Adhikarana ajagallikAlakShaNam (1) · Śloka 1
ಅಥ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗನಿದಾನಮ್ | ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಸವರ್ಣಾ ಗ್ರನ್ಥಿತಾ ನೀರುಜೋ ಮುದ್ಗಸನ್ನಿಭಾಃ | ಕಫವಾತೋತ್ಥಿತಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಬಾಲಾನಾಮಜಗಲ್ಲಿಕಾಃ ||೧|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
अथ क्षुद्ररोगनिदानम् | स्निग्धाः सवर्णा ग्रन्थिता नीरुजो मुद्गसन्निभाः | कफवातोत्थिता ज्ञेया बालानामजगल्लिकाः ||१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavaprakhyAlakShaNam (2) · Śloka 2
ಯವಾಕಾರಾ ಸುಕಠಿನಾ ಗ್ರಥಿತಾ ಮಾಂಸಸಂಶ್ರಿತಾ | ಪಿಡಕಾ ಕಫವಾತಾಭ್ಯಾಂ ಯವಪ್ರಖ್ಯೇತಿ ಸೋಚ್ಯತೇ ||೨|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
यवाकारा सुकठिना ग्रथिता मांससंश्रिता | पिडका कफवाताभ्यां यवप्रख्येति सोच्यते ||२|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antrAlajIlakShaNam (3) · Śloka 3
ಘನಾಮವಕ್ತ್ರಾಂ ಪಿಡಕಾಮುನ್ನತಾಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲಾಮ್ | ಅನ್ತ್ರಾಲಜೀಮಲ್ಪಪೂಯಾಂ ತಾಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಕಫವಾತಜಾಮ್ ||೩|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
घनामवक्त्रां पिडकामुन्नतां परिमण्डलाम् | अन्त्रालजीमल्पपूयां तां विद्यात् कफवातजाम् ||३|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vivRutAlakShaNam (4) · Śloka 4
ವಿವೃತಾಸ್ಯಾಂ ಮಹಾದಾಹಾಂ ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಸನ್ನಿಭಾಮ್ | ವಿವೃತಾಮಿತಿ ತಾಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತೋತ್ಥಾಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲಾಮ್ ||೪|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
विवृतास्यां महादाहां पक्वोदुम्बरसन्निभाम् | विवृतामिति तां विद्यात् पित्तोत्थां परिमण्डलाम् ||४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kacchapikAlakShaNam (5) · Śloka 5
ಗ್ರಥಿತಾಃ ಪಞ್ಚ ವಾ ಷಡ್ವಾ ದಾರುಣಾಃ ಕಚ್ಛಪೋಪಮಾಃ | ಕಫಾನಿಲಾಭ್ಯಾಂ ಪಿಡಕಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಕಚ್ಛಪಿಕಾ ಬುಧೈಃ ||೫|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
ग्रथिताः पञ्च वा षड्वा दारुणाः कच्छपोपमाः | कफानिलाभ्यां पिडका ज्ञेयाः कच्छपिका बुधैः ||५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana valmIkalakShaNam (6-7) · Śloka 7
ಗ್ರೀವಾಂಸಕಕ್ಷಾಕರಪಾದದೇಶೇ ಸನ್ಧೌ ಗಲೇ ವಾ ತ್ರಿಭಿರೇವ ದೋಷೈಃ | ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಸ ವಲ್ಮೀಕವದಕ್ರಿಯಾಣಾಂ ಜಾತಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಗತಃ ಪ್ರವೃದ್ಧಿಮ್ ||೬|| ಮುಖೈರನೇಕೈಃ ಸ್ರುತಿತೋದವದ್ಭಿರ್ವಿಸರ್ಪವತ್ ಸರ್ಪತಿ ಚೋನ್ನತಾಗ್ರೈಃ | ವಲ್ಮೀಕಮಾಹುರ್ಭಿಷಜೋ ವಿಕಾರಂ ನಿಷ್ಪ್ರತ್ಯನೀಕಂ ಚಿರಜಂ ವಿಶೇಷಾತ್ ||೭||
ग्रीवांसकक्षाकरपाददेशे सन्धौ गले वा त्रिभिरेव दोषैः | ग्रन्थिः स वल्मीकवदक्रियाणां जातः क्रमेणैव गतः प्रवृद्धिम् ||६|| मुखैरनेकैः स्रुतितोदवद्भिर्विसर्पवत् सर्पति चोन्नताग्रैः | वल्मीकमाहुर्भिषजो विकारं निष्प्रत्यनीकं चिरजं विशेषात् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana indraviddhAlakShaNam (8) · Śloka 8
ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕವನ್ಮಧ್ಯೇ ಪಿಡಕಾಭಿಃ ಸಮಾಚಿತಾಮ್ | ಇನ್ದ್ರವಿದ್ಧಾಂ ತು ತಾಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವಾತಪಿತ್ತೋತ್ಥಿತಾಂ ಭಿಷಕ್ ||೮|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
पद्मकर्णिकवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् | इन्द्रविद्धां तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक् ||८|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gardabhikAlakShaNam (9) · Śloka 9
ಮಣ್ಡಲಂ ವೃತ್ತಮುತ್ಸನ್ನಂ ಸರಕ್ತಂ ಪಿಡಕಾಚಿತಮ್ | ರುಜಾಕರೀಂ ಗರ್ದಭಿಕಾಂ ತಾಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವಾತಪಿತ್ತಜಾಮ್ ||೯||
मण्डलं वृत्तमुत्सन्नं सरक्तं पिडकाचितम् | रुजाकरीं गर्दभिकां तां विद्याद्वातपित्तजाम् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAShANagardabhalakShaNam (10) · Śloka 10
ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಸಮುದ್ಭೂತಃ ಶ್ವಯಥುರ್ಹನುಸನ್ಧಿಜಃ | ಸ್ಥಿರೋ ಮನ್ದರುಜಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಪಾಷಾಣಗರ್ದಭಃ ||೧೦||
वातश्लेष्मसमुद्भूतः श्वयथुर्हनुसन्धिजः | स्थिरो मन्दरुजः स्निग्धो ज्ञेयः पाषाणगर्दभः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana panasikAlakShaNam (11) · Śloka 11
ಕರ್ಣಸ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರೇ ಜಾತಾಂ ಪಿಡಕಾಮುಗ್ರವೇದನಾಮ್ | ಸ್ಥಿರಾಂ ಪನಸಿಕಾಂ ತಾಂ ತು ವಿದ್ಯಾದ್ವಾತಕಫೋತ್ಥಿತಾಮ್ ||೧೧||
कर्णस्याभ्यन्तरे जातां पिडकामुग्रवेदनाम् | स्थिरां पनसिकां तां तु विद्याद्वातकफोत्थिताम् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAlagardabhalakShaNam (12) · Śloka 12
ವಿಸರ್ಪವತ್ ಸರ್ಪತಿ ಯಃ ಶೋಥಸ್ತನುರಪಾಕವಾನ್ | ದಾಹಜ್ವರಕರಃ ಪಿತ್ತಾತ್ ಸ ಜ್ಞೇಯೋ ಜಾಲಗರ್ದಭಃ ||೧೨|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
विसर्पवत् सर्पति यः शोथस्तनुरपाकवान् | दाहज्वरकरः पित्तात् स ज्ञेयो जालगर्दभः ||१२|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana irivellikA-kakShAlakShaNam (13-14) · Śloka 14
ಪಿಡಕಾಮುತ್ತಮಾಙ್ಗಸ್ಥಾಂ ವೃತ್ತಾಮುಗ್ರರುಜಾಜ್ವರಾಮ್ | ಸರ್ವಾತ್ಮಿಕಾಂ ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಾಂ ಜಾನೀಯಾದಿರಿವೇಲ್ಲಿಕಾಮ್ ||೧೩|| ಬಾಹುಪಾರ್ಶ್ವಾಂಸಕಕ್ಷೇಷು ಕೃಷ್ಣಸ್ಫೋಟಾಂ ಸವೇದನಾಮ್ | ಪಿತ್ತಪ್ರಕೋಪಸಮ್ಭೂತಾಂ ಕಕ್ಷಾಮಿತ್ಯಭಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೧೪|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
पिडकामुत्तमाङ्गस्थां वृत्तामुग्ररुजाज्वराम् | सर्वात्मिकां सर्वलिङ्गां जानीयादिरिवेल्लिकाम् ||१३|| बाहुपार्श्वांसकक्षेषु कृष्णस्फोटां सवेदनाम् | पित्तप्रकोपसम्भूतां कक्षामित्यभिनिर्दिशेत् ||१४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gandhamAlAlakShaNam (15) · Śloka 15
ಏಕಾಮೇತಾದೃಶೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿಡಕಾಂ ಸ್ಫೋಟಸನ್ನಿಭಾಮ್ | ತ್ವಗ್ಗತಾಂ ಪಿತ್ತಕೋಪೇನ ಗನ್ಧಮಾಲಾಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ||೧೫|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
एकामेतादृशीं दृष्ट्वा पिडकां स्फोटसन्निभाम् | त्वग्गतां पित्तकोपेन गन्धमालां प्रचक्षते ||१५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnirohiNIlakShaNam (16-17) · Śloka 17
ಕಕ್ಷಭಾಗೇಷು ಯೇ ಸ್ಫೋಟಾ ಜಾಯನ್ತೇ ಮಾಂಸದಾರಣಾಃ | ಅನ್ತರ್ದಾಹಜ್ವರಕರಾ ದೀಪ್ತಪಾವಕಸನ್ನಿಭಾಃ ||೧೬|| ಸಪ್ತಾಹಾದ್ವಾ ದಶಾಹಾದ್ವಾ ಪಕ್ಷಾದ್ವಾ ಹನ್ತಿ ಮಾನವಮ್ | ತಾಮಗ್ನಿರೋಹಿಣೀಂ ವಿದ್ಯಾದಸಾಧ್ಯಾಂ ಸರ್ವದೋಷಜಾಮ್ ||೧೭|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
कक्षभागेषु ये स्फोटा जायन्ते मांसदारणाः | अन्तर्दाहज्वरकरा दीप्तपावकसन्निभाः ||१६|| सप्ताहाद्वा दशाहाद्वा पक्षाद्वा हन्ति मानवम् | तामग्निरोहिणीं विद्यादसाध्यां सर्वदोषजाम् ||१७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cippa-kunakhalakShaNam (18-19) · Śloka 19
ನಖಮಾಂಸಮಧಿಷ್ಠಾಯ ವಾಯುಃ ಪಿತ್ತಃ ಚ ದೇಹಿನಾಮ್ | ಕುರ್ವತೇ ದಾಹಪಾಕೌ ಚ ತಂ ವ್ಯಾಧಿಂ ಚಿಪ್ಪಮಾದಿಶೇತ್ ||೧೮|| ತದೇವಾಲ್ಪತರೈರ್ದೋಷೈಃ ಪರುಷಂ ಕುನಖಂ ವದೇತ್ ||೧೯|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
नखमांसमधिष्ठाय वायुः पित्तः च देहिनाम् | कुर्वते दाहपाकौ च तं व्याधिं चिप्पमादिशेत् ||१८|| तदेवाल्पतरैर्दोषैः परुषं कुनखं वदेत् ||१९|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anushayIlakShaNam (20) · Śloka 20
ಗಮ್ಭೀರಾಮಲ್ಪಸಂರಮ್ಭಾಂ ಸವರ್ಣಾಮುಪರಿಸ್ಥಿತಾಮ್ | ಪಾದಸ್ಯಾನುಶಯೀಂ ತಾಂ ತು ವಿದ್ಯಾದನ್ತಃಪ್ರಪಾಕಿನೀಮ್ ||೨೦|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
गम्भीरामल्पसंरम्भां सवर्णामुपरिस्थिताम् | पादस्यानुशयीं तां तु विद्यादन्तःप्रपाकिनीम् ||२०|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArikAlakShaNam (21) · Śloka 21
ವಿದಾರೀಕನ್ದವದ್ವೃತ್ತಾ ಕಕ್ಷಾವಙ್ಕ್ಷಣಸನ್ಧಿಷು | ವಿದಾರಿಕಾ ಭವೇದ್ರಕ್ತಾ ಸರ್ವಜಾ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಾ ||೨೧|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
विदारीकन्दवद्वृत्ता कक्षावङ्क्षणसन्धिषु | विदारिका भवेद्रक्ता सर्वजा सर्वलक्षणा ||२१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharkarArbudalakShaNam (22-24) · Śloka 24
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಂಸಸಿರಾಸ್ನಾಯೂಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಮೇದಸ್ತಥಾಽನಿಲಃ | ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಕರೋತ್ಯಸೌ ಭಿನ್ನೋ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ವಸಾನಿಭಮ್ ||೨೨|| ಸ್ರವತ್ಯಾಸ್ರಾವಮನಿಲಸ್ತತ್ರ ವೃದ್ಧಿಂ ಗತಃ ಪುನಃ | ಮಾಂಸಂ ಸಂಶೋಷ್ಯ ಗ್ರಥಿತಾಂ ಶರ್ಕರಾಂ ಜನಯೇತ್ತತಃ ||೨೩|| ದುರ್ಗನ್ಧಿ ಕ್ಲಿನ್ನಮತ್ಯರ್ಥಂ ನಾನಾವರ್ಣಂ ತತಃ ಸಿರಾಃ | ಸ್ರವನ್ತಿ ರಕ್ತಂ ಸಹಸಾ ತಂ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛರ್ಕರಾರ್ಬುದಮ್ ||೨೪|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
प्राप्य मांससिरास्नायूः श्लेष्मा मेदस्तथाऽनिलः | ग्रन्थिं करोत्यसौ भिन्नो मधुसर्पिर्वसानिभम् ||२२|| स्रवत्यास्रावमनिलस्तत्र वृद्धिं गतः पुनः | मांसं संशोष्य ग्रथितां शर्करां जनयेत्ततः ||२३|| दुर्गन्धि क्लिन्नमत्यर्थं नानावर्णं ततः सिराः | स्रवन्ति रक्तं सहसा तं विद्याच्छर्करार्बुदम् ||२४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAdadArIlakShaNam (25) · Śloka 25
ಪರಿಕ್ರಮಣಶೀಲಸ್ಯ ವಾಯುರತ್ಯರ್ಥರೂಕ್ಷಯೋಃ | ಪಾದಯೋಃ ಕುರುತೇ ದಾರೀಂ ಪಾದದಾರೀಂ ತಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೫|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
परिक्रमणशीलस्य वायुरत्यर्थरूक्षयोः | पादयोः कुरुते दारीं पाददारीं तमादिशेत् ||२५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kadaralakShaNam (26) · Śloka 26
ಶರ್ಕರೋನ್ಮಥಿತೇ ಪಾದೇ ಕ್ಷತೇ ವಾ ಕಣ್ಟಕಾದಿಭಿಃ | ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಕೋಲವದುತ್ಸನ್ನೋ ಜಾಯತೇ ಕದರಂ ಹಿ ತತ್ ||೨೬|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः | ग्रन्थिः कोलवदुत्सन्नो जायते कदरं हि तत् ||२६|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alasalakShaNam (27) · Śloka 27
ಕ್ಲಿನ್ನಾಙ್ಗುಲ್ಯನ್ತರೌ ಪಾದೌ ಕಣ್ಡೂದಾಹರುಜಾನ್ವಿತೌ | ದುಷ್ಟಕರ್ದಮಸಂಸ್ಪರ್ಶಾದಲಸಂ ತಂ ವಿಭಾವಯೇತ್ ||೨೭|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
क्लिन्नाङ्गुल्यन्तरौ पादौ कण्डूदाहरुजान्वितौ | दुष्टकर्दमसंस्पर्शादलसं तं विभावयेत् ||२७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana indraluptalakShaNam (28-29) · Śloka 29
ರೋಮಕೂಪಾನುಗಂ ಪಿತ್ತಂ ವಾತೇನ ಸಹ ಮೂರ್ಛಿತಮ್ | ಪ್ರಚ್ಯಾವಯತಿ ರೋಮಾಣಿ ತತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಸಶೋಣಿತಃ ||೨೮|| ರುಣದ್ಧಿ ರೋಮಕೂಪಾಂಸ್ತು ತತೋಽನ್ಯೇಷಾಮಸಮ್ಭವಃ | ತದಿನ್ದ್ರಲುಪ್ತಂ ಖಾಲಿತ್ಯಂ ರುಹ್ಯೇತಿ ಚ ವಿಭಾವ್ಯತೇ ||೨೯|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
रोमकूपानुगं पित्तं वातेन सह मूर्छितम् | प्रच्यावयति रोमाणि ततः श्लेष्मा सशोणितः ||२८|| रुणद्धि रोमकूपांस्तु ततोऽन्येषामसम्भवः | तदिन्द्रलुप्तं खालित्यं रुह्येति च विभाव्यते ||२९|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAruNakalakShaNam (30) · Śloka 30
ದಾರುಣಾ ಕಣ್ಡುರಾ ರೂಕ್ಷಾ ಕೇಶಭೂಮಿಃ ಪ್ರಪಾಟ್ಯತೇ | ಕಫಮಾರುತಕೋಪೇನ ವಿದ್ಯಾದ್ದಾರುಣಕಂ ತು ತಮ್ ||೩೦|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
दारुणा कण्डुरा रूक्षा केशभूमिः प्रपाट्यते | कफमारुतकोपेन विद्याद्दारुणकं तु तम् ||३०|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arUMShikAlakShaNam (31) · Śloka 31
ಅರೂಂಷಿ ಬಹುವಕ್ತ್ರಾಣಿ ಬಹುಕ್ಲೇದೀನಿ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ತು | ಕಫಾಸೃಕ್ಕ್ರಿಮಿಕೋಪೇನ ನೃಣಾಂ ವಿದ್ಯಾದರೂಂಷಿಕಾಮ್ ||೩೧|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
अरूंषि बहुवक्त्राणि बहुक्लेदीनि मूर्ध्नि तु | कफासृक्क्रिमिकोपेन नृणां विद्यादरूंषिकाम् ||३१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana palitalakShaNam (32) · Śloka 32
ಕ್ರೋಧಶೋಕಶ್ರಮಕೃತಃ ಶರೀರೋಷ್ಮಾ ಶಿರೋಗತಃ | ಪಿತ್ತಂ ಚ ಕೇಶಾನ್ ಪಚತಿ ಪಲಿತಂ ತೇನ ಜಾಯತೇ ||೩೨|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
क्रोधशोकश्रमकृतः शरीरोष्मा शिरोगतः | पित्तं च केशान् पचति पलितं तेन जायते ||३२|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yuvAnapiDakAlakShaNam (33) · Śloka 34
ಶಾಲ್ಮಲೀಕಣ್ಟಕಪ್ರಖ್ಯಾಃ ಕಫಮಾರುತರಕ್ತಜಾಃ | ಯುವಾನಪಿಡಕಾ ಯೂನಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಮುಖದೂಷಿಕಾಃ ||೩೩|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |೩೪|
शाल्मलीकण्टकप्रख्याः कफमारुतरक्तजाः | युवानपिडका यूनां विज्ञेया मुखदूषिकाः ||३३|| (सु. नि. अ. १३) |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana padminIkaNTakalakShaNam (34) · Śloka 34
ಕಣ್ಟಕೈರಾಚಿತಂ ವೃತ್ತಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಪಾಣ್ಡುಕಣ್ಡುರಮ್ | ಪದ್ಮಿನೀಕಣ್ಟಕಪ್ರಖ್ಯೈಸ್ತದಾಖ್ಯಂ ಕಫವಾತಜಮ್ ||೩೪|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
कण्टकैराचितं वृत्तं मण्डलं पाण्डुकण्डुरम् | पद्मिनीकण्टकप्रख्यैस्तदाख्यं कफवातजम् ||३४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jatumaNilakShaNam (35) · Śloka 35
ಸಮಮುತ್ಸನ್ನಮರುಜಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಕಫರಕ್ತಜಮ್ | ಸಹಜಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ಚೈಕೇಷಾಂ ಲಕ್ಷ್ಯೋ ಜತುಮಣಿಸ್ತು ಸಃ ||೩೫|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
सममुत्सन्नमरुजं मण्डलं कफरक्तजम् | सहजं लक्ष्म चैकेषां लक्ष्यो जतुमणिस्तु सः ||३५|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maShakalakShaNam (36) · Śloka 36
ಅವೇದನಂ ಸ್ಥಿರಂ ಚೈವ ಯಸ್ಮಿನ್ ಗಾತ್ರೇ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ | ಮಾಷವತ್ಕೃಷ್ಣಮುತ್ಸನ್ನಮನಿಲಾನ್ಮಷಕಂ ತು ತತ್ ||೩೬|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
अवेदनं स्थिरं चैव यस्मिन् गात्रे प्रदृश्यते | माषवत्कृष्णमुत्सन्नमनिलान्मषकं तु तत् ||३६|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilakAlakalakShaNam (37) · Śloka 37
ಕೃಷ್ಣಾನಿ ತಿಲಮಾತ್ರಾಣಿ ನೀರುಜಾನಿ ಸಮಾನಿ ಚ | ವಾತಪಿತ್ತಕಫೋಚ್ಛೋಷಾತ್ತಾನ್ ವಿದ್ಯಾತ್ತಿಲಕಾಲಕಾನ್ ||೩೭|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
कृष्णानि तिलमात्राणि नीरुजानि समानि च | वातपित्तकफोच्छोषात्तान् विद्यात्तिलकालकान् ||३७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nyacchalakShaNam (38) · Śloka 38
ಮಹದ್ವಾ ಯದಿ ವಾ ಚಾಲ್ಪಂ ಶ್ಯಾವಂ ವಾ ಯದಿ ವಾಽಸಿತಮ್ | ನೀರುಜಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಗಾತ್ರೇ ನ್ಯಚ್ಛಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ||೩೮|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
महद्वा यदि वा चाल्पं श्यावं वा यदि वाऽसितम् | नीरुजं मण्डलं गात्रे न्यच्छमित्यभिधीयते ||३८|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vya~ggalakShaNam (39) · Śloka 39
ಕ್ರೋಧಾಯಾಸಪ್ರಕುಪಿತೋ ವಾಯುಃ ಪಿತ್ತೇನ ಸಂಯುತಃ | ಮುಖಮಾಗತ್ಯ ಸಹಸಾ ಮಣ್ಡಲಂ ವಿಸೃಜತ್ಯತಃ ||೩೯|| ನೀರುಜಂ ತನುಕಂ ಶ್ಯಾವಂ ಮುಖೇ ವ್ಯಙ್ಗಂ ತಮಾದಿಶೇತ್ | (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
क्रोधायासप्रकुपितो वायुः पित्तेन संयुतः | मुखमागत्य सहसा मण्डलं विसृजत्यतः ||३९|| नीरुजं तनुकं श्यावं मुखे व्यङ्गं तमादिशेत् | (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIlikAlakShaNam (40) · Śloka 40
ಕೃಷ್ಣಮೇವಙ್ಗುಣಂ ಗಾತ್ರೇ ಮುಖೇ ವಾ ನೀಲಿಕಾಂ ವಿದುಃ ||೪೦||
कृष्णमेवङ्गुणं गात्रे मुखे वा नीलिकां विदुः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parivartikAlakShaNam (41-43) · Śloka 43
ಮರ್ದನಾತ್ ಪೀಡನಾದ್ವಾಽತಿ ತಥೈವಾಪ್ಯಭಿಘಾತತಃ | ಮೇಢ್ರಚರ್ಮ ಯದಾ ವಾಯುರ್ಭಜತೇ ಸರ್ವತಶ್ಚರನ್ ||೪೧|| ತದಾ ವಾತೋಪಸೃಷ್ಟತ್ವಾತ್ತಚ್ಚರ್ಮ ಪರಿವರ್ತತೇ | ಮಣೇರಧಸ್ತಾತ್ ಕೋಶಶ್ಚ ಗ್ರನ್ಥಿರೂಪೇಣ ಲಮ್ಬತೇ ||೪೨|| ಸರುಜಾಂ ವಾತಸಮ್ಭೂತಾಂ ತಾಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಪರಿವರ್ತಿಕಾಮ್ | ಸಕಣ್ಡೂಃ ಕಠಿನಾ ವಾಪಿ ಸೈವ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಮುತ್ಥಿತಾ ||೪೩|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
मर्दनात् पीडनाद्वाऽति तथैवाप्यभिघाततः | मेढ्रचर्म यदा वायुर्भजते सर्वतश्चरन् ||४१|| तदा वातोपसृष्टत्वात्तच्चर्म परिवर्तते | मणेरधस्तात् कोशश्च ग्रन्थिरूपेण लम्बते ||४२|| सरुजां वातसम्भूतां तां विद्यात् परिवर्तिकाम् | सकण्डूः कठिना वापि सैव श्लेष्मसमुत्थिता ||४३|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avapATikAlakShaNam (44) · Śloka 44
ಅಲ್ಪೀಯಃಖಾಂ ಯದಾ ಹರ್ಷಾದ್ಬಲಾದ್ಗಚ್ಛೇತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ನರಃ | ಹಸ್ತಾಭಿಘಾತಾದಪಿ ವಾ ಚರ್ಮಣ್ಯುದ್ವರ್ತಿತೇ ಬಲಾತ್ ||೪೪|| ಯಸ್ಯಾವಪಾಟ್ಯತೇ ಚರ್ಮ ತಾಂ ವಿದ್ಯಾದವಪಾಟಿಕಾಮ್ | (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
अल्पीयःखां यदा हर्षाद्बलाद्गच्छेत् स्त्रियं नरः | हस्ताभिघातादपि वा चर्मण्युद्वर्तिते बलात् ||४४|| यस्यावपाट्यते चर्म तां विद्यादवपाटिकाम् | (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niruddhaprakashalakShaNam (45-47) · Śloka 47
ವಾತೋಪಸೃಷ್ಟೇ ಮೇಢ್ರೇ ವೈ ಚರ್ಮ ಸಂಶ್ರಯತೇ ಮಣಿಮ್ ||೪೫|| ಮಣಿಶ್ಚರ್ಮೋಪನದ್ಧಸ್ತು ಮೂತ್ರಸ್ರೋತೋ ರುಣದ್ಧಿ ಚ | ನಿರುದ್ಧಪ್ರಕಶೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಮನ್ದಧಾರಮವೇದನಮ್ ||೪೬|| ಮೂತ್ರಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಜನ್ತೋರ್ಮಣಿರ್ವಿವ್ರಿಯತೇ ನ ಚ | ನಿರುದ್ಧಪ್ರಕಶಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಸರುಜಂ ವಾತಸಮ್ಭವಮ್ ||೪೭|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
वातोपसृष्टे मेढ्रे वै चर्म संश्रयते मणिम् ||४५|| मणिश्चर्मोपनद्धस्तु मूत्रस्रोतो रुणद्धि च | निरुद्धप्रकशे तस्मिन् मन्दधारमवेदनम् ||४६|| मूत्रं प्रवर्तते जन्तोर्मणिर्विव्रियते न च | निरुद्धप्रकशं विद्यात् सरुजं वातसम्भवम् ||४७|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sanniruddhagudalakShaNam (48-49) · Śloka 49
ವೇಗಸನ್ಧಾರಣಾದ್ವಾಯುರ್ವಿಹತೋ ಗುದಸಂಶ್ರಿತಃ | ನಿರುಣದ್ಧಿ ಮಹಾಸ್ರೋತಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮದ್ವಾರಂ ಕರೋತಿ ಚ ||೪೮|| ಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಪುರೀಷಂ ತಸ್ಯ ಗಚ್ಛತಿ | ಸನ್ನಿರುದ್ಧಗುದಂ ವ್ಯಾಧಿಮೇತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಸುದಾರುಣಮ್ ||೪೯|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
वेगसन्धारणाद्वायुर्विहतो गुदसंश्रितः | निरुणद्धि महास्रोतः सूक्ष्मद्वारं करोति च ||४८|| मार्गस्य सौक्ष्म्यात् कृच्छ्रेण पुरीषं तस्य गच्छति | सन्निरुद्धगुदं व्याधिमेतं विद्यात् सुदारुणम् ||४९|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ahipUtanalakShaNam (50-51) · Śloka 51
ಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಸಮಾಯುಕ್ತೇಽಧೌತೇಽಪಾನೇ ಶಿಶೋರ್ಭವೇತ್ | ಸ್ವಿನ್ನೇ ವಾಽಸ್ನಾಪ್ಯಮಾನೇ ವಾ ಕಣ್ಡೂ ರಕ್ತಕಫೋದ್ಭವಾ ||೫೦|| ಕಣ್ಡೂಯನಾತ್ತತಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸ್ಫೋಟಃ ಸ್ರಾವಶ್ಚ ಜಾಯತೇ | ಏಕೀಭೂತಂ ವ್ರಣೈರ್ಘೋರಂ ತಂ ವಿದ್ಯಾದಹಿಪೂತನಮ್ ||೫೧|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
शकृन्मूत्रसमायुक्तेऽधौतेऽपाने शिशोर्भवेत् | स्विन्ने वाऽस्नाप्यमाने वा कण्डू रक्तकफोद्भवा ||५०|| कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते | एकीभूतं व्रणैर्घोरं तं विद्यादहिपूतनम् ||५१|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShaNakacchUlakShaNam (52-53) · Śloka 53
ಸ್ನಾನೋತ್ಸಾದನಹೀನಸ್ಯ ಮಲೋ ವೃಷಣಸಂಸ್ಥಿತಃ | ಯದಾ ಪ್ರಕ್ಲಿದ್ಯತೇ ಸ್ವೇದಾತ್ ಕಣ್ಡೂಂ ಜನಯತೇ ತದಾ ||೫೨|| ಕಣ್ಡೂಯನಾತ್ತತಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸ್ಫೋಟಃ ಸ್ರಾವಶ್ಚ ಜಾಯತೇ | ಪ್ರಾಹುರ್ವೃಷಣಕಚ್ಛೂಂ ತಾಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮರಕ್ತಪ್ರಕೋಪಜಾಮ್ ||೫೩|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
स्नानोत्सादनहीनस्य मलो वृषणसंस्थितः | यदा प्रक्लिद्यते स्वेदात् कण्डूं जनयते तदा ||५२|| कण्डूयनात्ततः क्षिप्रं स्फोटः स्रावश्च जायते | प्राहुर्वृषणकच्छूं तां श्लेष्मरक्तप्रकोपजाम् ||५३|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gudabhraMshalakShaNam (54) · Śloka 54
ಪ್ರವಾಹಣಾತೀಸಾರಾಭ್ಯಾಂ ನಿರ್ಗಚ್ಛತಿ ಗುದಂ ಬಹಿಃ | ರೂಕ್ಷದುರ್ಬಲದೇಹಸ್ಯ ಗುದಭ್ರಂಶಂ ತಮಾದಿಶೇತ್ ||೫೪|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೩) |
प्रवाहणातीसाराभ्यां निर्गच्छति गुदं बहिः | रूक्षदुर्बलदेहस्य गुदभ्रंशं तमादिशेत् ||५४|| (सु. नि. अ. १३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAhadaMShTralakShaNam (55) · Śloka 55
ಸದಾಹೋ ರಕ್ತಪರ್ಯನ್ತಸ್ತ್ವಕ್ಪಾಕೀ ತೀವ್ರವೇದನಃ | ಕಣ್ಡೂಮಾಞ್ಜ್ವರಕಾರೀ ಚ ಸ ಸ್ಯಾಚ್ಛೂಕರದಂಷ್ಟ್ರಕಃ ||೫೫||
सदाहो रक्तपर्यन्तस्त्वक्पाकी तीव्रवेदनः | कण्डूमाञ्ज्वरकारी च स स्याच्छूकरदंष्ट्रकः ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 55
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೫೫||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने क्षुद्ररोगनिदानं समाप्तम् ||५५||
🔊 Audio coming soon