIlakShaNam (20) · Śloka 20
గంభీరామల్పసంరంభాం సవర్ణాముపరిస్థితాం |
పాదస్యానుశయీం తాం తు విద్యాదంతఃప్రపాకినీం ||20||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
गम्भीरामल्पसंरम्भां सवर्णामुपरिस्थिताम् |
पादस्यानुशयीं तां तु विद्यादन्तःप्रपाकिनीम् ||२०||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana vidArikAlakShaNam (21) · Śloka 21
విదారీకందవద్వృత్తా కక్షావంక్షణసంధిషు |
విదారికా భవేద్రక్తా సర్వజా సర్వలక్షణా ||21||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
विदारीकन्दवद्वृत्ता कक्षावङ्क्षणसन्धिषु |
विदारिका भवेद्रक्ता सर्वजा सर्वलक्षणा ||२१||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana sharkarArbudalakShaNam (22-24) · Śloka 24
ప్రాప్య మాంససిరాస్నాయూః శ్లేష్మా మేదస్తథాऽనిలః |
గ్రంథిం కరోత్యసౌ భిన్నో మధుసర్పిర్వసానిభం ||22||
స్రవత్యాస్రావమనిలస్తత్ర వృద్ధిం గతః పునః |
మాంసం సంశోష్య గ్రథితాం శర్కరాం జనయేత్తతః ||23||
దుర్గంధి క్లిన్నమత్యర్థం నానావర్ణం తతః సిరాః |
స్రవంతి రక్తం సహసా తం విద్యాచ్ఛర్కరార్బుదం ||24||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
प्राप्य मांससिरास्नायूः श्लेष्मा मेदस्तथाऽनिलः |
ग्रन्थिं करोत्यसौ भिन्नो मधुसर्पिर्वसानिभम् ||२२||
स्रवत्यास्रावमनिलस्तत्र वृद्धिं गतः पुनः |
मांसं संशोष्य ग्रथितां शर्करां जनयेत्ततः ||२३||
दुर्गन्धि क्लिन्नमत्यर्थं नानावर्णं ततः सिराः |
स्रवन्ति रक्तं सहसा तं विद्याच्छर्करार्बुदम् ||२४||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana pAdadArIlakShaNam (25) · Śloka 25
పరిక్రమణశీలస్య వాయురత్యర్థరూక్షయోః |
పాదయోః కురుతే దారీం పాదదారీం తమాదిశేత్ ||25||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
परिक्रमणशीलस्य वायुरत्यर्थरूक्षयोः |
पादयोः कुरुते दारीं पाददारीं तमादिशेत् ||२५||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana kadaralakShaNam (26) · Śloka 26
శర్కరోన్మథితే పాదే క్షతే వా కంటకాదిభిః |
గ్రంథిః కోలవదుత్సన్నో జాయతే కదరం హి తత్ ||26||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः |
ग्रन्थिः कोलवदुत्सन्नो जायते कदरं हि तत् ||२६||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana alasalakShaNam (27) · Śloka 27
క్లిన్నాంగుల్యంతరౌ పాదౌ కండూదాహరుజాన్వితౌ |
దుష్టకర్దమసంస్పర్శాదలసం తం విభావయేత్ ||27||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
क्लिन्नाङ्गुल्यन्तरौ पादौ कण्डूदाहरुजान्वितौ |
दुष्टकर्दमसंस्पर्शादलसं तं विभावयेत् ||२७||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana indraluptalakShaNam (28-29) · Śloka 29
రోమకూపానుగం పిత్తం వాతేన సహ మూర్ఛితం |
ప్రచ్యావయతి రోమాణి తతః శ్లేష్మా సశోణితః ||28||
రుణద్ధి రోమకూపాంస్తు తతోऽన్యేషామసంభవః |
తదింద్రలుప్తం ఖాలిత్యం రుహ్యేతి చ విభావ్యతే ||29||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
रोमकूपानुगं पित्तं वातेन सह मूर्छितम् |
प्रच्यावयति रोमाणि ततः श्लेष्मा सशोणितः ||२८||
रुणद्धि रोमकूपांस्तु ततोऽन्येषामसम्भवः |
तदिन्द्रलुप्तं खालित्यं रुह्येति च विभाव्यते ||२९||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana dAruNakalakShaNam (30) · Śloka 30
దారుణా కండురా రూక్షా కేశభూమిః ప్రపాట్యతే |
కఫమారుతకోపేన విద్యాద్దారుణకం తు తం ||30||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
दारुणा कण्डुरा रूक्षा केशभूमिः प्रपाट्यते |
कफमारुतकोपेन विद्याद्दारुणकं तु तम् ||३०||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana arUMShikAlakShaNam (31) · Śloka 31
అరూంషి బహువక్త్రాణి బహుక్లేదీని మూర్ధ్ని తు |
కఫాసృక్క్రిమికోపేన నృణాం విద్యాదరూంషికాం ||31||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
अरूंषि बहुवक्त्राणि बहुक्लेदीनि मूर्ध्नि तु |
कफासृक्क्रिमिकोपेन नृणां विद्यादरूंषिकाम् ||३१||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana palitalakShaNam (32) · Śloka 32
క్రోధశోకశ్రమకృతః శరీరోష్మా శిరోగతః |
పిత్తం చ కేశాన్ పచతి పలితం తేన జాయతే ||32||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
क्रोधशोकश्रमकृतः शरीरोष्मा शिरोगतः |
पित्तं च केशान् पचति पलितं तेन जायते ||३२||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana yuvAnapiDakAlakShaNam (33) · Śloka 34
శాల్మలీకంటకప్రఖ్యాః కఫమారుతరక్తజాః |
యువానపిడకా యూనాం విజ్ఞేయా ముఖదూషికాః ||33||
(సు. ని. అ. 13) |34|
View original
शाल्मलीकण्टकप्रख्याः कफमारुतरक्तजाः |
युवानपिडका यूनां विज्ञेया मुखदूषिकाः ||३३||
(सु. नि. अ. १३) |३४|
Adhikarana padminIkaNTakalakShaNam (34) · Śloka 34
కంటకైరాచితం వృత్తం మండలం పాండుకండురం |
పద్మినీకంటకప్రఖ్యైస్తదాఖ్యం కఫవాతజం ||34||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
कण्टकैराचितं वृत्तं मण्डलं पाण्डुकण्डुरम् |
पद्मिनीकण्टकप्रख्यैस्तदाख्यं कफवातजम् ||३४||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana jatumaNilakShaNam (35) · Śloka 35
సమముత్సన్నమరుజం మండలం కఫరక్తజం |
సహజం లక్ష్మ చైకేషాం లక్ష్యో జతుమణిస్తు సః ||35||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
सममुत्सन्नमरुजं मण्डलं कफरक्तजम् |
सहजं लक्ष्म चैकेषां लक्ष्यो जतुमणिस्तु सः ||३५||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana maShakalakShaNam (36) · Śloka 36
అవేదనం స్థిరం చైవ యస్మిన్ గాత్రే ప్రదృశ్యతే |
మాషవత్కృష్ణముత్సన్నమనిలాన్మషకం తు తత్ ||36||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
अवेदनं स्थिरं चैव यस्मिन् गात्रे प्रदृश्यते |
माषवत्कृष्णमुत्सन्नमनिलान्मषकं तु तत् ||३६||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana tilakAlakalakShaNam (37) · Śloka 37
కృష్ణాని తిలమాత్రాణి నీరుజాని సమాని చ |
వాతపిత్తకఫోచ్ఛోషాత్తాన్ విద్యాత్తిలకాలకాన్ ||37||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
कृष्णानि तिलमात्राणि नीरुजानि समानि च |
वातपित्तकफोच्छोषात्तान् विद्यात्तिलकालकान् ||३७||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana nyacchalakShaNam (38) · Śloka 38
మహద్వా యది వా చాల్పం శ్యావం వా యది వాऽసితం |
నీరుజం మండలం గాత్రే న్యచ్ఛమిత్యభిధీయతే ||38||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
महद्वा यदि वा चाल्पं श्यावं वा यदि वाऽसितम् |
नीरुजं मण्डलं गात्रे न्यच्छमित्यभिधीयते ||३८||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana vya~ggalakShaNam (39) · Śloka 39
క్రోధాయాసప్రకుపితో వాయుః పిత్తేన సంయుతః |
ముఖమాగత్య సహసా మండలం విసృజత్యతః ||39||
నీరుజం తనుకం శ్యావం ముఖే వ్యంగం తమాదిశేత్ |
(సు. ని. అ. 13) |
View original
क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः |
मुखमागत्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः ||३९||
नीरुजं तनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत् |
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana nIlikAlakShaNam (40) · Śloka 40
కృష్ణమేవంగుణం గాత్రే ముఖే వా నీలికాం విదుః ||40||
View original
कृष्णमेवङ्गुणं गात्रे मुखे वा नीलिकां विदुः ||४०||
Adhikarana parivartikAlakShaNam (41-43) · Śloka 43
మర్దనాత్ పీడనాద్వాऽతి తథైవాప్యభిఘాతతః |
మేఢ్రచర్మ యదా వాయుర్భజతే సర్వతశ్చరన్ ||41||
తదా వాతోపసృష్టత్వాత్తచ్చర్మ పరివర్తతే |
మణేరధస్తాత్ కోశశ్చ గ్రంథిరూపేణ లంబతే ||42||
సరుజాం వాతసంభూతాం తాం విద్యాత్ పరివర్తికాం |
సకండూః కఠినా వాపి సైవ శ్లేష్మసముత్థితా ||43||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
मर्दनात् पीडनाद्वाऽति तथैवाप्यभिघाततः |
मेढ्रचर्म यदा वायुर्भजते सर्वतश्चरन् ||४१||
तदा वातोपसृष्टत्वात्तच्चर्म परिवर्तते |
मणेरधस्तात् कोशश्च ग्रन्थिरूपेण लम्बते ||४२||
सरुजां वातसम्भूतां तां विद्यात् परिवर्तिकाम् |
सकण्डूः कठिना वापि सैव श्लेष्मसमुत्थिता ||४३||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana avapATikAlakShaNam (44) · Śloka 44
అల్పీయఃఖాం యదా హర్షాద్బలాద్గచ్ఛేత్ స్త్రియం నరః |
హస్తాభిఘాతాదపి వా చర్మణ్యుద్వర్తితే బలాత్ ||44||
యస్యావపాట్యతే చర్మ తాం విద్యాదవపాటికాం |
(సు. ని. అ. 13) |
View original
अल्पीयःखां यदा हर्षाद्बलाद्गच्छेत् स्त्रियं नरः |
हस्ताभिघातादपि वा चर्मण्युद्वर्तिते बलात् ||४४||
यस्यावपाट्यते चर्म तां विद्यादवपाटिकाम् |
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana niruddhaprakashalakShaNam (45-47) · Śloka 47
వాతోపసృష్టే మేఢ్రే వై చర్మ సంశ్రయతే మణిం ||45||
మణిశ్చర్మోపనద్ధస్తు మూత్రస్రోతో రుణద్ధి చ |
నిరుద్ధప్రకశే తస్మిన్ మందధారమవేదనం ||46||
మూత్రం ప్రవర్తతే జంతోర్మణిర్వివ్రియతే న చ |
నిరుద్ధప్రకశం విద్యాత్ సరుజం వాతసంభవం ||47||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
वातोपसृष्टे मेढ्रे वै चर्म संश्रयते मणिम् ||४५||
मणिश्चर्मोपनद्धस्तु मूत्रस्रोतो रुणद्धि च |
निरुद्धप्रकशे तस्मिन् मन्दधारमवेदनम् ||४६||
मूत्रं प्रवर्तते जन्तोर्मणिर्विव्रियते न च |
निरुद्धप्रकशं विद्यात् सरुजं वातसम्भवम् ||४७||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana sanniruddhagudalakShaNam (48-49) · Śloka 49
వేగసంధారణాద్వాయుర్విహతో గుదసంశ్రితః |
నిరుణద్ధి మహాస్రోతః సూక్ష్మద్వారం కరోతి చ ||48||
మార్గస్య సౌక్ష్మ్యాత్ కృచ్ఛ్రేణ పురీషం తస్య గచ్ఛతి |
సన్నిరుద్ధగుదం వ్యాధిమేతం విద్యాత్ సుదారుణం ||49||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
वेगसन्धारणाद्वायुर्विहतो गुदसंश्रितः |
निरुणद्धि महास्रोतः सूक्ष्मद्वारं करोति च ||४८||
मार्गस्य सौक्ष्म्यात् कृच्छ्रेण पुरीषं तस्य गच्छति |
सन्निरुद्धगुदं व्याधिमेतं विद्यात् सुदारुणम् ||४९||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana ahipUtanalakShaNam (50-51) · Śloka 51
శకృన్మూత్రసమాయుక్తేऽధౌతేऽపానే శిశోర్భవేత్ |
స్విన్నే వాऽస్నాప్యమానే వా కండూ రక్తకఫోద్భవా ||50||
కండూయనాత్తతః క్షిప్రం స్ఫోటః స్రావశ్చ జాయతే |
ఏకీభూతం వ్రణైర్ఘోరం తం విద్యాదహిపూతనం ||51||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
शकृन्मूत्रसमायुक्तेऽधौतेऽपाने शिशोर्भवेत् |
स्विन्ने वाऽस्नाप्यमाने वा कण्डू रक्तकफोद्भवा ||५०||
कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते |
एकीभूतं व्रणैर्घोरं तं विद्यादहिपूतनम् ||५१||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana vRuShaNakacchUlakShaNam (52-53) · Śloka 53
స్నానోత్సాదనహీనస్య మలో వృషణసంస్థితః |
యదా ప్రక్లిద్యతే స్వేదాత్ కండూం జనయతే తదా ||52||
కండూయనాత్తతః క్షిప్రం స్ఫోటః స్రావశ్చ జాయతే |
ప్రాహుర్వృషణకచ్ఛూం తాం శ్లేష్మరక్తప్రకోపజాం ||53||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
स्नानोत्सादनहीनस्य मलो वृषणसंस्थितः |
यदा प्रक्लिद्यते स्वेदात् कण्डूं जनयते तदा ||५२||
कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते |
प्राहुर्वृषणकच्छूं तां श्लेष्मरक्तप्रकोपजाम् ||५३||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana gudabhraMshalakShaNam (54) · Śloka 54
ప్రవాహణాతీసారాభ్యాం నిర్గచ్ఛతి గుదం బహిః |
రూక్షదుర్బలదేహస్య గుదభ్రంశం తమాదిశేత్ ||54||
(సు. ని. అ. 13) |
View original
प्रवाहणातीसाराभ्यां निर्गच्छति गुदं बहिः |
रूक्षदुर्बलदेहस्य गुदभ्रंशं तमादिशेत् ||५४||
(सु. नि. अ. १३) |
Adhikarana varAhadaMShTralakShaNam (55) · Śloka 55
సదాహో రక్తపర్యంతస్త్వక్పాకీ తీవ్రవేదనః |
కండూమాంజ్వరకారీ చ స స్యాచ్ఛూకరదంష్ట్రకః ||55||
View original
सदाहो रक्तपर्यन्तस्त्वक्पाकी तीव्रवेदनः |
कण्डूमाञ्ज्वरकारी च स स्याच्छूकरदंष्ट्रकः ||५५||
Adhikarana puShpikA · Śloka 55
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే క్షుద్రరోగనిదానం సమాప్తం ||55||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्षुद्ररोगनिदानं समाप्तम् ||५५||